I SA/Po 254/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Gorzan Sędziowie Sędzia Włodzimierz Zygmont (spr.) Asesor sądowy WSA Roman Wiatrowski Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2007r. sprawy ze skargi L.M. i S.M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004r. I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżących L.M. i S.M. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; /-/ R. Wiatrowski /-/ G. Gorzan /-/ W. Zygmont W 2006r. podatnicy L. i S. małżonkowie M. złożyli wniosek o stwierdzenie nadpłaty i zwrot podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004r. Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...] Nr[...]– wydaną na imię obojga małżonków określił na kwotę [...] zł. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004r., naliczone na imię obojga małżonków. Podatniczka S.M. odebrała osobiście i pokwitowała odbiór na kopii decyzji w dniu [...] W dniu [...] do Urzędu Skarbowego wpłynęło odwołanie podatników z wnioskiem o uchylenie decyzji podatkowej za 2004r. oraz o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, które wpłynęło z 5 dniowym uchybieniem ustawowego 14 dniowego terminu do jego złożenia. Wniosek o przywrócenie terminu podatnicy uzasadniali tym, że podatnik zatrudniony jest na delegacji w firmie [...] i do domu przyjeżdża raz na trzy tygodnie. Ostatni raz był w domu [...] a decyzja została odebrana w dniu [...] Nie miał więc możliwości zapoznania się z treścią decyzji, a podatniczka nie miała możliwości przesłania mu decyzji pocztą, gdyż firma, w której pracuje ma adres korespondencyjny w [...] i przesyłki pocztowe dochodzą za granicę dopiero po dwóch tygodniach. Ponadto podatniczka ma ograniczone możliwości poruszania się z uwagi na swoją chorobę i sprawowanie opieki nad niepełnosprawną małoletnią córką. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] Nr [...] odmówił podatnikom przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie określenia należnego zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004r. Uzasadniając decyzję stwierdził, co następuje: podatnicy składając zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2004 jak i w złożonej korekcie zeznania za 2004r. wybrali w myśl zapisu art. 6 ust.2 ustawy podatkowej - łączne opodatkowanie dochodów małżonków. W opisanej sytuacji, tworzą więc jednolity podmiot opodatkowania. Przepis art. 92 § 3 O.p. stanowi, iż małżonkowie wspólnie opodatkowani na podstawie odrębnych przepisów ponoszą solidarną odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe . W tej sytuacji w myśl art. 133 § 3 O.p., stroną postępowania są małżonkowie i każdy z nich jest uprawniony do działania w imieniu obojga, ponieważ są oni wspólnie opodatkowani na podstawie odrębnych przepisów i ponoszą solidarną odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe. Solidarna jest również ich wierzytelność o zwrot nadpłaty podatku. W myśl przepisu art. 162 § 2 O.p. należy przywrócić termin do złożenia odwołania na wniosek strony, jeśli uprawdopodobni ona, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. W świetle solidarnej odpowiedzialności małżonków wspólnie opodatkowanych podatkiem dochodowym od osób fizycznych, okoliczności nie pozwalające podatnikowi L.M. zapoznać się z decyzją - nie znajdują, uzasadnienia, ponieważ jedno ź małżonków w powyższym zakresie może czynić w imieniu swoim i małżonka określone czynności. Zatem złożenie odwołania w ustawowym terminie 14 dni od daty otrzymania decyzji na imię obojga małżonków, przez podatniczkę S.M. byłoby zgodne z solidarną odpowiedzialnością małżonków. Czynności jednego z małżonków jak działanie czy zaniechanie, wywierają skutek względem ich obojga. Nie można dać wiary twierdzeniu podatniczki, że w dobie obecnej techniki, brak możliwości otrzymywania korespondencji pocztowej w G. wcześniej jak tylko w terminach po 2 tygodniach od daty jej nadania, jak również niemożliwości odczytania treści decyzji np. drogą telefoniczną. Jednocześnie podatniczka S.M. czynnie brała udział w każdym stadium postępowania wyjaśniającego w Urzędzie Skarbowym. Dokonywała osobiście odbioru decyzji, złożenia odwołania z uchybieniem terminu. Zatem budził wątpliwości wpływ jej choroby jak i niepełnosprawność dziecka, na niedotrzymanie ustawowego terminu do wniesienia odwołania. W skardze podatnicy domagali się uchylenia postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] i przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w z dnia [...] Nr [...]W uzasadnieniu skarżący podkreślają, że opóźnienie w złożeniu odwołania miało miejsce tylko 5 dni. Podatniczka S.M. nie wiedziała, że może złożyć sama odwołanie i że wystarczy jeden podpis na odwołaniu. Spóźniła się ze złożeniem odwołania bo czekała za mężem aż przyjedzie do domu i wspólnie z mężem napiszą odwołanie. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. W myśl przepisu art. 162 § 2 O.p., należy przywrócić termin do złożenia odwołania na wniosek strony, jeśli uprawdopodobni ona, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Oceniając uchybienie terminu można brać pod uwagę , iż brak winy podatnika w przekroczeniu terminu należy analizować w płaszczyźnie jego subiektywnej oceny stanu rzeczy, zwłaszcza z uwzględnieniem stopnia wykształcenia i posiadanej wiedzy prawniczej oraz doświadczenia życiowego, a także z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej o swoje interesy. Prawdą jest, że w decyzji podatkowej z dnia [...] Naczelnika Urzędu Skarbowego w myśl art. 223 O.p. zamieszczone zostało pouczenie, o prawie strony do wniesienia odwołania do właściwego organu odwoławczego z podaniem terminu 14 dniowego do jego złożenia, liczonego od dnia otrzymania decyzji wraz z pouczeniem o zawarciu w odwołaniu zarzutów przeciw decyzji. Jednakże w tej specyficznej sytuacji i przy tak sformułowanym pouczeniu skarżący podatnicy mogli nie wiedzieć, że jako małżonkowie są jedną stroną postępowania oraz, że nie mają odrębnych uprawnień procesowych. Przepis art. 133 § 3 O.p. uznaje za jedną stronę postępowania małżonków opodatkowanych wspólnie z mocy odrębnych przepisów, którzy stosownie do art. 92 § 3 O.p. ponoszą solidarną odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe, jak również solidarnie będą występować z roszczeniem o zwrot nadpłat. Z treści tego przepisu wynika, że małżonkowie ci są jedną stroną postępowania. Nie mają więc odrębnych uprawnień procesowych. Organ podatkowy ma obowiązek prowadzenia jednego postępowania podatkowego i wydania jednej decyzji wobec obojga małżonków. Wspomniany art. 92 § 3 O.p. określa zasadę solidarnej odpowiedzialności małżonków za zobowiązania podatkowe, jeżeli odrębne przepisy wprowadzają wspólne opodatkowanie. Przepis art. 6 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest przypadkiem solidarnej odpowiedzialności małżonków za zobowiązania podatkowe prowadzącym do wspólnego ich opodatkowania od łącznej sumy ich dochodów. Konsekwencją tego uregulowania jest solidarność ich zobowiązania podatkowego i solidarna odpowiedzialność. Podatnik jest operatorem walca drogowego (roller operator), zaś jego małżonka z uwagi na swoją chorobę często traci przytomność. Małoletnią córka M.M. jest niepełnosprawna i wymaga stałej opieki, leczenia oraz wsparcia środowiskowego. Wobec tego mając na uwadze subiektywną ocenę stanu rzeczy po stronie podatników, należy stwierdzić, iż wykazali się adekwatną do ocenianej sytuacji faktyczno-prawnej starannością, jakiej można wymagać od tych podatników w zakresie dbania o swoje interesy. Potwierdza to fakt że, gdy tylko mąż podatniczki przyjechał z zagranicy, małżonkowie złożyli wniosek o przywrócenie terminu wraz z odwołaniem. Podatnik zatrudniony w firmie [...] Oddział w Polsce z siedzibą w [...], do domu rodzinnego przyjeżdżał raz na trzy tygodnie. Ostatni raz był w domu[...]. a decyzja została odebrana w dniu [...]Podanie o przywrócenie terminu wniesione zostało w dniu [...] a więc przed upływem 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Z tych powodów na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. "c", art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd orzekł, jak w sentencji wyroku. /-/ R. Wiatrowski /-/ G. Gorzan /-/ W. Zygmont