I OSK 5/08

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2008-12-15

Skład orzekający: Maria Wiśniewska, Anna Łukaszewska-Macioch, Jacek Fronczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu kolegialnego, które nie zostało podpisane przez wszystkich członków składu orzekającego, jest nieważne z powodu rażącego naruszenia prawa, a tym samym czy sąd administracyjny może stwierdzić jego nieważność na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że postanowienie organu kolegialnego, które nie zostało podpisane przez wszystkich członków składu orzekającego, jest dotknięte wadą nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa. Sąd podkreślił, że sąd administracyjny, orzekając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a., jest zobowiązany do stwierdzenia nieważności aktu, jeśli ustali istnienie przyczyn określonych w art. 156 kpa lub w innych przepisach, niezależnie od ograniczeń wynikających z art. 126 kpa.
Stan faktyczny
D. C. złożyła wniosek o zasiłek rodzinny, który został jej odmówiony. Od decyzji odmownej wniosła odwołanie, które Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie postanowieniem z marca 2007 r. uznało za wniesione z uchybieniem terminu. D. C. zaskarżyła to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, który stwierdził jego nieważność z powodu braku podpisów wszystkich członków Kolegium. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Wiśniewska Sędziowie NSA Anna Łukaszewska-Macioch (spr.) del.WSA Jacek Fronczyk Protokolant Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 10 października 2007 r. sygn. akt II SA/Ol 644/07 w sprawie ze skargi D. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 10 października 2007 r. sygn. akt II SA/Ol 644/07w sprawie ze skargi D. C. stwierdził nieważność postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania i orzekł, że postanowienie to nie podlega wykonaniu. Wyrok zapadł w następująco ustalonym stanie faktycznym: D. C. w dniu 21 sierpnia 2006 r. wystąpiła do Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Białej Piskiej z wnioskiem o przyznanie świadczenia w formie zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego dla trojga swoich dzieci. Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Białej Piskiej, działający z upoważnienia Burmistrza Białej Piskiej, decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. odmówił przyznania D. C. zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami. Decyzję uzasadniono tym, że na podstawie przedłożonych dokumentów ustalono, iż dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie wnioskodawczyni wynosi 554,24 zł, a więc przekracza kwotę 504 zł w przeliczeniu na osobę uprawniającą, zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, do korzystania z wnioskowanych świadczeń. Od decyzji organu I instancji D. C. wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie, które postanowieniem z dnia [...] marca 2007 r. nr [...], na podstawie art. 134 w związku z art. 129 § 2 kpa stwierdziło, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu wskazano, że decyzję organu I instancji zawierającą prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie jej zaskarżenia doręczono stronie w dniu 2 stycznia 2007 r., zatem termin do wniesienia odwołania upływał z dniem 16 stycznia 2007 r. (wtorek). Odwołanie strona złożyła w dniu 17 stycznia 2007 r., a więc należało stwierdzić uchybienie terminu do jego wniesienia. Na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie D. C. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. Skarżąca podniosła, że przekroczenie przez nią terminu do wniesienia odwołania wynika z pomyłki, jaką popełniła przy odznaczaniu terminu otrzymania decyzji organu I instancji. Podkreśliła, że nie wnosiła o przywrócenie terminu, ponieważ nie była świadoma jego uchybienia, o czym dowiedziała się dopiero z treści zaskarżonego postanowienia. Skarżąca wskazała, że dla jej rodziny rażącym naruszeniem prawa jest fakt, że instytucja mająca pomagać ludziom przez siedem miesięcy nie wydała ostatecznej decyzji w sprawie zasiłku rodzinnego, mimo że wszystkie dokumenty zostały złożone na czas. W piśmie z dnia 18 maja 2007 r. przekazującym skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o zawieszenie postępowania sądowego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", do czasu ostatecznego zakończenia wszczętego z urzędu przez Kolegium postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia będącego przedmiotem skargi. Pismem z dnia 6 czerwca 2007 r. również skarżąca wniosła o zawieszenie postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia 19 czerwca 2007 r. sygn. akt II SA/Ol 644/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zawiesił postępowanie sądowe na podstawie art. 126 P.p.s.a. W dniu 20 lipca 2007 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie wniosło o podjęcie zawieszonego postępowania wskazując, że ostatecznym postanowieniem z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] odmówiło stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia [...] marca 2007 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z dnia 14 sierpnia 2007 r. sygn. akt II SA/Ol 644/07 podjął zawieszone postępowanie sądowe. Na rozprawie przed Sądem I instancji w dniu 10 października 2007 r. pełnomocnik organu wniósł o odrzucenie skargi D. C. z uwagi na okoliczność, że skoro zaskarżone postanowienie nie zostało podpisane przez wszystkich członków Kolegium biorących udział w jego wydaniu, to akt ten nie wszedł do obrotu prawnego, a zatem brak jest przedmiotu zaskarżenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznał skargę D. C. i wyrokiem z dnia 10 października 2007 r. sygn. akt II SA/Ol 644/07 stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. W uzasadnieniu wyroku Sąd wyjaśnił, że rozstrzygając poza granicami skargi z urzędu zobowiązany był do zastosowania tego przepisu. Sąd wojewódzki wskazał, że wymagania formalne, jakim powinno odpowiadać postanowienie określa art. 124 § 1 kpa. Zgodnie z tym przepisem postanowienie powinno zawierać - poza innymi wskazanymi elementami - rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne oraz podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jego wydania. W odniesieniu do organu kolegialnego, warunek ten zostaje spełniony przez złożenie pod postanowieniem podpisów przez wszystkich członków składu orzekającego. Stosownie do art. 18 ust. 1 zd. pierwsze ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001 r. Nr 79, pz. 856 ze zm.) kolegium orzeka w składzie trzyosobowym, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej, przy czym orzeczenia kolegium podpisują wszyscy członkowie składu nie wyłączając przegłosowanego (art. 17 ust. 5 ww. ustawy). W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] marca 2007 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Z jego treści wynika, że w rozpoznaniu sprawy uczestniczyli trzej członkowie Kolegium w składzie: Przewodniczący M. W., Członkowie: A. B. oraz A. P., jednak zaskarżone postanowienie podpisał jedynie przewodniczący oraz jeden członek składu orzekającego. W ocenie Sądu, tak wydane postanowienie narusza art. 124 § 1 kpa, skoro bowiem sprawę rozpoznawano w składzie trzyosobowym, to postanowienie musiało być wydane, a zatem i podpisane przez tych członków Kolegium, którzy brali udział w rozpoznaniu sprawy. W rozpoznawanej zaś sprawie postanowienie doręczone skarżącej zostało podpisane jedynie przez dwóch członków Kolegium. Brak podpisu wszystkich członków organu kolegialnego oznacza, że postanowienie dotknięte jest wadą nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa tj. art. 156 § 1 pkt 2 w związku z art. 124 § 1 kpa. Stanowisko takie jest powszechnie prezentowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym; podziela je również Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekający w sprawie. Odnosząc się do podniesionego na rozprawie wniosku Kolegium o odrzucenie skargi D. C. z uwagi na brak przedmiotu zaskarżenia, sąd wojewódzki wskazał, że uzasadnionym byłoby takie twierdzenie w przypadku, gdyby zaskarżone postanowienie nie zawierało podpisu żadnego z rozpoznających sprawę członków Kolegium. Natomiast w sytuacji, gdy postanowienie zostało podpisane jedynie przez dwóch jego członków, doszło do rażącego naruszenia art. 124 § 1 kpa w zw. z art. 18 ust. 1 i art. 17 ust. 5 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych. Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie wniosło skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zaskarżając wyrok w całości zarzucono naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1) art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 126 kpa polegające na stwierdzeniu nieważności postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] marca 2007 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, podczas gdy do postanowienia tego z uwagi na brak możliwości jego zaskarżenia zażaleniem nie mają zastosowania przepisy art. 156 do 159 kpa; 2) art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 2 tej ustawy oraz art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) polegające na niezastosowaniu tego przepisu, podczas gdy prawidłowa analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że wobec braku przedmiotu zaskarżenia skarga D. C. powinna podlegać odrzuceniu. Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i odrzucenie skargi, ewentualnie uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Kolegium podniosło, że na postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania zażalenie nie przysługuje, o czym stanowi art. 134 kpa w zw. z art. 141 kpa. Stosownie zaś do art. 126 kpa do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 107 § 2 – 5 oraz art. 109 – 113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie również art. 145 – 152 oraz art. 156 – 159, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 149 § 3, art. 151 § 1, art. 157 § 1 i art. 158 wydaje się postanowienie. Z powyższych regulacji bezspornie wynika, że nie można stwierdzić nieważności postanowienia w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu gdyż Kodeks postępowania administracyjnego takiej możliwości nie przewiduje. To stało się podstawą postanowienia Kolegium o odmowie stwierdzenia nieważności postanowienia o uchybieniu terminu. Przyjęty w zaskarżonym wyroku za podstawę stwierdzenia nieważności postanowienia Kolegium przepis art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. stanowi o możliwości stwierdzenia nieważności postanowienia jeżeli sąd ustali, że zachodzą przyczyny określone w art. 156 kpa lub w innych przepisach. Zdaniem skarżącego Kolegium, odesłania tego nie można jednak traktować wąsko, jak uczynił to Sąd I instancji i przyjąć, że Sąd winien badać jedynie fakt obarczenia danego rozstrzygnięcia jedną z kwalifikowanych wad określonych w art. 156 kpa, z pominięciem innych zasad określonych w kpa. Orzekając bowiem w zakresie określonym art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz na podstawie obowiązujących przepisów prawa, sądy administracyjne są bezwzględnie związane treścią art. 126 kpa, tym bardziej, że ani art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. jak i żaden inny przepis tej ustawy nie przewiduje sytuacji, w których wyłączone byłoby stosowanie art. 126 kpa. Tym samym Sąd I instancji nie mógł stwierdzić nieważności zaskarżonego postanowienia. Uzasadniając drugi z podniesionych zarzutów Kolegium wskazało, że brak jednego z tzw. istotnych elementów postanowienia, do których zalicza się oznaczenie organu administracji publicznej wydającego postanowienie, wskazanie adresata postanowienia, rozstrzygnięcie oraz podpis osoby upoważnionej do wydania postanowienia sprawia, że nie mamy do czynienia z postanowieniem, lecz z aktem nieistniejącym. Stanowisko takie przedstawia doktryna wskazując, że decyzje nieistniejące to m.in. decyzje wydane w postępowaniu administracyjnym, ale niedoręczone lub nieogłoszone stronie oraz decyzje niezawierające wymaganych przepisami cech zewnętrznych. W odróżnieniu od innych decyzji "decyzje nieistniejące" nie korzystają z domniemania prawidłowości i nie wchodzą do obrotu prawnego. Kolegium zatem nie zgadza się z twierdzeniem Sądu I instancji zawartym w zaskarżonym wyroku, że brak podpisu wszystkich członków składu orzekającego organu kolegialnego powoduje, że akt dotknięty jest wadą nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa tj. art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 124 § 1 kpa. Wyroki zaś Naczelnego Sądu Administracyjnego, jakie powołał w wyroku sąd wojewódzki, wskazując na możliwość wzruszenia badanych decyzji w nadzwyczajnym trybie przez stwierdzenie ich nieważności, nie znajdują zastosowania w odniesieniu do postanowienia będącego przedmiotem niniejszego postępowania z uwagi na jednoznaczną treść art. 126 kpa, pomimo identyczności uregulowań zawartych w art. 107 § 1 kpa oraz art. 124 kpa, co zostało pominięte przez skład orzekający w I instancji. Kolegium wskazało na wyrok Naczelnego Sąd Administracyjny z dnia 11 lipca 2007 r. sygn. akt I OSK 1292/06, w którym wyjaśniono, że w odniesieniu do organu kolegialnego warunek zaopatrzenia decyzji w podpis osoby upoważnionej zostaje spełniony poprzez złożenie pod decyzją podpisów przez wszystkich członków składu orzekającego. Nie można przyjąć, że warunek wydania decyzji przez organ kolegialny jest spełniony już w sytuacji, gdy wszyscy członkowie organu podpisują protokół rozprawy zawierający treść rozstrzygnięcia. Dopiero bowiem złożenie podpisów na decyzji zawierającej i rozstrzygnięcie i jego uzasadnienie członkowie składu orzekającego ostatecznie wyrażają swoją wolę rozstrzygnięcia sprawy w konkretny sposób. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego brak podpisu pod decyzją powoduje, że pismo takie traci charakter decyzji administracyjnej. Zdaniem Kolegium, dopóki więc rozstrzygnięcie Kolegium nie zostanie podpisane przez wszystkich jego członków uczestniczących w naradzie i głosowaniu, nie jest decyzją administracyjną, lecz jedynie jej projektem. Stanowisko Sądu I instancji dotyczące braku podstaw do uznania zasadności wniosku o odrzucenie skargi jest z tych powodów chybione. Jeśli bowiem przyjąć, że przesłane D. C. pismo datowane [...] marca 2007 r. nie jest postanowieniem, to w konsekwencji należy uznać, że brak jest przedmiotu skargi. Zgodnie bowiem z art. 3 § 2 pkt 2 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do jej istoty. Wobec takiego braku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, zdaniem skarżącego organu, zobligowany był do odrzucenia skargi D. C. stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 ustawy procesowej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ podniesione w niej zarzuty są niezasadne. W pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny poddał ocenie zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 3 § 1 pkt 2 P.p.s.a. jako najdalej idący. Zgodnie ze wskazanym przepisem sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn (niż wymienione w pkt. 1-5) wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Według Samorządowego Kolegium Odwoławczego Sąd I instancji winien był odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. skargę wniesioną przez D. C. z uwagi na brak przedmiotu zaskarżenia. Z poglądem tym nie można się zgodzić. Niewątpliwie, konieczną przesłanką dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję lub postanowienie bądź inny akt organu administracji publicznej, o jakich mowa w art. 3 ust. 2 pkt. 1-7, jest istnienie przedmiotu zaskarżenia. Badając w chwili wniesienia skargi, czy zachowane zostały przesłanki dopuszczalności jej wniesienia, sąd w pierwszej kolejności ustala, czy zaskarżony akt istnieje. Należy podkreślić, że z punktu widzenia dopuszczalności zaskarżenia ustalenie to sprowadza się do stwierdzenia, czy dany akt zaistniał jako fakt obiektywny, a więc, czy doszło do jego wydania przez organ administracji. Ustalenie to nie może natomiast obejmować określenia charakteru prawnego i skutków prawnych tego aktu, gdyż taka ocena będzie możliwa dopiero w ramach właściwego badania przez sąd jego legalności. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie jako przedmiot zaskarżenia D. C. wskazała postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] marca 2007 r. nr [...]. Postanowienie to stwierdza uchybienie przez nią terminu do wniesienia odwołania od decyzji Kolegium z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie zasiłków rodzinnych oraz dodatków do tych zasiłków i zostało doręczone stronie w dniu 21 marca 2007 r. Jest więc faktem, że zaskarżone postanowienie zostało wydane oraz doręczone stronie i w dniu wniesienia skargi pozostawało w obrocie prawnym jako akt administracyjny. Twierdzenie zatem, że skarga D. C. była niedopuszczalna z powodu braku przedmiotu zaskarżenia, jest chybione. Zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 3 § 2 pkt. 2 P.p.s.a. jest więc bezzasadny. Odnosząc się do zawartej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej argumentacji w kwestii skutków wadliwego podpisania zaskarżonego postanowienia z dnia [...] marca 2007 r. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela prezentowanego przez Kolegium poglądu, że brak podpisu jednego z członków składu orzekającego samorządowego kolegium odwoławczego skutkuje tym, że postanowienie nie istnieje jako akt administracyjny, bądź że jest to jedynie projekt, który zrealizuje się jako akt administracyjny z chwilą uzupełnienia brakującym podpisem trzeciego członka składu orzekającego. Zgodnie z art. 124 kpa postanowienie powinno zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę jego wydania, oznaczenie strony lub stron albo innych osób biorących udział w postępowaniu, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, pouczenie, czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jego wydania. Z cytowanego przepisu wynika, że podpis jest koniecznym elementem postanowienia, a zatem prawidłowe złożenie podpisu jest niezbędne dla ważności aktu. W orzecznictwie sądowym jednolicie przyjęto, iż zasadą jest, że decyzja wydawana przez organy kolegialne powinna być podpisana przez wszystkich członków organu biorących udział w jej podjęciu (por. wyroki NSA z dnia 31 stycznia 1991 r. sygn. akt SA/Kr 1304/90, ONSA 1991/1/18, z dnia 27 lutego 2000 r. sygn. akt II SA 455/02, Wokanda 2003/7-8/76, z dnia 22 listopada 2000 r. sygn. akt I SA 1109/00 zamieszczony w Lex nr 55019, a także wyrok WSA w Warszawie z dnia z dnia 29 września 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 1235/04 zamieszczony w Lex nr 192956). Decyzja podpisana przez niektórych tylko członków składu orzekającego rażąco narusza art. 107 § 1 kpa. (tak w powołanych wyżej wyrokach: NSA z dnia 31 stycznia 1991 r. sygn. akt SA/Kr 1304/90, ONSA 1991/1/18, a także WSA w Warszawie z dnia 29 września 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 1235/04 Lex nr 192956). Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie stanowisko to podziela. Dodać należy, że wprawdzie zostało ono wyrażone w stosunku do decyzji organów kolegialnych, ale bez wątpienia dotyczą także postanowień ze względu na analogiczne wymogi konstrukcyjne określone w art. 107 § 1 oraz w art. 124 kpa. Nie do zaakceptowania jest pogląd Kolegium, iż postanowienie podpisane przez dwóch tylko członków składu orzekającego jest jedynie projektem, który zrealizuje się jako akt administracyjny z chwilą uzupełnienia go brakującym podpisem trzeciego członka składu orzekającego. Formułując taką tezę Kolegium nie bierze pod uwagę, że w niniejszej sprawie postanowienie z dnia [...] marca 2007 r. zostało doręczone stronie, a tym samym związało organ zawartym w nim rozstrzygnięciem. Chybione jest powołanie się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lipca 2007 r. sygn. akt I OSK 1292/06, w którym Sąd ten wyjaśnił, że w odniesieniu do organu kolegialnego warunek zaopatrzenia decyzji w podpis osoby upoważnionej zostaje spełniony poprzez złożenie pod decyzją podpisów przez wszystkich członków składu orzekającego. Powołany wyrok dotyczy sporu co do daty wydania decyzji (data posiedzenia, czy data złożenia podpisów), a zatem kwestii zasadniczo odbiegającej od zagadnienia będącego przedmiotem drugiego zarzutu skargi kasacyjnej. Z powyższych rozważań wynika, że wydanie i doręczenie stronie postanowienia niepodpisanego przez wymagany ustawą skład orzekający Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie stanowi rażące naruszenie zarówno art. 18 ust. 1 zd. pierwsze ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych, w myśl którego kolegium orzeka w składzie trzyosobowym, jak i art. 124 kpa. Z tym zagadnieniem wiąże się drugi zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt. 2 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli ustali, że są one dotknięte jedną z wad określonych w art. 156 § 1 kpa lub w innych przepisach. Skarga kasacyjna upatruje naruszenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie tego przepisu w niedostrzeżeniu faktu, iż do zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] marca 2007 r. art. 156 § 1 pkt. 2 kpa nie może być zastosowany z uwagi na treść art. 126 kpa. Pogląd ten jest błędny i polega na błędnym odczytaniu treści art. 145 § 1 pkt. 2 P.p.s.a. Powołany przepis, przewidując stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu jako jeden ze sposobów rozstrzygnięcia sprawy przez sąd administracyjny, istotnie zawiera odesłanie do art. 156 kpa, jednak odesłanie to ma charakter szczególny; odnosi się wyłącznie do "przyczyn" określonych w art. 156 kpa lub w innych przepisach. Oznacza to, że sąd orzekający na podstawie art. 145 § 1 pkt. 2 P.p.s.a. ustala wyłącznie zaistnienie przyczyny nieważności wynikającej z treści art. 156 § 1 kpa, natomiast nie jest zobligowany do stosowania art. 156 kpa z wszelkimi ograniczeniami wynikającymi z innych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Należy podkreślić, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym mają zastosowanie przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaś inne przepisy tylko w zakresie i w sposób określony w tej ustawie. Stosując się do tej zasady Sąd I instancji, przy orzekaniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. o nieważności zaskarżonego postanowienia nie był zobowiązany do uwzględnienia treści art. 126 kpa, zgodnie z którym do postanowień, od których nie przysługuje zażalenie, art. 156 tego Kodeksu nie ma zastosowania. Z tych powodów także zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. jest niezasadny, ponieważ Sąd I instancji w rozpoznanej przez siebie sprawie prawidłowo zastosował podstawę orzekania określoną w art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. W tej sytuacji, skoro podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty okazały się niezasadne, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło