IV SA/Wr 236/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska, Sędziowie Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spr.), Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, Protokolant apl. prok. Krzysztof Duszeńko, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 26 września 2007 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów I. odrzuca skargę w części dotyczącej zapłaty odszkodowania, II. dalej idącą skargę oddala. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Dziekan Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu W., na podstawie art. 190 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 164, poz. 1365), skreślił A. G. z listy studentów 3 roku 5 semestru niestacjonarnych studiów jednolitych magisterskich na kierunku Administracja z dniem 8 stycznia 2007r. w roku akademickim 2006/2007, z powodu niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że zgodnie z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 sierpnia 1991 r. w sprawie zasad gospodarki finansowej uczelni, opłaty powinny być wniesione przed rozpoczęciem zajęć, a w przypadku zajęć trwających dłużej niż jeden semestr - przed rozpoczęciem każdego semestru. Do dnia 8 stycznia 2007r. na konto Uczelni nie wpłynęła należna opłata. W tym stanie rzeczy, zgodnie z art. 192 ust. 2 pkt 3 Prawa o szkolnictwie wyższym dziekan może skreślić studenta z listy studentów, co też uczynił. W odwołaniu od powyższej decyzji A. G. wniósł o jej uchylenie, dokonanie wpisu na semestr VI i weryfikację przedmiotów wynikających z różnic programowych. Podniósł, iż kwestionowana decyzja jest bezprzedmiotowa, gdyż semestr V został opłacony. W roku 2004, z powodu działań sprzecznych z regulaminem i prawem wyrządzono mu niepowetowaną szkodę skreślając z listy studentów z powodu niedokonania wpisu na semestr VI. Haniebną rzeczą jest poświadczenie nieprawdy przez Dziekana, uniemożliwienie przystąpienia do egzaminu w opłaconym semestrze V i odmowa weryfikacji przedmiotów z różnic programowych. Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] Nr [...] Rektor Uniwersytetu W., w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 164, poz. 1365), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że przy rozpatrywaniu odwołania wziął pod uwagę dokumentację przebiegu studiów i w oparciu o zawarte w niej dokumenty stwierdził, iż decyzja Dziekana jest zasadna. Studia na Wydziale Prawa, Administracji i Ekonomii odwołujący się podjął w roku akademickim 1996/1997. Z dokumentacji przebiegu studiów, w tym indeksu nr 67138, wynika, iż w okresie studiów strona trzykrotnie skreślana była z listy studentów z powodu niedokonania opłaty. W roku akademickim 2003/2004 odwołujący się powtórnie wznowił studia na V semestrze niestacjonarnej administracji, przy czym na poczet czesnego zaliczono opłatę w kwocie 675 zł. za powtarzanie semestru w roku 2000/2001. Zobowiązany on został do dopłaty w kwocie 975 zł., co też uczynił. Dnia 26 marca 2004r. został skreślony z listy studentów z powodu niedokonania wpisu na VI semestr studiów. Pismem z dnia 30 lipca 2006r. odwołujący się zwrócił się do Dziekana Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii o reaktywację na III rok studiów w roku akademickim 2006/2007 z jednoczesnym wnioskiem o zwolnienie z opłat. W myśl postanowień Regulaminu studiów ( § 41 ust. 4 ) oraz Uchwały Nr 129/2006 w sprawie zasad odpłatności za powtarzanie zajęć na studiach niestacjonarnych, Dziekan podejmując decyzję o reaktywacji ustala dotychczasowe osiągnięcia studenta wraz z zaliczonymi punktami ECTS, semestr, na który wpisuje studenta, oraz przedmioty do uzupełniania wraz z terminami ich zaliczenia. Określając wysokość opłat Dziekan bierze pod uwagę obowiązujące stawki za powtarzanie zajęć na studiach niestacjonarnych. Podjęcie przez stronę studiów, po dwóch latach przerwy, spowodowało konieczność uzupełnienia różnic programowych w ilości 7 przedmiotów oraz rozliczenia się z zaległego przedmiotu, tj. "podstawy prawa karnego i procedury karnej" do końca VI semestru studiów, co wiąże się z uiszczeniem odpowiednich opłat z tytułu realizowania studiów niestacjonarnych. Stosownie do Zarządzenia Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego Nr 114/2006 z dnia 26 sierpnia 2006r. wprowadzającego zasady wnoszenia opłat za świadczone usługi edukacyjne w Uniwersytecie Wrocławskim, uczelnia pobiera opłaty związane z kształceniem studentów na studiach niestacjonarnych oraz za powtarzanie określonych zajęć na studiach niestacjonarnych. Na wniosek studenta Dziekan może udzielić zwolnienia z obowiązku uiszczenia opłat, o których mowa wyżej w całości, lub w części, pod warunkiem, że student: 1) osiągnął w poprzednim roku akademickim wyniki w nauce określone przez Radę Wydziału, 2) znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i jego dochód na jedną osobę w rodzinie nie przekracza sumy kwot określonych w ustawie o świadczeniach rodzinnych. W szczególnie uzasadnionych przypadkach, takich jak: 1) pełne sieroctwo, 2) poważna, lub długotrwała choroba studenta lub najbliższego członka rodziny, 3) wyjątkowo trudna sytuacja materialna lub życiowa studenta, 4) wyjazdu na studia zagraniczne w ramach umów podpisanych między Uniwersytetem Wrocławskim, a uczelniami zagranicznymi - Dziekan może zwolnić z opłat studenta, którego dochód na jedną osobę w rodzinie przekracza kwotę, o której mowa w ustawie o świadczeniach rodzinnych. Złożenie udokumentowanego wniosku o zwolnienie nie zwalnia jednakże studenta z obowiązku uiszczenia opłaty w wymaganym terminie chyba, że przed upływem tego terminu student uzyska zgodę Dziekana lub upoważnionych osób na jego przedłużenie. W przypadku odwołującego się, zarówno w pismach kierowanych do Dziekana, jak również w odwołaniu od decyzji skreślającej z listy studentów, nie wykazał on udokumentowanych powodów uzasadniających zwolnienie z opłat za studia, dlatego też orzeczono jak na wstępie. W skardze na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu A. G. wniósł o jej uchylenie i o odszkodowanie. Podał, że "odpowiedzialność za szkody wyrządzone przy wykonywaniu powierzonej czynności ma przesłanka bezprawności, rozumiana jako działanie niezgodne z prawem." Zaś "brak odmowy Rektora w przedmiocie zwolnienia z opłat za studia (postępowanie podjąłem 30.07.2006r.) przesłankę wypełnia." W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu W. wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zawiera szczegółowy katalog spraw objętych właściwością rzeczową sądów administracyjnych. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania sprawy, które nie zostały enumeratywnie wymienione w powyższym unormowaniu. Skarżący, w niniejszej sprawie, wniósł skargę w której żąda zasądzenia od Rektora Uniwersytetu W. odszkodowania "za szkody wyrządzone przy wykonywaniu powierzonej czynności". Skarga w tej kwestii nie może być kierowana do sądu administracyjnego z przyczyn wyżej wskazanych – wobec tego, że nie została wymieniona w katalogu art. 3 § 2 powołanej ustawy. W tej sytuacji skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić, co orzeczono w pkt. I wyroku na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Odnośnie pozostałej części rozstrzygnięcia sądu stwierdzić można, iż w tej sprawie zarysowały się dwa postępowania administracyjne obejmujące dwa przedmioty. Pierwszy dotyczy zwolnienia z opłat związanych z odbywaniem studiów i w tym zakresie zakończono je pismem z dnia 20 grudnia 2006r., w którym poinformowano skarżącego "że nie otrzymał zgody na zwolnienie z opłaty za studia. Rozpatrzenie podania o anulowanie opłaty nie było możliwe ze względu na nie złożenie wymaganych druków formalnych (Zarządzenie Rektora UWr nr 114/06 z dnia 28.08.2006r.), o którym został poinformowany pismem z dnia 28.09.2006r. oraz 6.11.2006r. W związku z powyższym oraz brakiem opłaty za studia nie jest możliwa weryfikacja przedmiotów wynikających z różnic programowych". W kwestii zwolnienia z opłat skarżący skierował do Dziekana Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu W. pismo z dnia 30 lipca 2006r. w którym wniósł o zwolnienie z opłaty z powodu wyrządzonej szkody oraz o dokonanie wpisu na listę studentów w roku akademickim 2006/2007. W dniu 11 września 2006r. Prodziekan wyraził zgodę na wpis. Odnośnie zaś opłaty stwierdził, iż nie widzi podstaw do zwolnienia z opłaty za studia z powodu "wyrządzonej szkody" (...). (k-1). Pismem z dnia 11 września 2006r. poinformowano skarżącego, iż "Dziekan wyraził zgodę na dokonanie wpisu na listę studentów III-go roku w roku akademickim 2006/2007 oraz pouczono skarżącego, że w sprawie zwolnienia z opłaty należy złożyć odpowiedni wniosek, do pobrania w Dziekanacie (k-3). Skarżący podaniem z dnia 20 września 2006r. zwrócił się do Dziekana Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii "o rozpoznanie wniosku w przedmiocie zwolnienia z opłaty za studia we właściwym trybie". W odpowiedzi na powyższe żądanie Prodziekan wskazał skarżącemu, że "właściwy tryb polega na wypełnieniu formularza wniosku o zwolnienie z odpłatności za studia, którego do dnia dzisiejszego nie złożył pomimo udzielenia pisemnej informacji o trybie ubiegania się o zwolnienie z opłaty za studia. W tej sytuacji nie ma czego rozpoznawać" (k-5). Następnie skarżący złożył do Rektora Uniwersytetu W. odwołanie "od decyzji z dn. [...] doręczonej w dn. 4.10.2006r.", w którym wniósł "o uchylenie decyzji wydanej w przedmiocie zwolnienia z opłaty za studia". W uzasadnieniu odwołania skarżący podniósł "Z powodu bezprawnych działań wyrządzono mi szkodę. Decyzja Dziekana, że "nie ma czego rozpoznawać" jest wadliwa. Mając na uwadze uprzejmie proszę o pozytywne rozpoznanie odwołania". (k-6). Prorektor D.S. Studenckich w piśmie z dnia 6 listopada 2006r. adresowanym do Prodziekana Studiów Stacjonarnych i Niestacjonarnych Administracji, poinformował, iż decyzje Dziekana Wydziału odnoszące się do indywidualnej sprawy studenta, w tym zwolnienia z odpłatności za powtarzanie przedmiotów powinno odpowiadać wszystkim wymogom decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 107 kodeksu postępowania administracyjnego. Dopiero tak skonstruowana decyzja Dziekana Wydziału może stanowić podstawę do wydania decyzji przez Rektora. W związku z powyższym Prorektor zwrócił się o wydanie decyzji odpowiadającej wymogom art. 107 kpa w związku z art. 207 ust. 1 ustawy o szkolnictwie wyższym (k-7). Postanowieniem z dnia 17 listopada 2006r. Prodziekan, na podstawie art. 64 § 2 kpa, wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych podania o zwolnienie z opłaty za studia, zgodnie z wymaganiami ustalonymi w zarządzeniu Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego Zarządzenie nr 114/2006 Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia 28 sierpnia 2006r. w sprawie wprowadzenia "Zasad wnoszenia opłat za świadczone usługi edukacyjne w Uniwersytecie Wrocławskim"), w świetle których podanie w tej sprawie należy złożyć na formularzu stanowiącym załącznik do tego zarządzenia (do pobrania w Dziekanacie). Nieuzupełnienie tych braków w terminie 7 dni spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Prodziekan przypomniał skarżącemu, że o złożenie podania na formularzu był już proszony w piśmie z dnia 11 września 2006r (k-8). Po wydaniu powyższego postanowienia do skarżącego wysłano pismo z dnia 20 grudnia 2006r., o którym mowa na wstępie. Nie wdając się w ocenę czy postępowanie to zostało zakończone w odpowiedniej formie stwierdzić należy, iż w istocie odmówiono skarżącemu zwolnienia z opłaty. Wynik tego postępowania mógł skarżący kwestionować w tym odrębnym trybie. Warunkiem natomiast kontynuowania studiów jest wniesienie stosownej opłaty – czego skarżący nie uczynił. Zgodnie z § 40 ust. 2 pkt 3 Regulaminu Studiów w Uniwersytecie Wrocławskim wprowadzonego Zarządzeniem Nr 89/2006 Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia 3 lipca 2006r. Dziekan może skreślić studenta z listy studentów w przypadku niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów. Analizując wywody skargi należy stwierdzić, iż skarżący w żadnym stopniu nie odniósł się do kwestii skreślenia z listy studentów. Skarżący w swoim wniosku zgłoszonym na rozprawie w dniu 26 września 2007r., nawiązuje do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 27 stycznia 2006r. sygn. akt IV SA/Wr 322/04. Zgodnie z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Jednakże przedmiotem tego wyroku było skreślenie z listy studentów i decyzja w tym zakresie została uchylona. Natomiast decyzje obecnie kontrolowane przez Sąd nie zostały wydane w postępowaniu będącym kontynuacją tamtego ale w postępowaniu wszczętym odrębnym wnioskiem skarżącego z dnia 30 lipca 2006r. o reaktywowanie studiów. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga podlega oddaleniu, co orzeczono w pkt. II wyroku.