II GSK 326/08
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2008-09-09
Skład orzekający: Edward Kierejczyk, Magdalena Bosakirska, Małgorzata Korycińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieczytelna tabliczka pomiarowa tachografu, mimo że od ostatniego sprawdzenia nie upłynęły dwa lata, stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym?Ratio decidendi
Nieczytelna tabliczka pomiarowa tachografu jest uszkodzeniem, które powoduje powstanie obowiązku ponownego sprawdzenia tachografu i wymiany tabliczki, niezależnie od daty ostatniego sprawdzenia. Używanie pojazdu z uszkodzoną tabliczką stanowi niewypełnienie obowiązku sprawdzenia tachografu we właściwym czasie, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej.Stan faktyczny
W trakcie kontroli drogowej stwierdzono, że tabliczka pomiarowa tachografu w pojeździe należącym do T. P. Sp. z o.o. była nieczytelna. Organy nałożyły karę pieniężną, uznając, że nieczytelność tabliczki oznacza brak aktualnej kontroli okresowej. Spółka przedstawiła dowody na sprawdzenie tachografu w poprzednim okresie, jednak organy i Sąd I instancji uznały, że nieczytelność tabliczki wymagała ponownego sprawdzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, uznając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Edward Kierejczyk Sędziowie: del. WSA Magdalena Bosakirska (spr.) NSA Małgorzata Korycińska Protokolant Anna Tomaka-Magdoń po rozpoznaniu w dniu 9 września 2008 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 12 października 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 1481/07 w sprawie ze skargi T. P. Spółki z o.o. w P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W., 2. zasądza od T. P. Spółki z o.o. w P. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego kwotę 220 zł (słownie: dwieście dwadzieścia) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 12 października 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 1481/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. po rozpoznaniu sprawy ze skargi T. P. Sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2007 r., nr [...], w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 2006 r., orzekł, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu i zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego.
I
Za podstawę rozstrzygnięcia Sąd I instancji przyjął następujące ustalenia.
W dniu [...] października 2006 roku w miejscowości W. skontrolowano samochód ciężarowy z przyczepą, należący do T. P. Sp. z o.o. z siedzibą w P., dalej zwanej spółką T. P. W wyniku kontroli stwierdzono, że tabliczka pomiarowa tachografu zainstalowanego w pojeździe nie jest czytelna, wobec powyższego brak jest możliwości odczytania zapisanych na niej danych. Kierowca pojazdu podpisał protokół kontroli nie zgłaszając uwag.
Po wszczęciu postępowania administracyjnego spółka T. P. nadesłała do organu przy piśmie z dnia 7 listopada 2006 r. potwierdzoną kserokopię strony z księgi rejestrowej i potwierdzoną kserokopię faktury VAT [...], z których wynika, że tachograf został poddany sprawdzeniu w dniu 6 kwietnia 2006 r.
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w L. decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r., Nr [...], nałożył na spółkę T. P. kwotę 1000 złotych kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, które nie zostało poddane wymaganej kontroli okresowej lub badaniu kontrolnemu.
Jako podstawę nałożonej kary organ wskazał art. 92 ust. 1 pkt 2, 7, 8, art. 92 ust. 4 oraz lp. 11.1 ust 1 lit. d załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze. zm., dalej zwana utd).
W uzasadnieniu tej decyzji organ stwierdził, że jedynym potwierdzeniem posiadania aktualnej kontroli/legalizacji przez tachograf zainstalowany w pojeździe jest czytelna tabliczka pomiarowa zawierająca wszystkie wymagane dane.
W odwołaniu od powyższej decyzji spółka T. P. wskazała, że przedmiotowa decyzja wydana została bez podstawy prawnej. Spółka podniosła, że przedstawienie dowodu na okoliczność przeprowadzenia badania nastąpiło w toku postępowania administracyjnego, a organ arbitralnie przyjął, że jedynym faktem potwierdzającym przeprowadzenie badania jest czytelna tabliczka pomiarowa nie wskazując podstaw do odmowy mocy dowodowej przedstawionym przez skarżącego dowodom.
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy podzielając argumentację prawną tam zawartą. Organ II instancji podkreślił, że sprawdzenia urządzenia rejestrującego dokonuje się nie rzadziej niż raz na 24 miesiące, licząc od daty podanej na tabliczce pomiarowej, o ile wcześniej nie nastąpi uszkodzenie urządzenia rejestrującego, przekroczenie dopuszczalnych wartości błędów, uszkodzenie bądź utrata cechy nałożonej w trakcie sprawdzania lub tabliczki pomiarowej. Zatem z uwagi na nieczytelność tabliczki pomiarowej należało dokonać kolejnego sprawdzenia urządzenia rejestrującego. W związku z powyższym organ I instancji słusznie nałożył karę pieniężną.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. spółka zarzuciła:
1. naruszenie art. 7, 8, 107 k.p.a. poprzez brak wskazania przyczyn, dla których organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej dowodom wskazanym w toku postępowania,
2. wydanie decyzji w oparciu o art. 92 ust. 1 oraz lp. 11.1 ust.1 lit d) załącznika do utd, pomimo braku wypełnienia dyspozycji wskazanych przepisów,
3. wydanie decyzji w oparciu o § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 11 lutego 2005 roku w sprawie zezwoleń na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie instalacji lub napraw dla sprawdzenia urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym- tachografów samochodowych (Dz. U. Nr 33, poz. 295), pomimo braku sankcji prawnej, a nadto brak powiązania przedmiotowego aktu prawnego z karami przewidzianymi w ustawie o transporcie drogowym.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powołując się na art. 145 § 1 pkt 1 lit c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu wskazał, że spółka po wszczęciu postępowania w sprawie, przy piśmie z dnia 7 listopada 2006 r., załączyła potwierdzoną kserokopię strony z księgi rejestrowej i potwierdzoną kserokopię faktury VAT [...], z których wynika, że tachograf został poddany sprawdzeniu w dniu 6 kwietnia 2006 r. Organy obu instancji odmówiły wiarygodności temu dowodowi stwierdzając, iż w świetle treści art. 12 ust. 4 rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących, stosowanych w transporcie drogowym i art. 7 ust. 1 cytowanego wyżej Rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 11 lutego 2005 roku w sprawie zezwoleń na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie instalacji lub napraw oraz sprawdzenia urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym - tachografów samochodowych tabliczka pomiarowa jest jedynym potwierdzeniem posiadania aktualnej kontroli/legalizacji przez tachograf zainstalowany w pojeździe oraz, że w przypadku nieczytelności tabliczki pomiarowej należało dokonać kolejnego sprawdzenia urządzenia rejestrującego.
Sąd I instancji wskazał, że z przepisów przytoczonych przez organ wynika, iż tabliczka pomiarowa ma służyć wykonującym kontrolę sprawdzeniu, czy tachograf został poddany okresowej kontroli. W niniejszym stanie faktycznym tabliczka pomiarowa nie była uszkodzona i nie nastąpiła jej utrata, tylko data na tabliczce była nieczytelna. Skoro organ powziął wątpliwości, co do przeprowadzonego badania, powinien uwzględnić dowody przedstawione przez stronę, tj. kopię faktury nr [...] oraz kopię strony z księgi rejestrowej, z których wynikało, iż tachograf został poddany badaniu w dniu 6 kwietnia 2006 roku.
Wskazane wyżej wadliwości postępowania dowodowego, przede wszystkim w zakresie naruszenia art. 7, 75 § 1 k.p.a., zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. powinny skutkować uchyleniem decyzji organów obu instancji na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a.
Sąd I instancji wskazał, że postawiony przez stronę zarzut naruszenia prawa materialnego (pkt 2) skargi należy uznać za przedwczesny. Warunkiem formułowania zarzutów natury materialnej jest prawidłowa ocena dowodów i ustalenie stanu faktycznego, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
Odnośnie zarzutu sformułowanego w pkt 3 skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. stwierdził, że jest on niezasadny. Wbrew twierdzeniom skarżącego obowiązki stron, których niespełnienie skutkuje nałożeniem kar na podstawie norm sankcyjnych zawartych w ustawie o transporcie drogowym mogą być uregulowane w innych aktach prawnych niż wspomina wyżej ustawa. W niniejszej sprawie obowiązek przeprowadzenia okresowych kontroli tachografów wynika z przepisów wspólnotowych, tj. rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r., który przewiduje taką kontrolę, co najmniej raz na sześć lat, przy czym każde państwo członkowskie może ustalić krótszy odstęp między kontrolowaniem dotyczącym pojazdów zarejestrowanych na swoim terytorium. W przypadku Polski sprawdzenie urządzenia rejestrującego zainstalowanego w pojeździe samochodowym zarejestrowanym na jej obszarze wykonuje się nie rzadziej niż co 24 miesiące, co wynika z cytowanego § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 11 lutego 2005 roku.
II
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku i złożył Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W., a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:
1. przepisów postępowania, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej zwana p.p.s.a.), poprzez niewłaściwe jego zastosowanie:
- w związku z art. 7 k.p.a., 75 § 1 k.p.a. polegające na stwierdzeniu, iż organy orzekające w niniejszej sprawie naruszyły wyżej wymienione przepisy poprzez odmowę wiarygodności dowodowi z dokumentów w postaci potwierdzonej kserokopii strony z księgi rejestrowej i potwierdzonej kserokopii faktury VAT nr [...], podczas gdy z uzasadnienia decyzji organu II instancji powyższe nie wynika, albowiem organ nie kwestionował ani wiarygodności tych dowodów, ani faktu poddania tachografu kontroli w dniu wskazanym w wyżej wymienionych dokumentach, lecz wskazał, iż pomimo tego, że w dniu przedmiotowej kontroli drogowej nie upłynęły dwa lata od daty kontroli tachografu wynikającej z tych dokumentów, tachograf powinien być poddany stosownej kontroli z uwagi na bezsporny w niniejszej sprawie fakt nieczytelności tabliczki pomiarowej z uwagi na treść § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 11 lutego 2005 r. w sprawie zezwoleń na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie instalacji lub napraw oraz sprawdzania urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym - tachografów samochodowych
- w związku z art. 7 k.p.a. poprzez uznanie, że organy naruszyły przepisy postępowania poprzez nienależyte ustalenie stanu faktycznego sprawy i nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, podczas gdy wyżej wymienione braki w zakresie ustaleń faktycznych sprawy Sąd ustalił dopiero na skutek dokonania błędnej, odmiennej niż organy wykładni przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 3 lit. a rozdziału VI załącznika nr 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z 31 grudnia 1985 r.), § 7 ust. 1 rozporządzenia w sprawie zezwoleń na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie instalacji lub napraw oraz sprawdzania urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym -tachografów samochodowych;
2. prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 3 lit. a rozdziału VI załącznika nr 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z 31 grudnia 1985 r. dalej zwanego Rozporządzeniem nr 3821/85), § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 11 lutego 2005 r. w sprawie zezwoleń na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie instalacji lub napraw oraz sprawdzania urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym - tachografów samochodowym, poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż nieczytelność tabliczki pomiarowej nie stanowi o jej uszkodzeniu lub utracie cechy nałożonej w trakcie sprawdzania i nie uzasadnia przeprowadzenia kolejnego sprawdzenia urządzenia rejestrującego, jeżeli od dnia ostatniej kontroli nie upłynęły dwa lata.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ wskazał, że bezsporny w niniejszej sprawie jest fakt, że tabliczka pomiarowa tachografu zainstalowanego w skontrolowanym pojeździe była nieczytelna. Kasator nie zgodził się z twierdzeniem Sądu I instancji, że organy orzekające w niniejszej sprawie odmówiły wiarygodności dowodom w postaci potwierdzonej kserokopii strony z księgi rejestrowej i potwierdzonej kserokopii faktury VAT nr [...]. Organ II instancji przyznał bowiem, że z wyżej wymienionych dowodów wynika, iż sprawdzenia tachografu zainstalowanego w skontrolowanym pojeździe dokonano w dniu 6 kwietnia 2006 r., jednakże wskazał również na kolejny, bezsporny w niniejszej sprawie fakt, iż tabliczka pomiarowa tachografu była nieczytelna. W związku z powyższym organ II instancji stwierdził, że pomimo tego, iż w dacie kontroli nie upłynęły jeszcze dwa lata od ostatniego sprawdzenia tachografu, urządzenie rejestrujące nie zostało poddane kontroli okresowej lub badaniu kontrolnemu, albowiem zgodnie z § 7 ust 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 11 lutego 2005r. w sprawie zezwoleń na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie instalacji lub napraw oraz sprawdzania urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym — tachografów samochodowych, sprawdzania urządzenia rejestrującego dokonuje się nie rzadziej niż raz na 24 miesiące, licząc od daty podanej na tabliczce pomiarowej, o ile wcześniej nie nastąpi uszkodzenie urządzenia rejestrującego, przekroczenie dopuszczalnych wartości błędów, uszkodzenie bądź utrata cechy nałożonej w trakcie sprawdzania lub tabliczki pomiarowej.
Zdaniem kasatora powyższe jednoznacznie wskazuje, iż twierdzenia Sądu, że organy nie dały wiary wyżej wymienionym dowodom, nie znajduje potwierdzenia w uzasadnieniu decyzji organu II instancji. Wszystkie istotne okoliczności niniejszej sprawy zostały wyjaśnione, a stan faktyczny ustalony w niniejszej sprawie potwierdzał słuszność decyzji o nałożeniu kary za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, które nie zostało poddane wymaganej kontroli.
Strona wnosząca skargę kasacyjną wskazała, że zgodnie z art. art. 3 ust. 3 lit. a rozdziału VI załącznika nr 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 kontrole okresowe urządzeń zamontowanych w pojazdach są przeprowadzane co dwa lata, przy czym mogą być przeprowadzane przy okazji okresowego badania technicznego. Kontrole te obejmują: sprawdzenie czy urządzenie funkcjonuje prawidłowo, sprawdzenie czy urządzenie opatrzone jest znakiem zatwierdzenia typu, sprawdzenie czy zamontowana jest tabliczka pomiarowa, sprawdzenie czy plomby urządzeniu i na innych częściach instalacji są w stanie nienaruszonym, wyznaczenie faktycznego obwodu tocznego kół. Z kolei wobec brzmienia lit. b ust. 3 rozdziału VI załącznika nr I do w/w rozporządzenia kontrola mająca na celu stwierdzenie zgodności z postanowieniem rozdziału III pkt 3 lit f dotyczącym maksymalnych dopuszczalnych błędów w eksploatacji jest przeprowadzana co najmniej raz na sześć lat, przy czym każde Państwo Członkowskie może ustalić krótszy odstęp między takimi kontrolami, dotyczący pojazdów zarejestrowanych na swoim terytorium. Po takiej kontroli należy dokonywać wymiany tabliczki pomiarowej. Stosownie zaś do § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 11 lutego 2005 r. w sprawie zezwoleń na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie instalacji lub napraw oraz sprawdzania urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym - tachografów samochodowym sprawdzania urządzenia rejestrującego dokonuje się nie rzadkiej niż raz na 24 miesiące, licząc od daty podanej na tabliczce pomiarowej, o ile wcześniej nie nastąpi uszkodzenie urządzenia rejestrującego, przekroczenie dopuszczalnych wartości błędów, uszkodzenie bądź utrata cechy nałożonej w trakcie sprawdzania lub tabliczki pomiarowej. W świetle powyższego skarżący, z uwagi na nieczytelność tabliczki pomiarowej, powinien był dokonać kolejnego sprawdzenia tachografu, jednakże — jak stwierdzono podczas kontroli drogowej — nie uczynił tego, dlatego też na podstawie art. 92 ust. 1 utd oraz lp. 11.1 ust.l lit. d załącznika do tej ustawy została na niego nałożona kara pieniężna w wysokości 1.000,00 zł.
W związku z powyższym, zdaniem kasatora, wykładnia wskazanych przepisów przedstawiona przez Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, była błędna i doprowadziła Sąd do uznania, iż organy w niniejszej dopuściły się omówionych wyżej naruszeń przepisów postępowania.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przystępując do rozpoznania skargi kasacyjnej należy przypomnieć, że stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny /dalej zwany NSA/ rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Oznacza to, że zakres rozpoznania sprawy przez NSA, poza nieważnością postępowania, która w sprawie niniejszej nie zachodzi, jest ograniczony do zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
Granice skargi kasacyjnej wyznaczają podstawy kasacyjne, w których należy przywołać konkretne przepisy prawa, które naruszył Sąd I instancji oraz określić sposób naruszenia tych przepisów.
Rozpoznawana skarga została oparta na obydwu podstawach kasacyjnych z art. 174 p.1 i p.2 p.p.s.a.
Kasator zarzucił:
1/ naruszenie prawa procesowego, tj. art.145 § 1 p.1 lit.c p.p.s.a. przez niewłaściwe jego zastosowanie i błędne uznanie przez Sąd, że organy z naruszeniem art. 7 i 75 § 1 kpa nie wyjaśniły należycie stanu sprawy, który to błąd spowodowany był błędną wykładnią przepisów prawa materialnego,
2/ naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 3 ust. 3 lit.a rozdz.VI załącznika nr 1 do Rozporządzenia 3821/85 oraz § 7 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 11 lutego 2005 r. polegającą na przyjęciu, że nieczytelność tabliczki pomiarowej nie stanowi o jej uszkodzeniu.
Skarga kasacyjna jest uzasadniona.
W sprawie niniejszej najpierw należało rozważyć zasadność zarzutu błędnej wykładni przepisów prawa materialnego, bowiem od tej kwestii zależy zakres koniecznego postępowania dowodowego oraz zasadność postawionego organowi przez Sąd I instancji zarzutu nieustalenia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, co z kolei umożliwi ocenę trafności zarzutu kasacyjnego naruszenia przez Sąd I instancji prawa procesowego i uchylenia decyzji z tej przyczyny.
Na wstępie przypomnieć należy, że w dniu 16 kwietnia 2003 r. został podpisany w Atenach Traktat dotyczący przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej do Unii Europejskiej (DZ.U.UE.L. 2003.236.33 ze zm. opublikowany w Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864), który wszedł w życie w dniu 1 maja 2004 r. Art. 2 Traktatu, w części pierwszej - Zasady, stanowi, że od dnia przystąpienia nowe Państwa Członkowskie są związane postanowieniami Traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot i Europejski Bank Centralny przed dniem przystąpienia; postanowienia te są stosowane w nowych Państwach Członkowskich zgodnie z warunkami określonymi w tych Traktatach i w akcie przystąpienia.
W praktyce przepis ten oznacza, że Rzeczpospolita Polska związana jest postanowieniami Traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot i Europejski Bank Centralny przed dniem przystąpienia. Postanowienia te są stosowane w nowych Państwach członkowskich zgodnie z warunkami określonymi w traktatach i w Akcie przystąpienia. Zgodnie z art. 249 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską rozporządzenia wydane przez organy wspólnoty mają zasięg ogólny, wiążą w całości i są bezpośrednio stosowane we wszystkich Państwach Członkowskich.
Takim aktem jest Rozporządzenie Rady(EWG) nr 3821/85.
Zgodnie z art. 10 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską Państwa Członkowskie podejmują wszelkie właściwe środki ogólne lub szczególne w celu zapewnienia wykonania zobowiązań wynikających z Traktatu lub działań instytucji Wspólnoty.
Wykładnia przepisów prawa polskiego mających na celu usprawnienie realizacji postanowień Rozporządzenia 3821/85 musi więc mieć na względzie treść Rozporządzenia i cel, któremu ono służy.
Zgodnie z akapitem 11 preambuły do Rozporządzenia 3821/85 urządzenia rejestrujące (tachografy) powinny być niezawodne, łatwe w użyciu i skonstruowane w taki sposób, aby zminimalizować jakąkolwiek możliwość oszustw. Zgodnie z akapitem 16 konieczne jest, by pracodawcy i kierowcy byli odpowiedzialni za prawidłowe funkcjonowanie urządzeń rejestrujących oraz by z należytą dbałością wykonywali czynności wynikające z przepisów, zaś z akapitu 20 cytowanej preambuły wynika, że pożądane jest zapewnienie jednolitych wymagań dotyczących okresowych kontroli i badań, którym urządzenia mają podlegać po zainstalowaniu.
Realizując te cele Rozporządzenie 3821/85, które wiąże w Polsce bezpośrednio, stanowi w art. 12 ust. 4, że “W celu poświadczenia, że instalacje urządzenia rejestrującego wykonano zgodnie z wymaganiami niniejszego Rozporządzenia, przytwierdza się tabliczkę pomiarową, zgodnie z warunkami przewidzianymi w załącznikach I i IB".
Załącznik IB do Rozporządzenia 3821/85 ustanawia wymagania dotyczące budowy, badań, instalacji i kontroli tachografów. Punkt 249 rozdziału V tego załącznika (IB) poświęcony jest tabliczce pomiarowej. Punkt ten stanowi, że tabliczka pomiarowa jest łatwa do odczytania i łatwo dostępna, a po każdej inspekcji mocuje się nową tabliczkę.
Zagadnienia związane z prowadzeniem działalności gospodarczej w zakresie instalacji lub napraw i sprawdzania urządzeń rejestrujących w Polsce reguluje cytowane wyżej Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 11 lutego 2005 r. będące rozporządzeniem wykonawczym do ustawy z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach (Dz. U. z 2005 r. Nr 33, poz. 295). Zgodnie z powołanym wyżej art. 10 Traktatu przepisy tego polskiego rozporządzenia powiązane ściśle z Rozporządzeniem 3821/85 muszą być tak interpretowane, aby przyczyniać się do realizacji celów wskazanych wyżej i zawartych w preambule do Rozporządzenia 3821/85 i samym Rozporządzeniu.
Zgodnie z § 7 rozporządzenia z dnia 11 lutego 2005 r. sprawdzanie tachografu wykonuje się nie rzadziej niż co 24 miesiące, licząc od daty naniesionej na tabliczkę pomiarową, o ile wcześniej nie nastąpi uszkodzenie urządzenia rejestrującego, przekroczenie dopuszczalnej wartości błędów, uszkodzenie bądź utrata cechy nakładanej w czasie sprawdzania lub tabliczki pomiarowej.
Uregulowanie to należy rozumieć w ten sposób, że przy normalnej eksploatacji tachografu i jego prawidłowym funkcjonowaniu sprawdzenie przeprowadza się co 24 miesiące, licząc od daty umieszczonej na tabliczce pomiarowej. W sytuacjach wymienionych w końcowej części przepisu, tj. w razie uszkodzenia urządzenia rejestrującego, przekroczenia dopuszczalnej wartości błędów, uszkodzenia bądź utraty cechy nakładanej w czasie sprawdzania lub uszkodzenia bądź utraty tabliczki pomiarowej, sprawdzenie musi być dokonane niezależnie od upływu okresu 24 miesięcy. Regulacja taka jest oczywiście zasadna i stanowi realizację wymagań wynikających z cytowanego wyżej Rozporządzenia 3821/85, z których wynika, że tabliczka pomiarowa ma być łatwa do odczytania i stanowi poświadczenie, że instalacje urządzenia rejestrującego wykonano zgodnie z wymaganiami Rozporządzenia, zaś celem uregulowań jest zminimalizowanie możliwości oszustw.
Tabliczka pomiarowa, która jest nieczytelna, a w szczególności nie zawiera daty ostatniego sprawdzenia, nie spełnia w ogóle swojej funkcji, tzn. nie umożliwia w czasie kontroli drogowej sprawdzenia, czy tachograf jest sprawny i odpowiada wymaganiom oraz, czy był skontrolowany we właściwym czasie, tj. nie dawniej niż przed 24 miesiącami. Tabliczka pomiarowa, która jest nieczytelna nie daje w czasie kontroli drogowej informacji, która powinna z niej wynikać, i której uzyskanie w czasie kontroli drogowej (a nie później), jest celem zamontowania tabliczki.
Tabliczka pomiarowa, która jest nieczytelna nie spełnia swoich podstawowych funkcji, zatem jest uszkodzona, a jeżeli jest uszkodzona, tachograf podlega sprawdzeniu, zaś tabliczka podlega wymianie, niezależnie od daty ostatniego sprawdzenia. Uszkodzona tabliczka powinna być wymieniona niezwłocznie po stwierdzeniu uszkodzenia, a pojazd z nieczytelną tabliczką pomiarową tachografu nie może być używany do wykonywania transportu drogowego, dopóki uszkodzenie nie zostanie usunięte. Używanie pojazdu z uszkodzoną tabliczką stanowi niewypełnienie obowiązku sprawdzenia tachografu we właściwym czasie, tj. niezwłocznie po stwierdzeniu, że tabliczka pomiarowa jest uszkodzona. Obowiązek dbałości i prawidłowy stan tabliczki pomiarowej i tachografu spoczywa na przedsiębiorcy.
Przechodząc od powyższych rozważań na grunt sprawy niniejszej należy stwierdzić, że Sąd I instancji dokonał błędnej wykładni przepisów prawa materialnego, tj. § 7 rozporządzenia Ministra Pracy z dnia 11 lutego 2005 r. w związku z p.249 załącznika nr 1B do Rozporządzenia nr 3821/85 i błędnie uznał, że tabliczka pomiarowa, która jest nieczytelna nie jest uszkodzona i nie powoduje obowiązku sprawdzenia tachografu i wymiany tabliczki.
Opierając się na błędnej wykładni przepisów prawa materialnego Sąd I instancji błędnie ocenił, że okoliczność związana z ostatnim sprawdzeniem tachografu, udokumentowanym nieczytelną tabliczką pomiarową, może być dowiedziona w inny sposób, a nieprzeprowadzenie tych dowodów przez organ stanowi uchybienie procesowe z art. 7 i 75 § 1 kpa skutkujące uchyleniem obu decyzji na podstawie art. 145 § 1 p.1 lit.c p.p.s.a.
W istocie rzeczy data ostatniego sprawdzenia tachografu nie ma żadnego znaczenia w sprawie, skoro to sprawdzenie nie było udokumentowane w czasie kontroli drogowej prawidłową tabliczką pomiarową, bowiem uszkodzenie tabliczki pomiarowej powoduje powstanie obowiązku ponownego sprawdzenia tachografu i to właśnie tego obowiązku nie dopełnił przedsiębiorca. Okoliczność, że swój poprzedni obowiązek wykonał we właściwym czasie i że od tego czasu nie upłynęły dwa lata pozostaje bez znaczenia dla oceny nowego, następnego obowiązku spowodowanego posiadaniem uszkodzonej tabliczki pomiarowej.
Z tych względów zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa procesowego był uzasadniony.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny weźmie pod uwagę zaprezentowaną wyżej wykładnię przepisów prawa materialnego i ponownie oceni, czy zakres zgromadzonego materiału dowodowego był wystarczający do wydania decyzji, w sytuacji kiedy nieczytelność tabliczki pomiarowej nie była sporna między stronami.
Zważywszy powyższe Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 203 p.1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. i zasądził kwotę 220,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Na sumę tę składa się kwota 100 zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego od skargi kasacyjnej oraz na podstawie § 14 ust. 2 p.2 lit.b w związku z § 14 ust.1 p.1 lit.a i § 6 p.2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz.1349 z późn. zmianami) kwota 120,00 zł tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego, który sporządził skargę kasacyjną, ale nie uczestniczył w rozprawie przed NSA i nie reprezentował strony w postępowaniu przed sądem I instancji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło