I SA/Bd 565/07
WyrokWSA w Bydgoszczy2007-10-09
Skład orzekający: Izabela Najda – Ossowska, Leszek Kleczkowski, Ewa Kruppik – Świetlicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności, czy prawidłowo zakwestionowały zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów wydatków na diety z tytułu delegacji służbowych, zakup sprzętu komputerowego oraz odpisy amortyzacyjne?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe naruszyły przepisy Ordynacji podatkowej (art. 122 i 187) poprzez niewystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego i niezebranie wyczerpującego materiału dowodowego. W szczególności, sąd uznał za zasadny zarzut skarżącego dotyczący nieuznania za koszt uzyskania przychodu wydatków na diety z tytułu delegacji służbowych oraz zakupu sprzętu komputerowego, wskazując na możliwość uzupełnienia dowodów. Natomiast zarzut dotyczący odpisów amortyzacyjnych został uznany za niezasadny z uwagi na brak wymaganej ewidencji środków trwałych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B., która określiła J. L. wysokość podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. Organy podatkowe zakwestionowały zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów m.in. odpisów amortyzacyjnych, wydatków na diety z tytułu delegacji służbowych oraz wydatków na zakup części komputerowych. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wskazując m.in. na brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego i niekompletność materiału dowodowego. W szczególności skarżący podnosił, że brak ewidencji środków trwałych wynikał z jej zabezpieczenia przez Policję.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił zaskarżoną decyzję, określił, że nie może być ona wykonana w całości i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Najda – Ossowska Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Asesor sądowy Ewa Kruppik – Świetlicka (spr.) Protokolant Asystent sędziego Joanna Jaworska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 09 października 2007 r. sprawy ze skargi J. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002r 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz skarżącego – J. L. kwotę 2.989 zł (dwa tysiące dziewięćset osiemdziesiąt dziewięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania
I SA/ Bd 565/07
UZASADNIENIE
Decyzją z [...]. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. określił J. L. wysokość podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002r. w wysokości [...] zł wraz z odsetkami z tytułu nieuiszczonych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych w wysokości [...]zł. za miesiące : styczeń, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, sierpień, wrzesień 2002r. naliczonych na dzień 25 lutego 2003r.
W uzasadnieniu organ przywołał stan faktyczny sprawy i wskazał, że skarżący w 2002r. prowadził firmę E. z siedzibą we W. przy ul. [...]. Dochody uzyskane z prowadzonej działalności gospodarczej podlegały opodatkowaniu na zasadach ogólnych określonych ustawą z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ( Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zmianami).
Podatnik w roku podatkowym 2002 w korekcie zeznania o wysokości osiągniętego dochodu,( PIT 36 ) wykazał dochód :
• z pozarolniczej działalności gospodarczej w wysokości [...]zł,
• ze stosunku pracy w wysokości [...]zł.
Zadeklarowany przez skarżącego należny podatek dochodowy od osób fizycznych za 2002r. wyniósł [...]zł.
W wyniku kontroli, przeprowadzonej w firmie strony w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2002 - ustalono rozbieżności pomiędzy wysokością przychodu wykazanego w zeznaniu podatkowym PIT-36 za 2002r. z pozarolniczej działalności gospodarczej oraz kosztów uzyskania przychodu poniesionych z tego tytułu, a wysokością przychodu i kosztów zaewidencjonowanych w podatkowej księdze przychodów i rozchodów za 2002r.
Stwierdzono :
1. zaniżenie zaewidencjonowanego w podatkowej z księdze przychodów i rozchodów — przychodu na kwotę [...]zł, poprzez brak zaewidencjonowania faktury VAT nr [...] z dnia [...]r. wystawionej dla T. SA na kwotę [...] za badanie sprzętu izolacyjnego oraz
2. brak zaewidencjonowania otrzymanego w 2002r. odszkodowania komunikacyjnego w kwocie [...] zł.
3. zawyżenie kosztów uzyskania przychodów na łączną kwotę [...]zł wskutek:
• zaewidencjonowania w podatkowej księdze przychodów i rozchodów kontrolowanego roku podatkowego wydatków inwestycyjnych związanych z zakupem i adaptacją nieruchomości położonej we W. przy ulicy [...], w łącznej kwocie [...]zł.;
W tej kwestii organ podatkowy uznał, mając na uwadze przepisy dotyczące amortyzacji środków trwałych, w tym art. 22a ust. 1 pkt 1 oraz art. 22g ust. 1 pkt 1 i ust. 3, że poniesione wydatki na przystosowanie środka trwałego do użytkowania powiększają cenę jego nabycia, a tym samym wartość początkową.
• zaewidencjonowania w koszty uzyskania przychodu odpisów amortyzacyjnych na łączną kwotę [...]zł;
• dwukrotnego zaewidencjonowania pod pozycją [...] oraz [...] podatkowej księgi przychodów i rozchodów kwoty [...] z tytułu zapłaty II raty ubezpieczenia na podstawie dowodu wpłaty nr [...] z dnia [...]., raz na podstawie oryginału tego dowodu, drugi zaś raz na podstawie jego kserokopii;
• nie uwzględnienia kwoty [...] tytułem naliczonego podatku od towarów i usług zł, gastronomicznych, który nie podlega zwrotowi ani odliczeniu od podatku należnego VAT;
• uwzględnienie w kosztach wydatku na kwotę [...] zł z tytułu zakupu elementów części komputerowych, nie mającego zdaniem organu związku z prowadzoną działalnością gospodarczą;
• zaewidencjonowanie w podatkowej księdze przychodów i rozchodów wydatków poniesionych z tytułu delegacji służbowych właściciela firmy na kwotę [...] zł w tym wydatków z tytułu diet na łączną kwotę [...] zł i ryczałt za noclegi w kwocie [...] zł.
W konsekwencji organ, na podstawie § 11 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 2000r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów ( Dz. U. Nr 116, poz.1222 ze zm.) uznał księgę przychodów i rozchodów za nierzetelną z uwagi na fakt, że podatnik zawyżył koszty uzyskania przychodów w badanym okresie w roku 2002 r. o kwotę [...] zł, co stanowiło 9,30% kosztów uzyskania przychodów.
Organ wskazał jednakże , że w myśl art. 23 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacji podatkowej, odstąpił od określenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania, ponieważ dane wynikające z księgi podatkowej uzupełnione dowodami uzyskanymi w toku postępowania pozwoliły mu na określenie podstawy opodatkowania, ustalając koszty uzyskania przychodów z działalności gospodarczej prowadzonej przez podatnika w kwocie [...] zł. oraz przychód w wysokości [...] zł.
W uzasadnieniu organ podniósł, że podatnik do kontroli nie przedłożył ewidencji środków trwałych, jak również tabel amortyzacyjnych, zeznając jednak do protokołu, podczas przesłuchania w dniu 30 maja 2006r, że taką ewidencję posiadał, a dokumenty dotyczące amortyzacji znajdowały się w segregatorze, który został zabezpieczony przez Policję i obecnie brak jest dostępu do tych dokumentów.
Organ podał, że w związku z tym zwrócił się do Policji o wyjaśnienie tej kwestii. Na podstawie uzyskanych informacji wynikało, że w zabezpieczonych dokumentach prowadzonej w roku 2003 działalności gospodarczej brak jest zarówno ewidencji środków trwałych jak i innych dokumentów dotyczących środków trwałych a jedynym znalezionym dokumentem był "Plan amortyzacji środków trwałych na rok 2003".
W tej sytuacji organ podniósł, że brak ewidencji środków trwałych uniemożliwił mu ustalenie dat przyjęcia środków trwałych do użytkowania, wartości początkowej poszczególnych składników majątku trwałego oraz stawek amortyzacyjnych, a w rezultacie zweryfikowania dokonanych odpisów amortyzacyjnych.
W konsekwencji Naczelnik Urzędu Skarbowego we W., decyzją z dnia [...]r. Nr [...], mając na uwadze ustalenia kontroli podatkowej określił stronie należny podatek dochodowy od osób fizycznych za 2002r. w wysokości [...] zł. oraz odsetki z tytułu nieuiszczonych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych w należnej wysokości za miesiące : styczeń, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, sierpień i wrzesień 2002r. naliczone na dzień 25 lutego 2003r.
Strona w odwołaniu wniosła o uchylenie decyzji w części dotyczącej nie uznania za koszty uzyskania przychodów :
1. odpisów amortyzacyjnych środków trwałych w kwocie [...] zł;
2. wydatków poniesionych z tytułu diet wynikających z delegacji służbowych właściciela firmy w kwocie [...] zł, oraz
3. wydatków na zakup części komputerowych w kwocie [...] zł.
W opinii strony zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, tj. przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), art. 120, art.122, art.180, art. 187, art. 191, art. 210, art. 23 § 2 oraz przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ( Dz. U. Nr 14 , poz. 176 ze zm.) w szczególności : art. 26, art. 22, art. 23 oraz art. 22 ust.4.
Strona wskazała na sprzeczność ustaleń organu pierwszoinstancyjnego z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Zdaniem strony, fakt prowadzenia przez nią Ewidencji Środków Trwałych w 2002r. ( zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami), potwierdzają zarówno zapisy księgowe jak i jej zeznania oraz świadków S. W. i E. W. .
W opinii skarżącego winą za brak ewidencji środków trwałych należy obciążyć Komendę Miejską Policji we W., która po zatrzymaniu ewidencji jako dowód w sprawie o sygn. [...] , dotąd jej nie zwróciła.
W ocenie podatnika organ podatkowy popełnił błąd nie odtwarzając powyższej ewidencji jak też nie nakazując podatnikowi odtworzenia żądanej dokumentacji. Na potwierdzenie możliwości odtworzenia ewidencji strona dołączyła do odwołania:
1. fakturę VAT nr [...]z dnia [...]., wystawioną przez A. na zakup samochodu ciężarowego [...],
2. fakturę VAT Nr [...]z dnia [...]., wystawioną przez P. na zakup samochodu ciężarowego [...] na kwotę [...]zł,
3. akt notarialny Repertorium A nr [...] z dnia [...]. dokumentujący umowę kupna — sprzedaży nieruchomości położonej we W. przy ulicy [...], pod numerem [...].
Dyrektor Izby Skarbowej w B., decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego we W. wraz z argumentacją w niej zawartą .
W skardze do Sądu pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie w całości powołanej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, nie zawierającej tak uzasadnienia prawnego jak i faktycznego.
Przedmiotowemu rozstrzygnięciu podatnik zarzucił naruszenie obowiązujących przepisów prawa, w tym ustawy Ordynacja podatkowa :
• art. 23 § 2 poprzez odstąpienie od szacowania przy jednoczesnym braku określenia faktycznej podstawy opodatkowania,
• art. 120 poprzez nadinterpretację przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych,
• art. 122 poprzez ograniczenie oceny materiału tylko w wybranym przez organ zakresie,
• art. 180 poprzez uwzględnienie tylko części materiału dowodowego,
• art. 187 poprzez niekompletność materiału dowodowego,
• art. 191 poprzez rozpatrywanie niepełnego materiału dowodowego,
• art. 210 poprzez brak uzasadnienia faktycznego decyzji.
Ponadto, w ocenie strony w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj.
• art. 26 poprzez niewłaściwe ustalenie podstawy opodatkowania,
• art. 22 i art. 23 poprzez nieuznanie za koszt uzyskania przychodów kosztów dopuszczonych przez ustawodawcę.
W uzasadnieniu strona uznała stanowisko organu podatkowego w zakresie odmowy zaliczenia w ciężar kosztów uzyskania przychodów - odpisów amortyzacyjnych za nieprawidłowe i nieobiektywne. Podatnik podniósł, że przepisy zawarte w aktach prawnych (tj. w rozporządzeniu Ministra Finansów w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów oraz w rozporządzeniu tego organu o amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych , jak i w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych ) nie warunkują prawa do dokonania odliczenia od czasu przechowywania ewidencji. W opinii strony organ I instancji w tym zakresie dokonał rozszerzającej interpretacji. Skarżący przyznał, że każdy podatnik ma obowiązek przechowywania dokumentacji księgowej, jednakże w jego przypadku organ podatkowy mógł nakazać odtworzenie księgi lub nałożyć karę na podstawie przepisów karnoskarbowych.
W opinii strony zarzut braku ewidencji środków trwałych jest sprzeczny z zebranym przez organ podatkowy materiałem dowodowym oraz stanem faktycznym sprawy. Prowadzenie ewidencji zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami potwierdzają bowiem w opinii skarżącego zapisy w księdze przychodów i rozchodów, jak również zachowane wydruki z ewidencji, jak i zeznania świadków tj. osób prowadzących ewidencję oraz zeznania samego podatnika. Strona skarżąca stwierdziła, że przedstawiony przez organ odwoławczy argument odnośnie rozbieżności w dokonanych odpisach w stosunku do "Planu amortyzacji go środków trwałych na 2002r" jest niewystarczający. W podsumowaniu podatnik jeszcze raz podniósł, że za brak ewidencji winę ponosi KMP we W., która zatrzymała dokumentację jako dowód w sprawie syg. [...]. W konsekwencji czego podatnik stoi na stanowisku, że obciążanie go odpowiedzialnością za działania osób trzecich (w tym wypadku policji) jest niesłuszne.
Strona zarzuciła organom, że mogły podjąć próbę odtworzenia ewidencji w sytuacji, gdy w toku postępowania kontrolnego okazano im dowody źródłowe , dokumentujące zakup środków trwałych.
Kolejnym spornym wydatkiem, zakwestionowanym przez organ podatkowy był koszt poniesiony w 2002r. na zakup części komputerowych. Wobec jednoznacznego oświadczenia, że zakup ten przeznaczony był na cele rozbudowy własnego sprzętu lub do dalszej odsprzedaży i odrzucenia przez organy podatkowe ewentualnej opcji odsprzedaży, naruszono zdaniem strony zasady prawdy obiektywnej i kompletności materiału dowodowego.
Ponadto podatnik zakwestionował ustalenia organu w zakresie diet wynikających z delegacji służbowych. W tej kwestii strona przyznała, że wystąpiły nieprawidłowości w udokumentowaniu , jednakże w jej opinii możliwym było ustalenie prawidłowej wysokości tych kosztów poprzez zeznania świadków i strony.
W podsumowaniu skargi skarżący wskazał na niekonsekwencję organu, który z jednej strony uznaje księgę za nierzetelną a jednocześnie odstępuje od określenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania i określenia podstawy opodatkowania na podstawie zgromadzonych dowodów, co przy braku dowodów w postaci ewidencji środków trwałych jest dla podatnika niezrozumiałe.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem.
W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Sąd administracyjny dokonując kontroli legalności zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego czyni to wedle stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu (por. T. Woś i inni: Postępowanie Sądowoadministracyjne, LexisNexis, Warszawa 2004r., s. 289 – 290 oraz wyrok WSA z dnia 6 maja 2004r., sygn. akt I SA 912/03 LEX nr 146718).
Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż w trakcie postępowania doszło do naruszenia prawa.
Organy podatkowe zdaniem Sądu nie podjęły wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stany faktycznego sprawy, czym naruszyły art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2005r. Nr 8 poz. 60 ze zm. ) dalej Op., co w konsekwencji spowodowało naruszenie również art. 187 tejże ustawy, gdyż organy podatkowe nie zebrały i rozpatrzyły w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego.
Istota sporu sprowadza się do kosztów uzyskania przychodu. W myśl art. 22 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ( Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm. ) – " kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23".
Jak wynika z powyższego aby zaliczyć wydatek do kosztów uzyskania przychodu - wydatek ten winien być :
• poniesiony;
• związany z działalnością ;
• celem poniesienia wydatku ma być osiągnięcie przychodów.
Dodatkowo należy wskazać, że wydatek powinien zostać prawidłowo udokumentowany przez podatnika, aczkolwiek nie zawsze brak realizacji tego warunku automatycznie eliminuje dany wydatek z kosztów uzyskania przychodów.
Tylko takie uwarunkowania stawia Ustawodawca podatnikowi, który zamierza dany wydatek zaliczyć w koszty uzyskania przychodu, przy czym , jak wynika z bogatej w tej materii Judykatury pomiędzy wydatkiem a przychodem musi zaistnieć związek tego typu, że poniesienie wydatku ma wpływ na powstanie lub zwiększenie przychodu ( vide wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 marca 2004r. Sygn. akt III SA 2366/ 02 Lex 146524 ).
Jak wynika z akt sprawy organy podatkowe nie uznały m. innymi za koszty uzyskania przychodu :
1. kosztów poniesionych przez podatnika z tytułu diet wynikających z delegacji służbowych właściciela firmy , w kwocie [...] zł;
2. kosztów zakupu sprzętu komputerowego w kwocie [...] zł;
3. kosztów związane z amortyzacją w kwocie [...] zł.
Odnosząc się do kosztów wskazanych w punkcie 1 - należy podnieść, że z akt sprawy wynika, że koszty delegacji zostały udokumentowane przez podatnika poleceniem wyjazdu, na których wskazał on datę wyjazdu oraz miejscowość, z której wyjechał i miejscowość do której się udał. Jedynym brakiem powyższego polecenia wyjazdu jest brak wyszczególnienia godzin, który to brak istotnie uniemożliwia obliczenia diety.
Należy zaznaczyć, że organy nie kwestionowały okoliczności, że wyjazdy takie, w celach służbowych, miały miejsce, zarzucając jedynie brak prawidłowego udokumentowania tego wydatku. Przepis § 14 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 2000 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów ( Dz. U. Nr 116 ,poz. 1222) stanowi : " na udokumentowanie zapisów w księdze, dotyczących niektórych kosztów (wydatków), mogą być sporządzone dokumenty zaopatrzone w datę i podpisy osób, które bezpośrednio dokonały wydatków (dowody wewnętrzne)".
Natomiast w ust. 3 Ustawodawca wskazał, że : " dowody wewnętrzne dotyczące rozliczenia kosztów podróży służbowych pracowników oraz wartości diet z tytułu podróży służbowych osób prowadzących działalność gospodarczą i osób z nimi współpracujących powinny zawierać co najmniej następujące dane: imię i nazwisko, cel podróży, nazwę miejscowości docelowej, liczbę godzin i dni przebywania w podróży służbowej (data i godzina wyjazdu oraz powrotu), stawkę i wartość przysługujących diet".
Z obowiązujących przepisów nie wynika, by brakujące dane przedmiotowych poleceń wyjazdów nie mogły być uzupełnione innymi środkami dowodowymi.
Z tego tytułu organ ponownie rozstrzygając w sprawie winien ustalić wszelkimi dostępnymi dowodami istotne dla sprawy okoliczności , czego zaniechał.
Odnosząc się do kolejnego zarzutu skarżącego w kwestii nieuznania za koszt przychodu kwoty wydatkowanej na zakup sprzętu komputerowego, należy stwierdzić, że zarzut ten zasługuje na uwzględnienie.
Organ zakwestionował zakup w firmie F. z faktur VAT o numerach :
1. [...] z dnia [...]., na kwotę netto [...] zł na zakup :
2 płyt głównych, 1 procesora, 1 pamięci, 3 dysków twardych, 2 kart
graficznych, 4 DVD-ROM oraz z faktury o nr
2. [...] z dnia [...] ., na kwotę netto [...] zł , zakupiono :
5 płyt głównych, 5 procesorów, 5 pamięci "RAM", 4 dysków twardych, 3 kart
graficznych, 1 karty graficznej, 4 napędów.
Jak wynika z akt sprawy podatnik w tej kwestii wskazał na dwie okoliczności, co do wykorzystania zakupionego sprzętu. Pierwsza z nich odnosiła się do wykorzystania sprzętu na realizowanej w ramach działalności budowie w Ł. ( przy budowie sieci komputerowej) a druga, którą organ potraktował połowicznie to wykorzystanie sprzętu w firmie skarżącego , przy rozbudowie własnej sieci.
Zdaniem Sądu oparcie się wyłącznie na zeznaniach byłej żony skarżącego z pominięciem zeznań innych świadków i pracowników, zatrudnionych w firmie i ewentualnie pracujących na ww. sprzęcie było nieuzasadnione i wpłynęło na uznanie przez Sąd, że stan faktyczny w tym zakresie nie został prawidłowo ustalony.
Odnosząc się do zarzutu nieuznania za koszt odpisów amortyzacyjnych w kwocie [...] zł Sąd podziela stanowisko organu, uznając pogląd strony za niezasadny. Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 1 cyt. powyżej rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie prowadzenia księgi podatkowej ( ...) to podatnik ma obowiązek prowadzenia księgi przychodów i rozchodów a także ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych.
Należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 22 n ust. 2 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych : "podatnicy prowadzący podatkową księgę przychodów i rozchodów są obowiązani do prowadzenia ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, zawierającej, z zastrzeżeniem ust. 3, co najmniej:
1) liczbę porządkową,
2) datę nabycia,
3) datę przyjęcia do używania,
4) określenie dokumentu stwierdzającego nabycie,
5) określenie środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej,
6) symbol Klasyfikacji Środków Trwałych,
7) wartość początkową,
8) stawkę amortyzacyjną,
9) kwotę odpisu amortyzacyjnego za dany rok podatkowy i narastająco za okres dokonywania tych odpisów, w tym także, gdy składnik majątku był kiedykolwiek wprowadzony do ewidencji (wykazu), a następnie z niej wykreślony i ponownie wprowadzony,
10) zaktualizowaną wartość początkową,
11) zaktualizowaną kwotę odpisów amortyzacyjnych,
12) wartość ulepszenia zwiększającą wartość początkową,
13) datę likwidacji oraz jej przyczynę albo datę zbycia" .
Zatem za zasadny należy uznać pogląd organu, że brak ewidencji środków
trwałych uniemożliwił organowi dokonania weryfikacji odpisów amortyzacyjnych,
dokonanych przez podatnika.
Istotnym dla oceny rozstrzygnięcia organu jest to, że w myśl przepisu art. 22 n
ust. 6 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych Ustawodawca
wyraźnie wskazał, że : "w razie braku ewidencji środków trwałych oraz wartości
niematerialnych i prawnych dokonywane odpisy amortyzacyjne nie stanowią
kosztów uzyskania przychodów ".
W odniesieniu do tego wydatku przepisy ustawy w sposób nie stwarzający wyboru, dokonują oceny braku stosownej dokumentacji dla możliwości zakwalifikowania wydatku do kosztów uzyskania przychodu.
Zdaniem Sądu nie zasługuje na uwzględnienie pogląd podatnika, że winą za brak ewidencji środków trwałych należy obarczyć Policję, zważywszy na fakt, że organy podatkowe nie uzyskały potwierdzenia, że taka dokumentacja istotnie znajdowała się w zabezpieczonych przez Policję dokumentach firmy. Stąd nie można jednoznacznie przyjąć, że taka dokumentacja istnieje.
Jak wynika z akt sprawy tj z zeznania świadków S. W. – prowadzącego firmę B., które w latach 1998 – 2000 prowadziło obsługę rachunkową firmy podatnika : istniały dwie ewidencje jedna prowadzona w formie ręcznej, druga komputerowa.
Z zeznań E. W., ( następczyni S. W. ) wynika, że prowadziła ewidencję środków trwałych , wyłącznie w wersji komputerowej.
W tej sytuacji należy przyjąć, że skoro wersja "ręczna" została tak jak twierdzi podatnik zabezpieczona przez Policję to powinna pozostawać wersja komputerowa, którą podatnik nie przedstawił. Nadto podatnik nie wykazał aktywności w celu odzyskania dokumentacji, tak istotnej z punktu widzenia prowadzonego postępowania. Należy ponadto zauważyć, że podatnik był zobowiązany do prowadzenia przedmiotowej ewidencji jak również do jej przechowywania aż do upływu okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Zatem stanowisko organu podatkowego w kwestii braku ewidencji środków trwałych jest w pełni uzasadnione.
Dlatego należy przyjąć, że u podatnika stwierdzono brak ewidencji środków trwałych i tabel amortyzacyjnych, co skutkowało w myśl art. 22 n ust. 6 cyt. ustawy uznaniem, że dokonane przez podatnika odpisy nie stanowią kosztów uzyskania przychodów.
Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) orzekł, jak w sentencji wyroku. O wykonalności decyzji orzeczono w oparciu o art. 152 , o kosztach postępowania na podstawie art. 200 cyt. powyżej ustawy.
Ewa Kruppik – Świetlicka I. Najda – Ossowska L. Kleczkowski
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło