I SA/Ol 259/07
WyrokWSA w Olsztynie2007-09-13
Skład orzekający: Ryszard Maliszewski, Tadeusz Piskozub, Renata Kantecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nabywca wyrobów akcyzowych, który nabył je od podmiotu nieistniejącego lub niezweryfikowanego, jest zobowiązany do zapłaty podatku akcyzowego, jeśli podatek ten nie został zapłacony na wcześniejszym etapie obrotu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nabywca wyrobów akcyzowych, który nabył je od podmiotu nieistniejącego lub niezweryfikowanego, jest zobowiązany do zapłaty podatku akcyzowego, jeśli podatek ten nie został zapłacony na wcześniejszym etapie obrotu. Przepis art. 4 ust. 3 ustawy o podatku akcyzowym znajduje zastosowanie w sytuacji, gdy nie jest możliwe ustalenie dostawcy lub gdy nabywca miał świadomość braku zapłaty podatku na wcześniejszym etapie. Ciężar dowodu w zakresie zapłaty podatku spoczywa na podatniku.Stan faktyczny
Spółka K.B. Spółka A nabywała olej napędowy od Spółki B, która okazała się podmiotem nieistniejącym i była wykreślona z rejestru VAT. Spółka A nie potrafiła wskazać danych przedstawicieli Spółki B, nie była w jej siedzibie, a płatności często dokonywano gotówką, mimo że przepisy prawa gospodarczego nakazują rozliczenia bezgotówkowe przy transakcjach powyżej 15.000 euro. Organy podatkowe uznały, że Spółka A powinna zapłacić podatek akcyzowy, ponieważ podatek ten nie został zapłacony na wcześniejszym etapie obrotu, a Spółka A nie wykazała należytej staranności przy weryfikacji kontrahenta.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ryszard Maliszewski Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Piskozub asesor WSA Renata Kantecka (spr.) Protokolant Paweł Guziur po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 13 września 2007r. sprawy ze skargi K. B. Spółka A na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za 2005 r. oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" Dyrektor Izby Celnej po rozpatrzeniu odwołania K. B. od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia "[...]", określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiące od stycznia do sierpnia 2005r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej wszczął wobec K.B. prowadzącej działalność gospodarczą Spółkę A postępowanie kontrolne w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku akcyzowego za poszczególne okresy rozliczeniowe 2005r. Przedmiotem działalności firmy był handel węglem, paliwem i obróbka drewna. Koncesji na obrót paliwami ciekłymi Prezes Urzędu Regulacji Energetyki udzielił K.B. na okres od 30 marca 2005r. do 30 marca 2015r.
W motywach zaskarżonej decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż w miesiącach od stycznia do sierpnia 2005r. K.B. dokonywała zakupów oleju napędowego od podmiotu nieistniejącego. Na fakturach VAT zakupu figurują dane sprzedawcy: Spółka B. Spółka B była zarejestrowana w Urzędzie Skarbowym jako podatnik VAT do lutego 2003r. i w okresie od kwietnia 2002r. do lutego 2003r. składała deklaracje VAT-7. Spółka B została wykreślona z ewidencji podatników podatku VAT w Urzędzie Skarbowym z dniem 29 lutego 2004r., na podstawie art.157 ust.2 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz.535 ze zm.). Brak jest informacji o zaewidencjonowaniu tej Spółki w jakimkolwiek urzędzie skarbowym. W toku postępowania ustalono, że pod adresem wskazanym na fakturach znajduje się budynek mieszkalny wielorodzinny, którego właścicielem jest Spółka C. Spółka B nigdy nie wynajmowała pomieszczeń od tego Przedsiębiorstwa. W okresie wystawienia faktur na rzecz spółki A, adres siedziby Spółki B według KRS to: "[...]", a na fakturach Spółka podawała adres: "[...]". Pod wymienionymi adresami Spółka ta nigdy nie miała swojej siedziby.
W konsekwencji organ odwoławczy stwierdził, że od zakupionego, w okresie od stycznia do sierpnia 2005r., przez firmę A od Spółki B oleju napędowego nie został naliczony i odprowadzony podatek akcyzowy. Zgodnie z art.4 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 29, poz.68 ze zm.) akcyzie podlega m.in. sprzedaż wyrobów akcyzowych na terenie kraju. Skoro sprzedaż oleju napędowego nie została opodatkowana podatkiem akcyzowym to w świetle art.4 ust.3 ustawy o podatku akcyzowym opodatkowaniu akcyzą podlega także nabycie lub posiadanie przez podatnika wyrobów akcyzowych, jeżeli od tych wyrobów nie została zapłacona akcyza w należnej wysokości.
Odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego braku udowodnienia przez kontrolujących czy akcyza w jakiejkolwiek fazie obrotu przez ich uczestników została zapłacona, organ II instancji podkreślił, że skoro zbywca wyrobu akcyzowego jest nieznany (paliwo pochodzi z nieznanego źródła) to podatek akcyzowy nie został uiszczony na wcześniejszym etapie obrotu. Zaznaczył, że ciężar dowodu spoczywa w tym przypadku na podatniku. Każdy podatnik, a w szczególności podatnik prowadzący działalność gospodarczą obowiązany jest wykazać maksimum staranności, by dokonywane przez niego czynności, które mają odnieść skutek w prawie podatkowym jednoznacznie dokumentowały daną czynność i nie stwarzały jakichkolwiek wątpliwości co do tożsamości przeprowadzających je stron. K.B. nie potrafiła natomiast wskazać imion i nazwisk przedstawicieli Spółki B, z którymi zawierała transakcje na znaczne kwoty. Nigdy też nie była w siedzibie Spółki i nie prowadziła żadnych rozmów handlowych z władzami Spółki. Nie posiadała dokumentacji potwierdzającej jakość zakupionego towaru. Mogła zażądać uwzględnienia na fakturze VAT wyszczególnienia podatków uwzględnionych w cenie towaru, czego nigdy nie uczyniła. Dokonując obrotu towarami na tak znaczną skalę bez pośrednictwa banku podatnik winien mieć świadomość, że od danego wyrobu może nie być uiszczona należność publicznoprawna w postaci podatku akcyzowego.
Dyrektor Izby Celnej zaznaczył, że zgodnie z art.4 ust.5 ustawy o podatku akcyzowym, w przypadku nie opłacenia podatku akcyzowego we wcześniejszej fazie obrotu podatnik z mocy prawa staje się podatnikiem podatku akcyzowego zobowiązanym do jego uiszczenia. To, że zakupy pochodziły od nieistniejącej firmy wystawiającej "fikcyjne" faktury oznacza, że we wcześniejszej fazie obrotu nie był zapłacony podatek akcyzowy. Dlatego też K.B. od zakupionego, a następnie sprzedanego oleju napędowego winna była odprowadzić podatek akcyzowy.
W skardze na opisaną decyzję K. B. wniosła o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Decyzji zarzuciła naruszenie art.4 ust.1 i 3, art.25 ust.1 pkt 3 ustawy o podatku akcyzowym poprzez niewłaściwą wykładnię oraz naruszenie zasad ogólnych postępowania podatkowego – zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych i zasady dochodzenia prawdy obiektywnej (art.121§1 i art.122 Ordynacji podatkowej). Podniosła, iż stwierdzenie organu odwoławczego, że podatnik winien wykazać się szczególną starannością w sprawdzaniu kontrahenta i udokumentowaniu faktu, że od zakupionych wyrobów akcyzowych został wcześniej zapłacony podatek, nie znajduje umocowania w obowiązujących przepisach. Zdaniem skarżącej organy podatkowe dążyły do obciążenia jej odpowiedzialnością za działania osób trzecich. W sytuacji, gdy podatnik nie wie lub nie może wiedzieć, że inna - wcześniejsza transakcja w stosunku do dokonanej przez niego, stanowi naruszenie przepisów prawa podatkowego, nie ma żadnych podstaw prawnych, by stosować wobec niego negatywne konsekwencje prawnopodatkowe i przerzucać ciężar opodatkowania. Samodzielne dokonanie przez podatnika sprawdzenia autentyczności wszystkich danych o kontrahentach nie było i nie jest możliwe ze względu na istnienie tajemnicy skarbowej, państwowej, bankowej, służbowej i danych osobowych. Podkreśliła, że nałożenie akcyzy na podstawie art.4 ustawy o podatku akcyzowym wymaga spełnienia dwóch przesłanek. Pierwsza dotyczy podmiotu, na który może być nałożony obowiązek podatkowy, a druga odnosi się do faktu niezapłacenia akcyzy w należnej wysokości. Samo niezapłacenie akcyzy nie powinno umożliwiać nałożenie podatku na kolejnego nabywcę wyrobu akcyzowego, gdyż jest to krzywdzące dla podatnika. Wskazała przy tym na zasadę jednokrotnego opodatkowania akcyzą. Zaznaczyła, że sprzedawca wyrobów akcyzowych nie musi umieszczać w treści faktury informacji o kwotach akcyzy zawartych w wartości sprzedawanych wyrobów akcyzowych, stąd podatnik otrzymujący faktury, ma prawo domniemywać, że akcyza od nabywanego towaru została opłacona. Działając w dobrej wierze zakładała, że akcyza została już zapłacona na wcześniejszym etapie obrotu, a żadne z regulacji prawnych nie umożliwiały sprawdzenia czy rzeczywiście podatek akcyzowy został już zapłacony. Na żadnym etapie postępowania podatkowego nie przeprowadzono dowodu, czy akcyza w jakiejkolwiek fazie obrotu została zapłacona. Uznanie Spółki B za podmiot nieistniejący nie oznacza automatycznie, że od paliwa nie zapłacono podatku akcyzowego we wcześniejszych etapach obrotu. Brak dowodu w tym zakresie nie może być podstawą do nałożenia na podatnika obowiązku zapłaty akcyzy. Decyzji zarzuciła również naruszenie art.210 Ordynacji podatkowej, gdyż nie wskazuje ona dowodów potwierdzających, że akcyza nie została zapłacona we wcześniejszej fazie obrotu. Zdaniem skarżącej nie dołożono starań do odnalezienia Spółki B.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Przedmiotowy zakres opodatkowania podatkiem akcyzowym określony został w art.4 ustawy o podatku akcyzowym. Zgodnie z tym przepisem opodatkowaniu akcyzą podlega także nabycie lub posiadanie przez podatnika wyrobów akcyzowych, jeżeli od tych wyrobów nie została zapłacona akcyza w należnej wysokości (art.4 ust.3 ww. ustawy). Zaznaczyć w tym miejscu należy, iż co do zasady opodatkowaniu podatkiem akcyzowym podlega produkcja lub sprzedaż wyrobów akcyzowych, jednakże w celu zabezpieczenia się przed sytuacjami, w wyniku których dany wyrób akcyzowy nie podlegałby opodatkowaniu akcyzą podczas produkcji lub sprzedaży, ustawodawca wskazał, że akcyzie podlega samo nabycie lub posiadanie takich wyrobów. Zdaniem Sądu przepis ten znajduje zastosowanie w sytuacji, w której nie jest możliwe ustalenie dostawcy wyrobów akcyzowych, który był zobowiązany do rozliczenia podatku akcyzowego oraz w przypadku gdy nabywca miał, albo przy zachowaniu należytej staranności mógł mieć świadomość, że nabywane przez niego wyroby akcyzowe nie zostały obciążone podatkiem akcyzowym na wcześniejszym etapie obrotu.
Wskazać w tym miejscu należy dwa orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (ETS) dotyczące naruszeń przepisów regulujących opodatkowanie podatkiem akcyzowym. W orzeczeniu sygn. akt C 455/98 Tullihalitus przeciwko Kaupo Salumets, Europejski Trybunał Sprawiedliwości rozpatrywał kwestię opodatkowania podatkiem akcyzowym nielegalnego importu alkoholu. ETS stwierdził, iż nielegalny import alkoholu, pomimo tego, że stanowi przestępstwo narusza jednocześnie zasady uczciwej konkurencji w stosunku do tych podmiotów, które produkują lub importują alkohol w sposób zgodny z przepisami. W konsekwencji powyższego Trybunał wskazał, że zasada neutralności ma na celu zapobieganie odmiennemu traktowaniu transakcji zgodnych z prawem od transakcji nielegalnych, z wyjątkiem sytuacji, gdy pomiędzy sektorem legalnym, a nielegalnym wykluczona jest konkurencja. W drugim orzeczeniu, sygn. akt C 325/99, G.van de Water przeciwko Staatsecretaris van Financien, Trybunał stwierdził, że samo posiadanie wyrobu akcyzowego, w stosunku do którego nie została zapłacona akcyza, a który został wyprowadzony ze składu podatkowego, stanowi czynność opodatkowana akcyzą. ETS uznał, że posiadanie przez podatnika wyrobów akcyzowych, w stosunku do których nie została zapłacona akcyza, jest zrównane w skutkach z wydaniem wyrobów akcyzowych do konsumpcji, a w rezultacie podlega opodatkowaniu akcyzą.
W świetle przywołanych orzeczeń Trybunału stwierdzić należy, iż nielegalny import, czy też posiadanie, a następnie sprzedaż wyrobów akcyzowych, w stosunku do których nie została zapłacona akcyza, stanowi nieuczciwą konkurencję w stosunku do produktów legalne wprowadzonych do obrotu i w konsekwencji stanowi czynność opodatkowaną podatkiem akcyzowym.
W art.4 ust.5 ustawy o podatku akcyzowym wprowadzono zasadę jednokrotnego opodatkowania akcyzą. Zgodnie z tą zasadą akcyza powinna być uiszczana w pierwszej fazie obrotu. Każda następna transakcja, której przedmiotem będą wyroby akcyzowe, nie powinna podlegać akcyzie, a podmiot dokonujący danej transakcji nie powinien być traktowany jako podatnik akcyzy. Warunkiem odstąpienia od opodatkowania kolejnych transakcji jest jednakże prawidłowe rozliczenie kwoty należnej akcyzy (zadeklarowanie lub zapłacenie) w momencie powstania obowiązku podatkowego z tytułu pierwszej czynności podlegającej akcyzie. Zasada ta znajduje odzwierciedlenie w art.25 ust.1 pkt 5 ustawy o podatku akcyzowym, który ustanawia zwolnienie od akcyzy w sytuacji, gdy wynika to z konieczności uniknięcia wielokrotnego opodatkowania wyrobów akcyzowych.
Zakres podmiotowy opodatkowania podatkiem akcyzowym określony został w art.11 ustawy o podatku akcyzowym. Stosownie do tego przepisu podatnikami akcyzy są wszystkie podmioty, bez względu na formę prawną, w której działają, które dokonują czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem akcyzowym (art.11 ust.1 ustawy).
Nie jest kwestią sporną, że skarżąca sprzedawała wyroby akcyzowe oraz, że nie deklarowała, ani nie uiszczała podatku akcyzowego. Mając na względzie zasadę jednokrotnego opodatkowania akcyzą, ustalenia wymaga kwestia, czy podatek akcyzowy został uiszczony we wcześniejszej fazie obrotu.
W rozpoznanej sprawie ustalono, że K.B. prowadząca Firmę A, w okresie od stycznia do sierpnia 2005r., nabywała olej napędowy od podmiotu nieistniejącego. Figurująca na fakturach VAT dokumentujących nabycie przedmiotowego oleju napędowego, jako sprzedająca, Spółka B została wykreślona z ewidencji podatników podatku VAT w Urzędzie Skarbowym z dniem 29 lutego 2004r. W późniejszym okresie brak jest informacji o jej zaewidencjonowaniu. W roku 2005 adres Spółki B według KRS to: "[...]", a adres podawany na fakturach to: "[...]". Żaden z powyższych adresów nie jest jednakże adresem siedziby Spółki B znajduje się budynek mieszkalny wielorodzinny w budowie, a przy ul. "[...]" budynek mieszkalny, w którym firma ta nie jest nikomu znana. W konsekwencji powyższego organy podatkowe nie dysponowały jakimikolwiek dowodami zakupu paliwa przez Spółkę B i dowodami jego pochodzenia.
K.B. nie posiada żadnej umowy pisemnej na dostarczanie paliw przez Spółkę B. W toku postępowania zeznała, że dostawy odbywały się w ten sposób, że zgłaszał się do niej przedstawiciel Spółki B, którego nazwiska nie pamięta i oferował określoną ilość paliwa po określonej cenie. Skarżąca zgłaszała się do jednego ze swoich odbiorców i proponowała sprzedaż paliwa. Jeżeli kontrahent wyraził chęć zakupu to dochodziło do transakcji pomiędzy nią, a spółką B. W sytuacji gdy dostawy były "pełne" to cysterny ze spółki B jechały bezpośrednio do odbiorcy, paliwo nie było spuszczane do jej zbiorników. Do paliwa doliczała tylko swoja marżę. Poza przedstawicielami ze spółki B, których było kilku, skarżąca nie kontaktowała się z innymi osobami z tej firmy. Nie zna nikogo z zarządu Spółki, nie była nigdy w siedzibie Spółki, nie prowadziła żadnych rozmów handlowych z władzami Spółki. Nie pamięta też nazw, ani numerów rejestracyjnych samochodów, którymi paliwo było dostarczane. Do współpracy ze spółką B zachęciła ją cena i terminowość dostaw. Faktury za paliwo dostarczał kierowca albo przedstawiciel spółki B. Rozliczenia transakcji następowały w gotówce, a czasami w formie przelewu bankowego. Zeznała, że wiarygodność Spółki sprawdziła osobiście w KRS w "[...]", choć nie potrafiła wyjaśnić dlaczego sprawdzenia dokonywała w "[...]", a nie w "[...]". Nie sprawdzała wiarygodności kontrahenta w urzędach skarbowych.
Podkreślić w tym miejscu należy, iż ciężar dowodu zdarzeń gospodarczych podejmowanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą spoczywa na podatniku. Jeżeli więc istniały jakiekolwiek dowody mające wpływ na inne niż w decyzji rozstrzygnięcie w sprawie, skarżąca powinna je przedłożyć, bowiem strona w swym dobrze rozumianym interesie powinna wykazywać dbałość o przedstawienie środków dowodowych. Skarżąca nie wykazała natomiast, że podatek akcyzowy od nabywanego od Spółki B i sprzedawanego przez nią oleju napędowego został zapłacony we wcześniejszej fazie obrotu.
Zdaniem Sądu ustalony stan faktyczny wskazuje na nie zachowanie przez skarżącą należytej staranności przy nabywaniu wyrobów akcyzowych. Skarżąca nie potrafiła podać żadnych danych przedstawicieli, jak również osób z zarządu Spółki B. Nigdy nie była też w siedzibie tej Spółki i nie zawierała z nią żadnych umów. Zapłata za zakupiony od B olej napędowy następowała zazwyczaj w gotówce, przy czym kwoty te wahały się od 6.783 zł (jeden raz 1793,40 zł) do 78.018 zł. Taka forma regulowania należności w obrocie gospodarczym winna zwrócić uwagę skarżącej na kontrahenta, gdyż zgodnie z art.22 ust.1 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. nr 173, poz.1807 ze zm.), dokonywanie lub przyjmowanie płatności związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą następuje za pośrednictwem rachunku bankowego przedsiębiorcy w każdym przypadku, gdy stroną transakcji, z której wynika płatność, jest inny przedsiębiorca oraz jednorazowa wartość transakcji, bez względu na liczbę wynikających z niej płatności, przekracza równowartość 15.000 euro przeliczonych na złote według średniego kursu walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski ostatniego dnia miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym dokonano transakcji. W rozpoznanej zaś sprawie, przelewam miały został opłacone jedynie faktury datowane na 3, 4, 5 i 19 stycznia 2005r. oraz 9, 10 i 23 lutego 2005r. Na pozostałych fakturach jako sposób zapłaty widnieje zapis "gotówka", np. faktura z dnia "[...]". opiewająca na kwotę 75.912,30 zł, faktura z dnia "[...]" na kwotę 71.712.58 zł, faktura z dnia "[...]". na kwotę 50.799,52 zł, faktura z dnia "[...]" na kwotę 61.843,02.
Zaznaczyć w tym miejscu należy, iż wprowadzenie obowiązku przewidzianego w art.22 ustawy o swobodzie gospodarczej ma służyć ochronie interesu publicznego. Ma on zapobiegać niekontrolowanemu przepływowi środków finansowych w gospodarce prywatnej, zwalczając w ten sposób zjawiska patologiczne (np. oszustwa podatkowe, "pranie brudnych pieniędzy"). Obowiązek ten ma chronić nie tylko interes państwa (interes publiczny), ale także interesy tych podmiotów gospodarczych, które swoją działalność prowadzą w sposób uczciwy i zgodny z prawem. Ustawodawca wyszedł z założenia, iż nie istnieją inne, równie efektywne drogi kontrolowania obrotu gospodarczego niż dokumenty bankowe. W ten sposób wprowadzenie obowiązku przeprowadzania rozliczeń pieniężnych za pośrednictwem rachunków bankowych uzasadniał Trybunał Konstytucyjny. Trybunał odrzucił zarazem zarzuty o niekonstytucyjnym naruszeniu wolności działalności gospodarczej wskutek wprowadzenia komentowanego obowiązku. Zauważył, iż wolność ta nie ma charakteru absolutnego, wskazując na istnienie w szczególności legitymowanego interesu państwa w stworzeniu takich ram prawnych obrotu gospodarczego, by zminimalizować przypadki nierzetelności zarówno w stosunkach między podmiotami gospodarczymi, jak i w wykonywaniu przez te podmioty swych obowiązków publicznych, m.in. obowiązku podatkowego (zob. orzeczenie TK z dnia 26 kwietnia 1995 r., sygn. akt TKK 11/94, publ. OTK z 1995 nr 1, poz. 12).
Podkreślić należy, że konstrukcja art.4 ustawy o podatku akcyzowym, szeroko określającego krąg podatników podatku akcyzowego ma na celu zapewnienie skuteczności poboru akcyzy w związku z jej jednofazowym charakterem opodatkowania i eliminację negatywnych zjawisk, jak obrót towarami wprowadzonymi nielegalnie. Z konstrukcji tej wynika zatem konieczność zachowania szczególnej staranności przy zawieraniu transakcji przez podmioty biorące udział w obrocie wyrobami akcyzowymi.
Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należy, że Dyrektor Izby Celnej nie naruszył wskazanych przez skarżącą przypisów ustawy o podatku akcyzowym - art.4 ust.1 i 3 oraz art.25 ust.1 pkt 3. Zgodnie z tymi przepisami samo niezapłacenie akcyzy we wcześniejszej fazie obrotu umożliwia nałożenie podatku na kolejnego nabywcę, czy posiadacza wyrobu akcyzowego.
Sąd nie stwierdził także naruszenia zasad określonych w art.121§1 i art.122 Ordynacji podatkowej. Naruszenia tych zasad skarżąca upatruje w braku przeprowadzenia kompletnego postępowania dowodowego, a konkretnie nie udowodnienia przez organ podatkowy faktu braku zapłaty akcyzy od nabytych przez nią wyrobów akcyzowych.
Jak już zauważono, w postępowaniu podatkowym ciężar dowodu zdarzeń gospodarczych podejmowanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą spoczywa na podatniku. Pewnych okoliczności organ podatkowy nie jest bowiem w stanie wykazać, gdyż wiedzę na ich temat ma wyłącznie podatnik. Brak wiedzy organu na temat istotnych faktów uniemożliwia temu organowi przeprowadzenie niektórych dowodów. Dlatego też dążąc do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, organ podatkowy może zażądać od podatnika dowodów na poparcie jego twierdzeń. Podkreślić również należy, iż przyjęcie, że ciężar dowodu spoczywa zawsze na organie podatkowym, pociągałoby za sobą w niniejszej sprawie koniczność przeprowadzenia dowodu negatywnego (nieuiszczenia we wcześniejszej fazie obrotu podatku akcyzowego od nabytego przez skarżącą oleju napędowego). Tymczasem reguły logiki formalnej wskazują, że dowód powinien być pozytywny. Oznacza to, że powinien go przeprowadzić ten, kto twierdzi, że dany fakt, dana okoliczność miała miejsce, a nie ten, kto istnieniu tego faktu, tej okoliczności przeczy. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 2003r., sygn. akt I SA/Gd 1658/00 (niepubl.) wskazano, że art.122 ordynacji nie oznacza obciążenia organu nieograniczonym obowiązkiem poszukiwania faktów mających istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Z kolei w wyroku z dnia 17 sierpnia 2001r., sygn. akt III SA 1826/00 (niepubl.) Sąd stwierdził, że na gruncie prawa podatkowego także ma zastosowanie zasada, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.
Niezasadny jest również zarzut naruszenia art.210 Ordynacji podatkowej. Wbrew twierdzeniom skarżącej oceniana pod względem legalności decyzja Dyrektora Izby Celnej wskazuje okoliczności przemawiające za uznaniem, że od nabytego przez nią oleju nie został zapłacony podatek akcyzowy. Organ wskazał, że Spółka B nie ma siedziby pod żadnym z adresów, którymi się posługiwała, w 2005r. nie była zarejestrowana w żadnym urzędzie skarbowym, a K.B. nie potrafiła podać jakichkolwiek informacji, które umożliwiłyby odnalezienie tej spółki, bądź jej wspólników. Powyżej wyjaśniono natomiast, że organ podatkowy nie przeprowadza dowodów przeciwnych, czyli w rozpoznanej sprawie dowodu na brak uiszczenia akcyzy od przedmiotowych wyrobów akcyzowych we wcześniejszych fazach obrotu.
W świetle przedstawionych powyżej wywodów należało uznać, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło