I SA/Bd 499/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Dudra Asesor sądowy Mirella Łent (spr.) Protokolant Asystent sędziego Waldemar Dąbrowski po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 września 2007 r. sprawy ze skargi D. Z. na decyzję Dyrektora Kujawsko-Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę I SA/Bd 499/07 U Z A S A D N I E N I E Decyzją, Nr [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T., utrzymał w mocy decyzję wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W., nr [...] z dnia [...] o uchyleniu decyzji o przyznaniu renty strukturalnej nr [...] z dnia [...] i odmowie przyznania D. Z. renty strukturalnej. W uzasadnieniu wskazał, że strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie renty strukturalnej w dniu [..], a po zweryfikowaniu przedłożonych dokumentów, a także przeprowadzonej kontroli zebranych w toku postępowania dowodów, również co do przekazania gospodarstwa, o czym poinformowano [...], Kierownik BP w W. [...] przyznał świadczenie. Postanowienie o spełnieniu warunków wydano [...]. W dniu [...], strona skarżąca stawiła się w BP w celu złożenia oświadczenia dotyczącego postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] zgodnie z którym nabyła spadek po ojcu, stała się współwłaścicielem gospodarstwa o powierzchni [...] ha. W dniu [...] strona skarżąca przedłożyła w BP akt notarialny umowy zamiany i umowy zniesienia współwłasności nieruchomości zgodnie z którym H. i A. P. przenoszą na rzecz siostry D. Z. własność niezabudowanej działki o powierzchni [...] ha w zamian za co D. Z. przenosi na rzecz H. i A. P. własność udziału wynoszącego 3/32 części. Strona skarżąca oświadczyła jednocześnie, że ojciec zmarł [...], natomiast w chwili składania wniosku o rentę strukturalną nie wiedziała, że należy się jej spadek. O fakcie otrzymania spadku dowiedziała się pod koniec [...] r.. [...] strona skarżąca umową darowizny przekazała własność nieruchomości o powierzchni [...] ha A. Z. (córce strony skarżącej). Kierownik BP w dniu [...] wznowił postępowanie w sprawie przyznania D. Z. renty strukturalnej. W dniu [...], wezwano stronę do złożenia wyjaśnień, na które to beneficjent programu stawił się w BP w dniu [...] składając oświadczenie, że o spadku dowiedział się na posiedzeniu sądu w dniu [...]. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Kierownik BP w W. w dniu [...] wydał decyzję o uchyleniu decyzji o przyznaniu renty strukturalnej z dnia [...] i odmowie przyznania renty strukturalnej. W dniu [...] strona skarżąca złożyła w siedzibie BP w W. odwołanie od decyzji Kierownika BP której zarzuciła naruszenie prawa. Organ II instancji rozpatrując odwołanie strony skarżącej ustalił, iż Kierownik BP nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy i uchylił zaskarżone decyzję w dniu [...] Kierownik BP w W. w ramach postępowania przeprowadził [...] rozprawę administracyjną na której stawili się D. Z. jako strona oraz K. Z., H. P. oraz R. P. w charakterze świadków. Strona skarżąca podtrzymała swoje wcześniejsze oświadczenia, zgodnie z którymi nie miała świadomości, że jest współwłaścicielem gospodarstwa rolnego, oraz że dowiedziała się o tym w momencie otrzymania wezwania na rozprawę sądową w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku. Jednocześnie strona skarżąca wyjaśniła, że w latach [...] gospodarstwo rolne prowadziła jej matka – J. P. wraz z H. P.. Strona skarżąca wyjaśniła również, że po raz pierwszy poinformowała BP o prawie własności do udziałów po otrzymaniu wezwania do sądu - było to w [...]. Zgodnie z zeznaniem strony skarżącej pracownik BP poinformował ją, że w momencie, gdy dostanie spadek ma zgłosić się do BP. Świadkowie K. Z. oraz H. P. potwierdzili zeznanie strony. Kierownik BP przesłuchał również R. P., pracownika BP, który zeznał, iż strona skarżąca zgłosiła się do BP w [...] informując o nabyciu spadku. Po napisaniu stosownego oświadczenia została poinformowana, że ma 12 miesięcy od dnia nabycia spadku na zbycie udziału. W dniu [...] przeprowadzona została kolejna rozprawa administracyjna na którą wezwano jako świadka M. S. oraz K. C. – pracowników BP w W.. Kierownik BP w W. zdecydował o uchyleniu decyzji o przyznaniu renty strukturalnej z dnia [...] i odmowie przyznania renty strukturalnej. W uzasadnieniu decyzji Kierownik wskazał, iż strona skarżąca nie przekazała w terminie 6 miesięcy wszystkich użytków rolnych będących jej własnością. Organ II instancji rozpatrując odwołanie nie zgadzał się z twierdzeniem strony skarżącej, iż rozporządzenie w sprawie rent strukturalnych dopuszcza możliwość bycia współwłaścicielem lub właścicielem gospodarstwa. W jego ocenie warunek przekazania gospodarstwa rolnego uważa się za spełniony, Jeżeli zostały przekazane wszystkie użytki rolne wchodzące w skład tego gospodarstwa będące zarówno przedmiotem odrębnej własności rolnika i jego małżonka jak również przedmiotem ich współwłasności a przekazanie nastąpiło na powiększenie jednego lub kilku gospodarstw rolnych przez przekazanie wchodzących w skład gospodarstwa rolnego użytków rolnych w drodze dzierżawy, na podstawie zawartej na okres, co najmniej 10 lat pisemnej umowy zgłoszonej do ewidencji gruntów i budynków lub umowy w formie aktu notarialnego, a w sprawie strona skarżąca przekazała gospodarstwo rolne wskazane we wniosku o przyznanie renty w drodze umowy darowizny - następcy. Grunty rolne nabyte w drodze dziedziczenia nie zostały przekazane w ramach programu, pomimo iż stanowiły własność D. Z.. Stanowi to naruszenie przepisów rozporządzenia. Organ wskazał na art. 336 KC, art. 337 KC,, art. 553 kc. Interpretując przepisy prawa wziął pod uwagę również cel regulacji prawnej. Przywołał art. 10 pkt. l rozporządzenia 1257/1999 z dnia 17 maja 1999r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26 czerwca 1999, z późn. zm.). W kwestii terminu złożenia informacji o nabyciu spadku organ wyjaśniał, że strona nie wykazała okoliczności, iż stawiła się w BP w [...] oraz że pracownik BP wprowadził ją w błąd, a jednocześnie podczas rozprawy nie wskazała pracownika, który udzielał jej informacji w tym okresie. Oparł się na § 4 pkt. 4 i 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, na to, że rentę strukturalną przyznaje się producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym położonym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli łącznie spełnia on następujące warunki: przekazał gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni użytków rolnych wynoszącej co najmniej 1 ha, zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej. Zgodnie z §9 warunek zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej uważa się za spełniony, jeżeli po przekazaniu gospodarstwa rolnego łączna powierzchnia użytków rolnych posiadanych (współposiadanych) przez uprawnionego do renty strukturalnej i jego małżonka nie przekracza 0,50 ha. Zgodnie z §20 pkt. 7 w terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania postanowienia wnioskodawca powinien przekazać gospodarstwo rolne oraz zaprzestać prowadzenia działalności rolniczej. W skardze, decyzji zarzucono błędną wykładnię § 5 ust.2, w związku z § 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 nr 114 póz 1191 ze zm.), poprzez błędne przyjęcie, iż w dniu wydania decyzji o przyznaniu renty strukturalnej, strona skarżąca nie spełniała warunków do jej uzyskania, w postaci nie przekazania gospodarstwa rolnego i zaprzestania działalności rolniczej, gdy w istocie warunki te spełniała. Analizując decyzje, pisma oraz sposób działania organów pierwszej i drugiej instancji w przedmiotowej sprawie, wskazał na niekonsekwencję w prowadzeniu sprawy i dążeniu do jej wyjaśnienia. Strona skarżąca odnosi wrażenie, iż niezależnie od udzielonych przez nią wyjaśnień organy w swoich decyzjach powołują się wciąż na te same argumenty. Zdaniem strony skarżącej organ nie udowodnił faktu, że nie była ona w chwili składania wniosku świadoma tego, że jest współwłaścicielem gospodarstwa. Jako niezrozumiałą uznano pierwszą decyzję organu drugiej instancji [...] uwzględniająca odwołanie, gdzie jako istotne uznano to czy strona skarżąca wiedziała o spadku. Strona skarżąca nie była świadoma, że jest współwłaścicielem gospodarstwa rolnego, natomiast jak tylko się o tym fakcie dowiedziała, niezwłocznie, dobrowolnie, powiadomiła o tym organ pierwszej instancji, oraz po zniesieniu współwłasności przekazała grunt A. Z.. Strona skarżąca nigdy nie prowadziła działalności rolniczej na gruntach odziedziczonych. Nigdy nie oddała swojej części gospodarstwa w posiadanie zależne swemu bratu, gdyż nie była świadoma tego, że jest jego częściowym właścicielem. Nieświadomość bycia posiadaczem, możności rozporządzania rzeczą, wyklucza oddanie rzeczy w posiadanie zależne. Skoro strona skarżąca nie oddała swej części gospodarstwa w posiadanie zależne, to nie dotyczy jej przepis mówiący o zachowaniu przez nią posiadania. Gdyby bowiem przyjąć interpretacje przepisów posiadaniu zaprezentowaną przez organ drugiej instancji, bezprzedmiotowe stałyby się chociażby wszelkie wnioski o zasiedzenie, gdyż każdorazowo należałoby uznać nieświadomego właściciela posiadacza, zaś wnioskodawcę za posiadacza zależnego. Zdaniem strony skarżącej, dla uzyskania renty strukturalnej nie wystarczy być właścicielem przekazywanego gospodarstwa rolnego, konieczne jest prowadzenie w nim działalności rolniczej. To właśnie zaprzestanie tej działalności jest podstawą uzyskania renty strukturalnej. Rozporządzenie nie zabrania rolnikowi pobierającemu rentę bycia właścicielem, czy też współwłaścicielem gospodarstwa, gdyż zgodnie z § 6 ust. l pkt 2) lit. c) przekazanie gospodarstwa rolnego może być dokonane również w formie dzierżawy na okres co najmniej l O lat. Strona skarżąca na gruncie przekazanym jej w spadku nie prowadziła działalności rolniczej, gdyż grunt ten, jak już wspomniano, był użytkowany przez brata. Nie ulega wątpliwości, iż udział w odziedziczonym po ojcu gospodarstwie rolnym nie stanowił zorganizowanej całości gospodarczej, z gospodarstwem rolnym, w którym strona skarżąca ze współmałżonkiem prowadziła działalność rolniczą i które było ich źródłem utrzymania. Strona skarżąca nigdy nie była w posiadaniu użytków większych niż [...]. Co do celu wypowiedziano się w ten sposób, że obecnie strona skarżąca przekazała całe będące w jej posiadaniu grunty następcy, tym samym po odebraniu jej renty strukturalnej pozostaje bez środków do życia. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Odmawiając stronie skarżącej prawa do renty strukturalnej, o jaką wnioskowała, organ nie naruszył zarówno prawa materialnego jak i proceduralnego. Sąd przyjął, że bezspornym jest to, że strona skarżąca odziedziczyła udział w gospodarstwie rolnym po ojcu przed złożeniem wniosku o świadczenie. Udział ten nie został uwzględniony w postępowaniu strony skarżącej przy ubieganiu się o świadczenie. Spornym jest to, czy w sytuacji, gdy strona skarżąca nie była świadoma prawa własności odziedziczonego majątku, można ją pozbawić przyznanego prawa do renty strukturalnej. Otóż w sprawie zastosowanie miały przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 114, poz.1191). Kwestia rent strukturalnych, zwanych w przepisach unijnych wcześniejszymi emeryturami, została uregulowana w rozporządzeniu Rady WE nr 1257/1999 z 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EAGGF) w art. 10 - 12. Przepisy te w sposób wyczerpujący określają przesłanki uzyskania wcześniejszej emerytury czyli renty strukturalnej. Stosownie do art. 11 rozporządzenia nr 1257/1999 dla osoby przekazującej gospodarstwo ustanowiono następujące warunki: - zaprzestanie całkowicie wszelkiej działalności komercyjnej; może ona jednak kontynuować niekomercyjną działalność rolną i zachować użytkowanie budynków; ma nie mniej niż 55 lat, ale nie osiągnęła jeszcze normalnego wieku emerytalnego w momencie przekazywania gospodarstwa, oraz prowadziła działalność rolniczą przez 10 lat poprzedzających przekazanie gospodarstwa. Natomiast w prawie ustanowionym w kraju, warunki przyznania renty strukturalnej zostały określone w § 4 powołanego wyżej rozporządzenia. Uznając, że strona skarżąca nie miała prawa do renty, organ zakreślił swe działanie do dwóch z warunków, mianowicie do zapisu § 4 pkt 4) i 5) rozporządzenia RM, zgodnie z którym rentę strukturalną przyznaje się producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym położonym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli przekazał gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni użytków rolnych wynoszącej co najmniej 1 ha i zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej. Zapisy te zostały dookreślone w zakresie sprawy w ten sposób, że stosownie do § 6 ust. 1 pkt 1) cyt. rozporządzenia RM, warunek przekazania gospodarstwa rolnego uważa się za spełniony, jeżeli zostały przekazane wszystkie użytki rolne wchodzące w skład tego gospodarstwa, będące zarówno przedmiotem odrębnej własności rolnika i jego małżonka, jak również przedmiotem ich współwłasności, z zastrzeżeniem § 9 pkt 1; również dookreślono sposoby przekazania, a w § 9 pkt 1) cyt. rozporządzenia RM czytamy, iż warunek zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej, uważa się za spełniony, jeżeli po przekazaniu gospodarstwa rolnego zarówno uprawniony do renty strukturalnej, jak i jego małżonek nie jest posiadaczem (współposiadaczem) użytków rolnych o powierzchni przekraczającej 0,5 ha, z tym że działalność rolnicza prowadzona na tych użytkach może służyć wyłącznie zaspokajaniu potrzeb własnych uprawnionego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Z treści tych przepisów wynika, że pierwszy z badanych warunków oparto na prawie własności, drugi na posiadaniu. Oba z tych pojęć mają ustalone swoje znaczenie w języku prawniczym, znaczenie przyjmowane na gruncie stosunków cywilnoprawnych. Jednakże w takim rozumieniu właściciel zawsze jest posiadaczem. W ocenie Sądu nie ma podstaw prawnych, by odrzucić na gruncie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich pojęcia "własności" i "posiadania" w ich ustalonym znaczeniu w języku prawniczym, w znaczeniu cywilnoprawnym. Ustawodawca nie zawarł żadnych zapisów, by móc podważyć takie pojmowanie. Również w pojęciu potocznym właściciel utożsamiany jest z posiadaczem. Zatem o zaprzestaniu prowadzenia działalności możemy mówić wówczas, gdy pozostałe w posiadaniu rolnika po przekazaniu gospodarstwa rolnego w trybie rozporządzenia użytki rolne nie przekraczają 0,5 ha. W celu kontroli prawidłowości skarżonej decyzji, istotnym jest znaczenie wyrażenia "gospodarstwo rolne". Istota tego wynika z konieczności udzielenia odpowiedzi na pytanie czy udział (ułamkowa część) w innym gospodarstwie rolnym jest objęty obowiązkiem, o jakim mowa w § 6 ust. 1 pkt 1) cyt. rozporządzenia RM. Brakuje definicji (także przez odesłanie) w aktach stanowiących podstawę orzeczenia. Uważa się, że wolno jest stosować definicje z innych ustaw lub gałęzi prawa, jeśli występują one w "przepisach źródłowych" i ich zastosowaniu nie sprzeciwiają się cele (ratio legis) danej regulacji (v.: L. Morawski, Wykładnia w orzecznictwie sądów. Komentarz, Toruń 2002, s. 136). Badając definicje tego pojęcia zawarte w innych aktach czytamy w ustawie: z dnia 26 kwietnia 2001 r. o rentach strukturalnych w rolnictwie(Dz.U. Nr 52, poz. 539 ze zm.), że gospodarstwo rolne - gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym (art. 2 pkt 4); z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. tj. z 2006, Nr 136, poz.969 ze zm.), że za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej (art. 2 ust. 1 w zw. z art. 1); z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, że to każde gospodarstwo służące prowadzeniu działalności rolniczej (ar. 6 pkt 4)); z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz.U. Nr 64, poz. 592 ze zm.), że należy przez to rozumieć gospodarstwo rolne w rozumieniu Kodeksu cywilnego o obszarze nie mniejszym niż 1 ha użytków rolnych (art. 2 pkt 2); za gospodarstwo rolne uważa się grunty rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami lub ich częściami, urządzeniami i inwentarzem, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą, oraz prawami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego (art. 55³ kc). Ten ostatni przepis komentowany jest jako określający pojęcie gospodarstwa rolnego w sensie przedmiotowym. Gospodarstwo rolne jest ujmowane jako pewna zorganizowana całość gospodarcza. Wprowadzony do Kodeksu cywilnego przez ustawę nowelizującą z dnia 28 lipca 1990 r. (Dz. U. Nr 55, poz. 321) art. 553 został zamieszczony w tytule nazwanym "Mienie". Spełnia on taką samą rolę co zamieszczony w tej noweli art. 551 k.c., definiujący pojęcie przedsiębiorstwa. Z art. 553 k.c. jednak nie można wyciągać wniosku, iż grunty rolne przestają być gospodarstwem rolnym tylko dlatego, że gospodarczo nie funkcjonują (...). O istnieniu gospodarstwa rolnego decydują grunty rolne, o jakich mówi art. 461 k.c. Pozostałe składniki gospodarstwa rolnego, wymienione w art. 553 k.c., nie są składnikami koniecznymi i ich brak nie odbiera gruntom rolnym przymiotu gospodarstwa rolnego, jeśli tylko same grunty stanowią, lub mogą stanowić, zorganizowaną całość gospodarczą (v.: K. Piasecki Komentarz do art. 55(3) kodeksu cywilnego (Dz.U.64.16.93), [w:] K. Piasecki, Kodeks cywilny. Księga pierwsza. Część ogólna. Komentarz, Zakamycze, 2003). Z tego zbioru definicji wynika, że istotą gospodarstwa rolnego jest grunt (nie organizacja). W tym duchu również skonstruowano przepisy rozporządzenia z 30 kwietnia 2004r. Jakkolwiek z treści rozporządzenia wynika, że gospodarstwo rolne to nie tylko użytki rolne (np. § 6 ust. 1 pkt 1) czy § 8), jednakże spełnienie warunków z pkt. 4) i 5) powiązano z czynnościami odnoszącymi się do tych ostatnich. Skoro w § 6 ust. 1 pkt 1) cyt. rozporządzenia RM wyrażenie "gospodarstwo rolne" należy rozumieć w znaczeniu gruntu, a obowiązek przekazania wynika z prawa własności, to użytki rolne z ułamkowej części gospodarstwa rolnego, mimo, że odrębnie zorganizowanego od gospodarstwa, w którym prowadził działalność rolniczą wnioskujący o rentę, musiały być przekazane stosownie do § 6 ust. 1 pkt 1) cyt. rozporządzenia RM, gdyż stanowiły jego własność. W tym wypadku brak przekazania całego gospodarstwa oznaczał jednocześnie, że strona skarżąca nie zaprzestała prowadzenia działalności – posiadała użytki rolne o powierzchni przekraczającej [...] ha. Konsekwentnie, ujawnienie tych faktów po wydaniu ostatecznej decyzji, stanowiło sytuację, o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 5) kpa i organ miał obowiązek wznowić postępowanie. A stwierdzając istnienie podstaw do jej uchylenia, wydać nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy (art. 151 § 1 pkt 2) kpa). W ocenie Sądu analiza przepisów prawa mających w sprawie zastosowanie nie pozwala na przyjęcie, by sama świadomość swoich praw do użytków rolnych miała znaczenie prawne. Ustawodawca nie uzależnia spełnienia warunków od tego czy strona skarżąca o czymś wiedziała czy nie. Obowiązkiem ubiegającego się o rentę jest spełnienie warunków jej przyznania. Śmierć ojca w sposób oczywisty powoduje konieczność uporządkowania kwestii majątkowych. Nie mogło być wątpliwości, że matka nie odziedziczyła całości gospodarstwa, zatem nie mogła przekazać go bratu strony skarżącej. Z chwilą otwarcia spadku strona skarżąca stała się właścicielem udziału w gospodarstwie rolnym, mogła z niego korzystać i nim rozporządzać. Będąc właścicielem musiała przekazać użytki, a posiadając więcej niż [...] ha, w rozumieniu prawa, nie zaprzestała prowadzenia działalności. Stanowisko organu było zgodne również z ratio legis ustawy, jakim finansowanie rolników, którzy zaprzestali całkowicie wszelkiej działalności komercyjnej (art. 10 ust. 1 rozporządzenia WE). Tutejszy Sąd wyraził już pogląd, że sprowadzenie warunku zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej do ustania faktycznego dzierżenia gruntów prowadziłoby w praktyce do niemożności ustalenia przez organ, że warunek ten został spełniony, pozostawałoby poza możliwością kontroli (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 13 września 2006r., I SA/Bd 421/06). Na koniec można dodać, że przykład ze skargi o możliwości zasiedzenia nieruchomości (art. 172kc) jest oparty na błędnym założeniu, że to świadomość właściciela decyduje o tego rodzaju nabyciu własności. To według zewnętrznych znamion zachowania posiadacza nieruchomości (brata strony skarżącej) można oceniać czy nieruchomość została zasiedziana. Właściciel może być wręcz świadomy swych prawa, ale zaniedbać je na tyle by je stracić. W sprawie nie wykazano zasiedzenia udziału przez brata strony skarżącej. Mając na względzie powyższe okoliczności oraz art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji wyroku. D. Dudra I. Najda – Ossowska M.Łent