I OSK 43/08

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-01-09

Skład orzekający: Izabella Kulig-Maciszewska, Małgorzata Borowiec, Monika Nowicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o cofnięciu prawa jazdy wydana na podstawie orzeczenia lekarskiego z innej sprawy (dotyczącej uzyskania prawa jazdy innej kategorii) jest zgodna z prawem, czy też organ powinien skierować stronę na nowe badania lekarskie w ramach postępowania o cofnięcie uprawnień?
Ratio decidendi
Decyzja o cofnięciu prawa jazdy nie może opierać się wyłącznie na orzeczeniu lekarskim wydanym w innej sprawie, nawet jeśli dotyczyło ono stwierdzenia przeciwwskazań zdrowotnych. Organ administracji ma obowiązek skierować stronę na nowe, odrębne badania lekarskie w ramach postępowania o cofnięcie uprawnień, aby zapewnić zgodność z przepisami proceduralnymi i umożliwić stronie skorzystanie z prawa do odwołania. Orzeczenia lekarskie wydawane w trybie rozporządzenia Ministra Zdrowia mają charakter dokumentów urzędowych, a nie opinii biegłego.
Stan faktyczny
Starosta cofnął E. C. uprawnienia do kierowania pojazdami z powodu stwierdzonych przeciwwskazań zdrowotnych na podstawie orzeczenia lekarskiego Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje, uznając naruszenie przepisów proceduralnych. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną SKO, oddalając ją.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędzia del. WSA Monika Nowicka (spr.) Protokolant Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 października 2007 r. sygn. akt IV SA/Po 190/07 w sprawie ze skargi E. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z dnia [...] grudnia 2006r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia prawa jazdy 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile na rzecz E. C. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 10 października 2007 r. sygn. akt IV SA/Po 190/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty W. z dnia [...] października 2006 r. nr [...] dotyczące cofnięcia prawa jazdy. Powyższy wyrok wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Decyzją z dnia [...] października 2006 r. Starosta W., działając na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), cofnął E. C. uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi według kategorii prawa jazdy: B, B+E oraz T, nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że ostateczne orzeczenie lekarskie z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] stwierdzało istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania przez stronę pojazdami silnikowymi w zakresie wszystkich istniejących kategorii prawa jazdy oraz pozwolenia do kierowania tramwajem, w tym również w stosunku do - aktualnie posiadanego przez E. C. - prawa jazdy kategorii B, B+E oraz T. Rozpoznając sprawę na skutek odwołania wniesionego przez zainteresowanego, decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Pile utrzymało w mocy decyzję Starosty W. wyjaśniając, że – zgodnie z art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym - decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie stwierdzenia, na podstawie orzeczenia lekarskiego, istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Stosownie zaś do § 3 ust. 1 i § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami ( Dz. U. Nr 2 poz. 15 ), badania lekarskie kierowców przeprowadzają lekarze uprawnieni, a w stosunku do osób wymienionych w art. 122 ust. 1 pkt 2-5 ustawy Prawo o ruchu drogowym - badania lekarskie przeprowadza się w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy. Zgodnie z § 12 w/w rozporządzenia od orzeczeń lekarskich przysługuje odwołanie, orzeczenie natomiast wydane na skutek jego wniesienia jest ostateczne (13 ust. 2 w/w rozporządzenia Ministra Zdrowia). Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy organ odwoławczy podkreślił, że ponieważ w dniu [...] kwietnia 2006 r. zostało wydane za numerem [...] ostateczne orzeczenie lekarskie przez Instytut Medycyny Pracy w Łodzi, w którym stwierdzono istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania przez E. C. pojazdami silnikowymi w ramach wszystkich kategorii prawa jazdy, organ l instancji był zobowiązany cofnąć odwołującemu się uprawnienia do kierowania pojazdami w ramach posiadanych przez niego uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi. Zaznaczono przy tym, że Kolegium rozpatrując odwołanie wzięło pod uwagę dokumentację medyczną złożoną przez zainteresowanego na etapie postępowania odwoławczego, jednakże dowody te pozostawały bez wpływu na wynik sprawy. Badania lekarskie kierowców są bowiem wykonywane – jak wyżej podniesiono – przez określone podmioty i w sposób zgodny z w/w rozporządzeniem Ministra Zdrowia. Przedłożone zaś przez stronę zaświadczenie lekarza okulisty z dnia [...] października 2006 r. nie pochodziło od lekarza uprawnionego - w rozumieniu § 3 w/w rozporządzenia - a wyniki badań analitycznych nie stanowiły o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Orzeczenie lekarskie natomiast wydane przez lekarza uprawnionego z dnia [...] grudnia 2004 r. było orzeczeniem wcześniejszym w stosunku do orzeczenia z Instytutu Medycyny Pracy im. prof. dr med. J. N. w Łodzi i zgodnie z § 13 ust. 1 w/w rozporządzenia mogło zostać wzięte pod uwagę jedynie przy wydawaniu orzeczenia przez w/w Instytut Medycyny Pracy. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, którą wniósł E. C. Domagając się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, skarżący twierdził, że decyzja ta jest dla niego krzywdząca, gdyż zarzuty dotyczące jego stanu zdrowia nigdy wcześniej nie były weryfikowane przez komisje, przez które był badany. Wcześniejsze natomiast badania lekarskie jednoznacznie potwierdzały jego uprawnienia do wykonywania zawodu kierowcy. Nadto skarżący argumentował, iż decyzja Kolegium w znaczny sposób utrudnia sprawowanie przez niego społecznych funkcji radnego Gminy K., sołtysa wsi S. oraz Prezesa Ochotniczej Straży Pożarnej w S. i Wiceprezesa Zarządu Gminnego OSP w W.. Szczególnie utrudnione w tym jest wykonywanie przez niego funkcji strażaka, gdyż w jednostce - jako jedyny - posiada uprawnienia do kierowania pojazdem strażackim. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Pile wniosło o jej oddalenie, przytaczając argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, uchylając zaskarżoną decyzję wraz decyzją organu I instancji, na zasadzie art. 145 §1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) uznał, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, bowiem decyzje organów obu instancji były wydano z naruszeniem art. 7, art. 77 §1 oraz art. 80 k.p.a. tj. z naruszeniem obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego oraz słusznego interesu strony i przy braku wyczerpującego zgromadzenia i rozpatrzenia cały materiału dowodowego. Sąd podniósł, że skarżącego skierowano na badania lekarskie w związku z jego wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2005 r. o wydanie mu prawa jazdy kategorii D. Wydanie zaś w tej sprawie orzeczenia przez Instytut Medycyny Pracy w Łodzi nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r., w którym stwierdzono u E. C. istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy wszystkich kategorii, skutkowało z kolei wszczęciem z urzędu postępowania o cofnięcie stronie posiadanego przez nią do tej pory prawa jazdy kategorii: B,B+E oraz T. W ocenie Sądu Wojewódzkiego, choć wspomnianym wyżej orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 2005 r. stwierdzono u E. C. istnienie przeciwwskazań do kierowania pojazdami wszystkich kategorii, to jednak z dołączonych do skargi orzeczeń lekarskich [...] Centrum Medycyny Pracy w P. z dnia [...] lutego 2006 r. wynikało, iż skarżący nie ma przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii: B, B1, T, B+E ( orzeczenie nr [...]) a także, iż u skarżącego istnieją przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii: A, A1, C, C1, D, D!, C+E, D+E, D1+E oraz pozwolenie do kierowania tramwajem ( orzeczenie nr [...]). Zdaniem Sądu Wojewódzkiego zatem mimo, że organy administracji publicznej dysponowały powyższą dokumentacją medyczną nie uwzględniły jej przy wydawaniu decyzji, choć orzeczenie [...] Centrum Medycyny Pracy w P. z dnia [...] lutego 2006 r., w którym stwierdzono brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania przez E. C. pojazdami, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii B, B1, T, B+E, pochodziło od podmiotu uprawnionego do wydawania tego rodzaju orzeczeń i obowiązkiem organów administracji było odniesienie się w uzasadnieniu decyzji do treści tego zaświadczenia, co nie zostało jednak uczynione. Sąd Wojewódzki wyraził też pogląd, że orzeczenie lekarskie wydawane w trybie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami jest jedynie opinią - w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. i podlega ocenie w granicach wskazanych w art. 80 k.p.a. Orzeczenie takie, aby jednak mogło stanowić podstawę decyzji organu musi być należycie umotywowane i to w sposób zrozumiały zarówno dla organów orzekających, jak i dla stron. Powołując się na treść uchwały pięciu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca 2002 r. sygn. OPK 19/02 ONSA 2002/4/141, podjętej w sprawie dotyczącej spełnienia przesłanek do wydawania świadectwa kwalifikacji, Sąd I instancji podkreślił, że podstawową zasadą postępowania dowodowego jest zasada swobodnej oceny dowodów, w świetle której przy ustalaniu prawdy - na podstawie materiału dowodowego - organ administracji publicznej nie jest skrępowany żadnymi przepisami co do wartości poszczególnych rodzajów dowodów i może swobodnie, zgodnie z własną oceną wyników postępowania dowodowego w danej sprawie, ustalić stan faktyczny. Przywołując natomiast treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 1983 r. sygn. akt II SA 1302/03 ( ONSA 1983 Nr 2, poz. 106 ) Sąd Wojewódzki nadmienił, że przy ocenie opinii biegłego organ administracji publicznej nie może ograniczać się do powołania na konkluzję zawartą w jego opinii, lecz obowiązany jest sprawdzić, na jakich przesłankach biegły oparł tę konkluzję i skontrolować prawidłowość toku jego rozumowania. Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy Sąd uznał, że orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi z dnia [...] kwietnia 2006 r. zostało nietrafnie uznane przez organ II instancji za kompletne i jednocześnie nie zostało poddane żadnej analizie w aspekcie wyników badań skarżącego w [...] Centrum Medycyny Pracy w P.. Tym samym zatem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Pile niesłusznie nie rozważyło, czy i w jakim stopniu badania te wykluczają uznanie za wiarygodne badań przeprowadzonych we właściwych w sprawie jednostkach orzeczniczych z zakresu medycyny pracy, zwłaszcza, iż orzeczenia obu jednostek sporządzone zostały na drukach zgodnych z wzorcem określonym w załączniku nr 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 2 poz. 15), a wzorzec ten nie przewiduje sporządzenia uzasadnienia orzeczenia jak i wskazania w treści orzeczenia jednostki chorobowej, z powodu której stwierdzono istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi. Ponadto Sąd I instancji nadmienił też, iż na rozprawie w dniu 10 października 2007 r. skarżący stwierdził, że w Instytucie Medycyny Pracy w Łodzi badała go młoda kobieta a z treści orzeczenia wynikało, że lekarzem badającym był J. G.. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Pile, zaskarżając wyrok w całości. Wyrokowi Sądu Wojewódzkiego zarzucono naruszenie prawa materialnego a także naruszenie przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Kolegium podniosło, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, iż wydane przez organ odwoławczy oraz Starostę Wągrowieckiego decyzje naruszały przepisy procedury administracyjnej w postaci art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w sposób mający wpływ na wynik sprawy, podczas gdy takie naruszenie prawa nie zachodziło a także, że zaskarżony wyrok – wbrew art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – nie zawiera wskazań dla organu, co do dalszego postępowania w sprawie. Zarzucono również, że Sąd I instancji dokonał wadliwej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 84 § 1 k.p.a. w związku z § 10 ust. 1 i § 13 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami poprzez przyjęcie, że orzeczenia [...] Centrum Medycyny Pracy w P. i Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi są opiniami wydanymi przez biegłych i podlegają ocenie organu administracyjnego. W związku z tym zarzucono również Sądowi I instancji naruszenie art. 140 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez przyjęcie przez tenże Sąd, że organ administracyjny może nie orzec o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym w sytuacji, gdy zostało wydane i obowiązuje ostateczne orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi stwierdzające, że istnieją przeciwwskazania zdrowotne do kierowania przez E. C. pojazdami w ramach wszystkich kategorii prawa jazdy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, odnosząc się do stanowiska Sądu Wojewódzkiego, że organy nie ustosunkowały się do treści orzeczenia [...] Centrum Medycyny Pracy w P. z dnia [...] lutego 2006 r. wyjaśniono, że w tym dniu uprawniony lekarz z tego Ośrodka wydał dwa orzeczenia E. C. tj. orzeczenie nr [...] - pozytywne w zakresie kategorii prawa jazdy: B,B1,B+E,T i orzeczenie ( nr [...]) - negatywne, ale w zakresie innych kategorii prawa jazdy tj.: A,A1,C,C1,D,D1,C+E,D+E,C1+E, D1+E oraz pozwolenia do kierowania tramwajem. Wojewódzki Sąd Administracyjny przeciwstawił zaś przy tym orzeczenie pozytywne nr [...] orzeczeniu negatywnemu nr [...] oraz orzeczeniu negatywnemu dla strony wydanemu przez Instytut Medycyny Pracy w Łodzi z dniu [...] kwietnia 2006 r., podczas, gdy oba w/w orzeczenia dnia [...] lutego 2006 r. nawzajem się uzupełniają i tworzą całość w zakresie oceny zdolności zdrowotnych strony do prowadzenia pojazdów w ramach wszystkich kategorii prawa jazdy. Organ orzeczniczy I instancji tj. [...] Centrum Medycyny Pracy w P. uznał bowiem, że w zakresie kategorii prawa jazdy wymienionych w orzeczeniu nr [...] brak jest przeciwwskazań zdrowotnych do prowadzenia niektórych pojazdów i dlatego też strona nie zaskarżyła tego orzeczenia a zaskarżyła jedynie to drugie, negatywne dla niej orzeczenie, oznaczone numerem nr [...]. Następnie, w wyniku odwołania strony, Instytut Medycyny Pracy w Łodzi swoim orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 2006r. podzielił stanowisko [...] Centrum Medycyny Pracy w P., wyrażone w zaświadczeniu [...] i jednocześnie uznał ( odmiennie od treści orzeczenia nr [...]), że również - w ramach kategorii prawa jazdy wymienionych w tym ostatnim orzeczeniu – istnieją przeciwwskazania zdrowotne do kierowania przez E. C. pojazdami silnikowymi. W niniejszej sprawie zatem strona uzyskała negatywne orzeczenie lekarza z [...] Centrum Medycyny Pracy w P. a następnie, w wyniku wniesienia odwołania do Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi, negatywne orzeczenie tej jednostki. Natomiast - jak wywodzono w skardze kasacyjnej - orzeczenie pozytywne [...] Centrum Medycyny Pracy w P. nr [...], jako orzeczenie organu I instancji, zostało tym samym, wyeliminowane z obrotu prawnego przez orzeczenie ostateczne z dnia [...] kwietnia 2006 r. organu odwoławczego. Odnosząc się do treści przywołanej w zaskarżonym wyroku uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca 2002 r. sygn. akt OPK 19/ 02, w której uzasadnieniu stwierdzono, że orzeczenie, sporządzone we właściwej formie przez uprawnioną jednostkę (uprawnionego psychologa) i w zakresie jej działania, jest także dowodem w sprawie o wydanie świadectwa kwalifikacji, skarżący kasacyjnie stwierdził, że powyższe oznacza, iż organ orzekający nie może brać pod uwagę innych orzeczeń niż tylko właściwych w zakresie badania stanu zdrowia strony pod kątem zdolności psychofizycznych do kierowania pojazdami silnikowymi. W związku z tym, rozpatrując niniejszą sprawę - zgodnie z art. 140 ustawy Prawo o ruchu drogowym - organy związane były treścią ostatecznego orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi. Skarżące kasacyjnie Kolegium podniosło także, że orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy nie są – jak przyjął to Sąd Wojewódzki – opiniami biegłych, tylko stanowią dokumenty urzędowe, w rozumieniu art. 76 § 2 k.p.a., ponieważ są one sporządzane w przepisanej formie ( zgodnie z załącznikiem nr 5 do rozporządzenia), przez powołane do tego podmioty ( vide: ustawa z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy) i w zakresie ich działania i dlatego orzeczenia tych jednostek stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Weryfikacja przy tym powyższych orzeczeń następuje w trybie odwoławczym, uregulowanym w w/w rozporządzeniu, stąd orzeczeń tych nie mogą dotyczyć rozważania Sądu odnoszące się do relacji organ - biegły. Uzasadniając zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu przepisu art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarżący podkreślił, że Sąd ograniczył się tylko do wykładni art. 7 k.p.a. art. 77 § l i art. 80 k.p.a. abstrahując od stanu faktycznego w niniejszej sprawie, ponieważ nie zawarł w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku konkretnych wskazań, co do dalszego postępowania przez organy administracji. Powołanie się zaś na konieczność dokładnego wyjaśnienia sprawy nie może być uznane za tego rodzaju wytyczne. Zasygnalizowany natomiast przez Sąd argument, podniesiony przez stronę na rozprawie, jakoby osoba badająca skarżącego w Instytucie Medycyny Pracy w Łodzi była inna od tej, która podpisała orzeczenie, nie zasługiwał – zdaniem Kolegium - na uwzględnienie, gdyż strona zarzut ten mogła zgłosić do Instytutu w Łodzi po otrzymaniu orzeczenia, czego jednak nie uczyniła. Ponadto, wywodzono, strona może w każdym czasie poddać się nowemu badaniu w jednej z jednostek wskazanych w § 12 ust. 3 w/w rozporządzenia, z którego to uprawnienia również nie skorzystała. Wyrokowi Sądu Wojewódzkiego zarzucono naruszenie prawa materialnego a także naruszenie przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazując na powyższe Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Pile wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, ewentualnie uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu i przekazanie sprawy temuż sądowi do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę kasacyjną E. C. wniósł o jej oddalenie zauważając w szczególności, że istotnie w dniu [...] lutego 2006 r. w [...] Centrum Medycyny Pracy w P. zostały wydane w stosunku do jego osoby dwa orzeczenia lekarskie ( pozytywne i negatywne) , ponieważ zaś złożył on odwołanie tylko od orzeczenia dlań niekorzystnego, to – jego zdaniem – drugie orzeczenie o numerze [...] stało się ostateczne i nie mogło zostać zmienione przez Instytut Medycyny Pracy w Łodzi. Ponadto strona podzieliła stanowisko Sądu I instancji, że orzeczenia lekarskie wydane w trybie cytowanego wyżej rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. mają charakter opinii lekarskich a w związku z tym organ – przed wydaniem decyzji – winien skontrolować prawidłowość rozumowania wydającego opinię. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, który to przypadek w niniejszej sprawie nie zachodził. Tak więc, w tym wypadku postępowanie kasacyjne sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności podniesionych przez skarżącego podstaw kasacyjnych. Skarga kasacyjna, choć z punktu widzenia formalnego została sporządzona w sposób prawidłowy, nie zasługiwała jednak na uwzględnienie mimo, że treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie była w pełni prawidłowa. Zgodnie z przepisem art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Szczegółowe warunki i tryb kierowania na badania lekarskie, ich przeprowadzanie w celu stwierdzenia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi oraz kierowania tramwajami a także wydawanie takich orzeczeń lekarskich, zakres badań, kwalifikacje lekarzy przeprowadzających badania jak również sposób postępowania z dokumentacją związaną z tego rodzaju badaniami reguluje rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, wydane na podstawie delegacji ustawowej tj. na podstawie art. 123 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Ponadto należy wskazać, że w myśl art. 122 ust. 1 pkt 1 cytowanej wyżej ustawy badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega osoba ubiegająca się o wydanie prawa jazdy, która zgodnie z treścią § 2 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia wykonawczego z dnia 7 stycznia 2004 r., sama zgłasza się na badanie lekarskie bez skierowania, natomiast osoba, co której stanu zdrowia istnieją zastrzeżenia, jest kierowana przez starostę na tego rodzaju badania ( art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy – Prawo o ruchu drogowym w związku z § 2 ust. 5 w/w rozporządzenia ). Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy trzeba zauważyć, że badania lekarskie, którym poddał się E. C. w [...] Centrum Medycyny Pracy w P. jak i w Instytucie Medycyny Pracy w Łodzi zostały przeprowadzone w związku z ubieganiem się przez niego o uzyskanie prawa jazdy kategorii D, zatem były przeprowadzane w postępowaniu prowadzonym na jego wniosek i z jego inicjatywy. Powiadomienie Starosty W. o treści orzeczenia lekarskiego wydanego w dniu [...] kwietnia 2006 r. przez Instytut Medycyny Pracy w Ł. spowodowało natomiast wszczęcie, tym razem z urzędu, nowego postępowania tj. o cofnięcie E. C. posiadanego do tej pory przez niego prawa jazdy kategorii: B, B+E oraz T. Zapadła w postępowaniu wszczętym z urzędu decyzja nie mogła jednak opierać się (i to praktycznie wyłącznie) na orzeczeniu Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi z dnia [...] kwietnia 2006 r. Orzeczenie to było bowiem owszem, orzeczeniem ostatecznym – w rozumieniu § 13 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. – ale tylko w postępowaniu o uzyskanie przez stronę prawa jazdy kategorii D. Natomiast w postępowaniu wszczętym z urzędu o cofnięcie E. C. prawa jazdy kategorii B, B+E oraz T, starosta winien dopiero skierować stronę na stosowne badania lekarskie, zgodnie z trybem postępowania określonym w ustawie – Prawo o ruchu drogowym i cytowanym wyżej rozporządzeniu z dnia 7 stycznia 2004 r. a następnie w oparciu o tak przeprowadzone badania dopiero prowadzić postępowanie o cofnięcie stronie prawa jazdy. Oparcie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej o treść orzeczenia lekarskiego, wydanego wprawdzie przez uprawniony Instytut, ale w innej sprawie, narusza przepisy regulujące sposób postępowania w sprawach o cofnięcie stronie prawa jazdy i pozbawia ją możliwości skorzystania z wniesienia w tej sprawie odwołania w przypadku wydania orzeczenia lekarskiego dla niej niekorzystnego, co narusza słuszny interes strony. Z tego powodu uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu obu wydanych w tej sprawie decyzji, jako naruszających przepisy postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ) było prawidłowe, pomimo wadliwego uzasadnienia przez Sąd I instancji swego rozstrzygnięcia. Organy bowiem obu instancji istotnie w tym wypadku naruszyły przepisy proceduralne, wymienione w uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji. Poprzez naruszenie przepisów dotyczących sposobu postępowania w sprawie o cofnięcie prawa jazdy została naruszona zasada praworządności ( art. 7 k.p.a. ) a nieprzeprowadzenie w tym postępowaniu badania lekarskiego E. C.- zgodnie z treścią rozporządzenia z dnia 7 stycznia 2004 r. - świadczyło o niezebraniu a w związku z tym i nierozpatrzeniu przez organy całego materiału dowodowego, który w tej sprawie winien być zgromadzony ( art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. ). Natomiast za nietrafny należy uznać pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, że orzeczenie lekarskie, wydawane w trybie przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami ma charakter opinii biegłego. Jak słusznie zauważył skarżący kasacyjnie, tego rodzaju orzeczenie ma charakter dokumentu urzędowego, w rozumieniu art. 76 § 2 k.p.a. Jest ono bowiem sporządzane w przepisanej formie ( zgodnie z załącznikiem nr 5 do rozporządzenia) i przez powołane do tego podmioty a także w zakresie działania tych podmiotów. Z tego względu wspomniane orzeczenie stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Powyższy pogląd został również wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 stycznia 2007 r. wydanym w sprawie o sygn. akt I OSK 251/06 ( LEX nr 291185 ) a skład orzekający w tej sprawie pogląd ten podziela. Dodatkowo za takim rozumieniem charakteru orzeczeń lekarskich wydawanych na podstawie w/w rozporządzenia Ministra Zdrowia przemawia także okoliczność, że opinia biegłego powinna być uzasadniona i to w sposób umożliwiający jej kontrolę sądową, natomiast wspomniane orzeczenia lekarskie wydawane są bez żadnego uzasadnienia. Jako dokument urzędowy stanowią one zatem środek dowodowy, o którym mowa w art. 76 § 2 k.p.a. a który podlega ocenie organu. Dopuszczalne jest przy tym przeprowadzenie dowodu przeciwnego, ale tylko, co do treści takiego dokumentu ( art. 76 § 3 k.p.a.). Biorąc zatem pod uwagę, że zaskarżony wyrok, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiadał jednak prawu, Naczelny Sąd Administracyjny, uznając skargę kasacyjną za nieusprawiedliwioną – z mocy przepisu art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło