II SA/Bd 432/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Sędziowie WSA: Sędzia WSA Renata Owczarzak asesor WSA Anna Klotz Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 października 2007r. sprawy ze skargi P.Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 2007r. nr [...] w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu pierwotnego oddala skargę II SA/Bd 432/07 Uzasadnienie Decyzją z [...] stycznia 2007 r. (znak: [...] wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt.1 w zw. z art. 51 ust. 7, art. 83 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz.1118) [...] Inspektor Nadzoru budowlanego w [...] nakazał P.Z. likwidację otworów okiennych w ścianie zewnętrznej oficyny budynku mieszkalnego przy ul. A [...] w C., (dz. nr [...]) wykonanych od strony sąsiedniej nieruchomości przy ul. B [...] w C., celem doprowadzenia oficyny budynku mieszkalnego przy ul. A [...] do stanu poprzedniego, sprzed zmiany jej elewacji od strony ul. B [...]. Uzasadniając decyzję wskazano, że po przeprowadzeniu oględzin posesji i rozprawy administracyjnej ustalono, że dwa spośród czterech otworów okiennych w ścianie zewnętrznej oficyny budynku mieszkalnego przy ul. A [...] w C., (dz. nr [...]) skierowanych w stronę sąsiedniej nieruchomości przy ul. B [...] w C. (dz. nr [...]), wykonano w [...] 2005 r. w miejscu istniejących wnęk okiennych. Pozostałe dwa otwory okienne wykonano w bliżej nieokreślonym czasie również w miejscu istniejących wnęk okiennych. W ocenie organu eksponowana przez właściciela lokalu P.Z. kwestia wykonania ich przed nabyciem nieruchomości nie może sanować naruszenia prawa, jakim było i jest umieszczenie otworów okiennych w ścianie budynku zlokalizowanej na granicy z działką sąsiednią. Jako następca prawny poprzednich właścicieli H. i J.Z., P.Z., uzyskując prawo własności nieruchomości, wszedł w prawa i obowiązki wiążące się z tą nieruchomością, i do niego zatem powinny być kierowane wszelkie rozstrzygnięcia, a w tym decyzje zmierzające do doprowadzenia robót budowlanych związanych z wykonaniem spornych otworów okiennych do stanu zgodnego z prawem. Zdaniem organu wstawienie nowego okna nawet w tym samym miejscu, w którym przed wielu laty ono istniało, nie jest zwolnione z obowiązku uzyskania zezwolenia administracyjnego. Tego rodzaju roboty budowlane kwalifikować należy, jako przebudowę. Uwzględniając treść art. 28 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, wskazano, iż przystąpienie do robót budowlanych związanych z wykonaniem dwóch otworów okiennych podległo reglamentacji administracyjnej w postaci obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Brak takiego pozwolenia uczynił wspomniane roboty budowlane wykonywanymi w warunkach samowoli budowlanej w rozumieniu art. 50 i 51 Prawa budowlanego, co skutkuje konicznością przeprowadzenia postępowania naprawczego względem tych robót budowlanych. Nadto zdaniem organu roboty budowlane związane z wykonaniem spornych otworów okiennych nie mogą być doprowadzone do stanu zgodnego z prawem. Zgodnie z § 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 obowiązującego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - (Dz. U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690, ze zm.), niedopuszczalną praktyką jest lokalizowanie w ścianie budynku usytuowanego bezpośrednio przy granicy działki sąsiedniej, otworów okiennych, a z takim przypadkiem mamy tu do czynienia. Tego rodzaju ograniczenia obowiązywały także pod rządami przepisów prawnych obwiązujących przed wejściem w życie ww. rozporządzenia. Odwołanie od tej decyzji złożył P.Z. wskazując, że postępowanie przeprowadzone przez [...]INB winno dotyczyć tylko i wyłącznie 2 otworów okiennych, które wykonał w roku 2005 w miejscu istniejących wnęk okiennych, celem doświetlenia istniejących obiektów. [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z [...] kwietnia 2007 r. znak [...] na podstawie art. 104 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 81 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (jednolity tekst Dz. U. Nr 207 z 2003 r., poz. 2016, z późn. zm.), utrzymał w mocy zaskarżona decyzję. Uzasadniając tą decyzję organ wskazał, że przeprowadzone przez [...]INB postępowanie wykazało, że w ścianie budynku mieszkalnego przy ul. A [...] w C. na granicy z sąsiednią działką nr [...] wykonane zostały cztery otwory okienne, skierowane w stronę sąsiedniej nieruchomości przy ul. B [...]; iż dwa otwory, wykute zostały w [...] 2005 r., a ich inwestorem jest P.Z.. Przedmiotowe okna powstały w miejscu istniejących wnęk okiennych, które to okna w latach 60 – tych zostały zamurowane z powodu dostosowania pomieszczenia do funkcji magazynu mąki. Data powstania dwóch pozostałych okien w przedmiotowej ścianie budynku pozostaje nieokreślona. Brak też jest dokumentacji omawianego budynku, która potwierdzałaby zgodność spornych okien z projektem budowlanym. Organ wskazał, że przeprowadzone roboty budowlane polegające na wykuciu okien w ścianie budynku znajdującej się na granicy z sąsiednią nieruchomością, wykonane zostały z naruszeniem art. 28 obowiązującego Prawa budowlanego, tj. bez wymaganego pozwolenia właściwego organu. Wykonane samowolnie otwory okienne znajdują się na granicy z sąsiednią działką nr [...], naruszają § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690, z późn. zm.), który stanowi, iż odległość budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę granicy z sąsiednią działką budowlaną nie może być mniejsza niż 4 m. Dlatego też – zdaniem organu – nie jest możliwe przeprowadzenie postępowania w sprawie zalegalizowania spornych okien, gdyż ich usytuowanie jest niezgodne obowiązującymi przepisami techniczno – budowlanymi. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, nakazano likwidacje rzeczonych okien, celem doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego, zgodnego z przepisami. Obowiązek likwidacji okien, wynikających z zaskarżonej decyzji, nałożony został na inwestora robót budowlanych jak i właściciela nieruchomości, w której wykonano przedmiotowe roboty. Zgodnie z art. 548 § 1 Kodeksu cywilnego z chwilą wydania rzeczy sprzedanej przechodzą na kupującego korzyści i ciężary związane z rzeczą oraz niebezpieczeństwo przypadkowej utraty lub uszkodzenia rzeczy. Na powyższą decyzję P.Z. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wywodząc, że podjęta została z naruszeniem prawa. Podniósł także, że organ zarówno I i II instancji nie rozstrzygnął bowiem kwestii legitymacji prawnych M.S., który składając zawiadomienie nie wykazał, iż może działać w imieniu i na rzecz wszystkich współwłaścicieli nieruchomości, w tym i swoim. Występujący na rozprawie pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutu niedokonania ustaleń w kwestii uczestnictwa M.S. w przedmiotowym postępowaniu, wskazano iż organ nadzoru budowlanego szczebla powiatowego przeprowadził postępowanie w zakresie ustalenia kręgu stron prowadzonego postępowania, w wyniku którego m.in. ustalił, iż M.S. jako współwłaściciel i zarządca nieruchomości przy ul. B [...] w C. posiada, w myśl art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, przymiot strony w niniejszym postępowaniu administracyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna i jako taka podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 28 § 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst. jedn. Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118, z późn. zm.) roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Natomiast wy art. 3 pkt 7 tej ustawy przez roboty budowlane należy rozumieć budowę a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Również poprzednio obowiązujące przepisy budowlane uzależniały legalność robót budowlanych od uzyskania uprzedniego pozwolenia na budowę - np. art. 28 ust. 1 ustawy z 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229, z późn. zm. art. 36 ust. 1 ustawy z 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane Dz. U. Nr 7, poz. 46). Z akt sprawy wynika zaś w sposób oczywisty, że w odniesieniu do żadnego z przedmiotowych okien takiego pozwolenia nie było. Mało tego skarżący expressis verbis przyznał, że sam dokonał wybicia dwojga okien. Wyjaśnił, że uczynił to celem "...doświetlenia istniejących obiektów." Wskazany motyw pozbawiony jest znaczenia prawnego i bynajmniej nie zwalnia skarżącego od odpowiedzialności prawnej. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w świetle obowiązujących w chwili wydania zaskarżonej decyzji przepisów wykonane bez pozwolenia w istniejącym obiekcie okna, nawet w miejscu w którym ono istniało wymagało niezbędnego pozwolenia na budowę. W istocie rzeczy doszło bowiem do przebudowy obiektu, czyli do wykonania robót budowlanych bez stosownego pozwolenia, co nosi wszelkie znamiona samowoli budowlanej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w pełni podziela w tym zakresie stanowisko zaprezentowane w przywoływanym przez oba organy wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 czerwca 2000 r. – II SA/Gd 414/98. W tej sytuacji prawem a jednocześnie obowiązkiem organu było wydanie w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane decyzji nakazującej likwidację przedmiotowych otworów okiennych i to nie tylko w odniesieniu do tych, których dokonanie przyznał skarżący. W związku zaś z tym ostatnim stwierdzeniem należy wskazać na treść art. 53 i 52 ww. ustawy Prawo budowlane. Wynika z nich m.in. że obowiązek dokonania nakazanych czynności obciąża inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Jest zaś poza sporem, że właścicielem obiektu budowlanego w którym znajdują się wykonane bez pozwolenia otwory okienne jest skarżący. Skarżący będąc następcą prawnym poprzednich właścicieli wszedł we wszelkie prawa i obowiązki związane z nabytą nieruchomością i obecnie tylko on może być adresatem wszelkich rozstrzygnięć dotyczących przedmiotowej nieruchomości. Trudno więc w takim postępowaniu organu dopatrzeć się naruszenia przepisów obowiązującego prawa. To samo stwierdzenie o braku naruszenia prawa należy odnieść także do stanowiska organu o braku podstaw do wszczęcia i przeprowadzenia przewidzianego prawem postępowania legalizującego samowolę budowlaną. Z akt sprawy wynika, że przedmiotowe otwory okienne znajdują się na granicy z sąsiednią nieruchomością (działka nr [...]). Sprzeciwia się bowiem temu regulacja prawna zawarta w § 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690, z późn. zm.) wydanego na podstawie art. 7 ust. 2 pkt. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane. Ratio legis tych przepisów podyktowane jest spełnieniem tych przepisów ustawy Prawo budowlane, które nakazują poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich. Z akt sprawy (protokołu oględzin, szkic sytuacyjny) wynika niezbicie, że otwory okienne zostały wykonane na granicy z sąsiednią działką nr [...]. Z akt sprawy wynika także, ze współwłaścicielem i zarządcą nieruchomości na tej działce jest uczestnik postępowania M.S.. Trudno wiec w świetle art. 28 i 29 kpa odmówić mu – jak to podnosi skarżący przymiotu strony. Reasumując należy stwierdzić, iż wydając zaskarżoną decyzję organ nie naruszył prawa i dlatego na podstawie art. 151 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) skargę oddalono.