I OSK 108/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska, Sędziowie NSA Roman Ciąglewicz, Marek Stojanowski (spr.), Protokolant Tomasz Zieliński, po rozpoznaniu w dniu 5 października 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 9 listopada 2006 r. sygn. akt II SA/Ol 589/06 w sprawie ze skargi D. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku oddala skargę kasacyjną UZASADNIENIE: Wyrokiem z dnia 9 listopada 2006 r., sygn. akt II SA/Ol 589/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę D. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. (działającego z upoważnienia Wójta Gminy W.) z dnia [...] marca 2006 r. nr [...], którą to z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego odmówiono skarżącej przyznania prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku na dzieci - K. F., K. F., K. A. F. oraz K. F. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż spór w niniejszej sprawie sprowadza się do wyjaśnienia, czy w dniu wydania zaskarżonej decyzji rodzina skarżącej spełniała dochodowe kryteria przyznania zasiłku rodzinnego. W pierwszej kolejności Sąd zauważył, że art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji stanowił, iż zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 (w tym przypadku rodzicowi albo rodzicom), jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 504,00 zł., a w przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli dochód ten nie przekracza kwoty 583,00 zł. Natomiast zgodnie z art. 3 pkt 2 tej ustawy przez dochód rodziny rozumie się przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, przy czym stosownie do pkt 10 tego przepisu okres zasiłkowy obejmuje okres od dnia 1 września do dnia 31 sierpnia następnego roku kalendarzowego w stosunku do tego, na jaki ustala się prawo do świadczeń rodzinnych. Wobec powyższego Sąd uznał, iż skoro skarżąca wniosek o przyznanie zasiłku złożyła w dniu [...] lutego 2006 r., a zatem już w trakcie okresu zasiłkowego, którego początek przypadał na dzień [...] września 2005 r., to organ II instancji słusznie stwierdził, iż rokiem stanowiącym podstawę do ustalenia przeciętnego miesięcznego dochodu rodziny skarżącej jest rok 2004. Bezspornym w sprawie jest, iż w roku 2004 skarżąca wraz z mężem posiadała gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha przeliczeniowych. Zgodnie zaś z art. 5 ust 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 1/12 dochodu ogłaszanego corocznie w drodze obwieszczenia przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r. Nr 136 poz. 969). W obwieszczeniu z dnia 28 października 2005 r. (Dz. Urz. GUS Nr 11, poz. 69) stwierdza się natomiast, że przeciętny dochód z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2004 r. wynosił 1626 zł. Sąd podkreślił, że w postępowaniu administracyjnym prawidłowo wyliczono dochód z gospodarstwa skarżącej i jej męża. Uwzględniając bowiem powyższe regulacje przyjęto, że stanowił on kwotę [...] zł, a łącznie z dochodem wykazanym w zaświadczeniu z urzędu skarbowego w wysokości [...] zł. oraz w oświadczeniu członków rodziny (z tytułu diet za wykonywanie obowiązków społecznych i obywatelskich) w wysokości [...] zł wynosi [...] zł. Kwotę tę organ - stosownie do treści art. 5 ust. 4 w związku z art. 3 pkt 23 lit. a wzmiankowanej ustawy - pomniejszył o dochód utracony przez skarżącą w wyniku przebywania przez nią od 15 lipca 2004 r. do 14 lipca 2006 r. na urlopie wychowawczym, czyli o [...] zł. Z tak wyliczonego dochodu ustalono, iż w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy tj. w roku 2004 miesięczny dochód rodziny skarżącej w przeliczeniu na osobę wyniósł [...] zł. Wobec powyższego organy słusznie przyjęły, iż przekroczone zostało dochodowe kryterium określone w art. 5 ust. 1 ustawy uprawniające do przyznania zasiłku rodzinnego i odmówiły przyznania tego świadczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił, że organ odwoławczy - wbrew stanowisku wyrażonemu w skardze - słusznie nie dokonał odliczenia dochodu z części dzierżawionego przez skarżącą i jej męża gospodarstwa rolnego bowiem, podstawą do ustalania dochodu jest dochód uzyskany w roku 2004, dlatego też przyjąć należy wielkość gospodarstwa rolnego posiadanego przez skarżącą w tamtym okresie, a ewentualne późniejsze zmiany powierzchni użytkowanych gruntów nie mają znaczenia. Sąd zauważył także, iż w wyniku nowelizacji ustawy o świadczeniach rodzinnych dokonanej ustawą z dnia 29 grudnia 2005 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 267, poz. 2260) uchylono art. 3 pkt 23 lit. g ustawy, zgodnie z którym wydzierżawienie gospodarstwa rolnego na zasadach określonych w art. 5 ust. 8a ustawy uznawane było za utratę dochodu w rozumieniu wyżej wymienionego artykułu. Z tych tez względów Sąd uznał, iż decyzje organów obu instancji wydane zostały zgodnie z prawem. Od powyższego wyroku skarżąca za pośrednictwem pełnomocnika w ustawowym terminie wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną. Orzeczenie zaskarżyła w całości zarzucając mu naruszenie prawa materialnego przez niezastosowanie przy ustalaniu przeciętnego dochodu rodziny przepisu art. 5 ust 8a pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Skarżąca podkreśliła, że zgodnie z tym przepisem odliczeniu od dochodu podlega czynsz dzierżawny opłacany z tytułu dzierżawy gruntów rolnych. Wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych prawem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd ten jest związany wnioskiem skarżącego określającym przedmiot zaskarżenia, jak i podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej. W skardze kasacyjnej jako podstawę zaskarżenia wskazano naruszenie prawa materialnego przez niezastosowanie w sprawie przepisu art. 5 ust. 8a pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.). W dacie wydawanych decyzji przez organy administracyjne, art. 5 ust. 8a pkt 1 ustawy stanowił, że ustalając dochód rodziny uzyskany z gospodarstwa rolnego, do powierzchni gospodarstwa wlicza się obszary rolne oddane w dzierżawę z wyjątkiem "oddanej w dzierżawę na podstawie umowy dzierżawy zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, części lub całości znajdującego się w posiadaniu rodziny gospodarstwa rolnego". Z materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie wynika, że małżonkowie F. nie oddawali w dzierżawę posiadanego gospodarstwa rolnego, a wręcz przeciwnie, dzierżawili w 2004 roku gospodarstwo o powierzchni [...] ha. Natomiast w art. 3 pkt 23 ustawy zostało określone kiedy następuje utrata dochodu. Wypowiedzenie umowy dzierżawionego gospodarstwa rolnego nie stanowi w rozumieniu tego przepisu utraty dochodu. Skarżąca uzyskała dochód z prowadzonego gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha przeliczeniowego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy w kwocie [...] zł i prawidłowo zarówno organy, jak i Sąd dochód ten miały na uwadze ustalając miesięczny dochód rodziny. Z tych względów skarga kasacyjna jako bezzasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.).