II SA/Go 543/07
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2007-10-09
Skład orzekający: Grażyna Staniszewska, Maria Bohdanowicz, Aleksandra Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości sąsiadującej z terenem objętym zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który prowadzi konkurencyjną działalność gospodarczą, posiada interes prawny do zaskarżenia uchwały zmieniającej ten plan?Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał naruszenia swojego interesu prawnego lub uprawnienia uchwałą zmieniającą miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Interes prawny musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną skarżącego, a nie z ogólnych przepisów Konstytucji czy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Właściciel nieruchomości sąsiadującej, której plan nie dotyczy bezpośrednio, a jedynie potencjalnie wpływa na jego działalność gospodarczą poprzez konkurencję, posiada jedynie interes faktyczny, a nie prawny, co nie legitymuje go do zaskarżenia uchwały na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.Stan faktyczny
Rada Gminy B. podjęła uchwałę zmieniającą miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miejscowości Z., przeznaczając działkę nr [...] pod zabudowę usługową, w tym stację paliw. Pełnomocnik A.B., właściciel sąsiedniej działki nr [...], na której znajduje się stacja paliw, wezwał Radę do usunięcia naruszenia prawa, zarzucając niezgodność planu ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Po bezskutecznym wezwaniu, A.B. wniósł skargę do WSA, domagając się stwierdzenia nieważności uchwały, argumentując naruszenie jego interesu prawnego jako właściciela sąsiedniej nieruchomości i potencjalne ograniczenie jego prawa własności oraz pobierania pożytków. WSA oddalił skargę z powodu braku legitymacji procesowej skarżącego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska, Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz, Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.), Protokolant Krzysztof Rogalski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 października 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi [...] na Rada Gminy z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Publikacja orzeczenia odroczona z dnia 27 września 2007 r. Oddalono skargę
Uchwałą Nr [...] w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miejscowości Z., Rada Gminy B. w § 1 ust. 1 uchwały uznała za celowe przystąpienie do sporządzenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miejscowości Z., gmina B. uchwalonego uchwałą Nr [...] Rady Gminy B. z dnia [...]. W § 1 pkt 3 uchwały Rada Gminy określiła, że przedmiotem zmiany planu będzie przeznaczenie terenu pod: 1) zabudowę usługową: handlową, gastronomiczną, bytową (hotel, pensjonat), obsługującą komunikację (stacje paliw, parkingi), administracyjno – finansową, rekreacyjną oraz miejsca obsługi podróżnych, 2) zabudowę techniczno - produkcyjną: obiekty produkcyjne, składy, magazyny, 3) niezbędny układ komunikacyjny, zieleń, stawy oraz infrastrukturę techniczną. W wyniku tej uchwały Wójt Gminy B. podjął czynności, o których mowa w art. 17 pkt. 1, 2, 4, 5, 7, 10, 11, 12 i 14 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003 roku, Nr 80, poz. 717 ze zm.- zwanej dalej ustawą ). W toku procedury planistycznej, pismem z dnia [...] uwagi do projektu zmiany zgłosił, pełnomocnik A.B., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "A." - A.B. z siedzibą w P.. Pełnomocnik zarzucił, że projekt zmiany przeznaczenia terenu obejmującego działkę o numerze ewidencyjnym [...] jest niezgodny z treścią studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy B., gdyż przyjęty w studium zapis o aktywizacji terenów położonych przy głównych ulicach przyszłego miasta, nie pozwala na taką zmianę przeznaczenia działki nr [...], jak to przyjęto w projekcie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miejscowości Z.. Zdaniem pełnomocnika, przeznaczeniem tego terenu jest, według postanowień studium, zabudowa mieszkaniowa i zagrodowa. Rozstrzygnięciem z dnia [...] roku Wójt Gminy B. nie uwzględnił uwagi wniesionej przez pełnomocnika A.B.. W ocenie organu, zgłaszający uwagę błędnie odczytał rysunek studium, kwalifikując teren jako teren zabudowy mieszkaniowej i zagrodowej, podczas gdy jest to teren zabudowy o wysokiej intensywności. Zdaniem organu, nie występuje sprzeczność pomiędzy ustaleniami wynikającymi ze studium, a projektowaną zmianą przeznaczenia działki nr [...], natomiast w wypadku wątpliwości z odczytaniem części graficznej studium decydują ustalenia zawarte w części tekstowe. Wskazał, że na stronie 22 studium zawarto stwierdzenie, iż podtrzymuje się generalne ustalenia planu, zakładając dodatkowo aktywizację terenów położonych przy głównych ulicach przyszłego miasta.
Uchwałą [...] Rada Gminy B., działając na podstawie art. 9 ust. 4 i art. 20 ust. 1 ustawy oraz art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym, stwierdziła zgodność projektu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miejscowości Z., Gmina B. z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy B. uchwalonego uchwałą [...] Rady Gminy B. z dnia [...] roku w sprawie uchwalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz zmianą nr 1 studium uchwaloną uchwałą nr [...] z dnia [...] roku. W uzasadnieniu uchwały Rada odniosła się do uwag wniesionych przez pełnomocnika A.B. i przyjęła jako własną w całości argumentację zawartą w rozstrzygnięciu Wójta Gminy B. z dnia [...].
Podjętą w tym samym dniu uchwałą Nr [...] Rada Gminy B., działając na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy, art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym oraz swej uchwały Nr [...], uchwaliła, iż na obszarze objętym zmianą planu tj. na terenie obejmującym teren działki o numerze ewidencyjnym [...] wyznacza się teren usług obsługi komunikacji (oznaczony symbolem [...]). Dla wskazanego terenu ustalone zostały funkcje stanowiące o jego przeznaczeniu: teren usług obsługi komunikacji "[...]" z zabudową projektowaną o funkcji usługowej związanej z lokalizacją miejsca obsługi podróżnych, stacji paliw, o powierzchni zabudowy do 80 % terenu jednostki planu i ograniczeniem uciążliwości funkcji usługowej do granic jednostki terenu planu z zapewnieniem dojazdu i obsługi parkingowej, z dopuszczeniem lokalizacji na tym terenie obiektów usługowych i produkcyjnych, których ewentualna uciążliwość musi ograniczać się do granic terenu jednostki planu, składów, magazynów, uzupełnionych zielenią urządzoną, urządzeń infrastruktury technicznej wg potrzeb i zabudowy mieszkaniowej dla obsługi terenu jednostki planu.
Pismem z dnia [...] roku pełnomocnik Przedsiębiorstwa Wielobranżowego "A." A.B. wezwał Radę Gminy B. do usunięcia naruszenia prawa spowodowanego podjęciem uchwały nr [...] W.w. uchwale pełnomocnik zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 9 ust. 4, art. 18 ust. 1, art. 20 ust. 1 ustawy, poprzez stwierdzenie zgodności projektu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miejscowości Z. gmina B. z ustaleniami studium, w sytuacji gdy ustalenia studium wykluczają możliwość przeznaczenia terenu objętego projektem zmiany pod zabudowę usługową o funkcji związanej z obsługą komunikacji. Stawiając powyższy zarzut pełnomocnik domagał się uchylenia uchwały. Wskazywał, że uchwalając miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego organ jest związany ustaleniami wynikającymi ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania gminy, a postanowienia studium są przy tym dla organu wiążące. W ocenie pełnomocnika przedmiotowa działka nr [...], zgodnie z postanowieniami studium, posiada funkcję mieszkaniową – tj. tereny zabudowy mieszkaniowej i zagrodowej. Natomiast, wedle twierdzeń pełnomocnika, z całą pewnością nie jest to teren przeznaczony pod usługi, gdyż oznaczenie tejże funkcji -według studium- nosi kolor czerwony. Dalej pełnomocnik wywodził, że w studium tereny projektowanej zabudowy o wysokiej intensywności oznaczone są ukośnymi kreskami w kolorze pomarańczowym. Zdaniem pełnomocnika, działka nr [...] nigdy nie była przeznaczona w studium pod usługi. Dalej pełnomocnik podnosił, że zapis:" teren zabudowy o wysokiej intensywności", nie jest tożsamy z przeznaczeniem terenu pod usługi. Pełnomocnik wskazywał, że w tekście studium zawarto stwierdzenie, iż podtrzymuje się ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą Nr [...], zakładając dodatkowo aktywizację terenów położonych przy głównych ulicach przyszłego miasta, co miałoby oznaczać, że gmina nie miała zamiaru dokonywania zmiany przeznaczenia przedmiotowego terenu.
Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa ( nadane w dniu [...] roku ) zostało doręczone Radzie w dniu [...] roku. Uchwałą Nr [...] roku Rada Gminy B. uznała wezwanie do usunięcia naruszenia prawa za bezzasadne i pozostawiła uchwałę w dotychczasowym brzmieniu.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł – działający przez pełnomocnika - A. B.. Domagał się stwierdzenia nieważności uchwały Rady Gminy B. Nr [...]. Pełnomocnik skarżącego zarzucił, że zaskarżona uchwała narusza przepis art. 9 ust. 4, art. 18 ust. 1 i art. 20 ust. 1 ustawy. W skardze pełnomocnik zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik przytoczył argumentację zawartą w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. Dodatkowo w piśmie z dnia [...] roku, stanowiącym uzupełnienie skargi, pełnomocnik skarżącego uzasadniał swój interes prawny we wniesieniu skargi, powołując się na przepisy art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 1 i 2 ustawy. Pełnomocnik wskazywał, że skarżący jest właścicielem nieruchomości położonych w sąsiedztwie terenu objętego zmianą planu miejscowego i, w ocenie pełnomocnika, nie ulega wątpliwości, że wprowadzona zmiana będzie oddziaływać na sposób korzystania przez skarżącego z posiadanych nieruchomości. Pełnomocnik powoływał się na treść przepisu art. 7 i 21 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, które to przepisy stanowią o ochronie prawa własności oraz o obowiązku organów władzy publicznej działania na podstawie i w granicach prawa. Dodatkowo pełnomocnik wywodził, iż skarżona uchwała narusza także przepis art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy poprzez nieuwzględnienie w planie miejscowym zasady ochrony środowiska i przyrody oraz narusza przepis art. 41 w związku z art. 40 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku – Prawo ochrony środowiska ( tekst jednolity: Dz. U. z 2006 roku , Nr 129 , poz. 902 ze zm.) poprzez brak prognozy oddziaływania na środowisko w zakresie zabudowy wolnostojącej związanej z lokalizacją stacji paliw płynnych i gazowych. Wywodził, iż żadna z przyjętych w skarżonej uchwale rozwiązań w zakresie ochrony przyrody i środowiska oraz w zakresie zabudowy nie wskazuje wymogów i zasad jakie powinny być wprowadzone dla stacji paliw płynnych i gazowych.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy B. wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ wywodził, iż w jego ocenie uchwalona zmiana planu zagospodarowania przestrzennego nie jest niezgodna ze studium. Organ wskazywał, że w studium na mapie w skali 1: 76000 zatytułowanej "Kierunki ochrony środowiska przyrodniczego i kulturowego oraz rozwoju osadnictwa " wzdłuż planowanej drogi łączącej Z. z przejściem granicznym określono czerwonym kolorem strefy aktywizacji gospodarczej wskazane do wprowadzenia funkcji produkcyjno – usługowej oraz mieszkalno – usługowej, w obszarze tej strefy znajduje się działka nr [...]. Dodatkowo dopuszczalność takiego przeznaczenia terenu wynika z treści opisowej studium - punkt 4.4., gdzie założono aktywizację terenów położonych przy głównych ulicach przyszłego miasta, a więc również terenu objętego działką nr [...]. W tej sytuacji zarzuty skargi organ uznał za bezpodstawne.
Na rozprawie w dniu 27 września 2007 roku pełnomocnik skarżącego, podtrzymując skargę cofnął wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały. Oświadczył też , iż skarżący jest właścicielem działki nr [...], położonej po drugiej stronie drogi wojewódzkiej, która zabudowana jest stacją paliw wraz z infrastrukturą towarzyszącą, służącą obsłudze komunikacji. Naruszenie interesu prawnego A.B., dokonane skarżoną uchwałą wywodził z przepisów art. 2 i 6 ustawy oraz przepisów art. 7 i 21 Konstytucji. Wywodził, iż wybudowanie stacji paliw na działce [...] ograniczy prawa skarżącego do korzystania z przysługującego mu prawa własności jego działki i pobierania z niej pożytków.
Pełnomocnik organu podtrzymując stanowisko z odpowiedzi na skargę, zarzucał skarżącemu brak interesu prawnego przez niewykazanie, że zmiana planu zagospodarowania przestrzennego będzie miała wpływ na sposób korzystania przez niego z własnej działki. Wskazywał, iż w wyniku analogicznych jak obecna zmian planu zagospodarowania przestrzennego dokonanych – w oparciu o to samo studium - w 2003 i 2006 roku dla terenów obejmujących działki skarżącego uzyskał on możliwość lokalizacji na nich stacji paliw. Wybudowanie na terenie działki nr [...] stacji paliw będzie stanowiło konkurencję dla skarżącego, która nie jest niedozwolona zważywszy na swobodę prowadzenia działalności gospodarczej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje :
Skarga wniesiona, w rozpatrywanej sprawie, na podstawie art. 101 ust.1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym ( Dz.U. z 2001 roku, Nr 142 poz. 1591 ze zm. – zwaną dalej ustawą o samorządzie gminnym) podlegała oddaleniu. Stosownie do powołanego przepisu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
W rozpoznawanej sprawie w pierwszej kolejności obowiązkiem Sądu było zbadanie czy wniesiona skarga podlega rozP. przez sąd administracyjny i czy spełnia ona wymogi formalne jej dopuszczalności. W sprawie niniejszej tymi wymogami było: 1/ zaskarżenie uchwały z zakresu administracji publicznej, 2/ wcześniejsze bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, 3/ zachowanie terminu do wniesienia skargi do sądu.
Skarżący A.B. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uchwałę Nr [...] w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miejscowości Z.. Uchwałę w tym przedmiocie należy zaliczyć do uchwał z zakresu administracji publicznej. Ustanawia ona bowiem przepisy powszechnie obowiązujące na terenie gminy mające charakter prawa miejscowego ( art. 14 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ) i podjęta została na podstawie upoważnienia ustawowego o jakim mowa w przepisie art. 40 ust. 1 w związku z art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy o samorządzie gminnym. Skarżący dopełnił wymogu bezskutecznego wezwania do usunięcia naruszenia prawa pismem z dnia [...] roku [...]. W odpowiedzi na to wezwanie Rada Gminy podjęła w dniu [...] roku uchwałę Nr [...] w sprawie udzielenia odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, którą uznała to wezwanie za bezzasadne i postanowiła o pozostawieniu zaskarżonej uchwały w dotychczasowym brzmieniu. Skarga A.B., nadana została w urzędzie pocztowym w dniu [...] roku. Zgodnie z przepisem art. 53 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej powoływanej jako: ppsa ) skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, a przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4 ustawy, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. W uchwale 7 sędziów z dnia 2 kwietnia 2007 roku II OPS 2/07 ( ONSAiWSA 2007/3/60 ) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż "przepis art. 53 § 2 ppsa ma zastosowanie do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Skarga na podstawie art. 101 ust. 1 tej ustawy jest wniesiona po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, także wówczas, gdy skargę wniesiono w terminie 60 dni od dnia wezwania przed upływem terminu załatwienia wezwania (art. 35 § 3 Kpa w związku z art. 101 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym), jeżeli organ nie uwzględnił wezwania". W okolicznościach sprawy uznać należało, iż termin do wniesienia skargi o jakim mowa w przepisie art. 53 § 2 ppsa został zachowany. Tym samym w ocenie Sądu wymogi formalne skargi zostały spełnione, a skarga podlegała kognicji sądu administracyjnego.
Rozpoznając skargę wniesioną na podstawie przepisu art. 101 ustawy o samorządzie gminnym w następnej kolejności Sąd miał obowiązek zbadania legitymacji skarżącego do zaskarżenia przedmiotowej uchwały. Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym legitymowanym do wniesienia skargi jest "każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ gminy". Legitymacja skargowa opiera się na twierdzeniu danego podmiotu, że uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienie. Stanowi ona podstawę zaskarżenia danej uchwały podjętej przez jednostkę samorządu terytorialnego. W jednym przepisie połączone zatem zostały kryteria dwu odrębnych konstrukcji prawnych wyznaczających zakres kontroli sądu administracyjnego nad działalnością uchwałodawczą organów gmin. Podstawą zaskarżenia jest więc niezgodność uchwały z prawem i równocześnie naruszenie przez nią konkretnie rozumianego interesu lub uprawnienia konkretnego podmiotu ( który np. jest właścicielem nieruchomości położonej na terenie gminy ).
Koniecznym zatem było ustalenie czy będąca przedmiotem skargi uchwała Rady Gminy B. narusza prawem chronione uprawnienie lub interes prawny skarżącego A.B.. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 września 2004 r. OSK 476/04 - ONSAiWSA 2005 rok, nr , poz. 2 - w przeciwieństwie do postępowania prowadzonego na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego, w którym stroną może być każdy, czyjego interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy postępowanie, stroną w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone. Skarga złożona w trybie powyższego przepisu nie ma bowiem charakteru actio popularis, zatem do jej wniesienia nie legitymuje wyłącznie sama sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani też sam stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia ( vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2005 roku, OSK 1437/04 - Wokanda 2005 nr 7-8 str. 69; St. Prutis "Ochrona samodzielności gminy jako jednostki samorządu terytorialnego" Wyd. NSA 2005, str. 367 ). Podobnie w wyroku z dnia 14 marca 2002 roku – II SA 2503/01 ( LEX 81964 ) NSA stwierdził, iż nawet ewentualna sprzeczność skarżonej uchwały z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli uchwała ta nie narusza prawem chronionego interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego. Skarżący musi wykazać się zatem nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także , zaistniałym w dacie wnoszenia skargi, naruszeniem tego interesu prawnego lub uprawnienia. Interes prawny skarżącego, co do którego wprost nawiązuje art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. W orzecznictwie i doktrynie eksponuje się przede wszystkim bezpośredniość, konkretność oraz realny, zindywidualizowany charakter interesu prawnego strony, kształtowanego aktem stosowania prawa materialnego. Legitymacji skargowej nie można zatem wywodzić z ogólnych przepisów różnych ustaw ani z zasad Konstytucji RP ( vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 maja 2002 – IVSA 1486/01). W orzecznictwie sądowym na tle przepisu art. 101 ust 1 ustawy o samorządzie gminnym panuje jednomyślność co do tego, że to na skarżącym ciąży obowiązek wykazania, iż skarżona uchwała narusza jego prawnie chroniony interes lub uprawnieni, bowiem naruszenia takiego nie można domniemywać.
W postępowaniu kwestionującym miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego interes prawny ma niewątpliwie właściciel nieruchomości położonej na terenie objętym planem. Interes ten znajduje ochronę w regulacjach Kodeksu cywilnego. W takim postępowaniu interesu prawnego nie ma natomiast podmiot , który nie posiada tytułu prawnego do gruntu położonego na obszarze objętym planem zagospodarowania przestrzennego ( vide: Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne- Komentarz pod redakcją Z. Niewiadomskiego. Wydawnictwo C. H. Beck, Wyd. 3 Warszawa 2006 str. 197 ).
Skarżący wywodził w skardze, iż zaskarżona uchwała Rady Gminy B. w przedmiocie zmiany planu zagospodarowania przestrzennego terenu obejmującego wyłącznie działkę [...], narusza jego interes prawny, który wywodził z przepisów ogólnych ( art. 4 ust. 1 i art. 6 ust. 2 pkt 2 ) ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennych i przepisów Konstytucji ( art. 7 i 21 ). Naruszenie ma, zdaniem strony skarżącej, polegać na wpływie na sposób wykonywania prawa własności działki [...] i pobierania z niej pożytków.
W ocenie Sądu, skarżący nie wykazał, iż skarżoną uchwałą doszło do naruszenia jego interesu prawnego lub uprawnienia, polegającego na istnieniu związku między zaskarżoną uchwałą o jego własną indywidualną sytuacją prawną. Skarżący powoływał się jedynie na przepisy art. 7 i 21 Konstytucji, z których art. 7 stanowi, iż organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, natomiast art. 21 Konstytucji dotyczy ochrony własności. Jak już wyżej wskazano legitymacja skargowa z art. 101 ustawy o samorządzie gminnym nie może być wywodzona z zasad ogólnych Konstytucji. Podobnie nie może ona być opierana na przepisach ogólnych np. art. 4 ust. 1 oraz art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, z których pierwszy określa podstawowe, a zarazem obligatoryjne treści planu zagospodarowania przestrzennego, a drugi statuuje zasadę ogólną prawa ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych podmiotów. Zdaniem Sądu, skarżący nie wskazał indywidualnego uprawnienia z którego korzystał, a które zostało ograniczone zaskarżoną uchwałą. Można jedynie uznać, iż zaskarżona uchwała narusza interes faktyczny skarżącego, a nie interes prawny w rozumieniu przepisu art. 101 ustawy o samorządzie gminnym. Przede wszystkim wskazać należy, iż dokonana skarżoną uchwałą zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczy jedynie terenu obejmującego działkę gruntu o nr ewid. [...]. Nieruchomość skarżącego obejmująca działkę gruntu o nr ewid. [...] nie jest położona na terenie objętym zmianą planu zagospodarowania przestrzennego, dokonaną kwestionowaną uchwałą. Zaskarżona uchwała nie reguluje zatem wprost sytuacji prawnej skarżącego jako właściciela nieruchomości położonej w pobliżu terenu objętego zmianą planu. Nieruchomość skarżącego położona jest na terenie objętym planem zagospodarowania przestrzennego, który w części obejmującej jego działkę pozostał niezmieniony. Tym samym sytuacja prawna skarżącego jako właściciela wskazanej działki nie została zaskarżoną uchwałą zmieniona. Ustalenia skarżonej uchwały dotyczące przeznaczenia terenu obejmującego działkę [...] nie oddziaływują w żaden sposób na wykonywanie przez skarżącego prawa własności w stosunku do jego działki ( tj . nie kształtują go ). Działka skarżącego położona jest na innym terenie niż objęty zmianą planu. Przeznaczenie działki skarżącego wskutek uchwały z dnia [...] roku w żaden sposób nie ulega zmianie i nadal podlega ona dotychczasowym regulacjom planu zagospodarowania przestrzennego. Zdaniem Sądu, skarżący ma w kwestionowaniu zamiany planu zagospodarowania przestrzennego jedynie interes faktyczny. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "A." w P.. W ramach tej działalności na działce nr [...], położonej po przeciwnej stronie drogi wojewódzkiej wybudowana została przez niego w 2003 roku stacja paliw wraz z infrastrukturą towarzyszącą. Zmiana planu zagospodarowania przestrzennego polegająca na zmianie przeznaczenia terenu obejmującego działkę [...] i umożliwiająca lokalizację na niej stacji paliw z punktu widzenia skarżącego niewątpliwie oznacza możliwość ulokowania na tym terenie działalności konkurencyjnej. W istocie zatem skarga zmierza do utrzymania swoistego monopolu skarżącego na prowadzenie stacji paliw i zablokowania możliwości powstania na terenach pobliskich stacji paliw skarżącego innych podobnych obiektów . W żaden sposób takiego interesu faktycznego skarżącego nie można utożsamiać z interesem prawnym i jego naruszeniem. W wyroku z dnia 27 września 1999 roku II SA 1285/98 ( Lex 47898 ) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że: "Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś własnej potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami danego podmiotu - strony postępowania. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji". Czynnikiem różnicującym interes prawny i interes faktyczny jest istnienie lub brak normy prawnej przyznającej ochronę danemu podmiotowi. O istnieniu interesu prawnego decydują przepisy prawa materialnego przyznające stronie konkretne, indywidualne i aktualne korzyści. Interes prawny jest kwalifikowanym interesem faktycznym, który wynika z określonego przepisu prawnego odnoszącego się wprost do sytuacji danego podmiotu i pojawia się wówczas, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego, a sytuacją prawną tegoż podmiotu (wyrok NSA z 2 czerwca 1998 r., IV SA 2164/97-LEX nr 43262).
Stwierdzenie braku legitymacji procesowej podmiotu wnoszącego skargę powoduje konieczność oddalenia skargi stosownie do przepisu art. 151 ppsa w związku z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym . W takiej sytuacji brak jest podstaw do badania przez Sąd merytorycznych zarzutów zgłoszonych przez skarżącego wobec uchwały Rady Gminy Nr [...] .
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło