II OSK 355/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zygmunt Niewiadomski Sędziowie sędzia NSA Zofia Flasińska sędzia NSA Walentynowicz /spr./ Protokolant Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 października 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 1472/07 w sprawie ze skargi J. A. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2007 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej i gazowej oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 października 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 1472/07, oddalił skargę J. A. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2007 r. w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną bojową i gazową. W uzasadnieniu stanowiska Sąd ten przedstawił następujące okoliczności faktyczne i prawne. Komendant Wojewódzki Policji w Bydgoszczy decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r., na podstawie przepisów art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), cofnął J. A. pozwolenie na posiadanie broni palnej bojowej oraz broni palnej gazowej. W uzasadnieniu organ wskazał, że powodem cofnięcia skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni palnej było powzięcie informacji o prawomocnym wyroku Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] września 2005 r., sygn. akt [...], skazującym skarżącego na karę łączną 2 lata pozbawienia wolności w zawieszeniu na 5 lat, karę grzywny 350 stawek po 200 zł oraz na naprawienie szkody za popełnienie czynów, o których mowa w art. 286 § 1 k.k., art. 284 § 2 k.k. i art. 294 § 1 w zw. z art. 286 § 1 k.k., objętych rozdziałem XXXV Kodeksu karnego – przestępstwa przeciwko mieniu, a także z art. 270 § 1 i art. 273 k.k. (przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów). Organ I instancji uznał, że popełnienie przez skarżącego przestępstw przeciwko mieniu i przeciwko wiarygodności dokumentów nie daje rękojmi zgodnego z prawem używania przez niego broni palnej. Przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji ma charakter obligatoryjny, a nie fakultatywny, co oznacza, iż organ Policji po ujawnieniu wskazanych wyżej okoliczności jest obowiązany do cofnięcia pozwolenia na broń. Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r., po rozpoznaniu odwołania J. A. od powyższej decyzji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art.. 268a k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 20 ustawy o broni i amunicji, utrzymał ją w mocy. Organ wskazując na obligatoryjny charakter przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 stwierdził, że ma obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń w każdym przypadku ujawnienia, iż dana osoba należy do grupy osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Ustawodawca nie przewidział bowiem możliwości zachowania pozwolenia na broń osobom skazanym za popełnienie przestępstwa m.in. przeciwko mieniu. Zdaniem organu odwoławczego w rozpatrywanej sprawie obawa użycia przez skarżącego broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego wynika więc z ustalonego w toku postępowania faktu, iż został on skazany za popełnienie przestępstw sklasyfikowanych w Kodeksie karnym jako przestępstwa przeciwko mieniu, a ponadto za przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów, co świadczy o tym, iż jest on osobą lekceważącą przepisy prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę J. A. na powyższą decyzję uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja i decyzja utrzymana nią w mocy nie naruszają prawa. W uzasadnieniu wyroku Sąd podniósł, że bezspornym faktem jest, iż skarżący został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w T. za czyny opisane w art. 270 § 1, art. 273, art. 286 § 1, art. 284 § 2, art. 294 § 1 w zw. z art. 286 § 1 k.k., a więc za przestępstwa popełnione z winy umyślnej, w tym za przestępstwo przeciwko mieniu. Sąd wskazał, że zastosowanie przez organ na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji obligatoryjnej sankcji cofnięcia pozwolenia na broń wynika z oceny, iż osoba, w stosunku do której sankcja ma zostać zastosowana, należy do osób wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 6 tej ustawy, tj. do osób, co do których istnieje obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Za takie właśnie osoby przepis nakazuje traktować tych, którzy zostali skazani prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu lub takich wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. W pozostałych przypadkach organ zobowiązany jest każdorazowo dokonać oceny, czy dana osoba należy do kręgu osób wskazanych w wyżej cytowanym przepisie, czy też przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności dotyczących tej osoby, a istotnych ze względu na możliwość dalszego korzystania z reglamentowanego prawa jakim jest posiadanie broni, nie można jej do takiej kategorii zaliczyć. W ocenie Sądu pierwszej instancji w przypadku skarżącego, który został skazany za przestępstwo przeciwko mieniu, zaistniała zatem przesłanka przewidziana w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, zaś to że skarżący posiada dobrą opinię zarówno na gruncie prywatnym jak i zawodowym, nie może w świetle utrwalonego stanowiska judykatury stanowić argumentu mogącego mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy – zwłaszcza w kontekście skazującego wyroku sądowego. Zdaniem Sądu organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a.) oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 k.p.a.). W sposób wszechstronny oceniły całokształt materiału dowodowego, dokonując analizy znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy, działały przy tym zgodnie z prawidłami logiki. Powyższej oceny nie zmienia, zdaniem Sądu, fakt dopuszczenia przez organ dowodu z opinii o skarżącym, zwłaszcza w sytuacji gdy organ w uzasadnieniu decyzji odniósł się do tego dowodu. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku, opartą na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożył J. A., reprezentowany przez radcę prawnego, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: 1) prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, 2) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z art. 80 i art. 77 § 1 oraz art. 7, 8 i 11 k.p.a. poprzez zaakceptowanie dowolnego ustalenia organów Policji, iż skarżący jest osobą, co do której istnieje obawa że użyje broni w sposób zagrażający bezpieczeństwu i porządkowi publicznemu. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że śledząc tok rozważań Sądu I instancji, nie sposób oprzeć się wrażeniu, że w tym przypadku za wyłączną podstawę cofnięcia pozwolenia na broń przyjmuje on nie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji lecz kompletną treść rozdziału XXXV Kodeksu karnego "Przestępstwa przeciwko mieniu" zawartą w art. 278-295. Zdaniem skarżącego, zaprezentowany przez Sąd pierwszej instancji sposób interpretowania treści art. 15 ust. 1 pkt 6, stanowiłby w praktyce zastąpienie użytego w nim szerokiego i nieostrego pojęcia "uzasadnionej obawy", odesłaniem wprost do stosowania art. 278-295 k.k. Ponieważ jednak ustawodawca takiego odesłania w omawianym przepisie nie zawarł, to prezentowana przez Sąd i organy Policji wykładnia jest w ocenie skarżącego nie do przyjęcia i już tylko z tej przyczyny wyrok nie powinien się ostać. Sąd cytując tezę wyroku "iż nie może być realniej zarysowana obawa, że posiadacz broni użyje jej w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, niż skazujący wyrok sądowy", uczynił to w oderwaniu od stanu faktycznego owej sprawy. Takie postępowanie zapewne było powodem wyciągnięcia pochopnych wniosków. W ocenie skarżącego organy i Sąd, nie chcąc narazić się na zarzut naruszenia Konstytucji RP obok wykładni językowej powinny posłużyć się inną wykładnią np. celowościową, co prowadziłoby do słusznego wniosku, że treść art. 15 ust. 1 pkt 6 należy rozumieć w ten sposób, iż wyrok skazujący powoduje cofnięcie pozwolenia na broń tylko wtedy, gdy za występowaniem obawy wymienionej w tym przepisie przemawiają także inne okoliczności. Zdaniem skarżącego na takie właśnie rozumienie przepisu wskazują zasady wyprowadzone z Konstytucji RP – nie może bowiem tak dotkliwych konsekwencji ponosić osoba korzystająca z ochrony udzielonej jej art. 2 oraz 32 ust. 1. Skarżący wskazał, że po uzyskaniu pozytywnych opinii, organ I instancji stwierdził – a za nim organ odwoławczy i Sąd, że nie mają one żadnego znaczenia dla sprawy. Podjęte przez organ działania mają zatem charakter pozorny, tj. mający stwarzać wrażenie wnikliwości i dogłębności postępowania. Organ nie ustosunkował się do dowodu – opinii, z której wynika inny od przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia stan faktyczny. Świadczy to w ocenie skarżącego, że ocena dowodów miała wybiórczy, a nie kompleksowy charakter zaś Sąd zaakceptował co do zasady sposób stosowania przez organy przepisów postępowania administracyjnego. Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył Komendant Główny Policji, reprezentowany przez radcę prawnego, wnosząc o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej będąc związany jej zarzutami, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania według przesłanek z art. 183 § 2 p.p.s.a. Nie stwierdzając nieważności postępowania w sprawie niniejszej Naczelny Sąd Administracyjny dokonał oceny podniesionych zarzutów skargi kasacyjnej i uznał, iż nie mają one usprawiedliwionych podstaw. Skargę kasacyjną oparto na obu podstawach art. 174 ust. 1 i 2 p.p.s.a. Zarzucając na podstawie art. 174 ust. 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z art. 80 i art. 77 § 1 oraz art. 7, 8 i 11 k.p.a. przez akceptację Sądu, dowolnego przyjęcia organów Policji, iż skarżący J. A. jest osobą, co do której istotniej obawa użycia broni w sposób zagrażający bezpieczeństwu i porządkowi publicznemu – autorka skargi kasacyjnej podniosła, że popełnione przez skarżącego czyny przestępcze przeciwko mieniu nie mogą uzasadniać takiej obawy, a tym samym nie mogą uzasadniać zastosowania art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji. Stanowisko to zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest zasadne. Przede wszystkim należy podnieść, że bezsporny jest fakt, iż prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w T. J. A. został skazany za czyny z art. 270 § 1, art. 273, art. 286 § 1, art. 284 § 2 i art. 291 § 1 k.k. – popełnione z winy umyślnej przestępstwa w celu osiągnięcia korzyści majątkowej przeciwko mieniu Agencji Rynku Rolnego O/[...] w P. (wyrok Sądu). Jakkolwiek trafnie autorska skargi kasacyjnej podkreśla, iż podjęcie decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń powinno być poprzedzone wszechstronną oceną materiału dowodowego i indywidualnie w każdej sprawie należy oceniać przyczynę wszczęcia tego postępowania w powiązaniu z innymi okolicznościami w celu oceny czy posiadacz broni może jej użyć w celu sprzecznym niż cel jej posiadania – to nie można uznać by w sprawie niniejszej wymogów tych nie dopełniono. Zgodnie z art. 11 p.p.s.a. ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Natomiast według treści art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W odniesieniu do treści ww. art. 11 p.p.s.a., wyjaśniając granice związania sądu administracyjnego wyrokiem karnym należy wskazać, że zgodnie ze stanowiskiem doktryny i orzecznictwa, sąd administracyjny jest związany tylko zawartymi w sentencji wyroku skazującego ustaleniami okoliczności związanych ze sprawą i typem przypisanego mu czynu (vide wyrok SN, publ. OSPiKA 1975, nr 3, poz. 63). Mając na względzie powyższe uwagi należy podzielnic ocenę organów Policji, iż miały obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń palną i gzową skarżącemu J. A. wobec skazania go prawomocnym wyrokiem karnym za przestępstwa przeciwko mieniu. Stanowisko to uzasadnia treść kategorycznego brzmienia art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, które to przepisy wprost normują ustaloną sytuację skarżącego. Przepisy te są bezwzględnie obowiązujące i nie pozwalają organom Policji na uznaniowość. Nie ma do sytuacji skarżącego, który dopuścił się przestępstwa przeciwko mieniu zastosowania zasada z art. 7 k.p.a. pozwalająca organom badania słusznego interesu obywatela. Artykuł 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o amunicji i broni stanowi, iż "właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której pozwolenie takie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 tej ustawy. Zgodnie z powołanym art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji stanowi, iż pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym wyrokiem Sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Stwierdzić więc należy, iż przepis ten w sposób wiążący organ wskazuje przesłanki wyłączające możliwość wydania pozwolenia na broń, ma charakter bezwzględnie wiążący organy Policji i narzucający obowiązek zastosowania art. 18 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy o cofnięciu obligatoryjnym pozwolenia na broń. Zaznaczyć też trzeba, iż przepis ten dotyczy każdego rodzaju broni. W świetle powyższej interpretacji należy uznać zasadność stanowiska Sądu pierwszej instancji, który podzielił ocenę organów Policji, iż popełnienie przez skarżącego J. A. przestępstwa przeciwko mieniu za co został skazany prawomocnym wyrokiem kwalifikuje go jak osobę stwarzającą obawę o użycie jej w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa (art. 15 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy) a wobec tego należy obligatoryjnie cofnąć mu pozwolenie na broń wg regulacji art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Skoro zaś ocena prawna wynika wprost z treści ww. przepisów nie zachodziła potrzeba badania innych dowodów w postaci opinii dotyczących zachowania bądź charakteru skarżącego. W tym zakresie należało uznać niezasadność zarzutu w pkt 2 skargi kasacyjnej. Rozstrzygnięcie Sądu i uzasadnienie tego stanowiska potwierdzają zaś słuszność interpretacji i prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Zarzut naruszenia prawa materialnego podniesiony w pkt 1 skargi kasacyjnej należało także uznać za chybiony. "Uzasadniona obawa", o której stanowi przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji jest kategoria ogólną, w której mieszczą się wymienione tym przepisem egzemplifikacje. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalone jest stanowisko na tle wskazanych przepisów ustawy o broni i amunicji, iż interpretacja przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy musi uwzględniać fakt, że od osób starających się o pozwolenie na broń lub posiadających takie pozwolenie należy wymagać bezwzględnego przestrzegania przepisów prawa. Każde naruszenie przepisów prawa karnego musi podlegać ocenie z punktu widzenia istnienia uzasadnionej obawy użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zaś przestępstwa określone w przepisie "w szczególności" przeciwko życiu, zdrowiu i mieniu w pełni uzasadniając taką kwalifikację obawy niebezpiecznego użycia broni. Mając na uwadze powyższe rozważania Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż zarzuty skargi kasacyjnej nie podważyły odpowiadającego prawu wyrokowi Sądu pierwszej instancji. Uzasadnia to oddalenie skargi kasacyjnej na podstawie art. 184 p.p.s.a.