II SA/Po 378/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga /spr./ Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Protokolant masz. Maria Kasztelan po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 03 października 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi Miejskiego Zarządu Budynków Mieszkalnych w K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia; I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. z dnia [...] r. Nr [...] II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. na rzecz skarżącego kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. /-/ W.Batorowicz /-/ J.Szaniecka /-/ B.Drzazga Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta K. postanowieniem z dnia [...] r. nałożył na Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych w K. grzywnę w celu przymuszenia w kwocie [...] zł. W przewidzianym ustawą terminie zażalenie na powyższe postanowienie wniósł zobowiązany Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych w K. podnosząc, iż pismem z [...] r. Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych w K. wniósł o nieegzekwowanie nakazu zawartego w decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z [...] r. dotyczącego nakazu przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego budynku przy ul. [...] w K. Wyjaśniono, iż rozpoczęto rozkwaterowywanie przedmiotowego obiektu i obecnie zasiedlony pozostaje już tylko 1 lokal. Ze względu na zadłużenie czynszowe sprawa skierowana została jednak do windykacji. W zaistniałej sytuacji za zbędne uznano wykonywanie ekspertyzy stanu technicznego budynku, który nie będąc zasiedlony – nie będzie stwarzał zagrożenia dla ludzi i ich mienia. Postanowieniem z dnia [...] r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Uzasadniając organ odwoławczy wyjaśnił, że bezspornym jest, iż nałożony na zobowiązany Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych w K. obowiązek nie został wykonany w wyznaczonym terminie. Niewykonanie obowiązku rodzi po stronie wierzyciela obowiązek podjęcia czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych. Dlatego stosownie do art. 119 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 954 ze zm.) wydano postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Organ odwoławczy wyjaśnił, że obowiązek przedłożenia ekspertyzy wynika z decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. i tak długo jak decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym, wskazany nią obowiązek jest wymagalny i będzie egzekwowany. W niniejszej sprawie zastosowano grzywnę w celu przymuszenia, jako środek mniej dla zobowiązanego uciążliwy. W skardze do sądu administracyjnego podniesiono zarzut naruszenia art. 81c w zw. z art. 61, 70 i art. 3 pkt 1 i 11 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 184 i 185 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, art. 119 § 2 i art. 7 § 2 i 3 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.). Podniesiono, iż bezpodstawnie przyjęto, iż adresatem nakazu jest zarządca. Wskazano na naruszenie art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek z przyczyn, które Sąd nie będąc związany granicami skargi, wziął pod uwagę z urzędu. Przedmiotem zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. nakładające na Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych w K. grzywnę w celu przymuszenia. Poza sporem pozostaje, iż wystawiając tytuł wykonawczy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta K., jako podstawę prawną obowiązku polegającego na przedłożeniu ekspertyzy stanu technicznego budynku przy ul. [...] w K., wskazał decyzję własną z dnia [...] r. nr [...]. W ocenie Sądu, w pierwszej kolejności ustalenia wymagało czy decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] dawała podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego i jaki był charakter prawny tego orzeczenia. Wskazując podstawę prawną orzeczenia wydanego [...] r. organ powołał m.in. art. 62 ust. 3 z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.). By dokonać oceny czy stan, o którym mowa w art. 62 ust. 3 ustawy z 1994 r. Prawo budowlane występuje, organ winien był przeprowadzić postępowanie w celu ustalenia rodzaju obiektu budowlanego, jego stanu technicznego, a także ewentualnych zagrożeń wynikających z tego stanu. Dopiero w oparciu o te ustalenia organ winien podjąć stosowne decyzje co do przeprowadzenia kontroli bądź wykonania ekspertyzy. Określenie wynikającego z art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej budynku lub jego części może być zawarte w decyzji tylko wtedy, gdy decyzja ta dotyczy również nałożenia obowiązku przeprowadzenia kontroli. Prawo budowlane przyznało organom administracji architektoniczno-budowlanej oraz organom nadzoru budowlanego prawo do nakładania na uczestników procesu budowlanego, właścicieli lub zarządców obiektów budowlanych obowiązku dostarczenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz, jednak podstawą wydania takiego nakazu jest art. 81c ust. 2, a obowiązek nakładany jest w drodze postanowienia na które przysługuje zażalenie. Postanowienie to ma charakter dowodowy. Z treści merytorycznej wydanego [...] r. orzeczenia wynika, iż rzeczywistą intencją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta K. było nałożenie na Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych w K. obowiązku, o którym mowa w art. 81c Prawa budowlanego. W rozpoznawanej sprawnie orzeczenie to, wbrew wytycznym art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego nazwano "decyzją". Podkreślić jednak należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że o charakterze danego aktu administracyjnego, pisma strony bądź stanowiska organu rozstrzyga nie jego nazwa lecz treść merytoryczna (por. wyrok NSA z 30 stycznia 2003 r., sygn. II SA/Gd 316/00). Rozpatrując zażalenie na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta K. z dnia [...] r. organ odwoławczy, podobnie jak organ I instancji pominął całkowicie charakter rozstrzygnięcia z dnia [...] r., które bez wątpienia dotyczyło obowiązku wskazanego w art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego i miało charakter ściśle dowodowy. Takie orzeczenie nie może stanowić tytułu egzekucyjnego uprawniającego do wszczęcia i prowadzenia egzekucji administracyjnej (por. wyrok NSA z 05 grudnia 2000 r., sygn. II SA/Gd 1425/98). W konsekwencji, za niedopuszczalną należało uznać egzekucję prowadzoną w oparciu o "decyzję" Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta K. z dnia [...] r. Na marginesie, ustosunkowując się do podniesionych w skardze argumentów strony skarżącej wyjaśnić należy, że zarzuty dotyczące zasiedlenia budynku i wywodzone przez stronę skarżącą z tego faktu konsekwencje nie zasługiwały na uwzględnienie. Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji wydano z naruszeniem przywołanych powyżej przepisów prawa, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych względów konieczne było uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia je poprzedzającego. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy rzeczą organów będzie wyjaśnienie wskazanych kwestii i zastosowanie właściwych przepisów z uwzględnieniem wymagań przepisów odrębnych. Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 lit. a) i c) i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ W. Batorowicz /-/ J. Szaniecka /-/ B. Drzazga MP