II FZ 120/08

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2008-06-10

Skład orzekający: Jacek Brolik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy gmina, będąca beneficjentem podatku od nieruchomości, ma legitymację procesową do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako strona lub uczestnik, w sytuacji gdy decyzja podatkowa dotyczy określenia wysokości zobowiązania podatkowego dla podatnika?
Ratio decidendi
Gmina, będąca beneficjentem podatku od nieruchomości, nie posiada legitymacji procesowej do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako strona lub uczestnik w sprawie dotyczącej określenia wysokości zobowiązania podatkowego dla podatnika. Jej interes w tym zakresie ma charakter faktyczny, a nie prawny, ponieważ prawo do wpływu z podatku wynika z ustawy, a decyzja podatkowa nie tworzy po stronie gminy praw, a jedynie może oddziaływać na faktyczną wysokość jej dochodów. W związku z tym, wniosek gminy o dopuszczenie do udziału w sprawie jako uczestnik oraz wniosek o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku, złożony przez pełnomocnika gminy, został prawidłowo odrzucony.
Stan faktyczny
Gmina i Miasto K. złożyła wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika oraz o przywrócenie terminu do sporządzenia i doręczenia uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. dotyczącą podatku od nieruchomości. WSA w Gliwicach odrzucił oba wnioski, uznając je za niedopuszczalne ze względu na brak legitymacji procesowej gminy i zakończenie postępowania w pierwszej instancji. Gmina wniosła zażalenie na to postanowienie, domagając się dopuszczenia do udziału w sprawie i przywrócenia terminu. NSA rozpoznał zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jacek Brolik po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Gminy i Miasta K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 grudnia 2007 r., sygn. akt I SA/Gl 290/07 w zakresie odrzucenia wniosku Gminy i Miasta K. o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika oraz odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do sporządzenia i doręczenia uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi O. w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia 27 lutego 2007 r., nr (...) w przedmiocie podatku od nieruchomości postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 17 grudnia 2007 r., sygn. akt I SA/Gl 290/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił wniosek Gminy i Miasta K. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w sprawie uczestnika postępowania oraz wniosek o przywrócenie terminu do sporządzenia i doręczenia uzasadnienia wyroku z dnia 26 września 2007 r. W uzasadnieniu powyższego orzeczenia Sąd I instancji podniósł, iż wyrokiem z dnia 26 września 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia 27 lutego 2007 r., utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy K. z dnia 25 października 2006 r., określającą O. w R. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2003 r. Pismem z dnia 20 listopada 2007 r. pełnomocnik Burmistrza Gminy i Miasta K. złożył wniosek o przywrócenie terminu do sporządzenia i doręczenia uzasadnienia wyroku Sądu z dnia 26 września 2007 r. i jednocześnie o dopuszczenie Gminy i Miasta K. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. Odnosząc się do wniosku o dopuszczenie do udziału Gminy i Miasta K. jako uczestnika postępowania Sąd uznał go za niedopuszczalny w świetle art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej p.p.s.a.) wobec zakończenia postępowania w sprawie w pierwszej instancji. Odnośnie wniosku o przywrócenie terminu do sporządzenia i doręczenia uzasadnienia wyroku Sąd uznał go także za niedopuszczalny w świetle art.88 p.p.s.a. W ocenie Sądu, przedmiotowy wniosek został złożony przez pełnomocnika podmiotu - Gminy i Miasta K. - nie będącego stroną postępowania w rozumieniu art. 32 i 33 p.p.s.a., a zatem nie mającego legitymacji procesowej do działania w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W zażaleniu wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez dopuszczenie Gminy i Miasta K. do udziału w postępowaniu jako uczestnika na prawach strony oraz przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku z dnia 26 września 2007 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gliwicach oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Postanowieniem z dnia 21 stycznia 2008 r. Sąd I instancji odrzucił na podstawie art. 178 w związku z art.197 § 2 p.p.s.a. zażalenie strony skarżącej dotyczące kwestii dopuszczenia jako uczestnika postępowania Gminy i Miasta K., stwierdzając, iż brak jest uregulowania prawnego pozwalającego na zaskarżenie takiego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Nieuzasadniony jest zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 86 § 1 p.p.s.a. Błędnie wywodzi autor zażalenia, że skoro Gmina i Miasto K. była uczestnikiem postępowania z mocy prawa w świetle art. 33 § 1 p.p.s.a., to Sąd I instancji miał obowiązek zawiadomić organ I instancji o terminie rozprawy, na której zapadł wyrok z dnia 26 września 2007 r. A także argumentacja, iż ze względu na niepoinformowanie organu o dniu rozprawy nie mogła ona w terminie złożyć wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia tegoż wyroku, w związku z tym nie ponosi winy za uchybienie temu terminowi. Odnosząc się wywodów strony skarżącej, wskazać trzeba i należy, że stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 1 a ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz.U. Nr 203, poz. 1966 ze zm.) gmina jest beneficjentem podatku od nieruchomości. Niezależnie bowiem od wyniku załatwienia konkretnych indywidualnych spraw podatkowych gmina jest nadal beneficjentem wpływów z określonych ustawowo podatków. Rozstrzygnięcia te mogą wprawdzie mieć wpływ na poziom dochodów gminy, jednakże powyższe należy już do obszaru jej interesu faktycznego a nie prawnego. Na podstawie art. 5 Ordynacji podatkowej zobowiązaniem podatkowym jest wynikające z obowiązku podatkowego zobowiązanie podatnika do zapłacenia na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu albo gminy podatku w wysokości, w terminie oraz w miejscu określonych w przepisach prawa podatkowego. Gmina - jako wyłącznie beneficjent wpływów z określonych podatków - nie jest więc czynnym podmiotem indywidualnego zobowiązania podatkowego. Decyzja w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego nie tworzy po stronie gminy praw do podatku, albowiem wynikają one z mocy samej ustawy; może tylko oddziaływać na faktyczną wysokość jej dochodów. W powyższym kontekście ochrony wpływów podatkowych gminy należało także zważyć, że ustawa może wyznaczyć organowi jednostki samorządu terytorialnego rolę organu administracji publicznej; tak, na przykład, na podstawie art. 13 § 1 pkt 1 (cyt.) Ordynacji podatkowej, organem podatkowym, stosownie do swojej właściwości jest (między innymi ) wójt, burmistrz (prezydent miasta), starosta albo marszałek województwa. W takich wypadkach będzie on bronił interesu jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego dane postępowanie. Z tego względu, powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego (w niniejszej sprawie Burmistrzowi Gminy i Miasta K.) właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej wyłącza możliwość dochodzenia przez tą jednostkę jej interesu w trybie postępowania administracyjnego czy też sądowoadministracyjnego (podobnie wywiódł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 marca 2007 r., sygn. akt II FSK 300/06). Wobec powyższych konstatacji stwierdzić należy, że Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że niedopuszczalny był przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia i doręczenia wyroku, bowiem został złożony przez pełnomocnika podmiotu - Gminy i Miasta K. - nie będącego stroną postępowania w rozumieniu art. 32 i 33 p.p.s.a., a zatem nie mającego legitymacji procesowej do działania w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w konsekwencji słusznie został odrzucony, na podstawie art.88 p.p.s.a., nie naruszając tym samym art. 86 § 1 p.p.s.a. Odnosząc się z kolei do wniosku strony o zwrot kosztów postępowania należy stwierdzić, iż brak jest podstaw prawnych do orzekania przez Naczelny Sąd Administracyjny o zwrocie kosztów postępowania zażaleniowego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło