I SA/Bk 343/07
WyrokWSA w Białymstoku2007-10-03
Skład orzekający: Sławomir Presnarowicz, Piotr Pietrasz, Urszula Barbara Rymarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny prawidłowo postąpił, nieuwzględniając zarzutów dotyczących postępowania zabezpieczającego, po uzyskaniu stanowiska wierzyciela, które zostało następnie utrzymane w mocy przez organ wyższego stopnia?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny prawidłowo postąpił, nieuwzględniając zarzutów dotyczących postępowania zabezpieczającego, po uzyskaniu stanowiska wierzyciela, które zostało następnie utrzymane w mocy przez organ wyższego stopnia. Zgodnie z art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny ma obowiązek rozpatrzyć zarzuty po uzyskaniu stanowiska wierzyciela, a w przypadku zarzutów z art. 33 pkt 1-5, jest związany tym stanowiskiem. W niniejszej sprawie organ egzekucyjny postąpił zgodnie z tymi przepisami, a zarzuty skarżącej okazały się bezzasadne.Stan faktyczny
Skarżąca A. P. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. o nieuwzględnieniu zarzutów skarżącej na prowadzone postępowanie zabezpieczające. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów dotyczących podstaw prowadzenia postępowania zabezpieczającego, właściwości miejscowej organu egzekucyjnego oraz zastosowanie zbyt uciążliwego środka zabezpieczającego. Organ egzekucyjny i Dyrektor Izby Skarbowej uznali zarzuty za bezzasadne, wskazując na prawidłowe postępowanie zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, Sędziowie asesor WSA Piotr Pietrasz, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska (spr.), Protokolant Marcin Kojło, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 03 października 2007 r. sprawy ze skargi A. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia zarzutów na prowadzone postępowanie zabezpieczające oddala skargę.
Dyrektor Izby Skarbowej w B. postanowieniem z [...] kwietnia 2007 r., Nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. z [...] marca 2007 r. Nr II [...], w którym organ egzekucyjny nie uwzględnił zarzutów skarżącej A. P. na prowadzone wobec niej postępowanie zabezpieczające. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że z treści art. 34 § 1 w związku z art. 166b ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
(t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.) wynika, że w przypadku wniesienia zarzutów w sprawie postępowania zabezpieczającego organ egzekucyjny ma obowiązek zwrócenia się do wierzyciela o zajęcie stanowiska w zakresie
tych zarzutów. W niniejszej sprawie organ egzekucyjny uzyskał przedmiotowe stanowisko wyrażone w postanowieniu Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. z [...] stycznia 2007 r., które zostało utrzymane w mocy postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w B.. Dopiero po zasięgnięciu wypowiedzi wierzyciela, co do zasadności zarzutów, organ postanowił ich nie uwzględnić. Organ egzekucyjny rozpatrując zarzuty na prowadzone postępowanie zabezpieczające uczynił, więc zadość przepisom regulującym tę kwestię, a bezzasadność zarzutów została udowodniona w postanowieniu w sprawie stanowiska wierzyciela i utrzymującym je w mocy postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej w B.
Pełnomocnik skarżącej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wniósł skargę na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. Zarzucił, iż zostało ono wydane z naruszeniem przepisów prawa, tj.: art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z prowadzeniem przez organ egzekucyjny postępowania zabezpieczającego w sytuacji, gdy bezspornie brak jest uzasadnionych jakichkolwiek podstaw do uznania, iż na skarżącej ciąży obowiązek zapłacenia zobowiązań podatkowych za 2003 r.; art. 22 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. naruszeniem właściwości miejscowej, z uwagi na fakt prowadzenia przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. bez zgody Ministra Finansów zabezpieczenia z nieruchomości położonych na terenie działania Drugiego Urzędu Skarbowego w B. w sytuacji, gdy majątek zobowiązanej znajduje się też na terenie działania Naczelnika Urzędu w B. P., a wielkość posiadanego przez zobowiązaną majątku nie została przed wszczęciem postępowania oszacowana; art. 33 pkt 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z uwagi na fakt, że zastosowany środek zabezpieczający jest nazbyt uciążliwy i powoduje utratę zaufania banków finansujących prowadzoną przez zobowiązaną działalność gospodarczą. Postanowieniu zarzucił też obrazę art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.) podnosząc, że niniejsze postępowanie zabezpieczające jest prowadzone z rażącym naruszeniem prawa.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że pełnomocnik strony nie uzasadnił, dlaczego powołał się na art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz nie podał, którą z okoliczności wymienionych w tym przepisie ma na uwadze. Podkreślił,
że żadna z tych okoliczności nie wystąpiła. Wskazał również, że miejsce zamieszkania zobowiązanej przesądziło o właściwości organu egzekucyjnego.
Na terenie działania Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. znajduje się także większa część majątku zobowiązanej. Odnosząc się do zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka zabezpieczającego podkreślił, iż w przedmiotowej sprawie organowi z urzędu jest wiadomym, że organ egzekucyjny próbował jedynie zabezpieczyć ruchomość w postaci samochodu osobowego marki A. Odstąpił od tych czynności z uwagi na to, iż została przedstawiona umowa kupna sprzedaży, świadcząca o tym, że skarżąca nie jest właścicielem tej ruchomości. W jego ocenie nie został również naruszony art. 6 kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem każde rozstrzygnięcie podjęte przez organy administracji publicznej zawiera podstawę prawną oraz uzasadnienie jej zastosowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji lub innego aktu, sąd bada jego zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca
2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Sąd dokonuje oceny z punktu zgodności z prawem procesu zastosowania norm prawa w określonej sytuacji faktycznej. Kontroli takiej można zaś dokonać wyłącznie na podstawie stanu faktycznego istniejącego w czasie podejmowania kontrolowanego aktu lub dokonywania czynności (zob.: Postępowanie sądowoadministracyjne, T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Warszawa 2004, str. 282, 289). Zadaniem sądu administracyjnego jest wiec ocena, czy zebrany w postępowaniu administracyjnym materiał procesowy jest pełny, czy został prawidłowo zebrany i jest wystarczający do wymaganego przez prawo ustalenia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia.
W postępowaniu zabezpieczającym, z jakim mamy do czynienia w niniejszej sprawie, na podstawie art. 166b w/w ustawy o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji, stosuje się odpowiednio między innymi przepisy art. 31-34 ustawy. Zgodnie z regulacją art. 34 § 1 w/w ustawy o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10,
a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie
art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela
w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa
w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca.
W przypadku zatem zarzutów określonych w art. 33 pkt 1-5 ustawy organ egzekucyjny nie ma możliwości rozstrzygania samodzielnie co do ich zasadności.
W tym zakresie jest związany stanowiskiem wierzyciela.
W niniejszej sprawie pełnomocnik zobowiązanego wnosząc zarzuty
na prowadzone postępowanie powołał przepis art. 33 pkt 2 i pkt 8 ustawy
o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz wskazywał na "bezpodstawność prowadzonego postępowania zabezpieczającego, prowadzenie postępowania
przez organ do tego nieupoważniony, tj. Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego
w B." oraz na "zastosowanie zbyt uciążliwego środka zabezpieczającego.
Organ egzekucyjny przed wydaniem postanowienie w przedmiocie zarzutów uzyskał wymagane przepisami stanowisko wierzyciela. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. - jako wierzyciel, w postanowieniu z [...] stycznia 2007 r. uznał zarzuty za bezzasadne. Postanowienie zawierające stanowisko wierzyciela zostało utrzymane w mocy postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w B. z [...] lutego 2007 r. Z powyższego wynika zatem, że organ egzekucyjny był związany stanowiskiem wierzyciela, co do bezzasadności zarzutu zgłoszonego na podstawie art. 33 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W ocenie Sądu sformułowane w skardze zarzuty odnośnie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w B., utrzymującego w mocy postanowienie organu pierwszej instancji w przedmiocie nieuwzględnienia zarzutów na prowadzone postępowanie zabezpieczające są bezzasadne. Organ egzekucyjny przed wydaniem postanowienia w sprawie nieuwzględnienia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne wystąpił do wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie zgłoszonych zarzutów i w rozstrzygnięciu uwzględnił stanowisko wierzyciela wyrażone w tym zakresie. W tym miejscu należy wskazać, że postanowienie Dyrektora Izby skarbowej w B., utrzymujące w mocy postanowienie zawierające stanowisko wierzyciela w zakresie wniesionych zarzutów na prowadzone postępowanie zabezpieczające, było przedmiotem rozpoznania przez Tut. Sąd w sprawie o sygn. I SA/Bk 231/07. Wyrokiem z 21 sierpnia 2007 r. Sąd oddalił skargę, uznając zarzuty Skarżącej za niezasadne.
Podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być, zgodnie z regulacją art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji, wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. Naruszenie tego przepisu Skarżąca zarzuca w skierowanej do Sądu skardze. Należy jednakże zauważyć,
że wnosząc zarzuty na prowadzone postępowanie zabezpieczające Skarżąca
nie formułowała zarzutu opartego na tej podstawie. Nie można zatem postawić organowi zarzutu nieuwzględnienia przesłanek wskazanych w przepisie art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sąd administracyjny bada, bowiem legalność zaskarżonego aktu według stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dacie jego podjęcia. Sąd rozpoznający sprawę podziela
w tym zakresie pogląd wyrażony w wyroku NSA z 12 grudnia 2006 r. sygn. akt I OSK 1057/06 (niepubl.) Ponadto pamiętając, że prowadzone postępowanie zabezpieczające ma charakter wykonawczy w stosunku do wydanej przez Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. decyzji z [...] grudnia 2006 r.
nr [...] dotyczącej m.in. zabezpieczenia zobowiązań na majątku skarżącej, nie można również mówić o bezpodstawności prowadzonego postępowania zabezpieczającego.
Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 22 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. naruszenia właściwości miejscowej. Zgodnie
z treścią tego przepisu właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych z nieruchomości ustala się według miejsca jej położenia.
Z § 2 wynika natomiast, że właściwość miejscową organu egzekucyjnego
w egzekucji należności pieniężnych z praw majątkowych lub ruchomości,
z zastrzeżeniem § 3, ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego. Z akt sprawy wynika, że Skarżąca faktycznie zamieszkuje
pod adresem [...] w gminie Z., co zostało ustalone przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. (akta administracyjne). Nie ma natomiast znaczenia okoliczność zameldowania jej pod innym adresem. Przepis odwołuje się, bowiem do miejsca zamieszkania, którym zgodnie z art. 25 Kodeksu cywilnego jest miejscowość, w której osoba fizyczna przebywa z zamiarem stałego pobytu. W literaturze wskazuje się, że jeżeli na majątek zobowiązanego składają się ruchomości oraz nieruchomości, a wierzyciel proponuje zastosowanie egzekucji z ruchomości lub praw majątkowych, to właściwość organu egzekucyjnego powinna być ustalana na zasadach określonych w art. 22 § 2 i § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Miejsce położenia nieruchomości nie ma wtedy znaczenia. Art. 22 § 1 znajdzie zastosowanie wówczas, gdy stosowanie środków egzekucyjnych innych niż egzekucja z nieruchomości zostanie uznane za niecelowe (D. Jankowiak, Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz 2006, Wyd. Unimex, s. 241-241)). Pogląd ten w pełni podziela również skład orzekający w sprawie.
We wniosku o zabezpieczenie majątkowe Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. wskazał majątek Skarżącej, który obejmował zarówno ruchomości
i prawa majątkowe, jak i nieruchomości. Z uwagi na powyższe właściwość miejscową organu egzekucyjnego należało ustalić na podstawie miejsca zamieszkania Skarżącej. Właściwość miejscowa Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego
w B., do którego skierowano do wykonania zarządzenia zabezpieczenia, została ustalona prawidłowo, zgodnie z art. 22 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Niezasadne są również pozostałe zarzuty zawarte w skardze. Sąd
nie dopatrzył się, aby w sprawie doszło do zastosowaniu zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33 pkt 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.)
Skarżąca nie uzasadniła w żaden sposób podnoszonego zarzutu obrazy
art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego i nie wskazała, na czym miałoby polegać podnoszone przez nią rażące naruszenie prawa. Sąd nie dopatrzył się
w sprawie rażącego naruszenia prawa. W ocenie Sądu wpływu na wynik sprawy
nie miał zauważony przez Dyrektora Izby Skarbowej w B. brak powołania
w sentencji zaskarżonego postanowienia przepisu art. 166b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Z uwagi na powyższe Sąd skargę, jako niezasadną oddalił na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uznając, że zaskarżone postanowienie wydane zostało zgodnie z prawem.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło