VI SA/Wa 1351/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant J. R. po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2007 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia (...) lipca 2007 r. nr (...) w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę Komendant Główny Policji (dalej KGP) decyzją z [...] lipca 2007 r. utrzymał w mocy wcześniejszą decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w Ł. (dalej KWP) z [...] kwietnia 2007 r., którą organ ten, działając na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tj. Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) oraz art. 268 a kpa cofnął T. K. (dalej skarżący) pozwolenie na broń palną myśliwską, przyznane na mocy decyzji z [...] kwietnia 2002 r. W świetle powołanego wyżej przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji (dalej ustawy), właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 – 6 ustawy. Z kolei art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy przewiduje, że pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. U podstaw podjętego w tej sprawie rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia. Jak wynika z akt sprawy, przeciwko skarżącemu został wniesiony do sądu powszechnego akt oskarżenia z [...] sporządzony przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej we W.. W postępowaniu karnym skarżący został oskarżony o [...] przestępstwo z art. 160 § 2 kodeksu karnego (dalej kk) i art. 155 kk w związku z art. 11 § 2 kk – czyli nieumyślne spowodowanie śmierci człowieka i narażenie człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, jeżeli na sprawcy ciąży obowiązek opieki nad osobą narażoną na niebezpieczeństwo (sprawa o nr [...]). Powzięcie przez KWP w Ł. ww. informacji stanowiło podstawę do wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską. Zdaniem organu orzekającego w pierwszej instancji osoba, której został postawiony zarzut popełnienia czynu zabronionego, wymierzonego przeciwko życiu i zdrowiu, nie daje gwarancji przestrzegania prawa w przyszłości, w tym także przepisów ustawy o broni i amunicji. Wzbudza zatem uzasadnioną obawę, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Ponadto organ podkreślił, iż od posiadaczy broni oczekuje się wzorowego przestrzegania porządku prawnego, natomiast dostęp do prawa posiadania broni podlega administracyjnej reglamentacji. Według organu, uzyskane w toku postępowania administracyjnego pozytywne opinie z miejsca zamieszkania oraz z Koła Łowieckiego "L." w P. nie mogą mieć wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, gdyż nie uwzględniają postawienia skarżącemu zarzutu popełnienia ww. przestępstwa. Ponadto w przypadku ustalenia, że przesłanki art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy zostały spełnione, prymat przyznany zostaje interesowi społecznemu przed słusznym interesem strony w zachowaniu prawa do broni. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił jej niewłaściwą interpretację zastosowanych przepisów oraz nieprawidłową ocenę stanu faktycznego będącego podstawą wszczęcia postępowania administracyjnego. Wskazał w szczególności, że organ I instancji nie uwzględnił braku związku przyczynowego pomiędzy toczącym się przeciwko niemu postępowaniem karnym, dotyczącym czynu wiążącego się z wykonywaniem zawodu, a ewentualnym zagrożeniem użycia broni myśliwskiej w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Zdaniem skarżącego przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy dotyczy czynów o innym charakterze, a mianowicie czynów, które bezpośrednio i świadomie skierowane są przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu (np. dokonanie rozboju, pobicia, kradzieży, gróźb karalnych, czy też ewentualnego pozbawienia życia w wyniku ataku na pokrzywdzonego). Tymczasem zarzucany mu czyn dotyczy w istocie ewentualnego błędu w sztuce lekarskiej. Organ odwoławczy (KGP), podzielając stanowisko KWP podniósł m.in., że ustawodawca obawę niezgodnego z prawem użycia broni związał wprost ze skazaniem lub podejrzeniem (oskarżeniem) popełnienia przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, nie zamykając jednak poprzez użycie w ww. przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy wyrazu "w szczególności" możliwości brania pod uwagę także innego rodzaju okoliczności, które tę obawę mogą wzbudzić, w tym także innego rodzaju przestępstw. W przedmiotowej sprawie zachodzi przesłanka wymieniona wprost w przykładowym katalogu ustalonym tym przepisem, gdyż przeciwko skarżącemu toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu – art. 160 § 2 kk i art. 155 kk w związku z art. 11 § 2 kk. Zdaniem KGP okoliczność, iż wskazane wyżej postępowanie karne nie zostało rozstrzygnięte nie stanowi przeszkody do ustalenia skutku administracyjnoprawnego w postaci cofnięcia decyzją prawa do posiadania broni palnej. Zasada domniemania niewinności w postępowaniu w sprawach administracyjnych dotyczących pozwoleń na broń nie ma zastosowania. Okoliczność, że skarżący nie przyznaje się do zarzucanego mu przestępstwa w postępowaniu karnym, nie ma wpływu na sposób rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Organy Policji nie mogą weryfikować czynności procesowych w toczącym się postępowaniu karnym tj. m.in. nie badają, czy zarzut popełnienia przestępstwa jest zasadny, natomiast są związane niepodważalnym ustaleniem, iż wobec posiadacza broni toczy się takie postępowanie na etapie postępowania sądowego. Powyższe tj. oskarżenie skarżącego w tym postępowaniu o naruszenie obowiązku opieki nad osobą narażoną na niebezpieczeństwo i zarzut nieumyślnego spowodowania śmierci, może uzasadniać obawę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. KGP zauważył też, że zaniedbaniem organu I instancji było wadliwe pouczenie skarżącego, co do organu odwoławczego w tej sprawie. Jednakże w związku ze złożeniem odwołania w terminie i zgodnie z właściwością, nie można dopatrzyć się w tym istotnego naruszenia praw osoby odwołującej się od rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego. Skarżący zaskarżył ww. decyzje do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucający im naruszenie prawa, w szczególności art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy i wnosząc o ich uchylenie. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż KGP nie ustosunkował się do zarzutów odwołania. Zaskarżona decyzja nie zawiera uzasadnienia wymaganego przez przepisy kpa. Według skarżącego, organ oparł się wyłącznie na argumentacji uzasadnienia decyzji organu I instancji. Nie uwzględnienie treści opinii uzyskanych w wyniku wywiadu środowiskowego oraz z koła łowieckiego dowodzi pominięcia w sprawie faktów świadczących na korzyść skarżącego, a mogących stanowić zaprzeczenie przyjętej "a priori" koncepcji uznającej, iż posiadanie przezeń broni myśliwskiej mogłoby zagrażać porządkowi publicznemu. Inaczej przedstawiałaby się sytuacja, gdyby toczące się przeciwko niemu postępowanie karne dotyczyło czynu popełnionego z winy umyślnej i nie związanego z tzw. ewentualnym błędem w sztuce lekarskiej, który jest zawsze wynikiem tzw. nieświadomości. Czyny objęte dyspozycją art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy muszą być bowiem czynami w pełni świadomymi i popełnionymi z winy umyślnej, bądź to w postaci zamiaru bezpośredniego lub chociażby zamiaru ewentualnego. W tym katalogu nie mieszczą się czyny z winy nieumyślnej. Według skarżącego warunkiem bezwzględnym do cofnięcia pozwolenia na broń jest istnienie związku przyczynowego pomiędzy rodzajem zarzucanego czynu, a ewentualnym zagrożeniem porządku prawnego z tytułu posiadania broni. W przedmiotowej sprawie taki warunek nie zaistniał, co stanowiło brak jakichkolwiek konkretnych podstaw prawnych do wydania ww. decyzji przez organy Policji. W odpowiedzi na skargę KGP wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymał zajęte w sprawie stanowisko. Jednocześnie podkreślił, iż dla podjęcia decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń na mocy wskazanych w zaskarżonej decyzji przepisów nie ma znaczenia okoliczność, że czyn, za który została skazana lub podejrzana jest osoba posiadająca pozwolenie na broń, nie ma związku z bronią palną. Podstawową przesłanką cofnięcia pozwolenia jest bowiem uzasadniona obawa, że osoba taka może użyć broni w celu określonym w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, a wynika ona z faktu oskarżenia jej o popełnienie czynu zabronionego. Z tego też względu organ Policji, dysponując dowodami potwierdzającymi fakt wszczęcia wobec osoby posiadającej pozwolenie na broń postępowania karnego, w szczególności o popełnienie przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, zobligowany jest cofnąć jej pozwolenie na broń, nawet wówczas, gdy inne dowody, takie jak opinia z miejsca zamieszkania, czy z macierzystego koła łowieckiego pozytywnie o niej świadczą. W sytuacji zaistniałej w przedmiotowej sprawie organy Policji nie mają obowiązku udowodnienia, że osoba ubiegająca się o wydanie pozwolenia na broń palną (lub je posiadająca) faktycznie użyje broni w sposób, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Do wydania decyzji wystarcza domniemanie takiego działania, wynikające z ustalenia, że przeciwko posiadaczowi broni toczy się postępowanie karne o przestępstwo wymienione w tym przepisie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a nie celowości czy słuszności. Ponadto w świetle art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga analizowana przez Sąd w kontekście podanych wyżej kryteriów kontroli decyzji administracyjnych podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna nie naruszają prawa. W działaniu organów wydających decyzję Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o jego prawną ocenę w świetle zastosowanych przepisów prawa. Wyjaśnione zostały przesłanki podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. Posiadanie i używanie broni palnej stanowi tradycyjnie sferę daleko idącej reglamentacji administracyjnoprawnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 października 2005 r., II OSK 97/05). Prawa do posiadania broni nie zalicza się do kategorii wolności i praw obywatelskich gwarantowanych w Konstytucji RP. Prawa tego nie gwarantują również przepisy prawa międzynarodowego, w tym wspólnotowego. Zatem, dostęp obywatela do broni palnej (w tym myśliwskiej) poddany jest istotnym ograniczeniom, co wynika zarówno z monopolu państwa na stosowanie środków przemocy, jak i potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego. Ustawa o broni i amunicji przesłanki cofnięcia pozwolenia na broń łączy z utratą przez posiadacza broni przymiotów uzasadniających jej dalsze posiadanie, gdzie jedną z takich przesłanek mogą być okoliczności przewidziane w zastosowanym w sprawie ww. przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy. Z zebranego w toku postępowania materiału dowodowego wynika, iż skarżący w dacie wydania decyzji przez organ I i II instancji był oskarżony o popełnienie przestępstwa z art. 160 § 2 kk i art. 155 kk w związku z art. 11 § 2 kk – tj. nieumyślne spowodowanie śmierci człowieka i narażenie człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, jeżeli na sprawcy ciąży obowiązek opieki nad osobą narażoną na niebezpieczeństwo. Fakt ten potwierdza znajdująca się w aktach administracyjnych sprawy kopia aktu oskarżenia z [...] sporządzonego przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej we W.. Powyższe ma decydujące znaczenie przy ocenie zgodności z prawem decyzji organów o cofnięciu skarżącemu pozwolenia na broń. W systematyce Kodeksu karnego są to bowiem czyny stypizowane w rozdziale XIX kk "Przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu". Przedmiotem ochrony zawartych w nim przepisów jest życie i zdrowie człowieka. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w zaskarżonych decyzjach stanowią przepisy art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Jak już wzmiankowano, zgodnie z przepisem art. 18 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której pozwolenie takie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 6 ustawy. Natomiast przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji stanowi, iż pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Sformułowanie zawarte w tym przepisie, a odnoszące się do faktu skazania osób prawomocnym orzeczeniem sądu "za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw" ma charakter kwalifikowany. Oznacza to, że w razie zaistnienia takiej okoliczności organ Policji jest niejako w sposób bezwarunkowy nią związany, jako negatywną przesłanką dla odmowy udzielenia pozwolenia na broń i zarazem pozytywną dla wydania decyzji w sprawie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni. Użycie w przytoczonym przepisie wyrażania "w szczególności" poprzedzającego wymienienie osób, które zostały skazane lub są podejrzane o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu wskazuje bowiem, że odnośnie tych osób ustawodawca sam rozstrzygnął o istnieniu po ich stronie obawy sprzecznego z prawem użycia broni. Co do tych osób organ nie musi więc przeprowadzać oceny czy obawa ta rzeczywiście istnieje, gdyż ustawodawca uczynił to w przepisie ustawy, łącząc skazanie lub podejrzenie popełnienia tych kategorii przestępstw z tą obawą. Wystarczy zatem w takiej sytuacji ustalenie faktu skazania lub prowadzenia postępowania o te przestępstwa, żeby cofnąć pozwolenie na broń (odpowiednio - odmówić wydania pozwolenia) osobie skazanej za ich popełnienie lub podejrzanej, gdyż są to dla organu okoliczności wiążące w sensie negatywnej przesłanki wydania pozwolenia oraz pozytywnej dla jego cofnięcia. Zatem w świetle ww. art. 15 ust. 1 pkt 6 (w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2) ustawy organ Policji obowiązany jest cofnąć pozwolenie na broń osobom opisanym w tym przepisie po słowach "w szczególności". W art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy ustawodawca użył bowiem sformułowania, że organ Policji "cofa pozwolenie" na broń, jeżeli osoba, której je wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6. Reasumując, stosownie do powyższych rozważań prawomocne skazanie osoby posiadającej pozwolenie na broń lub podejrzenie jej o popełnienie któregokolwiek z przestępstw określonych w w/w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy po słowach "w szczególności" nakazuje uznać ją za osobę, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Zatem zaliczenie skarżącego, wobec którego toczy się, poparte wniesionym do sądu powszechnego aktem oskarżenia, postępowanie karne o popełnienie przestępstwa z kategorii przestępstw przeciwko życiu i zdrowiu (rozdział XIX kk), do kręgu osób, o których mowa w tym przepisie, w ocenie Sądu nie nasuwa zastrzeżeń. W tej sytuacji organ Policji miał podstawę do cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń bez badania okoliczności popełnienia zarzucanego mu w postępowaniu karnym czynu zabronionego, tym bardziej, że do dokonywania ustaleń w tym względzie nie był upoważniony, albowiem sprawa ta leżała w gestii organów ścigania, a obecnie sądu powszechnego. W sprawie administracyjnej liczy się wyłącznie sam fakt toczącego się przeciwko skarżącemu postępowania karnego o popełnienie przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu, bez wnikania w problematykę jego nieumyślności i zależności między tym przestępstwem a zagrożeniem porządku prawnego z tytułu posiadania broni. Z cytowanych przepisów ustawy nie wynika obowiązek analizowania tych i podobnych okoliczności przez organ Policji. Wbrew zarzutom skargi dokonane przez organy obydwu instancji ustalenia znajdują oparcie w materiałach sprawy, zaś uzasadnienia decyzji odpowiadają wymogom art. 107 § 3 kpa. Jak już wzmiankowano, wyczerpująco przedstawiają przesłanki faktycznoprawne, którymi organy kierowały się przy ich podjęciu. Wynika z nich również, że na treści podjętego w sprawie rozstrzygnięcia zaważył wzgląd na interes bezpieczeństwa i porządku publicznego, który determinuje wspomnianą wyżej reglamentację pozwoleń na broń, czyli wydawanie ich w sytuacjach uznanych za szczególne oraz cofanie w sytuacjach, gdy interes ten jest zagrożony. Rozważania skarżącego na temat charakteru czynów objętych zarzutami w sprawie karnej, nie mają istotnego znaczenia dla oceny działalności organów Policji w tej sprawie. Co do zarzucanego mu przestępstwa wypowie się ostatecznie Sąd w sprawie karnej. W sprawie niniejszej, znaczenie ma wyłącznie sam fakt toczącego się postępowania karnego, a ten wątpliwości nie budzi. Dlatego też podnoszony w skardze zarzut nie uwzględnienia treści opinii uzyskanych w wyniku wywiadu środowiskowego oraz z koła łowieckiego, co ma dowodzić pominięcia w sprawie faktów świadczących na korzyść skarżącego, nie ma wpływu na ocenę zaskarżonych decyzji, gdyż opinie te nie zmieniają istotnej dla rozstrzygnięcia tej sprawy okoliczności w postaci toczącego się przeciwko skarżącemu ww. postępowania karnego, którego przedmiotem jest zarzut popełnienia przestępstwa z kategorii przestępstw przeciwko życiu i zdrowiu. Uwzględniając powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.