II OSK 58/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Bujko (spr.) Sędziowie sędzia NSA Wiesław Kisiel sędzia NSA Grażyna Radzicka Protokolant Agnieszka Kuberska po rozpoznaniu w dniu 7 stycznia 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 10 października 2007 r. sygn. akt II SAB/Sz 14/07 w sprawie ze skargi M. F. na bezczynność Wójta Gminy D. w przedmiocie warunków zabudowy uchyla zaskarżony wyrok i odrzuca skargę M. F.. W dniu 13 kwietnia 2007 r. M. i I. F. wystąpili do Urzędu Gminy D. o ustalenie warunków zabudowy dla działki nr [...] obręb [...] o powierzchni [...] m2 w celu realizacji jednorodzinnego budownictwa mieszkaniowego. Wójt gminy D. uznał, że wniosek nie odpowiada wymogom wynikającym z przepisów, a wnioskodawcy nie załączyli do niego wymaganych prawem dokumentów. W związku z tym wezwał wnioskodawców do uzupełnienia tego wniosku i jego części graficznej a także dostarczenia wskazanych załączników w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania. Wnioskodawcy nie usunęli braków swego wniosku i nie złożyli żądanych dokumentów, wobec czego Wójt Gminy D. - pismem z dnia [...] maja 2007 r. - powiadomił wnioskodawców o pozostawieniu ich wniosku z dnia 13 kwietnia 2007 r. bez rozpoznania, zgodnie z art. 64 § 2 K.p.a. Po otrzymaniu wymienionego pisma M. F. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność Wójta Gminy D. polegającą na nierozpoznaniu jego wniosku o ustalenie warunków zabudowy. Skarżący podał, że wniosek spełniał wymogi ustawowe a żądanie usunięcia jego braków było nieuzasadnione. Wyrokiem z dnia 10 października 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie skargę oddalił. Sąd uznał skargę tę za nieuzasadnioną i wskazał, że organ miał częściową rację żądając uzupełnienia wniosku i załączonej do niego kopii mapy terenu objętego tym wnioskiem oraz pozostawiając wniosek bez rozpoznania. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zaskarżył skargą kasacyjna M. F., zarzucając mu naruszenie przepisów art. 1 § 2, art. 3 § 2, art. 134, 133 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz art. 64 § 2 K.p.a. Skarżący zarzucił także nieważność postępowania z powodu pozbawienia go możności obrony swoich praw i wniósł o uchylenie wyroku, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. -- dalej: p.p.s.a.) skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Obowiązek wyczerpania środków zaskarżenia dotyczy także skargi wnoszonej na bezczynność organu (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). Takim "środkiem zaskarżenia" w rozumieniu omawianych przepisów jest zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie wnoszone do organu administracji publicznej wyższego stopnia zgodnie z art. 37 § 1 K.p.a. Przysługuje ono również na pozostawienie sprawy bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 1 K.p.a. Skorzystanie z możliwości zaskarżenia zażaleniem pozostawienia sprawy bez rozpoznania jest warunkiem otwierającym drogę do wniesienia skargi do sądu. Zażalenie to jest bowiem środkiem zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 p.p.s.a. (por. uzasadnienie uchwały SN z 8 czerwca 2000 r., sygn. III ZP 11/00, publ. w OSNP 2000, nr 19, poz. 702). Niewyczerpanie przysługujących stronie środków zaskarżenia (art. 52 § 1 p.p.s.a.) czyni skargę niedopuszczalną, która podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W takiej bowiem sytuacji pozostaje zamknięta droga sądowa. Fakt ten powinien wziąć pod uwagę z urzędu sąd I instancji. Niedopuszczalność drogi sądowej, będącą skutkiem niewyczerpania obowiązkowego trybu postępowania wskazanego w art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a., bierze też po uwagę z urzędu, niezależnie od podstaw skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający skargę kasacyjną (art. 183 § 1 w zw. z § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Rozpoznając niniejszą skargę Sąd wziął pod uwagę fakt, że wobec niezaskarżenia bezczynności Wójta Gminy D. zażaleniem zachodziła niedopuszczalność wniesienia skargi do sądu administracyjnego a skarga M. F. podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Mając to na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie przepisu art. 189 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok jako dotknięty nieważnością i skargę odrzucił.