I SA/Sz 103/07

WyrokWSA w Szczecinie2007-10-04

Skład orzekający: Kazimiera Sobocińska, Kazimierz Maczewski, Alicja Polańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prowizja od kredytu zaciągniętego na zakup akcji, które następnie zostały sprzedane, stanowi koszt uzyskania przychodu ze sprzedaży tych akcji w całości, nawet jeśli część kredytu nie została wykorzystana na zakup akcji, a akcje zostały nabyte przy znaczącej redukcji zleceń?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że bezzwrotna prowizja bankowa od kredytu zaciągniętego na zakup akcji stanowi koszt uzyskania przychodu ze sprzedaży tych akcji w całości. Sąd oparł się na wykładni art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którą kosztami uzyskania przychodu są wszelkie wydatki poniesione w celu uzyskania przychodów, które miały bezpośredni związek z podjętym działaniem i mogły wpłynąć na wielkość przychodu. Sąd podkreślił, że specyfika kredytowania zakupu akcji, zwłaszcza przy dużej redukcji zleceń, może wymagać zaciągnięcia wyższego kredytu i poniesienia kosztów okołokredytowych, które są definitywne i konieczne.
Stan faktyczny
Skarżący W. S. wystąpił o interpretację podatkową dotyczącą zaliczenia prowizji od kredytu na zakup akcji do kosztów uzyskania przychodu ze sprzedaży tych akcji oraz opodatkowania dochodu ze sprzedaży akcji nabytych przed 2004 r. Skarżący poniósł prowizję od kredytu zaciągniętego na zakup akcji, które następnie sprzedał. Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał prowizję za koszt uzyskania przychodu. Dyrektor Izby Skarbowej zmienił stanowisko, uznając prowizję za nieprawidłowo zaliczoną do kosztów, argumentując, że koszty nabycia akcji pokryto ze środków własnych, a nie z kredytu. Skarżący wniósł skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji Dyrektora Izby Skarbowej.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego zwrot kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska (spr.), Sędziowie Kazimierz Maczewski, Sędzia WSA Alicja Polańska, Protokolant Gabriela Porzezińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2007r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych Pismem z dnia [...] W. S. wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego . z wnioskiem o udzielenie interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego: 1. czy prowizja od kredytu zaciągniętego na zakup akcji w 2004r. w całości podlega zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodu ze sprzedaży tych akcji, 2. czy dochód osiągnięty z odpłatnego zbycia akcji nabytych w publicznym obrocie przed 1 stycznia 2004r. podlega opodatkowaniu. Z przedstawionego stanu faktycznego wynikało, że podatnik w dniu [...] otrzymał kredyt bankowy na zakup 25.000 akcji Banku A w kwocie 450.000 zł. Ze środków własnych podatnik wydatkował 50.000 zł. Od udzielonego kredytu wnioskodawca zapłacił bezzwrotną prowizję w kwocie 1.305 zł. W dniu [...] przydzielono wnioskodawcy 2.502 akcje Banku A gdyż nastąpiła ok. 90% redukcja zleceń. Akcje te wnioskodawca sprzedał w dniu [...]. Po odliczeniu kosztów kredytu (1305 zł), prowizji od kupna (222 zł) oraz prowizji od sprzedaży (181 zł) podatnik osiągnął dochód w kwocie 11.480 zł. Zdaniem wnioskodawcy w/w prowizja za kredyt powinna być uznana za koszt uzyskania przychodu ze sprzedaży akcji. Co do drugiego zagadnienia wnioskodawca wyraził pogląd, że dochód ze sprzedaży akcji nabytych przed 1 stycznia 2004r. nie podlega opodatkowaniu. Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...] stwierdził, że stanowisko wnioskodawcy w sprawie uznania za koszt uzyskania przychodu prowizji od kredytu na zakup akcji jest prawidłowe i powołał się na przepisy art. 22 ust.1 i art. 30b ust.1 ustawy z 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), w świetle których prowizja od kredytu zaciągniętego na zakup akcji stanowi koszt uzyskania przychodu ze sprzedaży tych akcji. W odniesieniu do drugiego zagadnienia przedstawionego we wniosku Naczelnik Urzędu Skarbowego również podzielił stanowisko wnioskodawcy, że dochód ze sprzedaży akcji nabytych przed 1 stycznia 2004r. nie podlega opodatkowaniu. Dyrektor Izby Skarbowej , działając na podstawie art. 165 § 1 i 2 w związku z art.14 b § 5 pkt 2 Ordynacji podatkowej wszczął postępowanie i w dniu [...] wydał decyzję zmieniającą w/w postępowanie Naczelnika Urzędu Skarbowego uznając stanowisko wnioskodawcy w części dotyczącej zaliczenia całości prowizji bankowej do kosztów uzyskania przychodów ze sprzedaży akcji za nieprawidłowe. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w świetle art. 22 ust.1 i art. 23 ust.1 pkt 38 ustawy o p.d.o.f. do kosztów uzyskania przychodów ze sprzedaży akcji zalicza się koszty bezpośrednio warunkujące nabycie tych akcji. Prowizja bankowa od kredytu zaciągniętego na zakup akcji stanowić będzie koszt uzyskania przychodu w momencie ich sprzedaży ale tylko w wysokości proporcjonalnie ustalonej w stosunku do kwoty faktycznie wykorzystanego kredytu na zakup akcji. Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że koszty nabycia 2.502 akcji pokryte zostały w całości ze środków własnych wnioskodawcy, a nie z kredytu, wobec czego koszty prowizji bankowej nie mogą być uznane za koszt uzyskania przychodu. W odwołaniu od w/w decyzji Dyrektora Izby Skarbowej wnioskodawca zakwestionował jego stanowisko wyjaśniając, że aby nabyć 2.502 akcje, przy 90 % redukcji zleceń, konieczne było dostarczenie środków pieniężnych i zlecenia zakupu 25.000 akcji gdyż ze środków własnych (50.000 zł) możliwe było nabycie tylko 250 akcji. Tak więc kredyt bankowy zużyty został na zakup 2.502 akcji i był do tego niezbędny. Decyzją z dnia [...] wydaną w trybie odwoławczym Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy poprzednią swoją decyzję i argumentację zawartą w jej uzasadnieniu. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego W. S. domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji i podtrzymuje dotychczasowe stanowisko, że bezzwrotna prowizja bankowa była celowym i koniecznym kosztem nabycia 2.502 akcji, gdyż bez kredytu bankowego nabycie tej ilości akcji nie było możliwe. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje. Skarga jest uzasadniona, gdyż interpretacja przepisów prawa podatkowego przedstawiona w zaskarżonej decyzji jest nieprawidłowa. Zgodnie z art. 22 ust.1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych kosztami uzyskania przychodu z poszczególnego źródła są wszelkie koszty poniesione w celu uzyskania przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art.23. Efektywność wydatku nie jest warunkiem przesądzającym o uznaniu tego wydatku za koszt uzyskania przychodu, nie można bowiem utożsamiać "celu", o którym mowa w art.22 ust.1 powołanej ustawy ze "skutkiem" będącym następstwem podjętych działań. Wykładnia gramatyczna użytego przez ustawodawcę pojęcia "koszty poniesione w celu osiągnięci przychodów" oznacza, że podatnik ma możliwość odliczenia dla celów podatkowych wszelkich wydatków, które miały bezpośredni związek z podjętym działaniem, a ich poniesienie miało lub mogło mieć bezpośredni wpływ na wielkość osiągniętego przychodu. Kosztem uzyskania przychodu ze sprzedaży akcji w rozpoznawanej sprawie jest zatem cała kwota prowizji bankowej (opłaty przygotowawczej) od kredytu zaciągniętego na zakup akcji i bez znaczenia pozostaje okoliczność, że niewykorzystana część kredyt została zwrócona do banku. Jak trafnie wywodzi skarżący zaciągnięty kredyt był wykorzystany w celu nabycia 2.502 akcji, gdyż w ramach środków własnych (50.000 zł) mógłby zlecić zakup tylko ok. 2.500 akcji i - przy 90% redukcji zleceń - zakupić tylko ok. 250 akcji. Natomiast dysponując kredytem. 450.000 zł i środkami własnymi 50.000 zł mógł zlecić zakup 25.000 zł i - przy 90 % redukcji zleceń - zakupić 2.502 akcje. Specyfika kredytowania zakupu akcji wskazuje na konieczność zaciągnięcia wyższego kredytu i konieczność poniesienia m.in. bezzwrotnej opłaty przygotowawczej (prowizji). W konsekwencji bezzwrotna opłata przygotowawcza (prowizja) od kredytu zaciągniętego przez podatnika będąca wydatkiem definitywnym i koniecznym stanowi w całości koszt uzyskania przychodu ze sprzedaży akcji (art. 23 ust.1 pkt 38) nawet jeśli kredyt nie został w całości wykorzystany na ich nabycie. Za przedstawioną wyżej wykładnią przemawia wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 maja 2007r. sygn. akt II FSK 731/06, w którym przyjęto, że towarzyszące kredytowi koszty okołokredytowe (prowizja banku, marża, opłata przygotowawcza) warunkują co do zasady udzielenie kredytu na wybrany cel. Kredyt i tak rozumiane koszty okołokredytowe oraz odsetki muszą być rozpatrywane łącznie, gdyż są stałymi elementami umowy kredytowej. Zwrot niewykorzystanej części kredytu nie wpływa na "proporcjonalne" obniżenie ich wysokości, uprzednio ustalonej przy zawieraniu umowy kredytowej. Przedstawione stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w pełni podziela. Z tych względów zaskarżone decyzje Dyrektora Izby Skarbowej należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a ustawy o p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło