II GSK 232/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz (spr.) Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędzia del. WSA Maria Jagielska Protokolant Magdalena Sagan po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2008 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej C. J. N. P.P. "C." w E. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 10 października 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 1116/07 w sprawie ze skargi "M." Spółki z o.o. w B.-B. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od C. J. N. P.P. "C." w E. na rzecz "M." Spółki z o.o. w B.-B. kwotę 677, 41 (słownie: sześćset siedemdziesiąt siedem i czterdzieści jeden) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 10 października 2007 r. o sygn. akt VI SA/Wa 1116/07 uwzględnił skargę "M" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. – B. i uchylił decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] lutego 2007 r. o numerze Sp. [...], którą organ unieważnił prawo skarżącej spółki z rejestracji wzoru przemysłowego - listwa przypodłogowa. Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym. W dniu 10 sierpnia 2005 r. C. J. N. prowadzący przedsiębiorstwo produkcyjne pod nazwą "C" z siedzibą w E. wniósł sprzeciw od decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] grudnia 2004 r. o udzieleniu prawa z rejestracji dla wzoru przemysłowego obejmującego listwę przypodłogową pod numerem Rp 7900 na rzecz spółki "M" z pierwszeństwem od 7 czerwca 2004 r. W uzasadnieniu sprzeciwu C. N. podniósł, że wzór przemysłowy nr Rp 7900 został zarejestrowany z naruszeniem art. 103 ust. 1 i art. 104 ust. 1 ustawy z 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117), dalej p.w.p. Zdaniem wnoszącego sprzeciw wzór przemysłowy nr Rp 7900 był w dniu rejestracji identyczny z wzorem przemysłowym zarejestrowanym na rzecz wnioskodawcy nr Rp 3136, który został ogłoszony 30 listopada 2003 r. w Wiadomościach Urzędu Patentowego RP nr 11/2003, zaś sam produkt wnioskodawcy był wprowadzony do obrotu od stycznia 2003 r. Urząd Patentowy RP uwzględnił sprzeciw i decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. nr Sp [...], wydaną w postępowaniu spornym, unieważnił prawo z rejestracji wzoru przemysłowego - listwa przypodłogowa nr Rp 7900. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że sporny wzór przemysłowy był pozbawiony cechy nowości w dniu rejestracji, gdyż był identyczny z wzorem wnioskodawcy nr Rp 3136 opublikowanym w Wiadomościach Urzędu Patentowego RP w dniu 30 listopada 2003 r. Zdaniem organu zewnętrzna powierzchnia spornej listwy przypodłogowej miała kształt litery S, tak jak listwa przypodłogowa Rp 3136. Kształt spornej listwy ukazanej na rysunku złożeniowym (figura nr 4 w dokumentacji zgłoszeniowej) był identyczny z kształtem listwy wnioskodawcy (figura nr 7 w dokumentacji zgłoszeniowej). W ocenie organu obydwie listwy przypodłogowe miały identyczny kształt podwójnej litery L z wyróżnionymi zgrubieniami w częściach narożnikowych i zaślepkowych. Według organu sporny wzór przemysłowy był pozbawiony indywidualnego charakteru, gdyż ogólne wrażenie jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku listwa nr Rp 7900 ukazana na figurze nr 4 w dokumentacji zgłoszeniowej nie różni się od wrażenia wywołanego przez udostępnioną z datą wcześniejszą listwę przypodłogową nr Rp 3136, przedstawioną na figurze nr 7 w dokumentacji zgłoszeniowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. po rozpoznaniu skargi spółki "M" na tę ostateczną decyzję stwierdził, że rozstrzygnięcie Urzędu Patentowego RP w tej sprawie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa własności przemysłowej oraz procedury administracyjnej. Zdaniem Sądu I instancji istotą problemu w rozpoznawanej sprawie jest interpretacja pojęć "zakresu swobody twórczej" oraz "zorientowanego użytkownika" zawartych w treści art. 104 ust.1 i ust. 2 p.w.p., których organ nie przeanalizował w zaskarżonej decyzji. Według Sądu I instancji, w przypadku listwy przypodłogowej wygląd produktu jest zdeterminowany cechami użytkowymi i z tego względu zakres swobody twórczej jest niewielki. A zatem jedynie drobne różnice są brane pod uwagę przy ustalaniu indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego. Również ważne dla oceny zdolności rejestracyjnej wzoru przemysłowego poza zakresem swobody twórczej jest ogólne wrażenie, jakie może wywołać sporna listwa przypodłogowa na zorientowanym użytkowniku. W ocenie Sądu I instancji zorientowany użytkownik to osoba, która w sposób stały używa danego produktu i przed dokonaniem zakupu listwy przypodłogowej uważnie ją ogląda, bada jej budowę i funkcjonalność oraz zwraca uwagę na detale. Nie jest to zatem ani przeciętny fachowiec ani przeciętny konsument. Według Sądu I instancji w rozpoznawanej sprawie różnica miedzy dwoma listwami przypodłogowymi występuje w najważniejszej części listwy, czyli w elemencie wzdłużnym. Element ten we wzorze nr Rp 7900 ma profil litery S, a nie jak przyjął organ litery L. We wzorze nr Rp 3136 profil elementu wzdłużnego jest bardziej kanciasty a górna krawędź listwy jest zagięta pod kątem nieco większym od prostego i tworzy w ten sposób rant. Ta ważna cecha nie została dostrzeżona i omówiona przez Urząd Patentowy w zaskarżonej decyzji. Mając to wszystko na uwadze Sąd I instancji stwierdził, że decyzja została wydana z naruszeniem art. 104 p.w.p. oraz art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Sąd I instancji zarzucił organowi uchybienia w wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy i nierozpatrzeniu całego materiału dowodowego, czego wyrazem jest uzasadnienie zaskarżonej decyzji. W skardze kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. uczestnik postępowania C. J. N. zarzucił naruszenie: - prawa materialnego tj. art. 102 ust. 1 w zw. z art. 103 ust. 1 i art. 104 ust. 1 i 2 ustawy z 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej przez błędną wykładnię tych przepisów polegającą na przyjęciu, że wskazane w uzasadnieniu decyzji istotne cechy wzorów nr Rp 7900 i nr Rp 3136 zostały ustalone z naruszeniem przesłanek zdolności rejestracyjnej wzorów przemysłowych, - prawa procesowego tj. art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) polegające na nieuwzględnieniu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stanowiska Urzędu Patentowego RP co do niespełnienia przez sporny wzór przemysłowy przesłanek określonych w art. 102 ust. 1 p.w.p. ( tj. przesłanki nowości). W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podniósł, że zgodnie z treścią art. 102 p.w.p. zdolność rejestrową posiada wzór, który spełnia łącznie dwie przesłanki: nowości i indywidualnego charakteru. Zdaniem skarżącego Urząd Patentowy RP prawidłowo przyjął, że sporny wzór przemysłowy nie legitymował się cechą nowości gdyż, w dacie według, której oznacza się pierwszeństwo wzór ten był identyczny z wzorem skarżącego nr Rp 3136 podanym do publicznej informacji w Wiadomościach Urzędu Patentowego RP z 30 listopada 2003 r. W ten sposób, wzór przemysłowy skarżącego mógł dotrzeć do wiadomości osób zajmujących się zawodowo produkcją wytworu objętego wzorem. Wobec braku cechy nowości spornego wzoru przemysłowego badania Sądu I instancji dotyczące przesłanki indywidualnego charakteru wzoru według kryteriów określonych w art. 104 ust. 1 i ust. 2 p.w.p. nie były konieczne. Przepis art. 102 ust.1 p.w.p. określa przesłanki nowości i indywidualnego charakteru wzoru i odnosi się do postaci wytworu a nie do elementów wytworu. Zatem zakresem porównania objęte są widoczne na zewnątrz postacie tych wytworów przedstawione w dokumentacji zgłoszeniowej. Dokonując oceny cech zewnętrznych wzorów przemysłowych, które przesądzają o ogólnym wrażeniu wywołanym u zorientowanego użytkownika, organ zasadnie przyjął, że sporny wzór przemysłowy nr Rp 7900 nie posiada indywidualnego charakteru. Z kolei nieznaczne różnice widoczne w przekroju poprzecznym spornej listwy przypodłogowej nie są dostrzegalne dla zorientowanego użytkownika. Z powyższych względów skarżący wniósł o uchylenie w zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi spółki "M" na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] lutego 2007 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. W odpowiedzi nas skargę kasacyjną spółka "M" wniosła o odrzucenie względnie o oddalenie skargi kasacyjnej w całości i zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi i bierze z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Z przytoczonego przepisu wynika, że zakres kognicji sądu kasacyjnego wyznaczają zarzuty skargi kasacyjnej podniesione w ramach podstaw kasacyjnych określonych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. Granice merytorycznego rozpoznania sprawy określa zatem zarzut błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania normy prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) oraz zarzut naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, dlatego zakres instancyjnej kontroli zaskarżonego orzeczenia determinują podniesione w skardze zarzuty naruszenia prawa materialnego tj. art. 102 ust. 1, art. 103 ust. 1, art. 104 ust. 1 i 2 p.w.p. oraz naruszenia przepisu prawa procesowego tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. W skardze kasacyjnej skarżący stawia zarzut naruszenia art. 102 ust.1, art. 103 ust 1, art. 104 ust.1 i 2 p.w.p. przez błędną wykładnię uzasadniając go w sposób właściwy dla zarzutu niewłaściwego zastosowania tych przepisów prawa materialnego. Już z tego powodu zarzut ten nie może być przez Sąd rozpatrzony. Natomiast jeżeli chodzi o wynikający z treści uzasadnienia skargi zarzut błędnego zastosowania art. 102 ust.1, art. 103 ust. 1, art. 104 ust. 1 i 2 p.w.p. to trzeba przede wszystkim podkreślić, że zarzut niewłaściwego zastosowania wymienionych przepisów ustawy może być skutecznie podniesiony jedynie w powiązaniu z zarzutem naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania odnoszących się do ustaleń faktycznych. Niewłaściwe zastosowanie norm prawa materialnego polega bowiem na błędnej subsumcji przepisu prawnego do ustalonego stanu faktycznego. Należy więc zakwestionować dokonaną przez Sąd I instancji ocenę ustaleń faktycznych, ponieważ jej wadliwość ma wpływ na ocenę zastosowanie określonej normy prawa materialnego. W skardze kasacyjnej C. J. N. zarzucił Sądowi I instancji, że sporny wzór przemysłowy nie spełniał wymagania nowości. Brak cechy nowości przesądzał, zdaniem skarżącego, o braku zdolności rejestracyjnej wzoru przemysłowego spółki "M", dlatego decyzja Urzędu Patentowego RP o unieważnieniu tego wzoru przemysłowego była prawidłowa i nie było konieczne badanie indywidualnego charakteru wzoru, o którym mowa w art. 104 ust. 1 i 2 p.w.p. Skarżący nie powiązał jednak zarzutu niewłaściwego zastosowania przepisów prawa materialnego z zarzutem naruszenia przepisów postępowania stanowiących podstawę do dokonania ustaleń faktycznych przez Sąd I instancji. Takim zarzutem nie może być zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż przepis ten dotyczy wymogów formalnych, jakie powinno spełniać uzasadnienie wyroku a nie obowiązków sądu w zakresie ustaleń faktycznych. W tej sytuacji należy przyjąć, że ocena ustaleń faktycznych dokonana przez Sąd I instancji nie może być zweryfikowana i jako taka jest punktem odniesienia dla zbadania zarzutu niewłaściwego zastosowania podniesionych w skardze kasacyjnej przepisów ustawy z 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej. Skarżący bezpodstawnie zarzuca Sądowi I instancji, że zakwestionował niezbadanie przez Urząd Patentowy RP cechy indywidualnego charakteru spornego wzoru przemysłowego. Skarżący wychodzi z założenia, że skoro wzór przemysłowy spółki "M" nie miał cechy nowości to tym samym nie było konieczne badanie indywidualnego charakteru tego wzoru. Jest akurat odwrotnie. Wzór przemysłowy może być uznany za niespełniający wymagania nowości tylko wówczas, gdy różni się nieistotnymi szczegółami od wzoru wcześniejszego, a więc jeżeli nie ma indywidualnego charakteru. W takim przypadku nie jest możliwe dokonanie oceny nowości bez przeprowadzenia oceny indywidualnego charakteru tego wzoru. Badanie indywidualnego charakteru wzoru powinno być dokonane, jak słusznie zauważył Sąd I instancji, z uwzględnieniem kryteriów określonych w art. 104 ust. 1 i 2 p.w.p., czyli ogólnego wrażenia, jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku wzór przemysłowy w porównaniu z innym wzorem udostępnionym z datą wcześniejszą oraz zakresu swobody twórczej producenta wzoru przemysłowego. Zdaniem Sądu nieusprawiedliwiony jest także zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Uchybienie Sądu I instancji w tej materii polegało, w ocenie skarżącego, na nieuwzględnieniu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stanowiska Urzędu Patentowego RP, co do braku przesłanki nowości listwy przypodłogowej zgłoszonej przez spółkę "M". Sąd administracyjny kontroluje legalność decyzji organu administracji. Oczywiście nie ma obowiązku uwzględniania stanowiska tego organu wyrażonego w kontrolowanej decyzji. Ma natomiast obowiązek wyjaśnienia w uzasadnieniu wyroku powodów, dla których nie podziela stanowiska zajętego w kontrolowanej decyzji. W myśl art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać m.in. podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Analizowane orzeczenie spełnia te wymagania. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji podał przyczyny uchylenia decyzji organu. Sąd podkreślił, że Urząd Patentowy RP dopuścił się nieprawidłowości w ustaleniach faktycznych dotyczących zdolności rejestracyjnej wzoru przemysłowego należącego do spółki "M", gdyż nie rozważył innej, obok nowości, istotnej cechy wzoru przemysłowego określonej w art. 102 ust.1 p.w.p. tj. indywidualnego charakteru wzoru, co według Sądu, miało istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że orzeczenie Sądu I instancji jest zgodne z prawem i na podstawie art. 184 p.p.s.a. i art. 204 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 209 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.