II SA/Bd 481/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędziowie WSA: Sędzia WSA Renata Owczarzak asesor WSA Anna Klotz (spr.) Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 października 2007r. sprawy ze skargi Z.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2007r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy oddala skargę II SA/Bd 481/07 Uzasadnienie Z. Cz. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [..] marca 2007 r., Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję własną z dnia [...] lutego 2007 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2000 r., Nr [...], znak: [...], ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie krytej pływalni w ramach rozbudowy zespołu sportowego na terenie Szkoły Podstawowej Nr [...] przy ul. [...] w B. Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia [...] lutego 2005 r. skarżący zwrócił się do organu o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2000 r. ustalającej warunki zabudowy dla w/wym. inwestycji. Wniosek skarżący uzasadnił tym, iż nie brał jako strona udziału w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności spornej decyzji. Stanowisko to podtrzymało w decyzji z dnia [...] czerwca 2005 r. Nr [...] utrzymującej w mocy rozstrzygniecie wydane w I instancji. W wyniku wniesionej skargi do Sądu przez skarżącego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia [...] września 2006 r., sygn. akt II SA/Bd 777/05 uchylił decyzje wydane w toku instancji przez Kolegium. Sąd zalecił w uzasadnieniu wyroku, aby organ wyjaśnił, czy pismo skarżącego z dnia [...] lutego 2005 r. jest wnioskiem o wznowienie postępowania, czy też wnioskiem o stwierdzenie nieważności. W piśmie z dnia [...] grudnia 2006 r. skarżący sprecyzował, że pismo z dnia [...] lutego 2005 r. jest wnioskiem o stwierdzenie nieważności spornej decyzji o warunkach zabudowy. Zdaniem skarżącego jego legitymacja do wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji o warunkach zabudowy wynika z faktu, że był on poprzednim właścicielem wywłaszczonej nieruchomości przy ul. [...], zapisanej w księdze wieczystej KW [...]. W pismach procesowych skarżący oświadczył, że Skarb Państwa pod rygorem wywłaszczenia, dokonał przejęcia wyżej wymienionej nieruchomości na podstawie umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego Repertorium A Nr [...] w dniu [...] lutego 1976 r., na podstawie dyspozycji ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r., Nr 10, poz. 64). Skarżący w pismach procesowych podniósł również okoliczność, że pismem z dnia [...] września 1999 r. wraz z bratem wystąpił o zwrot wywłaszczonej nieruchomości stanowiącej obecnie działki nr [...] - obr. 480, [...], [...], [...], [...], [...], [...]– Obr. 481. Skarżący oświadczył, że na mocy postanowienia z dnia [...] października 2003 r. nr [...], Wojewoda [...] wyłączył Prezydenta [...] od prowadzenia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości wywłaszczonych i wyznaczył w tym zakresie do rozpoznania wniosku Prezydenta [...]. Zdaniem skarżącego Prezydent Miasta [...] wydając decyzję z dnia [...] sierpnia 2000 r., Nr [...] ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie krytej pływalni w ramach rozbudowy zespołu sportowego na terenie Szkoły Podstawowej Nr [...] przy ul. [...] - [...] w B., dopuścił się rażącego naruszenia prawa, a w szczególności przepisów art. 136 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r., Nr 46, poz. 543 z późn. zm.). Skarżący uważa, że powinien być traktowany jako strona we wszystkich postępowaniach dotyczących wywłaszczonej nieruchomości, gdyż posiada interes prawny jako strona postępowania w rozumieniu art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) - zwanej dalej: kpa. W związku z wnioskiem skarżącego o wszczęcie postępowania organ włączył do akt aktualny wyrys z mapy ewidencyjnej i wypis z rejestru gruntów dla spornej nieruchomości sporządzone na dzień [...] stycznia 2007 r. oraz projekt podziału nieruchomości z wykazem zmian gruntowych z dnia [...] października 2004 r. i decyzję zatwierdzającą podział z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...]. Nadto do akt administracyjnych sprawy Kolegium włączyło decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...], o zwrocie nieruchomości o powierzchni [...] ha, położonej w B. przy ul. [...] i [...], oznaczonej w projekcie podziału działkami geodezyjnymi: nr [...] (obręb 480), nr [...] (obręb 481), [...] (obręb 481) i umorzeniu postępowania w części zwrotu nieruchomości wchodzącej w skład nieruchomości położonej w B. przy ul.[...], oznaczonej w ewidencji gruntów działkami: nr [...], [...] i [...]. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 2005 r. nr [...]. W wyniku skargi wniesionej przez skarżącego wyrokiem z dnia [...] lutego 2006 r. sygn. akt II SA/Bd 662/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę (wyrok jest prawomocny). Oceniając powyższy stan faktyczny, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] lutego 2007 r., Nr [...] odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2000 r. Nr [...] ustalającej warunki zabudowy. Kolegium stwierdziło, że skarżący nie jest stroną postępowania zakończonego sporną decyzją o warunkach zabudowy . Organ na poparcie stanowiska powołał się na treść przepisów: art. 3, art. 42 ust. 1 pkt 5, art. 43, art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (jedn. tekst: Dz. U z 1999 r., Nr 15, poz. 139 ze zm.), obowiązujących w dacie wydania spornej decyzji o warunkach zabudowy oraz na orzecznictwo NSA, w tym na jego uchwałę podjętą w składzie 5 sędziów z dnia 25 września 1995 r., VI SA 13/95, ONSA 1995 r., z.4, poz. 154) . Na podstawie akt sprawy organ ustalił, że Z. Cz. nie posiadał tytułu prawnego do gruntu objętego kwestionowaną decyzją w dniu jej podjęcia i sytuacja ta nie uległa zmianie do chwili obecnej. Organ stwierdził również, że właścicielem nieruchomości, objętej decyzją o warunkach zabudowy z dnia [...] sierpnia 2000 r., Nr [...], stanowiącej działki o numerach: [...] i cz. Działek [...], tak w dacie jej wydania, jak i nadal jest Gmina [...].Z. Cz. nie był w dacie wydawania spornej decyzji właścicielem, ani użytkownikiem wieczystym nieruchomości sąsiadującej bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji o numerach: [...] cz. działek [...] i sytuacja ta nie uległa zmianie. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący nie zgodził się z argumentacją prawną rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wydanego w I instancji. Jednocześnie skarżący potrzymał żądanie wszczęcia stwierdzenia nieważności w sprawie zakończonej ostateczną decyzją o warunkach zabudowy. Kolegium po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzeniu sprawy utrzymało w mocy rozstrzygniecie pierwszo-instancyjne. Podtrzymało w uzasadnieniu stanowisko, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] sierpnia 2000 r. jest niedopuszczalny z przyczyn podmiotowych z uwagi na brak legitymacji procesowej po stronie skarżącego. W skardze do Sądu, na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2007 r. nr [...], skarżący zarzucił pogwałcenie jego praw majątkowych chronionych przepisem art. 64 Konstytucji RP oraz zasad ogólnych zapisanych w art. 6, 7, i 8 Kpa, jak również naruszenie dalszych przepisów prawa procesowego przez błędną ich interpretację i stosowanie, tj. art. 28 i art. 157 § 2 kpa. Ponadto skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji rażące naruszenie prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię i stosowanie, a w szczególności przepisów: - art. 3 pkt 2, art. 42 ust. pkt 5 oraz art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r., Nr 15, poz. 139 ze zm.) oraz - art. 136 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r., Nr 46, poz. 543 ze zm.). Z uwagi na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując sprawę w świetle powyższych kryteriów, stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Po dokładnej analizie akt sprawy i przepisów prawa Sąd doszedł do konkluzji, iż skarżący nie był stroną postępowania w dacie wydawania decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2000 r. Nr [...], ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie krytej pływalni w ramach rozbudowy zespołu sportowego na terenie Szkoły Podstawowej Nr [...] przy ul. [...] w B. Sytuacja ta nie uległa zmianie po zakończeniu postępowania wywłaszczeniowego zamkniętego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia [...] lutego 2006 r., sygn. akt II SA/Bd 662/05. W dniu złożenia wniosku z dnia [...] lutego 2005 r., zawierającego żądanie stwierdzenia nieważności spornej decyzji o warunkach zabudowy, skarżący legitymował się jedynie roszczeniem do zwrotu terenu objętego kwestionowaną decyzją. Nie posiadał natomiast prawa własności ani do terenu objętego decyzją o warunkach zabudowy, ani do gruntów sąsiadujących z tą inwestycją. W ocenie Sądu z uwagi na powyższe, skarżący nie był stroną postępowania zakończonego ostateczną decyzją o warunkach zabudowy. Okoliczność ta przesądza o tym, iż nie może on żądać stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji o warunkach zabudowy. Warunkiem bycia stroną postępowania jest spełnianie przesłanek określonych w art. 28 kpa. Skarżący nie ma i nie miał w dacie wydawania spornej decyzji interesu prawnego w toczącym się postępowaniu w rozumieniu art. 28 kpa. Przepis ten, w tym zakresie jest przedmiotem bogatego orzecznictwa sądowego. Godna uwagi jest teza zawarta w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 1999 r., sygn. akt IV SA 1285/98 (opubl. LEX nr 47898): "Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś własnej potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami danego podmiotu - strony postępowania (art. 28 kpa)." Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot (osoba) jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji. Trafność prezentowanych poglądów potwierdza także szereg późniejszych orzeczeń dotyczących tego zagadnienia (patrz np. wyrok NSA z dnia 27 września 2001 r., sygn. akt I SA 2326/00 - opubl. LEX nr 54528). Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela w pełni trafność przytoczonych stwierdzeń zawartych w powyższym orzeczeniu. W sytuacji, gdy skarżący nie posiada żadnych praw do nieruchomości objętych sporną decyzją o warunkach zabudowy, a posiadał w dacie jej wydawania jedynie roszczenie o jej zwrot zakończone prawomocnym orzeczeniem sądu, to nie ma uprawnienia do uczestniczenia jako strona w postępowaniu administracyjno - prawnym. Ustalenia w zakresie, iż skarżący nie posiada interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa, organ dokonał w fazie wszczęcia postępowania administracyjnego. Na tym etapie postępowania nieważnościowego ustalenie, że żądanie zostało wniesione przez podmiot nie będący stroną postępowania stanowi podstawę do podjęcia decyzji o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 157 § 3 kpa. Z uwagi na powyższe Sąd stwierdził, że orzeczenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wydane w obydwu instancjach są zgodne z przepisami prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił jako nieuzasadnioną.