II SA/Go 456/07
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2007-12-20
Skład orzekający: Ireneusz Fornalik, Maria Bohdanowicz, Joanna Brzezińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wydając decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za przewóz drogowy bez uiszczenia opłaty, prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, w tym charakter wykonywanego przewozu i status podmiotu dokonującego przewozu, a także czy uzupełnił materiał dowodowy zgodnie z wymogami Kodeksu postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy administracji publicznej nie uzupełniły w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, co uniemożliwiło prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy, w szczególności charakteru wykonywanego przewozu i statusu podmiotu dokonującego przewozu. Zaniechanie uzupełnienia materiału dowodowego, zwłaszcza w kontekście wskazań poprzedniego wyroku sądu, stanowiło oczywiste uchybienie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na W.B. za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia opłaty. Organ pierwszej instancji nałożył karę, a Dyrektor Izby Celnej utrzymał ją w mocy. W.B. twierdził, że przewoził towary prywatne, niezwiązane z działalnością gospodarczą. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił poprzednie decyzje, wskazując na błędy w ustaleniach faktycznych i nieprawidłową podstawę prawną. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy przez organy, Naczelnik Urzędu Celnego ponownie nałożył karę, uznając przewóz za wykonywany przez podmiot niebędący przedsiębiorcą. Dyrektor Izby Celnej utrzymał tę decyzję w mocy. W.B. ponownie zaskarżył decyzję, zarzucając niewłaściwą wykładnię przepisów i brak zastosowania przepisów ustawy o transporcie drogowym do przewozów prywatnych.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego. Zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Asesor WSA Joanna Brzezińska (spr.) Protokolant sekr. sąd. Anna Lisowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia opłaty I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...], II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz [...] kwotę 377 zł (trzysta siedemdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w G. nałożył na W.B. prowadzącego działalność gospodarczą "H. W.B.", karę pieniężną
z tytułu wykonywania przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty po drogach krajowych.
Od tej decyzji W.B. wniósł odwołanie, w którym podniósł, iż przewożony w dniu [...] towar, w postaci okien i drzwi aluminiowych, stanowił jego prywatną własność nie związaną z prowadzona działalnością.
W dniu [...] Dyrektor Izby Celnej w R. wydał decyzję
nr [...], utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy.
Wyrokiem z dnia 18 stycznia 2006r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Gorzowie Wielkopolskim (sygn. akt II SA/Go 607/05) uwzględnił skargę W.B. i uchylił zaskarżoną decyzję oraz stwierdził, iż nie podlega ona wykonaniu wskazując, iż decyzje administracyjne wydane przez organy obydwu instancji wydane zostały w oparciu o przepisy dotyczące przewozu na potrzeby własne co, zdaniem Sądu, w świetle materiału dowodowego było nieuprawnione.
Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w R., na podstawie art. 138 § 2 kpa, uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał Naczelnikowi Urzędu Celnego w G., celem ponownego rozpatrzenia sprawy.
Decyzją [...] Naczelnik Urzędu Celnego w G., na podstawie art. 104 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 93 ust. 1, art. 42 ust. 1, art. 92 ust. 1 i 4 w związku z art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r.Nr 204, poz. 2088 z późn. zm.), art. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 180, poz. 1497), zgodnie z ustaleniami zawartymi w protokole kontroli nr [...], po ponownym rozpoznaniu sprawy, nałożył na W.B.,[...], karę pieniężną w kwocie 3000 zł z tytułu wykonywania przewozu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 2 października 2004 r. na drodze krajowej nr 22 (w miejscowości S.) zatrzymano do kontroli samochód ciężarowy m-ki [...] (wraz z przyczepą nr rej. [...]), stanowiący własność i kierowany przez W.B.. Podczas kontroli ustalono, iż dopuszczalna masa całkowita zespołu pojazdów (4480kg) przekraczała 3,5 tony, a kierujący pojazdem nie posiadał przy sobie i nie okazał do kontroli karty opłaty drogowej - dokumentu wymaganego przy takim przewozie drogowym. Na te okoliczność funkcjonariusz celny sporządził protokół kontroli.
W toku postępowania organ ustalił, że W.B. przewoził ww. samochodem ciężarowym towar w postaci okien i drzwi aluminiowych objęty fakturą pro forma nr [...]. Nadawcą towaru był W.B., natomiast odbiorcą firma z Berlina. Ponadto w piśmie z dnia [...], jak również w odwołaniu od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w G. W.B. oświadczył, że przewożony towar był towarem prywatnym i nie stanowił przedmiotu obrotu handlowego w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Zdaniem organu, skoro na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego nie można jednoznacznie ustalić, iż przewóz towarów w dacie kontroli wykonywany był pomocniczo w stosunku do prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej należało przyjąć, że stanowił on przewóz drogowy wykonywany przez podmiot niebędący przedsiębiorcą, w rozumieniu art.3 ust. 2 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym.
W myśl tego przepisu do przewozów drogowych wykonywanych przez podmioty niebędace przedsiębiorcami stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego, natomiast niezarobkowy przewóz drogowy mieści się w definicji przewozu na potrzeby własne zgodnie z przepisem art. 4 pkt 5 cyt. ustawy. W przedmiotowej sprawie przewóz wykonywany był pojazdem samochodowym o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 ton należało zatem posiadać przy sobie i okazać na żądanie uprawnionego organu kontroli m.in. prawidłowo wypełnioną kartę opłaty, która stanowi jedyny dowód jej uiszczenia. Organ stwierdził, iż brak dowodu uiszczenia opłaty przez kierowcę w dacie kontroli jest równoznaczna z jej nieuiszczeniem opłaty, a bezsporne ustalenie tego faktu uzasadnia nałożenie kary pieniężnej.
W.B. odwołał się od powyższej decyzji i wniósł o jej uchylenie
z uwagi na brak podstaw prawnych do jej wydania. W uzasadnieniu skarżący stwierdził, że w dniu kontroli nie wykonywałem transportu jako przedsiębiorca, ani podmiot z nim związany i podał, że w rozumieniu ustawy podmiotem nie będącym przedsiębiorcą jest wykonujący przewóz drogowy kierowca zatrudniony, bądź w innym stopniu związany z przedsiębiorcą wymieniony w art. 4 pkt 4a. Ponadto poinformował, iż stosowanie ustawy w związku z art. 3 ust. 2 pkt 3 odnosi się do niezarobkowego przewozu drogowego, którego określenie jest zawarte w art. 4 pkt 4.
Decyzją [...] Dyrektor Izby Celnej w R., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 3 ust. 1 pkt 2, art. 3 ust. 2 pkt 3, art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 89 ust. 1, art. 92 ust. 1 i ust. 4, art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r.o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 z późn. zm.) oraz pkt 1.4.1 załącznika do ustawy, § 3, § 4, § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001r. w sprawie uiszczania opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. z 2001r., Nr 150, poz. 1684 z późn. zm.) art. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 180, poz. 1497), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ uznał, iż jest bezspornym, że przewóz okien i drzwi aluminiowych wykonywany był w dniu [...] przez W.B. zespołem pojazdów przekraczających dmc 3,5 tony i dlatego podlegał przepisom ustawy o transporcie drogowym. Ponadto organ odwoławczy podał, iż poza sporem jest również fakt, iż W.B. prowadzi działalność gospodarczą, tj. firmę H. , W.B., [...], o zakresie wymienionym w piśmie Burmistrza Miasta [...].
Przewożone okna i drzwi aluminiowe opatrzone były fakturą pro forma, która nie stanowi podstawy do zapłaty, nie jest też pośrednim dowodem na zawarcie umowy sprzedaży w ramach prowadzonej przez W.B. działalności gospodarczej. Organ stwierdził, że z treści art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym wynika, że nie wystarczy wykazać, że dokonujący przewozu jest przedsiębiorcą ale i to, że przewóz miał charakter pomocniczy w stosunku do prowadzonej działalności gospodarczej. Okoliczność ta została zakwestionowana przez W.B., który w piśmie z dnia [...] i odwołaniu z [...] oświadczył, że wykonywał przewóz prywatnie, wioząc towar prywatny, który nie stanowił przedmiotu obrotu handlowego. Organ pierwszej instancji nie posiadał dowodu, który świadczyłby niezbicie, że przewóz w dniu [...] związany był pomocniczo z działalnością gospodarczą strony, zatem należy uznać za słuszne stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, że stanowi on przewóz drogowy wykonywany przez podmiot niebędący przedsiębiorcą, do którego to, zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 3 omawianej ustawy, mają zastosowanie odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego, w ten sposób, że reguły odnoszące się do przewozów na potrzeby własne stosuje się wobec nieprzedsiębiorców odpowiednio ze zmianami, lub też nie stosuje się ich wcale, jeśli są takie regulacje, które odnoszą się tylko i wyłącznie do nieprzedsiębiorców. Gdyby takich regulacji nie było, należy, zgodnie z wolą ustawodawcy, stosować wszystkie zasady, które traktują o przedsiębiorcy wykonującym przewóz na potrzeby własne, jeśli pojazd, którym taki nieprzedsiębiorcą się porusza po drodze krajowej, ma dopuszczalną masę całkowita większą niż 3,5 tony.
W art. 42 ust.1 ustawy o transporcie drogowym ustawodawca wprowadził obowiązek uiszczania opłat za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych przez przedsiębiorcę wykonującego transport drogowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wykonującego przewozy na potrzeby własne, a zatem zgodnie z treścią art. 3 ust.2 pkt 3 tej ustawy, do przewozów drogowych wykonywanych przez podmioty niebędące przedsiębiorcami należy stosować uregulowania wynikające z art.42 ust.1 ustawy, o obowiązku uiszczenia opłaty drogowej. Odnoszący się do podmiotów niebędących przedsiębiorcami art.42a zwalnia z obowiązku nabywania opłat drogowych tylko tych z tej kategorii podmiotów, którzy zaliczani są do sektora finansów publicznych, czyli te podmioty, które enumeratywnie zostały wymienione w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2005r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2005r., Nr 240, poz. 2104). Wobec powyższego organ stwierdził, że osoba niebędąca przedsiębiorcą, która nie może skorzystać ze zwolnień ustawowych zawartych w ww. przepisach (tak jak w przedmiotowej sprawie) w przypadku, gdy porusza się po drogach krajowych pojazdem o dmc powyżej 3,5 tony obowiązana jest do ponoszenia opłat z tego tytułu.
W.B., reprezentowany przez radcę prawnego M.B., zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, wnosząc o jej uchylenie w całości oraz o przyznanie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skarżący przede wszystkim zarzucił organom administracyjnym to, iż nie mają zastosowania przepisy ustawy o transporcie drogowym do przewozów wykonywanych przez osoby fizyczne w celach prywatnych, niezwiązanych z jakąkolwiek działalnością gospodarczą. Zdaniem skarżącego powyższy błąd był konsekwencją niewłaściwej wykładni użytego w treści art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym pojęcia "podmiotu niebędącego przedsiębiorcą". Ponadto zdaniem skarżącego ww. ustawa reguluje zasady podejmowania i wykonywania krajowego transportu drogowego, międzynarodowego transportu drogowego, niezarobkowego krajowego przewozu drogowego, niezarobkowego międzynarodowego przewozu drogowego, a z definicji zawartych w art. 4 wynika, że przepisy tej ustawy stosuje się zasadniczo do przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą. Dodatkowo skarżący podniósł, że w dniu [...] był kontrolowany jako przedsiębiorca wykonujący transport drogowy bądź przewóz na potrzeby własne, a nie jako osoba fizyczna wykonująca transport w celach prywatnych oraz że brak jest w protokole kontroli podstaw, by wymierzać skarżącemu karę z tytułu wykonywania przez niego przewozu prywatnego, nie będącego transportem drogowym czy przewozem na potrzeby własne.
Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Celnej w R. wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie od skarżącego kosztów procesu według norm przepisanych, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Dodatkowo organ stwierdził, iż sam skarżący podał do protokołu kontroli, iż nie wiedział o konieczności posiadania karty opłaty drogowej za przejazd po drogach krajowych, a następnie potwierdził ustalenia protokołu własnoręcznym podpisem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadną, w zakresie w jakim umożliwiła dokonanie kontroli legalności zaskarżonej decyzji.
Przystępując do rozpoznania skargi należy podkreślić, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z przepisem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), przywoływanej dalej jako "P.p.s.a." Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrola sądu administracyjnego obejmuje wszystkie kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu administracyjnym, a więc to czy organy administracji dokonały prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zastosowanej normy prawnej, czy normę tę właściwie zinterpretowały i nie naruszyły zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione. Sprawując kontrolę w zakresie skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a.") Sąd uwzględnia skargę, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 P.p.s.a.).
W zakresie tak określonej kognicji Sąd zważył, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w G. z dnia [...], wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, mogło mieć istotny wpływ na jej wynik.
Wyrokiem z dnia 18 stycznia 2006 r. sygn. akt II SA/Go 607/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uchylił uprzednio wydaną w trybie odwoławczym decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w G. wskazując, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na przyjęcie, aby wykonywany przez skarżącego w dniu [...] przewóz spełniał wymienione warunki przewozu na potrzeby własne, w rozumieniu przepisu art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088). Sąd uznał, iż ustalenia organu pierwszej instancji w tym zakresie były dowolne. Błąd w ustaleniach faktycznych oraz nieprawidłowa podstawa prawna wydanej
w sprawie decyzji, stanowiła w ocenie Sądu, naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Następnie decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Celnej
w R., na podstawie przepisu art. 138 § 2 K.p.a. uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w G. [...] i sprawę przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ drugiej instancji wskazał, że zebrany
w sprawie materiał dowodowy nie daje wystarczających podstaw do przyjęcia, że wykonywany w dniu kontroli przejazd był przewozem pomocniczym w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej prowadzonej przez stronę postępowania
i spełniał ustawowe wymogi przewozu na potrzeby własne. Organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana w wyniku błędnych ustaleń faktycznych, co stanowiło naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. oraz art. 107 § 3 Kpa, podkreślił także, iż organ pierwszej instancji powinien przeprowadzając ponownie postępowanie zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego wnikliwie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę, uzupełniając w miarę potrzeby postępowanie dowodowe oraz stosując odpowiednią podstawę prawną i należytą jej wykładnię.
Jednocześnie organ wskazał, że w świetle obowiązujących przepisów prawnych, również osoba fizyczna, która nie prowadzi działalności gospodarczej jest zobligowana do uiszczania odpowiedniej opłaty drogowej dla korzystania z dróg krajowych.
Naczelnik Urzędu Celnego w G., decyzją [...] opierając się w całości na uprzednio przeprowadzonych dowodach, bez uzupełniania materiału dowodowego w jakimkolwiek zakresie, nałożył na W.B. karę pieniężną z tytułu wykonywania przewozu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych w kwocie 3000 zł. Organ przyjął bowiem, że ponieważ na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego nie można jednoznacznie ustalić, iż przewóz towarów w dacie kontroli wykonywany był pomocniczo w stosunku do prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej należało przyjąć, że stanowił on przewóz drogowy wykonywany przez podmiot niebędący przedsiębiorcą w rozumieniu art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym. W ocenie organu w myśl ww. przepisu do przewozów drogowych wykonywanych przez podmioty niebędące przedsiębiorcami stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego, natomiast niezarobkowy przejazd drogowy mieści się w definicji przewozu na potrzeby własne, zgodnie z przepisem art. 4 pkt 5 ustawy.
Decyzję tę, na skutek odwołania skarżącego, utrzymał w mocy organ drugiej instancji, który odmiennie niż w decyzji z dnia [...] uznał, iż
w postępowaniu nie zaistniała potrzeba uzupełnienia materiału dowodowego, niezależnie od okoliczności, iż organ pierwszej instancji nie posiadał dowodu, który świadczyłby niezbicie, że przewóz w dniu [...] związany był pomocniczo z działalnością gospodarczą strony. Organ odwoławczy w tej sytuacji uznał za słuszne stanowisko zawarte w decyzji organu pierwszej instancji, że w sprawie nastąpił przewóz drogowy wykonywany przez podmiot niebędący przedsiębiorcą, do którego zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym, mają zastosowanie odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego.
Zgodnie z przepisem art. 7 K.p.a., organ administracji w toku postępowania administracyjnego przede wszystkim winien stać na straży praworządności oraz podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W myśl wskazanej wyżej zasady ogólnej, w toku całego postępowania należy także uwzględniać słuszny interes indywidualny stron tego postępowania, który z reguły nie pokrywa się z interesem społecznym. Niedopuszczalne jest zatem dokonywanie ustaleń stanowiących podstawę do władczego rozstrzygania o prawach lub obowiązkach podmiotów stosunku administracyjno-prawnego, w sposób dowolny i arbitralny, z pominięciem kodeksowych reguł postępowania dowodowego.
W myśl przepisu art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, na organie administracji publicznej ciąży obowiązek wyczerpującego zebrania, a następnie rozpatrzenia prawidłowo zgromadzonego materiału dowodowego, co do wszystkich istotnych okoliczności sprawy i nie może być on przerzucany na stronę. Ciężar dowodu spoczywa na organie. Jeżeli zatem strona przedstawi niepełny materiał dowodowy, organ ma obowiązek z własnej inicjatywy go uzupełnić oraz z uwzględnieniem przepisu art. 75 § 1 Kpa, jako dowód dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy.
W przedmiotowej sprawie zarówno zaskarżona decyzja, jak i utrzymana przez nią mocy decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem powyższych przepisów. W szczególności Sąd zważył, iż nie zostały wyczerpująco zbadane wszystkie okoliczności związane z przedmiotowym przejazdem po drodze krajowej oraz nie przeprowadzono dowodów niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego sprawy, w tym charakteru wykonywanego przez skarżącego (będącego przedsiębiorcą), przewozu drogowego. W konsekwencji wydanie decyzji nastąpiło przedwcześnie. Należy podkreślić, iż organy zobowiązane są do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, na podstawie kompletnego i prawidłowo zgromadzonego materiału dowodowego.
W okolicznościach przedmiotowej sprawy, zwłaszcza w kontekście wskazań wyroku tutejszego Sądu z dnia 18 stycznia 2006 r., niedopuszczalnym było zaniechanie uzupełniania materiału dowodowego ocenionego przez Sąd jako niewystarczający dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Zanim organ administracji publicznej, w drodze władczego rozstrzygnięcia, orzeknie o obciążeniu podmiotu ww. karą, winien przede wszystkim podjąć wszelkie kroki niezbędne do prawidłowego ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego, co z kolei uzależnione jest od właściwego i wyczerpującego zebrania dowodów, a następnie ich wszechstronnego rozważenia i oceny, zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego określonymi w przepisach art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Podkreślić należy, że w orzecznictwie ugruntowało się stanowisko, podzielane przez skład orzekający w niniejszej sprawie, zgodnie z którym zaniechanie przez organ administracji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powoływała się na określone ważkie dla sprawy okoliczności, jest oczywistym uchybieniem, skutkującym wadliwość decyzji. Stosownie bowiem do przepisu art. 77 § 1 i art. 80 KPA - podstawą niewadliwej decyzji administracyjnej w każdej sprawie może być tylko ocena zgromadzonego przez organ pełnego materiału dowodowego - pozwalającego na ustalenie zgodnego bądź zbliżonego do rzeczywistości stanu faktycznego (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 września 1997 r., I SA/Wr 700/97, opubl. Lex nr 30873). Nie jest bowiem obojętne na jakiej podstawie faktycznej oparta jest odpowiedzialność strony, oraz za jakie konkretnie naruszenie jakiego przepisu ustawy, nałożona została na stronę sankcja finansowa. Nie można zaakceptować sytuacji, w której organ administracji publicznej w sprawie, w której Sąd administracyjny w wyroku wskazał naruszenie przepisów postępowania administracyjnego wbrew temu wyrokowi nie uzupełnił postępowania dowodowego, zmierzającego do ustalenia istotnych okoliczności sprawy, lecz wydał decyzję opierając się na niedostatecznie ustalonym stanie faktycznym. Organ wadliwie przyjął, iż niezależnie od okoliczności czy strona jest czy też nie jest przedsiębiorcą oraz niezależnie od charakteru dokonywanego przejazdu (przewóz towaru), podlegałaby odpowiedzialności za naruszenie tożsamych (odpowiednio stosowanych) przepisów ustawy o transporcie drogowym.
Należy wskazać, iż zgodnie z przepisem art. 153 P.p.s.a., ocena prawna
i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą
w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Z tych powodów zaskarżona decyzją oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie mogły się ostać, zatem na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono, na podstawie przepisu art. 200, w związku z art. 205 § 2 ww. ustawy, zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej zgodnie z jej wnioskiem zwrot niezbędnych kosztów postępowania sądowego, w wysokości 377 zł (w tym 120 zł tytułem zwrotu wpisu sądowego, 17 zł – opłata skarbowa od pełnomocnictwa oraz 240 zł tytułem wynagrodzenia radcy prawnego, zgodnie ze stawką określoną w § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 162, poz. 1349 z późn.zm.) .
Prowadząc ponownie postępowanie organ administracji publicznej zobowiązany jest uzupełnić postępowanie dowodowe zmierzając do ustalenia stanu faktycznego sprawy, zgodnie z zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego. W dalszej kolejności organ wydać decyzję w prawie, po dokonaniu prawidłowej subsumpcji normy prawnej - odpowiedniej dla ustalonego stanu faktycznego.
Asesor WSA Sędzia WSA Sędzia WSA
J. Brzezińska I. Fornalik M. Bohdanowicz
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło