IV SA/Po 788/06

WyrokWSA w Poznaniu2007-10-04

Skład orzekający: Ewa Kręcichwost-Durchowska, Ewa Makosz-Frymus, Paweł Miładowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze mogło uchylić decyzję organu I instancji i orzec co do istoty sprawy, opierając się na innym przepisie niż organ I instancji, jeśli skarżący nie spełniał warunku wstępnego z przepisu zastosowanego przez organ I instancji?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie mogło uchylić decyzji organu I instancji i orzec co do istoty sprawy na podstawie innego przepisu niż zastosowany przez organ I instancji, jeśli skarżący nie spełniał warunku wstępnego z przepisu organu I instancji. Takie działanie naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, ponieważ zmieniłoby przedmiot postępowania i uczyniło je jednoinstancyjnym.
Stan faktyczny
R. C. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie o przyznanie pomocy finansowej na różne potrzeby, podając jako przyczyny ubóstwo, niepełnosprawność i inne trudności życiowe. Organ I instancji odmówił przyznania pomocy, powołując się m.in. na art. 41 ustawy o pomocy społecznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując, że organ I instancji błędnie zastosował art. 41 u.p.s., który dotyczy osób przekraczających kryterium dochodowe, a skarżący nie spełniał tego warunku. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę R. C. na decyzję SKO.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Sędziowie NSA Ewa Makosz-Frymus (spr.) NSA Paweł Miładowski Protokolant st.sekr.sąd. Teresa Zaporowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 04 października 2007r. przy udziale sprawy ze skargi R. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego o d d a l a s k a r g ę /-/ P.Miładowski /-/ E.Kręcichwost-Durchowska /-/ E.Makosz-Frymus Wnioskiem z [...] R. C. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie o przyznanie pomocy między innymi na dojazd na komisję ZUS, odbitki do SKO i WSA, na kartę telefoniczną, korespondencję z WSA, części do roweru – dętkę i olej. Jako przyczynę wystąpienia z wnioskiem skarżący podał ubóstwo, niepełnosprawność, alkoholizm, narkomanię bezrobocie, sieroctwo, bezradność w sprawach opiekuńczo-wychowawczych oraz długotrwałą chorobę. Decyzją nr [...] z dnia [...] Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie, na podstawie art. 3 ust. 4, art. 4, art. 41 i art. 106 ust. 1 ustawy z 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2004r., nr 64, poz. 593 ze zm., dalej: u.p.s.), odmówił przyznania skarżącemu przyznania pomocy finansowej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że pomoc społeczna ma za zadanie wspierać osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Odnośnie zaś zwrotu kosztów dojazdu na komisję ZUS, organ powołał się na rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z 31.12.2004r. w sprawie zwrotu kosztów przejazdu osób wezwanych do osobistego stawiennictwa przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2005r., nr 6, poz. 47) W dniu 29 czerwca 2006r. skarżący wniósł odwołanie, od decyzji [...] z dnia [...], w którym nie zgodził się ze wskazaną decyzją. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją nr [...] z [...], na podstawie art. 39 ust. 5 u.p.s. oraz art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu decyzji odwoławczej wskazano, że jako podstawę materialno – prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia organ I instancji podał art. 41 u.p.s. Zgodnie z dołączonym do akt kwestionariuszem rodzinnego wywiadu środowiskowego, organ wskazał, że skarżący jest niepełnosprawny w stopniu lekkim, a podstawą jego utrzymania jest zasiłek okresowy w wysokości 350 zł od lipca do grudnia 2006r., podwyższony następnie o 100 zł. Wobec powyższego organ odwoławczy uznał, że podanie jako podstawy prawnej art. 41 u.p.s., który odnosi się do osób przekraczających kryterium dochodowe, nie mógł mieć w tej sprawie zastosowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżący podtrzymał swoje stanowisko. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r., nr 153, poz. 1269, dalej: u.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola, o której mowa w art.1 §1 u.s.a., sprawowana jest pod względem zgodności z prawem – art. 1 § 2 u.s.a. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Organ I instancji jako jeden z przepisów stanowiących podstawę materialno-prawną decyzji nr [...] z dnia [...], powołał art. 41 u.p.s. Wskazany przepis stanowi, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany: 1) specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi; 2) zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową. Zdaniem Sądu organ II instancji słusznie wskazał, że ze zgromadzonych w aktach sprawy dowodów wynika, że skarżący nie spełnia warunku wstępnego określonego w art. 41 u.p.s., tj. nie jest osobą, która przekracza kryterium dochodowe określone w przedmiotowej ustawie. Mając na uwadze fakt, że decyzja pierwszoinstancyjna oparta była na art. 41 u.p.s., to organ drugiej instancji nie mógł, na mocy art. 138 § 1 pkt 2 kpa, jej uchylić i orzec co do istoty sprawy, tj. rozstrzygnąć o zasadności wniosku skarżącego o przyznanie zasiłku celowego określonego w art. 39 u.p.s., albowiem takie rozstrzygnięcie zmieniłoby przedmiot postępowania. To zaś skutkowałoby tym, że postępowanie administracyjne stałoby się jednoinstancyjne wbrew zasadzie dwuinstancyjności postępowania administracyjnego określonej w art. 15 k.p.a. w zw. z art. 78 Konstytucji RP. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm. dalej: p.p.s.a.) orzekł jak w punkcie 1 wyroku. /-/ P. Miładowski /-/E. Kręcichwost-Durchowska /-/E. Makosz-Frymus KP

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło