II SA/Lu 472/07

WyrokWSA w Lublinie2007-10-04

Skład orzekający: Jerzy Dudek, Maciej Kierek, Krystyna Sidor

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy do wymaganego pięcioletniego okresu podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, warunkującego przyznanie renty strukturalnej, należy wliczać okresy podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników indywidualnych sprzed 1 stycznia 1991 r.?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że do pięcioletniego okresu wymaganego do przyznania renty strukturalnej należy wliczać okresy podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników indywidualnych sprzed 1 stycznia 1991 r. Interpretacja ta wynika z przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, które traktują te okresy równorzędnie z okresami podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu. Ponadto, odmowa przyznania renty była niezgodna z przepisami dotyczącymi wydania postanowienia o spełnieniu warunków do jej uzyskania oraz przedłożenia dowodów o przekazaniu gospodarstwa.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania R. M. renty strukturalnej przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję pierwszej instancji, uznając, że skarżący nie podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez wymagany okres 5 lat, ponieważ do okresu tego zaliczano jedynie okresy od 1 stycznia 1991 r. Skarżący zarzucił niezgodność decyzji z prawem, argumentując, że do wymaganego okresu należy wliczać również okresy ubezpieczenia sprzed 1 stycznia 1991 r. Skarżący podniósł również, że spełnił inne warunki do uzyskania renty, w tym przekazał gospodarstwo rolne.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Maciej Kierek, Sędzia NSA Krystyna Sidor, Protokolant Asystent sędziego Agnieszka Wąsikowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 września 2007 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie renty strukturalnej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego R. M. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zaskarżoną decyzją wydaną z powołaniem się na art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 5a ust. 4 ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2005 r.Nr 31,poz. 264) i § 17 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. nr 114, poz. 1191 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania R. M. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] o odmowie przyznania R. M. renty strukturalnej. W motywach zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, iż renty strukturalne przyznawane są producentowi rolnemu, który jest osobą fizyczną i która spełnia łącznie warunki określone w § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. R. M. podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników i opłacał składki w okresach przed 1 stycznia 1991 r. , a po tej dacie w okresie od 1 stycznia1991 r. do 31 grudnia 1991 r., od 31 grudnia 1991 r., od 31 marca 1992 r., do 31 października 1992 r. oraz od 15 kwietnia 2005 r. do dnia złożenia wniosku o przyznanie renty strukturalnej. Organ odwoławczy po przytoczeniu treści § 4 pkt 2 cyt. rozporządzenia stwierdził, że konstrukcja odesłania do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników wskazuje, że warunkiem koniecznym do otrzymania renty strukturalnej jest podleganie ubezpieczeniu na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, tj. na podstawie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25 ze zm.) przez okres minimum 5 lat. Zastosowanie w § 4 pkt 2 cyt. rozporządzenia określenia "podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu" dotyczy okresu od wejścia w życie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników , czyli od dnia 1 stycznia 1991 r. R. M. w okresie od dnia 1 stycznia 1991 r. do daty złożenia wniosku o rentę strukturalną (2.03.2006 r.) nie podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez okres co najmniej 5 lat (20 kwartałów). R. M. w skardze do sądu administracyjnego, zarzucając niezgodność z prawem, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podniósł, że do 5 lat podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu należy również zaliczać okresy ubezpieczenia przed 1 stycznia 1991 r. , czego nie zakazują przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. W przypadku skarżącego podleganie ubezpieczeniu społecznemu rolników miało miejsce od 1977 r. Organ administracji w odpowiedzi na skargę wniósł jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej edycji. Sąd zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Istota sporu sprowadza się do interpretacji § 4 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. nr 114, poz. 1191 ze zm.). Z powołanego przepisu prawa wynika, że rentę strukturalną przyznaje się rolnikowi, który przy spełnieniu innych warunków, przez okres co najmniej 5 lat podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników. W ocenie organu administracji, dokonanej na podstawie § 4 pkt 2 rozporządzenia, do 5 lat podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu zalicza się tylko te okresy podlegania ubezpieczeniu, które upłynęły od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25 ze zm.), tj. od dnia 1 stycznia 1991r. Sąd orzekający w sprawie niniejszej nie podziela powyższego stanowiska. Interpretacji § 4 pkt 2 rozporządzenia należy dokonać przy uwzględnieniu uregulowań zawartych w ustawie z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, do której odnosi się tenże § 4 pkt 2 rozporządzenia przez użycie zwrotu "... podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, zwanemu dalej "ubezpieczeniem emerytalno-rentowym". Przez "ubezpieczenie emerytalno-rentowe" rozumie się, zgodnie z art. 6 pkt 11 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, ubezpieczenie emerytalno-rentowe określone w ustawie. Podleganie ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez określony czas, przy spełnieniu innych warunków określonych w ustawie, umożliwia uzyskanie świadczeń przewidzianych ustawą, w tym emerytury oraz renty rolniczej (art. 19 i 21 ustawy). Do okresów podlegania ubezpieczeniu, które warunkują przyznanie tych świadczeń, zalicza się obok okresów podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu również okresy podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników indywidualnych i członków ich rodzin w latach 1983-1990 (art. 20 ust. 1 pkt 2, art. 21 ust. 3 ustawy), kiedy to obowiązywała ustawa z dni 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (Dz.U. z 1998 r. Nr 24, poz. 133 ze zm.). W świetle powołanych przepisów prawa okresy podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników indywidualnych, traktowane są równorzędnie z okresami podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu. Powyższe znaczenie okresów podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników indywidualnych i ich wpływ na ustalenie świadczeń określonych w ustawie z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników nie pozostaje bez wpływu na interpretację i zakres stosowania § 4 pkt 2 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 kwietnia 2007 r. sygn. akt II GSK 11/07 (nie publik.) wyjaśnił, iż przy obliczaniu pięcioletniego okresu podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, o którym mowa w § 4 pkt 2 rozporządzenia, należy uwzględniać także okresy podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników indywidualnych w latach 1983-1990, czyli na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. W świetle powyższych uwag stwierdzić należy, iż odmowa przyznania skarżącemu renty strukturalnej nastąpiła z naruszeniem § 4 pkt 2 cyt. rozporządzenia, co miało wpływ na wynik sprawy. Zaliczenie bowiem do pięcioletniego okresu podlega ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu okresów, w których skarżący podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników indywidualnych w latach 1983-190 oznacza, iż skarżący spełniał prawem określone warunki do przyznania renty strukturalnej. Z załączonego do akt zaświadczenia Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Rolników z dnia [...] wynika, że skarżący w latach 1983-1990, z wyłączeniem roku 1989, podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników indywidualnych. Niewątpliwe więc jest, że w dacie złożenia wniosku o przyznanie renty strukturalnej legitymował się pięcioletnim okresem ubezpieczenia. Spełnienie przez skarżącego pozostałych warunków do uzyskania renty strukturalnej nie było kwestionowane przez organ administracji. Z akt sprawy wynika, iż warunki te skarżący spełnił. Niezależnie od powyższych uwag wskazać należy, iż postanowieniem z dnia [...], wydanym na podstawie § 20 ust. 4 powoływanego wcześniej rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2004 r., organ pierwszej instancji stwierdził, iż R. M. spełnia niezbędne warunki do uzyskania renty strukturalnej. W myśl § 21 ust. 1 pkt 1 tego rozporządzenia kierownik biura powiatowego Agencji wydaje decyzję administracyjną w sprawie przyznania renty strukturalnej wnioskodawcy, który otrzymał postanowienie, o którym mowa w § 20 ust. 4 po przedłożeniu przez tego wnioskodawcę dowodów potwierdzających przekazanie gospodarstwa rolnego i zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej. Z powołanego przepisu prawa wynika, że odmowa przyznania renty strukturalnej po uprzednim wydaniu postanowienia, o którym mowa w § 20 ust. 4 rozporządzenia może nastąpić, jeśli wnioskodawca nie przedłożył dowodów potwierdzających przekazanie gospodarstwa rolnego i zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej. W przypadku przedłożenia takich dowodów, organ administracji powinien wydać decyzję o przyznaniu renty strukturalnej. Z akt sprawy wynika, że skarżący przekazał gospodarstwo rolne i nie prowadzi żadnej działalności rolniczej (oświadczenie z dnia 14 lipca 2006 r.). Przedłożył też zaświadczenie właściwego urzędu skarbowego, że nie prowadzi działów specjalnych produkcji rolnej (zaświadczenie z dnia 26 lipca 2006 r.). Przedłożone dowody spełniają wymogi określone w § 21 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 rozporządzenia. W tej sytuacji odmowa przyznania skarżącemu renty strukturalnej narusza § 21 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Tak wiec i z tych przyczyn zaskarżoną decyzję ocenić należało jako niezgodną z prawem. Wskazanie naruszenie przepisów prawa materialnego, jako mające wpływ na wynik sprawy, spowodowały uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. rn153, poz. 1270 ze zm.). O kosztach postępowania należało orzec w myśl art. 200 ppsa. Ponownie rozpatrując sprawę organ administracji uwzględni powyższe oceny i wnioski co do interpretacji i stosowania § 4 pkt 2 rozporządzenia w zakresie podlegania przez skarżącego ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, a także rozważy znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy funkcjonowanie w obrocie prawnym postanowienia z dnia [...] stwierdzającego spełnienie przez skarżącego warunków do uzyskania renty strukturalnej. Z tych względów należało orzec jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło