I OSK 1769/07

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2008-11-17

Skład orzekający: Anna Lech, Joanna Banasiewicz, Monika Nowicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rozpoznanie u kierowcy organicznych zaburzeń osobowości, nastroju i afektu, a także leczenie depresji, stanowi wystarczającą podstawę do skierowania go na badanie lekarskie w celu stwierdzenia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 4 Prawa o ruchu drogowym?
Ratio decidendi
Rozpoznanie u kierowcy organicznych zaburzeń osobowości, nastroju i afektu, które mogą wpływać na jego stan psychofizyczny, w połączeniu z faktem leczenia depresji, może stanowić podstawę do skierowania na badanie lekarskie. Jednakże, samo stwierdzenie tych zaburzeń przez biegłych psychiatrów, bez jednoznacznego wskazania na ich wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów, nie jest wystarczające do uchylenia decyzji organów administracyjnych. Sąd pierwszej instancji nieprawidłowo zinterpretował opinię biegłych, uznając ją za niewiarygodną i nie uwzględniając wszystkich okoliczności sprawy.
Stan faktyczny
Prokurator wystąpił o skierowanie A. A. na badania lekarskie w związku z rozpoznaniem u niego organicznych zaburzeń osobowości, nastroju i afektu. Starosta wydał decyzję o skierowaniu na badania, którą utrzymało w mocy Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje, uznając, że opinia biegłych nie uprawdopodobniała pogorszenia stanu zdrowia A. A. w stopniu uzasadniającym skierowanie na badania. NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że sąd pierwszej instancji nieprawidłowo zinterpretował dowody i naruszył przepisy postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania. Odstąpił od zasądzenia od A. A. zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Lech Sędzia NSA : Joanna Banasiewicz Sędzia WSA del. Monika Nowicka (spr.) Protokolant Aleksandra Żurawicka po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 września 2007 r. sygn. akt IV SA/Po 467/07 w sprawie ze skargi A. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badanie sprawności w zakresie kierowania pojazdami 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania, 2) odstępuje od zasądzenia od A. A. zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile. Wyrokiem z dnia 13 września 2007 r. sygn. akt IV SA/Po 467/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] wraz z decyzją Starosty C. z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] wydane w przedmiocie skierowania na badanie sprawności w zakresie kierowania pojazdami. Powyższy wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2005 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej w C. wystąpił do Starosty C. o wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie skierowania A. A., posiadającego prawo jazdy kat. A, B, T, na badania lekarskie w celu stwierdzenia, czy nie zachodzą przeciwwskazania zdrowotne do kierowania przez w/w pojazdami mechanicznymi w związku z nasuwającymi się zastrzeżeniami, co do jego stanu zdrowia. We wniosku wskazano, że w toku postępowania prowadzonego przez prokuraturę w sprawie Ds. [...] A. A. poddany został jednorazowemu badaniu sądowo-psychiatrycznemu, w wyniku którego biegli psychiatrzy nie stwierdzili u niego wprawdzie choroby psychicznej i upośledzenia umysłowego, ale rozpoznali nasilone organiczne zaburzenia osobowości. Powyższe - zdaniem – Prokuratora pozwalało na przyjęcie, iż zachodzi uzasadnione podejrzenie, że stan zdrowia A. A. może, w przypadku uczestnictwa przez niego w ruchu drogowym, stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa. Mając powyższe na uwadze Starosta C.- działając na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) i §2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 2, poz. 15) - wydał w dniu[...] maja 2006 r. decyzję nr [...], na mocy której skierował A. A. do Wielkopolskiego Ośrodka Medycyny Pracy Ośrodek w Pile na badanie kierowców w zakresie kategorii A, B, T. Kwestionując powyższe rozstrzygnięcie zainteresowany wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile, w którym podniósł, iż skierowanie na badanie psychiatryczne było – jego zdaniem - złośliwością ze strony Prokuratury a wydana decyzja organu pierwszej instancji była sprzeczna ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym i naruszała przez to dyspozycję art. 7, art. 8 i art. 77 §1 kpa. Wnoszący odwołanie podkreślił, że jest kierowcą od [...] r. i nie spowodował w tym czasie żadnego wypadku drogowego. Zdaniem A. A., z opinii lekarskiej nie wynikało też, że stwarzał on zagrożenie w ruchu drogowym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Pile rozpoznając sprawę w trybie instancji odwoławczej, decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Starosty. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy powołał się na treść art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym starosta jest zobowiązany skierować na badania lekarskie przeprowadzane w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem przez osobę posiadającą uprawnienia do kierowania pojazdami, w przypadkach nasuwających zastrzeżenia, co do stanu jego zdrowia. Kolegium wskazało przy tym, iż z nadesłanej przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w C. opinii biegłych wynikało, że u odwołującego się rozpoznano zaburzenia osobowości, nastroju i afektu. Lekarze, wydając opinię sądowo-psychiatryczną, ocenili te zmiany jako mieszczące się w normie, biorąc pod uwagę wiek odwołującego się. Zdaniem organu odwoławczego, w świetle opinii biegłych, nasuwają się jednak podejrzenia, co do stanu zdrowia A. A. w kontekście przysługujących mu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi w ramach posiadanego prawa jazdy. Skierowanie na badania miało więc na celu usunięcie wątpliwości i ustalenie stanu zdrowia wnoszącego odwołanie, zgodnie z powołanymi przez niego zasadami wyrażonymi w art. 7 i 77 §1 kpa. Decyzja o skierowaniu na badanie lekarskie nie przesądza bowiem, czy zastrzeżenia, co do stanu zdrowia w odwołującego się w związku z posiadanym prawem jazdy, faktycznie występują. Przedstawiona wyżej decyzja stała się przedmiotem skargi A. A., którą wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W skardze podniesiono tożsame zarzuty, które zawarte były w odwołaniu. Ponadto skarżący wskazał również na okoliczność, że wyrokiem Sądu Rejonowego w C. sygn. akt [...] został uniewinniony od stawianych mu zarzutów, co - jego zdaniem - było dowodem na niezgodne z prawem postępowanie prokuratora i policjanta. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Pile, odpowiadając na skargę, podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu i wniosło o jej oddalenie. Uchylając – na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowano przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) – obie wydane w tej sprawie decyzje, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, że skarga zasługiwała na uwzględnienie. Sąd, przywołując treść art. 122 ust 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym i Komentarz do powyższej ustawy podniósł, iż podstawę skierowania na stosowne badania lekarskie mogą stanowić tylko te przesłanki, które z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazują na istotne zmniejszenie się sprawności kierującego pojazdem. Może to być np. pochodząca z różnych źródeł informacja o pogorszonym stanie zdrowia, czy też objawy chorobowe świadczące o zaistnieniu przeciwwskazań do wydania prawa jazdy. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego - z materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie nie wynikało jednak, aby okoliczność pogorszenia się stanu zdrowia A. A. została należycie uprawdopodobniona. Z opinii sądowo - psychiatrycznej, sporządzonej przez biegłych sądowych na polecenie Prokuratury Rejonowej w C. w sprawie o sygn. akt [...], stanowiącej podstawę do złożenia przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w C. przedmiotowego wniosku, wynikało jednoznacznie tylko, iż A. A. nie jest chory psychicznie ani też nie występuje u niego niedorozwój umysłowy. Przeprowadzający badanie lekarze uznali, iż skarżący posiada bogaty zasób słów i wiedzę o otaczającej rzeczywistości, zna obowiązujące normy prawne i zasady współżycia społecznego. Rozpoznane u niego organiczne zaburzenia osobowości, nastroju i afektu uznano zaś za pochodne organicznych zmian w ośrodkowym układzie nerwowym, stanowiącym stan normy dla wieku skarżącego. Treść wskazanej wyżej opinii biegłych sądowych, zdaniem Sądu I instancji, nie uzasadniała zatem przyjęcia z dużym prawdopodobieństwem istnienia u skarżącego przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Warunku takiego nie spełniała bowiem w szczególności przedłożona przez Prokuraturę opinia biegłych. Mając powyższe na uwadze - Sąd stwierdził - iż organy administracji pierwszej jak i drugiej instancji, uznając za zasadne skierowanie A.A. na badanie lekarskie, jako jego podstawę przyjęli wyłącznie wiek skarżącego, co było sprzeczne z treścią art. 122 ust 1 pkt 4 ustawy prawo o ruchu drogowym. Sam wiek kierującego pojazdem zaś, przy braku innych przesłanek, które z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazują na istotne zmniejszenie się sprawności kierującego pojazdem, nie stanowi samodzielnej podstawy do skierowania na badania lekarskie. Sąd zaznaczył także, iż organy administracji publicznej nie są uprawnione do dawania wiary każdej informacji, prowadzącej do wszczęcia procedury kierowania na badania kontrolne w trybie przewidzianym przepisem art. 122 ustawy prawo o ruchu drogowym. Wszczęcie takiego postępowania winno nastąpić wyłącznie w uzasadnionych przypadkach i być poprzedzone stosownym postępowaniem, mającym na celu weryfikację pozyskanych informacji o stanie zdrowia kierującego pojazdem a przynajmniej ich uprawdopodobnienie. Zatem – w ocenie Sądu – w przedmiotowej sprawie, organy powinny szczegółowo przeanalizować treść opinii pod kątem istnienia ustawowych przesłanek do skierowania A. A. na badania lekarskie i przeprowadzić stosowne postępowanie dowodowe, dopuszczając w charakterze dowodu wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy ( art. 75 k.p.a. ). Brak inicjatywy organów i bezkrytyczne przyjęcie wniosku Prokuratora naruszyło, wg Sądu, wyrażoną w art. 7 k.p.a. zasadę prawdy obiektywnej. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Pile. Zaskarżając wyrok Sądu Wojewódzkiego w całości, skarżący kasacyjnie zarzucił w/w wyrokowi naruszenie prawa procesowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Kolegium Sąd naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez przyjęcie w wyroku, że obie wydane w tej sprawie decyzje naruszały prawo w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy przez naruszenie art. 7, 75 i 77 § 1 k.p.a. Wg Sądu bowiem decyzje wydane w tej sprawie zapadły bez uprawdopodobnienia zastrzeżeń, co do stanu zdrowia strony, podczas gdy takie uprawdopodobnienie miało miejsce i nie zachodziło w sprawie naruszenie przepisów procedury administracyjnej. Ponadto w skardze kasacyjnej zarzucono Sądowi I instancji naruszenie art. 141 § 4 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nie zawarcie w uzasadnieniu wyroku wskazań, co do dalszego toku postępowania, gdyż sformułowanie nakazujące "dokładne wyjaśnienie sprawy" nie precyzuje jakie dowody winny w sprawie być przeprowadzone i jakie działania winny być przez organ podjęte, by sprawę wyjaśnić dokładnie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej oraz pisma uzupełniającego ją organ akcentował zwłaszcza, że stwierdzone w opinii psychiatryczno-sądowej występowanie u A. A. organicznych zaburzeń osobowości, nastroju i afektu jako pochodnej organicznych zmian w ośrodkowym układzie nerwowym jest jednostką chorobową ujętą pod pozycją F06.3 w międzynarodowej klasyfikacji chorób i problemów zdrowotnych. Kolegium zwracało tez uwagę, iż biegli psychiatrzy wykluczyli u zainteresowanego jedynie chorobę psychiczną i upośledzenie, nie wykluczyli zaś jakiejkolwiek innej choroby. Sąd Wojewódzki natomiast bezpodstawnie uogólnił treść w/w opinii przyjmując, że zainteresowany nie jest chory na żadną chorobę. Tymczasem organiczne zaburzenia osobowości i nastroju (wg informacji zamieszczonej na stronie internetowej http: kalamazoo.pl/icd10/szczgol/2343.html oraz wg Encyklopedii Zdrowia pod red. Witolda S. Gomułki i Wojciecha Rewelskiego Wydawnictwo Naukowe PWN wyd. 1 str. 1093, 1095-1096 ) charakteryzuje się: zmianą nastroju i afektu, którym zwykle towarzyszą zmiany w poziomie ogólnej aktywności, zaburzenia depresyjne, hipomaniakalne, maniakalne lub dwubiegunowe, lecz uwarunkowane zaburzeniami organicznymi. Skarżący kasacyjnie podnosił także, że w trakcie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu strona w uzasadnieniu zażalenia z dnia 6 lutego 2007 r. podała, iż leczy się na depresję i z tego powodu winna działać przed sądem z pomocą adwokata. Wskazała też że pobiera rentę z ZUS-u. Sąd zaś, nie uwzględnił powyższej okoliczności i przyjął, że A. A. był osobą zdrową. Dodatkowo z uzasadnienia w/w zażalenia wynikało, iż strona nie wyklucza podjęcia pracy w charakterze kierowcy lub na stanowisku związanym z poruszaniem się po drogach pojazdem. Podkreślano również, iż ani organy administracyjne, ani Sąd nie jest w stanie samodzielnie ocenić stanu zdrowia danej osoby, zwłaszcza w kontekście jej możliwości bezpiecznego prowadzenia pojazdów i istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Takiego badania nie przeprowadza też lekarz pierwszego kontaktu, lecz lekarz uprawniony do tego przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, stan sprawy uzasadniał zaś w pełni prawdopodobieństwo wystąpienia u zainteresowanego problemów zdrowotnych w stopniu wymaganym przez art. 122 ust. 1 pkt ustawy prawo o ruchu drogowym. W odpowiedzi na skargę kasacyjną A.A. wniósł o jej oddalenie podzielając w pełni pogląd Sądu Wojewódzkiego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, które to okoliczności w niniejszej sprawie nie zachodziły. Tak więc w tym wypadku postępowanie kasacyjne sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Zarzutom tym nie można przy tym odmówić słuszności. Postawą uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile i decyzji Starosty C. było przyjęcie poglądu, że z materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie nie wynikało, aby okoliczność pogorszenia się stanu zdrowia A. A. została należycie uprawdopodobniona. Treść opinii sądowo - psychiatrycznej, sporządzonej przez biegłych psychiatrów na polecenie Prokuratury Rejonowej w C. świadczyła – wg Sądu - iż A. A. nie jest chory psychicznie ani też nie występuje u niego niedorozwój umysłowy. Sąd wyraził również pogląd, że rozpoznane u zainteresowanego organiczne zaburzenia osobowości, nastroju i afektu - jako pochodne organicznych zmian w ośrodkowym układzie nerwowym, stanowiącym stan normy dla wieku skarżącego – nie uzasadniały przyjęcia z dużym prawdopodobieństwem istnienia u skarżącego przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W rezultacie Sąd Wojewódzki – jak wspomniano – uchylił, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obie wydane w tej sprawie decyzje i polecił organom szczegółowo przeanalizować treść opinii pod kątem istnienia ustawowych przesłanek do skierowania A. A. na badania lekarskie a w tym celu przeprowadzić stosowne postępowanie dowodowe, dopuszczając w charakterze dowodu wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. W tym miejscu należy zauważyć, że wspomniana wyżej regulacja prawna istotnie pozwala wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu na uchylenie zaskarżonej do sądu decyzji, ale tylko jeśli w postępowaniu administracyjnym doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej tymczasem sprawie uszło jakby uwadze Sądu, że wspomniana wyżej opinia sądowo-psychiatryczna sporządzona została na użytek prowadzonego wówczas przez Prokuratora Rejonowego w C. postępowania karnego, w którym A. A. postawiono zarzut groźby karalnej. Opinia ta miała zatem jedynie na celu ustalenie stanu zdrowia psychicznego zainteresowanego, zwłaszcza w kontekście możliwości rozeznania przez niego znaczenia przypisywanego mu czynu. Biegli natomiast, stwierdzając u A. A. istnienie organicznych zaburzeń osobowości, nastroju i afektu nie wypowiadali się na okoliczność, czy może on, w takim stanie zdrowia, prowadzić pojazd mechaniczny. Zwrócić też trzeba uwagę, że powyższe zaburzenia organiczne – na co słusznie zwraca uwagę Kolegium – są ( wg. powołanej wyżej Encyklopedii Zdrowia ) traktowane jako jednostka chorobowa, choć nie stanowi choroby psychicznej ani upośledzenia psychicznego. Charakteryzuje ją przy tym : zmiana nastroju i afektu, którym zwykle towarzyszą zmiany w poziomie ogólnej aktywności, zaburzenia depresyjne, hipomaniakalne, maniakalne lub dwubiegunowe, lecz uwarunkowane zaburzeniami organicznymi. Nie można zatem wykluczyć, że tego rodzaju objawy mogą wpływać na stan psychofizyczny osoby kierującej pojazdem mechanicznym. Ponadto – jak również słusznie podnosi skarżący kasacyjnie – w trakcie postępowania sądowego strona w uzasadnieniu zażalenia z dnia 6 lutego 2007 r. podała, iż leczy się na depresję i pobiera rentę z ZUS-u. Nawiasem mówiąc, również w treści w/w opinii sądowo-psychiatrycznej odnotowano, że A. A. uczęszcza do Poradni Zdrowia Psychicznego, leczy się na depresję i zażywa odpowiednie leki. W tych warunkach, przy jednoczesnym nierozważeniu przez Sąd I instancji opisanych wyżej okoliczności, nie bardzo zrozumiałym wydaje się zajęcie przez Sąd Wojewódzki stanowiska, że informacja pochodząca od Prokuratora Rejonowego w C. a dotycząca wątpliwości, co do stanu zdrowia zainteresowanego pod kątem posiadania przez niego uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych, była niewiarygodna. Fakt ten – jak wyżej wskazano - skutkował uchyleniem obu wydanych w niniejszej sprawie decyzji z poleceniem wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i przeprowadzenia stosownego postępowania dowodowego. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należy zaznaczyć, że w realiach tej sprawy, podstawową funkcję odgrywa wystąpienie okoliczności nasuwających zastrzeżenia, co do stanu zdrowia osoby kierującej pojazdem mechanicznym. W sytuacji, gdy biegli psychiatrzy rozpoznali u zainteresowanego określone schorzenie chorobowe, które choć nie jest chorobą psychiczną ani upośledzeniem psychicznym, może jednak wpływać stan psychofizyczny człowieka, leczącego się dodatkowo na depresję, istotnie nie bardzo wiadomym jest, jakie postępowanie dowodowe powinien jeszcze w takim przypadku przeprowadzić organ. Postępowanie prowadzone bowiem - na zasadzie art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym - ma właśnie na celu doprowadzenie do przeprowadzenia odpowiednich badań lekarskich osoby kierującej pojazdem mechanicznym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Przeprowadzenie zaś tego rodzaju badań w trakcie postępowania prowadzonego w trybie art. 122 ust. 1 pkt 4 omawianej ustawy tj. przed wydaniem ostatecznej decyzji nakazującej poddanie się takim badaniom jest zbędne i bezpodstawne. Bez wydania bowiem wspomnianej wyżej decyzji nikogo nie wiąże obowiązek poddania się przewidzianych przepisem art. 122 ust. 1 pkt 4 w/w ustawy badaniom. Zawarcie zatem w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazań, co do dalszego postępowania tak ogólnych, jak uczynił to Sąd Wojewódzki miało w istocie rzeczy charakter pozorny, bowiem nie prowadziło do wskazania organowi konkretnego kierunku w którym miało zmierzać postępowanie dowodowe. Wyżej omówione uchybienia świadczyły zatem istotnie o naruszeniu art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu winien przede wszystkim rozważyć, czy w sytuacji, gdy u kierującego pojazdem A. A. zostało rozpoznane przez biegłych psychiatrów schorzenie polegające na organicznym zaburzeniu osobowości, nastroju i afektu a ponadto A. A. leczy się na depresję, zachodzi istotnie konieczność przeprowadzania dalszego postępowania dowodowego, które pozwoliło by na udzielenie odpowiedzi, czy w tej sytuacji zainteresowany winien być skierowany na badanie lekarskie w trybie art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym. W przypadku, gdyby Sąd doszedł do przekonania, że w niniejszej sytuacji konieczne jest przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego, uchylając zaskarżoną decyzję, Sąd winien dokładnie określić, jakie rodzaju dowody winny być w sprawie przeprowadzone i konkretnie w jakim celu. Jeżeli natomiast, po ponownym przeanalizowaniu materiału dowodowego, Sąd uznałby, że materiał ten dowodzi jednak zaistnienia przesłanek określonych w art. 122 ust. 1 pkt 4 cytowanej wyżej ustawy, skarga A. A. winna zostać oddalona. Odstępując od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości od A. A. na rzecz Samorządowego Kolegium w Pile, Naczelny Sąd Administracyjny oparł swoje rozstrzygnięcie w tej kwestii na przepisie art. 207 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nadmienić również trzeba, że przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu nie jest objęte regulacją zawartą w przepisach dotyczących zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego i w związku z tym, ewentualne orzeczenie dotyczące tej kwestii może zapaść jedynie przed Sądem Wojewódzkim. Uznając zatem, że skarga kasacyjna miała usprawiedliwione podstawy, Naczelny Sąd Administracyjny – na podstawie art. 185 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło