II SA/Gl 142/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.) Protokolant starszy sekretarz Małgorzata Orman po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2007 r. sprawy ze skargi M.P. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji w sprawie odmowy zameldowania uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu Wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta C., po rozpoznaniu wniosku C. M. o wymeldowanie z pobytu stałego M. P. wraz z dziećmi, ostateczną decyzją z dnia (...) r. nr (...) orzeczono o odmowie zameldowania M. P. wraz z jej małoletnimi dziećmi M. P. i O. P. na pobyt stały w lokalu nr (...) położonym przy ul. (...) w C. oraz o anulowaniu czynności materialno – technicznej w postaci rejestracji zameldowania tych osób dokonanej w dniu (...) w dokumentacji ewidencji ludności i w dowodzie osobistym. Jako podstawę prawną decyzji powołano art. 104 kpa oraz art. 15 ust. 2 i art. 47 ust. 2 w zw. z art. 6 ust. 1 i art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. z 2001 r. Nr 87 poz. 960 ze zm., zwanej dalej ustawą o ewidencji ludności ). W uzasadnieniu decyzji organ orzekający stwierdził, że jak wykazało przeprowadzone postępowanie dowodowe, w dniu zameldowania M. P. nie mieszkała wraz z dziećmi pod objętym czynnością zameldowania adresem. Decyzja ta dla M. P. i jej małoletnich dzieci została doręczona w dniu (...) r. do rąk radcy prawnego J. B. jako kuratora ustanowionego postanowieniami Sądu Rejonowego w C. z dnia (...) r., dla ochrony ich praw jako osób których miejsce pobytu nie jest znane (na podstawie art. 184 kro.). W piśmie z dnia 28 czerwca 2006 r. M. P. powołując się na treść art. 145 § 1 pkt 1 i 4 kpa wniosła o wznowienie postępowania zakończonego w/w decyzją podnosząc, że o postępowaniu w którym decyzja ta została wydana bez swojej winy nie brała udziału. Stwierdziła także, że nie była wraz z córkami w tym postępowaniu należycie reprezentowana przez ustanowionego dla nich kuratora. Nie działał on w ich interesie skoro nie złożył odwołania od niekorzystnej dla nich decyzji. Nie mógł on należycie wykonywać powierzonej mu funkcji skoro był jednocześnie "pracownikiem strony tj. Urzędu Miejskiego...". Powołała się też wnioskodawczyni na decyzję Wojewody S. z dnia (...) r. nr (...). Po ponownym rozpatrzeniu sprawy w postępowaniu wznowieniowym wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta C. na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 oraz art.145 § 1 kpa w zw. z art. 47 ust. 2 oraz art. 6 ust. 1 i art. 9 ust. 2a ustawy o ewidencji ludności decyzją z dnia (...) r. nr (...) orzeczono o odmowie uchylenia objętej postępowaniem wznowieniowym decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia (...) r. W uzasadnieniu decyzji organ opisał przebieg postępowania zakończonego decyzją objętą postępowaniem wznowieniowym. Przeanalizował także dowody przeprowadzone w postępowaniu wznowieniowym świadczące o tym, że w dacie dokonania w dniu (...) r. czynności materialno-technicznej zameldowania, M. P. nie mieszkała z dziećmi w lokalu przy ul. (...) w C. w którym została zameldowana. Nie zamieszkała ona też w tym lokalu w terminie późniejszym. W chwili zameldowania mieszkała wraz z dziećmi i mężem J. P. w wynajmowanym lokalu przy ul. (...) w C. Dalej organ orzekający podał, że M. P. pomimo ciążącego na niej obowiązku nie dokonała zameldowania w miejscu w którym faktycznie mieszkała. Z tego też powodu pomimo starań organu nie mogła być powiadomiona o toczącym się postępowaniu, organ nie znał bowiem jej aktualnego adresu. Adresu tego nie wskazała organowi również jej matka, która znała ówczesne miejsce jej zamieszkania. W takiej sytuacji organ orzekający dla obrony jej praw zwrócił się o ustanowienie dla niej kuratora, który został już ustanowiony przez sąd powszechny. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że w sprawie zachodziła przesłanka wznowieniowa określona w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. W odwołaniu od tej decyzji M. P. wniosła o jej uchylenie wraz z decyzją Prezydenta Miasta C. z dnia (...) r. Podała, że faktycznie nigdy nie wyprowadziła się z mieszkania przy ul. (...) w C., tylko nocowała w różnych lokalach. W mieszkaniu tym bywała i matka cały czas wiedziała gdzie przebywa, ale nie poinformowała o tym organu prowadzącego postępowanie, co skutkowało ustanowieniem dla niej i dzieci kuratora. Kurator ten jednak nie reprezentował należycie jej interesów. Swoją funkcję wykonywał nierzetelnie. Wojewoda S. odwołania tego nie uwzględnił i zaskarżoną decyzją z dnia (...) r. nr (...) wydaną z powołaniem się na treść art. 15 i 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia potwierdził ustalenia faktyczne organu niższej instancji jako znajdujące oparcie w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Stwierdził nadto, że w postępowaniu zakończonym decyzją objętą postępowaniem wznowieniowym organ orzekający zapewnił należytą reprezentację jej interesów, jako osoby której miejsce pobytu nie było wówczas znane. Wystąpił bowiem w trybie art. 34 § 1 kpa o ustanowienie dla niej przedstawiciela, który też został ustanowiony dla niej i jej córek postanowieniami sądu powszechnego. Przedstawicielowi temu tj. kuratorowi została też doręczona decyzja Prezydenta Miasta C. z dnia (...) r. Kurator nie wniósł jednak od niej odwołania. W tych okolicznościach również zdaniem Wojewody S. brak jest podstawy wznowienia określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Przemawia za tym również okoliczność, że organowi orzekającemu nie było znane jej miejsce pobytu gdyż nie dopełniła ona ciążącego na niej obowiązku meldunkowego. W skardze do sądu administracyjnego oraz w odpowiedzi na skargę strony podtrzymały w ogólnym zarysie stanowisko procentowane wcześniej w postępowaniu odwoławczym. Skarżąca stwierdziła przy tym, że w dacie zameldowania mieszkała w mieszkaniu matki. Podała nadto, że korespondencja mogła być jej doręczana na adres pracodawcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zaskarżona decyzja ostać się nie może albowiem została wydana zdaniem Sądu bez dostatecznego rozważenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, które to uchybienie proceduralne mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.) i które Sąd wziął pod rozwagę z urzędu w związku z treścią art. 134 § 1 tej ustawy. Odmawiając uchylenia decyzji objętej postępowaniem wznowieniowym organy obu instancji uznały, że w sprawie nie zachodzi podstawa wznowienia określona w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, a to z tego względu, że skarżąca i jej małoletnie dzieci byli reprezentowani w postępowaniu zwykłym przez przedstawiciela ustanowionego dla osób nieobecnych przez sąd opiekuńczy – na podstawie art. 184 § 1 Krio w zw. z art. 34 § 1 kpa. Organy orzekające nie ustosunkowały się jednak i nie rozpatrzyły zawartego już we wniosku o wznowienie postępowania zarzutu skarżącej, iż ustanowiony kurator w tym postępowaniu niewłaściwie chronił jej prawa jako strony. Zdaniem Sądu ewentualne potwierdzenie tej okoliczności może mieć natomiast znaczenie z punktu widzenia ziszczenia się przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Nie może ulegać bowiem wątpliwości, że ustanowienie kuratora dla osoby nieobecnej nie może być czynnością czysto procesową - formalną. Kurator taki nie jest bowiem tylko "kuratorem dla doręczeń", któremu doręcza się tylko pisma skierowane do osób nieznanych z miejsca pobytu ( w zw. z art. 47 § 1 kpa). Skoro jest on wyznaczony przez sąd opiekuńczy dla ochrony praw osoby, która z powodu nieobecności nie może prowadzić swoich spraw, a nie ma pełnomocnika ( tak z art. 184 § 1 Krio ) to tylko wówczas jego udział w postępowaniu jest tożsamy z udziałem strony którą zastępuje gdy rzeczywiście podejmuje on działania dla ochrony praw tej osoby, w tym w pierwszej kolejności działania zmierzające do ustalenia miejsca pobytu osoby nieobecnej celem zawiadomienia jej o stanie jej spraw ( np. za pośrednictwem jej zakładu pracy, co podnosi skarżąca). Wtedy też nie można przyjąć, że strona bez własnej winy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 4 kpa, nie brała udziału w postępowaniu skoro do ustanowienia kuratora dla skarżącej i jej dzieci doszło w odrębnym postępowaniu, prawomocnym postanowieniem sądu opiekuńczego. Z tego też powodu organy orzekające były zobowiązane ocenić, czy ustanowiony kurator należycie reprezentował prawa osób dla których został ustanowiony, a to zwłaszcza wobec podnoszonych w tym względzie przez skarżącą zastrzeżeń. Nad tą kwestią przeszły one jednak do porządku co skutkuje przyjęciem, że sprawa nie została wyjaśniona i rozważona należycie pod kątem treści art.145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 151 § 1 pkt 1 kpa, które to przepisy legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji. ( zobacz też w tym względzie mające zdaniem Sądu odpowiednie zastosowanie m.in. stanowisko Sądu Najwyższego zawarte w wyroku z dnia 26 września 1997 r. sygn. II CKU 82/97-LEX nr 32282). Należy też stwierdzić w tej sytuacji, że stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, o braku określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa podstawy do uchylenia decyzji objętej postępowaniem wznowieniowym, zostało sformułowane co najmniej przedwcześnie i z naruszeniem art. 7, 77, 80 i 107 § 1 kpa. Zdaniem Sądu w sytuacji gdy ustanowiono dla skarżącej i jej dzieci kuratora brak jest też podstaw prawnych do przyjęcia, że nie brali oni udziału w postępowaniu administracyjnym z winy skarżącej, polegającej na tym, że nie dopełniła ona obowiązku meldunkowego. Wobec powyższego zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy p.p.s.a. Przy ponownym rozpatrzeniu odwołania rozważy Wojewoda i ewentualnie wyjaśni sprawę w przedstawionym wyżej zakresie. Dopiero w przypadku przesądzenia, że istniała podstawa wznowieniowa określona w art. 145 § 1 pkt 4 kpa ( na inną podstawę skarżąca faktycznie się bowiem nie powołała ) przystąpi organ odwoławczy do merytorycznego rozpoznania sprawy której dotyczy objęta postępowaniem wznowieniowym decyzja Prezydenta Miasta C. Wobec omówionej wyżej przesłanki uwzględnienia skargi przez Sąd nie był on uprawniony do oceny stanowiska organów orzekających co do merytorycznej zasadności decyzji objętej postępowaniem wznowieniowym. W przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 ustawy p.p.s.a. su.