I SA/Bd 455/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Najda – Ossowska Sędziowie: Sędzia WSA Teresa Liwacz Asesor sądowy Mirella Łent (spr.) Protokolant Asystent sędziego Joanna Jaworska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 02 października 2007 r. sprawy ze skargi Z. C. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oddala skargę I SA/Bd 455/07 U Z A S A D N I E N I E Postanowieniem z [...], Dyrektor Izby Celnej w T. stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu podał, że organ l instancji wydał w dniu [...] decyzję, w której określił prawidłową kwotę podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług VAT dla towaru objętego procedurą dopuszczenia do obrotu. Powyższa decyzja została odebrana w dniu 21 grudnia 2005r. Fakt ten został potwierdzony podpisem, złożonym na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki, zawierającej zaskarżoną decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w T. W sprawie zapadł wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, w którym oceniono, że zaskarżone postanowienie wydane zostało bez wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych istotnych. Kwestią sporną według WSA w Bydgoszczy pozostają okoliczności doręczenia decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w T.- z akt sprawy do momentu wniesienia skargi nie wynikało, w jaki sposób dokonano doręczenia. Organ nie wykazał i nie uzasadnił w sposób wystarczający, że dokonał skutecznie doręczenia, na które się powołał. WSA wskazał, że organ winien ustalić jednoznacznie czy I. Cz. kwestionuje, że podpisała się na dowodzie doręczenia dniu 21 grudnia 2005r i czy miało to miejsce w jej miejscu zamieszkania. Dyrektor Izby Celnej w T. wskazał na art. 223 § 2 pkt. 1 ustawy Ordynacja podatkowa, art. 144 i 149 a także art. 228 § 1 pkt 2) ustawy Ordynacja podatkowa. Podał, że w dniu 21 grudnia 2005r., pracownik Urzędu Celnego w T. – A. B. został zobowiązany do osobistego dostarczenia decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w T. Z. Cz. Z powodu nieobecności adresata, pracownik organu l instancji doręczył adresowaną do skarżącego korespondencję w miejscu jego zamieszkania, do rąk jego żony I. Cz., co zostało potwierdzone na zwrotnym potwierdzeniu odbioru podpisem: Cz. I. żona ze wskazaniem daty : 21/12/2005r. Domniemania skutecznego doręczenia skarżący nie obalił żadnym dowodem przeciwnym. Ani organ l instancji ani organ II instancji nigdy nie twierdził, że decyzję odebrała w dniu jej wydania osobiście Cz., w siedzibie Urzędu Celnego w T. Jak wyjaśniono, doręczenie przesyłki osobiście przez pracownika Urzędu Celnego w T. w miejscu zamieszkania strony wynikało ze zbliżającego się terminu przedawnienia. Dyrektor Izby Celnej w T. stwierdził, iż decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w T. została skutecznie doręczona w dniu 21 grudnia 2005r. Powyższe przyjęto na podstawie całości akt sprawy oraz na podstawie wyjaśnień złożonych przez Naczelnika Urzędu Celnego w T. Organ celny w celu wykonania zaleceń sądu wezwał trzykrotnie I. Cz. w celu wyjaśnienia okoliczności doręczenia decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w T. W dniu 11 grudnia 2006r., wezwano I. Cz. do osobistego stawiennictwa w dniu 21 grudnia 2006r., o godz. 12 w Izbie Celnej w T. w charakterze świadka. Przedmiotowe wezwanie I. Cz. odebrała w dniu 14 grudnia 2006r. co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wezwania. W dniu 05 lutego 2007r., ponownie wezwano I. Cz. do osobistego stawiennictwa w dniu 27 lutego 2007r., o godz. 12 w Izbie Celnej w T. w charakterze świadka. Przedmiotowe wezwanie I. Cz. odebrała w dniu 08 lutego 2007r. co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wezwania. W dniu 1 marca 2007r., organ II instancji po raz trzeci wezwał I. Cz. do osobistego stawiennictwa w dniu 15 marca 2007r., o godz. 12 w Izbie Celnej w T. w charakterze świadka. Przedmiotowego wezwania I. Cz. nie odebrała dlatego przesyłka została zwrotnie przesłana do nadawcy. W skardze zarzucono naruszenie art. 144 i 149 ordynacji podatkowej oraz art. 153 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wskazano, że nie wykonano wyroku sądu administracyjnego, jaki zapadł już w sprawie. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru nie wynika, by doręczenia dokonał pracownik urzędu. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Przedmiotem sporu jest skuteczność doręczenia decyzji organu pierwszej instancji. Zgodnie z art. 144 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. t.j. z 2005r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), organ podatkowy doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, swoich pracowników lub przez osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów. Przepis ten jasno wskazuje, że organ mógł doręczyć decyzję przez swojego pracownika, a wybór podmiotu doręczającego pismo należy do organu podatkowego (celnego). W przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi (art. 149 cyt. ustawy). W wyroku z 19 lipca 2006r., I SA/Bd 378/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wskazał w sprawie, że brakuje w ustaleniach stanu faktycznego tego, czy I. Cz. kwestionuje, ze podpisała się na dowodzie doręczenia w dniu 21 grudnia 2005r. i czy miało to miejsce w jej miejscu zamieszkania. Wyrok ten zapadł w takich okolicznościach, kiedy to z akt zgromadzonych na moment podjęcia zaskarżonego postanowienia nie można było wywieść, kto doręczył przesyłkę oraz kwestionowano, że odbioru przesyłki dokonała żona. Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Ocena prawna zawarta w orzeczeniu sądu administracyjnego utraci moc wiążącą w wypadku zmiany stanu prawnego, jeżeli to spowoduje, że pogląd sądu stanie się nieaktualny. Podobny skutek (tj. ustanie mocy wiążącej wspomnianej oceny, może spowodować zmiana (po wydaniu orzeczenia sądowego) istotnych okoliczności faktycznych oraz wzruszenie orzeczenia (tj. zawierającego ocenę prawną) w przewidzianym do tego trybie. [por. Kabat A. w: Komentarz do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.02.153.1270), [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2005]. W sprawie zmieniły się okoliczności faktyczne o tyle, o ile w materiale dowodowym znalazło się oświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego, że przesyłkę doręczył pracownik I. Cz., która zobowiązała się do przekazania przesyłki. Są to okoliczności istotne ze względu na ocenę wykonania wyroku Sądu, gdyż w tym momencie ocena w nim wyrażona utraciła moc. Rozważania te mają swą podstawę w funkcjonującej w postępowaniu podatkowym zasadzie prawdy materialnej oraz swobodnej oceny dowodów (art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 cyt. ustawy), które mają za zadanie doprowadzenie do obiektywnego i bezstronnego rozstrzygnięcia sprawy podatkowej poprzez zobowiązanie organu do poszukiwania okoliczności faktycznych w sposób zapewniający rozstrzygnięcie oparte na prawdziwych elementach tego stanu oraz dokonywaniu ustaleń prawdziwych, co umożliwia swoboda w wyciąganiu logicznych wniosków z zebranego materiału dowodowego. To oznacza, że aby ocena materiału nie przekroczyła granic swobody, materiał musi być zgromadzony w sposób zupełny, uwzględnione wszystkie dowody, ustalenia dokonywane w świetle pełnego kontekstu sprawy. Wówczas dopuszczalne jest stosowanie kryteriów indywidualnych dla sprawy i brak zgodności składanych wyjaśnień przez osoby, logika ciągu wydarzeń, ich zgoda z prawami natury czy doświadczeniem życiowym. Zebranie całego materiału dowodowego to zebranie dowodów dotyczących wszystkich faktów mających znaczenie dla sprawy w oparciu o przepis prawa materialnego, będący podstawą prawna rozstrzygnięcia sprawy. Dowodem może być wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 cyt. ordynacji). Zatem dowodem w sprawie jest oświadczenie Naczelnika Urzędu, które nie podważone przez skarżącego, któremu umożliwiono czynny udział w postępowaniu, a jego żona nie stawiła się na kilkukrotne wezwania do złożenia zeznań, świadczy o istnieniu okoliczności w nim opisanych. Wskazane przez Sąd w poprzednim wyroku wątpliwości przestały istnieć. Zarzut co do naruszenia art. 153 cyt. Prawa okazał się bezzasadny. Konsekwentnie, bezzasadny był zarzut naruszenia art. 144 ordynacji. Skoro organ udowodnił w inny sposób, że przesyłkę doręczono przez pracownika pełnoletniemu domownikowi, to powoływanie się na naruszenie procedury polegające na ułomności w wypełnieniu druku potwierdzenia odbioru, nie mogą mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1) lit c) cyt. Prawa, Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając stanowisko organu oparte na twierdzeniu, iż jeżeli na zwrotnym potwierdzeniu odbioru brak jest adnotacji doręczyciela, że dana osoba zgodziła się oddać przesyłkę adresatowi, to nie można przyjąć, że doręczenia dokonano prawidłowo, jeśliby jednak w postępowaniu zostało wykazane, że domownik oddał pismo osobie, do której było adresowane, brak adnotacji o podjęciu się oddania pisma nie wywołuje żadnych skutków; Sąd uznał je za prawidłowe w świetle prawa. Ustawodawca nie wymaga żadnej specjalnej formy na potwierdzenie tego, że domownik zobowiązuje się przekazać pismo. Przyjmując je od doręczającego tym samym bierze odpowiedzialność za jego przekazanie. Gwarantem tego jest wymóg pełnoletniości, a zapis art. 149 wyraźnie wskazuje, że wręczenie przesyłki takiej osobie następuje gdy - czyli po – podjęła się oddania pisma adresatowi. Jednocześnie Sąd nie dopatrzył się podnoszonej w skardze zmiany stanowiska, co do odebrania przesyłki przez I. Cz. Mając na względzie powyższe okoliczności oraz art. 151 cyt. Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, rozstrzygnięto jak w sentencji. T. Liwacz I. Najda – Ossowska M. Łent