VII SA/Wa 805/07

WyrokWSA w Warszawie2007-10-11

Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Bogusław Cieśla, Bożena Więch – Baranowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może orzekać o rozbiórce części obiektu budowlanego, stanowiącej samowolną dobudowę, na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, jeśli jej rozbiórka wymagałaby jednocześnie doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie może orzekać o rozbiórce części obiektu budowlanego, stanowiącej samowolną dobudowę, na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, jeśli jej rozbiórka wymagałaby jednocześnie doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego. W takiej sytuacji sprawę należy rozstrzygać w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Ponadto, sentencja nakazu rozbiórki musi zawierać szczegółowy opis przedmiotu rozbiórki, bez odwoływania się do uzasadnienia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki nadbudowanej części budynku gospodarczego. Po kilku latach postępowań administracyjnych i sądowych, organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji nakazującą rozbiórkę, wskazując na wątpliwości co do zastosowania art. 48 Prawa budowlanego oraz wadliwość opisu przedmiotu rozbiórki. Skarżący zarzucił organowi II instancji sankcjonowanie samowoli budowlanej. Sąd administracyjny uchylił decyzję organu II instancji, uznając, że zastosowana przez niego interpretacja przepisów była błędna.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdzono, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, przyznano koszty pomocy prawnej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, Protokolant P. B., po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2007 r. sprawy ze skargi E. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata [...] z Kancelarii Adwokackiej przy Al. [...], tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych), oraz kwotę 55 zł (pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem 22% podatku od towarów i usług łącznie kwotę 305 zł (trzysta pięć złotych) [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2007r.,znak [...], NR [...] po rozpatrzeniu odwołania S. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. nr [...] z dnia [...] stycznia 2007r., znak: [...], nakazującej S. K. rozbiórkę nadbudowanej części budynku gospodarczego o wymiarach [...] m i wysokości określonej w uzasadnieniu decyzji, usytuowanego na działce położonej we wsi J., gm. S. - orzekł "uchylam zaskarżoną decyzję w całości oraz poprzedzające i przekazuję sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji". Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie miało następujący przebieg. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2001 r., znak: [...], nakazał na podstawie art. 48 Prawa budowlanego rozbiórkę nadbudowanej części budynku gospodarczego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego , decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2003 r., znak: [...], utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego , po rozpoznaniu wniosku inwestorki o stwierdzenia nieważności w/w decyzji, decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r., znak: [...], utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r., znak: [...], odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2005 r.; w sprawie o sygn. akt: VII S.A./Wal 94/04, uchylił zaskarżone rozstrzygnięcia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Sąd wskazał, że kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja, o nakazie rozbiórki nadbudowy, nie precyzuje jaka część obiektu podlega rozbiórce, zatem należy rozważyć, czy decyzja ta nie jest dotknięta wadą opisaną w art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r, znak; [...] stwierdził nieważność decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. nr [...]. W dniu 24 października 2006 r. przeprowadzona został wizja lokalna na działce, położonej we wsi J., gm. S., w wyniku której potwierdzono, że usytuowany na terenie w/w nieruchomości budynek gospodarczy został samowolnie nadbudowany powyżej istniejącego betonowego sklepienia (stropu).Przedmiotowa nadbudowa posiada wymiary: wysokość [...] pustaków żużlowo-betonowych z wieńcem od strony działki sąsiedniej, wysokość [...] pustaków z wieńcem od strony działki inwestora. Nadbudowa pokryta jest dachem o konstrukcji drewnianej i blacha falistą. Pomieszczenie powstałe w wyniku nadbudowy to schowek gospodarczy. Nadbudowana część budynku gospodarczego znajduje się w odległości zmiennej [...] m od ogrodzenia z działką, należącą do E. M. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. uznając, iż przedmiotowa nadbudowana narusza warunki techniczne określone w § 12 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2002 r. Nr 75 poz.690 z późn. zm.), decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2007r., znak: [...], nakazał S. K. rozbiórkę nadbudowy. Po rozpatrzeniu odwołania S. K. od w/w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. zapadła zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że decyzja organu I instancji zasługuje na uchylenie, choć z innych przyczyn niż podnoszone w odwołaniu. Organ II instancji stwierdził, że S. K. bezzasadnie podnosi, jakoby wykonała jedynie prace remontowe. Zgodnie z dyspozycją art. 3 pkt 8 ustawy Prawo budowlane pod pojęciem remontu należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Wykonanie powyżej sklepienia budynku nadbudowy o wysokości [...] pustaków żużlowych z wieńcem, nie stanowi remontu, gdyż roboty nie polegały na odtworzeniu stanu pierwotnego, lecz na wykonaniu nowej części obiektu z innych niż poprzednie elementów. Z uwagi na fakt, iż przez pojecie budowy obiektu budowlanego należy rozumieć wykonywanie obiektu w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę i nadbudowę (art. 3 ust. 6 Prawa budowlanego), w/w prace budowlane wymagały uzyskania pozwolenia na budowę, którego S. K. nie posiada. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że budzi jego wątpliwości zastosowanie w postępowaniu, dotyczącym przedmiotowej nadbudowy przepisu art. 48 ustawy Prawo budowlane. Organ II instancji wskazał, że zgodnie z ogólnie przyjętą linią orzecznictwa sądowo - administracyjnego, organ nadzoru nie może orzekać na podstawie art. 48 Prawa budowlanego o rozbiórce części obiektu budowlanego, stanowiącego samowolną dobudowę do budynku, jeżeli budowa dobudowanej części podjęta została po częściowej rozbiórce budynku połączona z nim trwale w taki sposób, że ewentualna jej rozbiórka wymagałaby jednocześnie nakazania doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego. Organ powołał się na taki pogląd zawarty w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 1996r., w sprawie o sygn. akt: II SA/Wr 236/96. Zdaniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w niniejszej sprawie nie zostało wyjaśnione, czy nadbudowa części budynku gospodarczego, usytuowanego na terenie w/w nieruchomości stanowi pod względem funkcjonalnym wydzieloną część tego budynku i czy w razie nakazania rozbiórki tej części nie należałoby jednocześnie orzec o przywróceniu budynku gospodarczego do jego stanu poprzedniego. W sytuacji, w której rozbiórka nadbudowanej części budynku gospodarczego wiązałaby się z równoczesną rozbiórką istniejącego przed realizacją tej nadbudowy dachu budynku należałoby rozstrzygać niniejszą sprawę w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Dodatkowo organ II instancji wskazał, że sentencja rozstrzygnięcia podjętego w mniejszej sprawie przez organ I instancji nie czyni zadość wskazaniom zawartym w decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2005 r, dotyczącym określenia zakresu spornej nadbudowy i parametrów części podlegającej ewentualnej rozbiórce. Brak powołanego wyżej opisu może bowiem budzić uzasadnione wątpliwości co do zakresu jego realizacji, a rozstrzygniecie zawarte w sentencji decyzji musi być tak sformułowane, aby wynikało z niego w sposób jednoznaczny, jaki obowiązek zostaje nałożony na stronę. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na powyższa decyzje [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł E. M.. Skarżący zarzucił, że w zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego sankcjonuje samowolę budowlaną, wykazuje zmienność wcześniej prezentowanego poglądu. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje . Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Ponadto Sąd Administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Przepis art. 134 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm. ) stanowi, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy , nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem prawa i jako taka podlega uchyleniu. W ocenie Sądu zasadne są ustalenia organów obu instancji, że w sprawie mamy do czynienia z samowolną nadbudową przedmiotowego budynku gospodarczego. Organ II instancji zasadnie wywiódł, że podnoszona przez skarżącą interpretacja nadbudowy, jako remontu nie może zostać przyjęta w świetle powołanych przez organ przepisów ustawy Prawo budowlane. Zdaniem Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy, nie ma zastosowania zaprezentowana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, interpretacji przepisu art. 48 ustawy Prawo budowlane, zmierzająca do ograniczenia możliwości rozbiórki części obiektu budowlanego. Powołane, przez organ II instancji, orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nigdy nie prezentowało przyjętej linii orzecznictwa sądowo-administracyjnego. Skoro bowiem, w świetle obowiązującego wówczas przepisu art. 48 ustawy Prawo budowlane, rozbiórce podlegał każdy budynek lub jego część, wykonywany bez wymaganego pozwolenia, od rygoru tego nie można było odstąpić w żadnym przypadku, chyba że samowolna budowa nie była dostrzeżona przez okres pięciu lat (art. 49 ustawy). Żadne względy społeczno-ekonomiczne nie mogły powodować odstąpienia od wydania nakazu rozbiórki obiektu. Także wzgląd na to, że rozebranie części budynku spowoduje trwałe uszkodzenia lub nawet zniszczenie starej substancji budynku nie usprawiedliwiało odstąpienia od zastosowania rygoru art. 48 ustawy. Wskazać należy, że w/w orzeczenie zapadło w okolicznościach gdy przepis art.. 48 ustawy Prawo budowlane zawierał inną niż obecnie regulacje i brzmiał "Właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ". Ustawa Prawo budowlane nie znała wówczas, obowiązującej obecnie możliwości legalizacji samowoli budowlanej. Zdaniem Sądu powyższa argumentacja każe jednoznacznie odrzucić pogląd prezentowany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jako taki który nie może mieć zastosowanie w niniejszej sprawie. Należy wskazać , że zaskarżona decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zapadła w oderwaniu od argumentacji zawartej w uzasadnieniu organ pierwszej instancji . Rozpoznając sprawę ponownie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zbada, czy w okolicznościach sprawy możliwa jest legalizacja przedmiotowej samowolnej nadbudowy budynku gospodarczego . Sąd podziela pogląd organ II instancji co do tego , że opis przedmiotu rozbiórki zawarty w decyzji organ pierwszej instancji jest wadliwy. Sentencja każdego nakazu rozbiórki musi zawierać szczegółowy opis przedmiotu rozbiórki i nie jest w tym zakresie dopuszczalne odwoływanie się do opisów zawartych w uzasadnieniu decyzji. Organ, orzekając ponownie zadba też o staranność redakcji własnego rozstrzygnięcia, zważywszy na uchybienie w tym zakresie w zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze powyższą argumentacje Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie orzekł jak w sentencji w trybie przepisu art.145 §1 pkt1 lit. a - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło