II OSK 1756/07

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2007-12-07

Skład orzekający: Wojciech Chróścielewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy radny Rady Gminy ma legitymację procesową do zaskarżenia zarządzenia zastępczego Wojewody stwierdzającego wygaśnięcie jego mandatu, w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego niezgodność z Konstytucją przepisu ograniczającego takie prawo?
Ratio decidendi
Skoro Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 17 lipca 2007 r. (sygn. akt P 19/04) orzekł, że art. 98a ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym w zakresie, w jakim uniemożliwia radnemu zaskarżenie zarządzenia zastępczego stwierdzającego wygaśnięcie jego mandatu, jest niezgodny z Konstytucją, to radnemu przysługuje legitymacja procesowa do wniesienia skargi na takie zarządzenie. W związku z tym, postanowienie sądu administracyjnego odrzucające skargę z powodu braku legitymacji procesowej jest wadliwe.
Stan faktyczny
Z. K., radny Rady Gminy F., złożył skargę na zarządzenie zastępcze Wojewody L. stwierdzające wygaśnięcie jego mandatu, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o samorządzie gminnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę, uznając, że tylko gmina lub związek międzygminny posiadają legitymację do jej wniesienia. Z. K. złożył skargę kasacyjną na to postanowienie, podnosząc m.in. naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisów w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego niekonstytucyjności przepisu ograniczającego prawo radnego do zaskarżenia zarządzenia zastępczego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 17 września 2007 r., sygn. akt III SA/Lu 419/07 o odrzuceniu skargi Z. K. na zarządzenie zastępcze Wojewody L. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie Pismem z dnia 16 lipca 2007 r. Z. K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na zarządzenie zastępcze Wojewody L. z dnia [...] nr [...] stwierdzające wygaśnięcie posiadanego przez skarżącego mandatu radnego Rady Gminy F. W skardze zarzucono naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 24f ust. 1 i art. 98a ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Postanowieniem z dnia 17 września 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę Z. K. i wskazał, że w świetle dyspozycji przepisu art. 98 ust. 3 w/w ustawy, który jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 50 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należy uznać, że ustawodawca zawęził krąg podmiotów uprawnionych do złożenia skargi do sądu. Tylko gmina i związek międzygminny posiada legitymacje do wniesienia skargi na zarządzenie zastępcze wojewody stwierdzające wygaśnięcie mandatu radnego. Uregulowanie zawarte we wskazanym przepisie wyłącza dopuszczalność wniesienia skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze przez jakikolwiek inny podmiot, nawet wówczas gdy rozstrzygnięcie narusza interes prawny lub uprawnienia tego podmiotu. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł o odrzuceniu skargi. Na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 17 września 2007 r. Z. K. złożył skargę kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skargę kasacyjną oparto na: 1. naruszeniu prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie: - art. 98a ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie niekonstytucyjnego przepisu, w wyniku czego przyjęto, że przepis ten nakazuje stosować art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym do oceny legitymacji do wniesienia przez radnego rady gminy skargi na zarządzenie zastępcze wojewody w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia jego mandatu, a w konsekwencji uznano za niedopuszczalne wniesienie przez radnego skargi na takie zarządzenie zastępcze, pomimo stwierdzenia niekonstytucyjności art. - 98a ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym przez Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 17 lipca 2007 r. sygn. akt P 19/04 ( Dz. U. Nr 138, poz. 974 ) w zakresie, w jakim uniemożliwia radnemu zaskarżenie zarządzenia zastępczego stwierdzającego wygaśnięcie jego mandatu, - art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w niniejszej sprawie w wyniku czego przyjęto, że przepis ten ma zastosowanie do oceny uprawnienia radnego do wniesienia skargi na zarządzenie zastępcze organu nadzoru w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia jego mandatu, - art. 190 § 1 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez niewłaściwe jego zastosowanie w wyniku czego Sąd pominął fakt, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 lipca 2007 r. sygn. akt P 19/04 (Dz. U. Nr 138, poz. 974) spowodował skutek w postaci utraty mocy obowiązującej przez art. 98a ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym w zakresie, w jakim uniemożliwia radnemu zaskarżenie zarządzenia zastępczego stwierdzającego wygaśnięcie jego mandatu z dniem ogłoszenia wyroku, tj. 1 sierpnia 2007 r. i nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie. - art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez naruszeniu zasady równości wszystkich wobec prawa. - art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez pozbawienie skarżącego prawa do sądu. 2. naruszeniu przepisów postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy: - art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez uznanie, że radny Rady Gminy nie jest uprawniony do wniesienia skargi na zarządzenie zastępcze wojewody w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia jego mandatu i nie ma interesu prawnego we wniesieniu takiej skargi, - art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez uznanie, że zachodzą przesłanki do odrzucenia skargi wniesionej w niniejszej sprawie przez skarżącego ze względu na jej niedopuszczalność. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest uzasadniona. Zgodnie z art. 98a ust. 1 i 2 ustawy o samorządzie gminnym jeżeli właściwy organ gminy nie podejmie w określonym terminie uchwały stwierdzającej wygaśnięcia mandatu radnego wbrew obowiązkowi wynikającemu z przepisów w tym artykule powołanych, wojewoda wydaje odpowiednie zarządzenie zastępcze. Zarządzenie powyższe na mocy art. 98a ust. 3 w zw. z art. 98 ust. 3 w/w ustawy może być zaskarżone do sądu administracyjnego przez gminę lub związek międzygminny, których interes prawny, uprawnienie albo kompetencja zostały naruszone. Wyrokiem z dnia 17 lipca 2007 r. (sygn. akt P 19/04, Dz. U. Nr 138, poz. 974) Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż art. 98a ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym w zakresie, w jakim uniemożliwia radnemu zaskarżenie zarządzenia zastępczego stwierdzającego wygaśnięcie jego mandatu, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 i art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu powyższego wyroku Trybunał wyraźnie stwierdził, iż stwierdzenie niekonstytucyjności art. 98a ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym w powyższym zakresie ma istotne znaczenie dla ustalenia legitymacji procesowej radnego do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na zarządzenie zastępcze wojewody stwierdzające wygaśnięcie jego mandatu, Mając na uwadze powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego należy stwierdzić, iż Z. K. przysługuje legitymacja procesowa do wniesienia skargi na zarządzenie zastępcze Wojewody L. z dnia [...], w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia jego mandatu radnego. Zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie podlega zatem uchyleniu jako wadliwe gdyż wydane z naruszeniem przepisu art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z przepisem art. 98 ust. 3 i 98a ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym. Z powyższych względów, z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, zbędne było rozpoznawanie pozostałych zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna oparta została na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 185 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło