VI SA/Wa 1034/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Bosakirska Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Protokolant Monika Staniszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej i palnej sportowej oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] lutego 2007 r. nr cofającą A. P. pozwolenie na posiadanie broni palnej bojowej i sportowej. Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 18 ust. 5 pkt 4 i art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity Dz.U. z 2004 r., Nr 52, poz. 525) oraz § 5 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 kwietnia 2000 r. w sprawie przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji (Dz. U. z 2000 r. Nr 27, poz.343 ze zm., dalej Rozporządzenie). Zgodnie z art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń w przypadku naruszenia przez osobę posiadającą pozwolenie zasad przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji, o których mowa w art. 32 ust. 1 ustawy o broni i amunicji. Przepis ten stanowi, iż broń i amunicję należy przechowywać i nosić w sposób uniemożliwiający dostęp do nich osób nieuprawnionych, delegując w ust. 2 uprawnienie do określenia w drodze rozporządzenia, szczegółowych zasad i warunków przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji, z uwzględnieniem zabezpieczeń uniemożliwiających dostęp do broni i amunicji osobom trzecim, dla Ministra właściwego do spraw wewnętrznych. § 5 Rozporządzenia przewiduje natomiast, iż osoby posiadające broń palną i amunicję, są obowiązane przechowywać ją w kasetach metalowych na trwałe przymocowanych do elementów konstrukcyjnych budynku lub metalowych szafach albo sejfach, posiadających zamki atestowane. Podstawę faktyczną stanowiło uzyskanie przez organy Policji informacji o dokonanej w nocy z 1 na 2 lipca 2006 r. przez nieznanych sprawców kradzieży broni palnej bojowej na szkodę A. P., przy czym z ustaleń dokonanych przez organ Policji wynikało, że strona utraconą broń palną bojową przechowywała w swoim samochodzie, w saszetce, schowanej pod fotelem kierowcy. Organ podkreślił, iż posiadanie broni palnej na podstawie ważnego pozwolenia, nakłada na jej właściciela obowiązek prawidłowego jej zabezpieczenia oraz obchodzenia się z nią w taki sposób, aby nie stwarzało to zagrożenia dla jej posiadacza i innych osób. Tymczasem zachowanie skarżącego dowodzi rażącego niedbalstwa, bowiem wskutek naruszenia przez niego zasad dotyczących przechowywania i właściwego zabezpieczenia broni doszło do jej utraty, w wyniku czego broń dostała się w ręce przestępcy lub przestępców, co z punktu widzenia interesu publicznego, nie jest sprawą obojętną. Fakt ten ma bowiem ścisły związek z ochroną bezpieczeństwa i porządku publicznego, bowiem osoba, która dokonała kradzieży broni palnej może jej użyć do popełnienia innych przestępstw. W konsekwencji zachowaniu przez stronę pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej i palnej sportowej wyraźnie sprzeciwia się interes społeczny, który wymaga, aby bronią palną dysponowały jedynie osoby, gwarantujące bezpieczne i zgodne z przepisami jej posiadanie. Zdaniem organu, z analizy materiału dowodowego można wręcz domniemywać, iż w taki sposób skarżący postępował niejednokrotnie, a jedynie przypadek sprawił, iż ujawniło się to w okolicznościach związanych z dokonaną na jego szkodę kradzieżą. W odwołaniu skarżący podniósł, iż organ nie dołożył należytej staranności, aby wyjaśnić wszystkie okoliczności utraty przez niego broni palnej, w szczególności za bezpodstawne uznał domniemanie organu o wielokrotnym przechowywaniu broni w sposób umożliwiający dokonanie jej kradzieży. Podkreślił, że pozostawienie broni w samochodzie nie było zamierzone i celowe, a przyczyną wymienionych zdarzeń był splot niefortunnych okoliczności. Skarżący wyjaśnił, iż przebywając na działce rekreacyjnej około godziny 20 lub 21 wspólnie z żoną podjął decyzję o powrocie do mieszkania w W., po czym po dotarciu do mieszkania przed powrotem na działkę wyjął z sejfu pistolet i włożył go do saszetki z dokumentami. Zaznaczył, że od dnia 30 czerwca 2006 r. odczuwał dolegliwości związane z bardzo silnymi bólami głowy oraz zasłabnięciami, dlatego też będąc jeszcze w mieszkaniu, z uwagi na atak bólu głowy zażył leki uśmierzające ból. Po przybyciu na działkę około godz. 22.00 lub 23.00 stan jego zdrowia uległ znacznemu pogorszeniu wskutek czego w trakcie wyjmowania bagaży z samochodu zasłabł i stracił przytomność. Po jej odzyskaniu zażył kolejne leki i postanowił odpocząć przed powrotem do W., jednakże usnął, a żona nie posiadając wiedzy o pozostawieniu przez skarżącego w samochodzie saszetki z dokumentami i bronią, zamknęła samochód i włączyła w nim alarm. Skarżący podkreślił, iż zna warunki i zasady przechowywania broni palnej i dlatego też w miejscu zamieszkania posiada atestowany sejf metalowy spełniający wymagania ustawy o broni i amunicji a przez czternastoletni okres posiadania broni nigdy nie pozostawił jej bez nadzoru. Po przeprowadzeniu postępowania i ponownym rozpatrzeniu sprawy, Komendant Główny Policji utrzymał decyzję w mocy. Wywodził, że prawo do posiadania broni jest uprawnieniem wyjątkowym, ponieważ dostęp do niego podlega administracyjnej reglamentacji i ma ścisły związek ze sferą bezpieczeństwa i porządku publicznego, dlatego też ustawodawca wymaga od osób nią dysponujących spełnienia określonych wymogów co do jej przechowywania. Podkreślił, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie jednoznacznie wskazuje, że skarżący zasadom tym uchybił. Nie stanowią usprawiedliwienia podnoszone argumenty, iż do utraty broni doszło z powodu jego złego samopoczucia, w szczególności dlatego, iż skarżący nie posiada na działce warunków do przechowywania broni. Niezależnie od swego samopoczucia, jego broń w tym miejscu nigdy nie była przechowywana zgodnie z przepisami. Ponadto, z powodu niewłaściwego jej przechowywania została skradziona, a więc niewątpliwie dostała się w ręce osób nieuprawnionych, co stanowi istotne zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego, a tym samym dla interesu społecznego. Organ wskazał na stosowaną rygorystyczną politykę w stosunku do osób, które swoim postępowaniem doprowadziły do utraty broni, tym bardziej w sytuacjach, gdy broń ta nie odnalazła się. Skarżący pozostawiając broń w samochodzie zlekceważył w ocenie organu zasady bezpiecznego przechowywania broni, a tym samym w interesie publicznym nie leży zachowanie mu prawa do jej posiadania, skoro swoim postępowaniem spowodował, iż znalazła się ona w rękach przestępcy lub przestępców. Organ dodał, iż strona uchybiła także zasadom noszenia broni, bowiem z Rozporządzenia wynika, że broń palną do ochrony osobistej nosi się w stanie zabezpieczonym, w sposób niewidoczny, w kaburze przylegającej do ciała, podczas gdy skarżący podróżując samochodem wkłada broń do saszetki. Zgodnie natomiast z art. 10 ust. 4a ustawy o broi i amunicji noszenie broni oznacza każdy sposób przemieszczania broni przez osobę posiadającą pozwolenie na tę broń a więc skarżący także jadąc samochodem winien mieć ją w kaburze. Na marginesie organ zaznaczył, iż prawdopodobnie, gdyby strona postępowała z bronią zgodnie z przepisami, nie doszłoby do jej utraty. Odnosząc się do okoliczności utraty broni przedstawionych w odwołaniu organ stwierdził, że odbiegają one od wyjaśnień strony i świadków złożonych w toku postępowania karnego i dlatego nie uznał ich za wiarygodne. Organ przypomniał, iż skarżący przesłuchany w dniu 2 lipca 2006 r., bezpośrednio po stwierdzeniu włamania do samochodu nie wspominał o złym samopoczuciu, wręcz przeciwnie, informował, że uczestniczył po powrocie z W. w grillu i pił piwo, a także nie pamiętał czy saszetkę zostawił w samochodzie czy też w domu. Nie ma zatem podstaw by stwierdzić, iż powyższa wersja wydarzeń przedstawiona wówczas była nieprawdziwa. Komendant Główny Policji stwierdził jednocześnie, iż niezależnie od tego jakie były powody pozostawienia broni w samochodzie, skarżący uchybił przepisom dotyczącym przechowywania i noszenia broni, a z powodu jego lekceważącego do nich podejścia jego broń dostała się w ręce osób nieuprawnionych, zatem słuszną i celową jest decyzja organu I instancji cofająca mu pozwolenie na broń palną bojową i sportową. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. P. podniósł, iż fakt, że organy Policji nie stwierdziły użycia skradzionej broni do popełnienia przestępstwa świadczy o tym, że sprawcy kradzieży byli przestępcami okazjonalnymi, a tym samym argumentacja, że broń ta może być użyta do popełniania innych przestępstw jest co najmniej przedwczesna. Organy Policji nie podjęły żadnych czynności, zmierzających do ustalenia i przesłuchania osoby, która oddała mu dokumenty, znajdujące się w kradzionej saszetce i to mimo podania jej nazwiska i numeru telefonu komórkowego. Zaniechanie tej czynności miało negatywny wpływ na końcowy efekt dochodzenia i w konsekwencji również na zaskarżone decyzje obu organów Policji. Zaznaczył, że istotą posiadania broni palnej do ochrony osobistej jest możliwość jej ewentualnego użycia w każdym miejscu, a zwłaszcza podczas pobytu na działce rekreacyjnej. W tej sytuacji trudno oczekiwać, aby spał z bronią w kaburze, mając ją na pasku lub trzymał broń w metalowej kasecie lub szafie, co w razie ewentualnego napadu w trakcie snu uniemożliwiłoby mu jej wykorzystanie do celów obronnych. Powyższe prowadzi do wniosku, że oba organy w sposób rozszerzający skorzystały z prawa do swobodnego uznania, stanowiącego w myśl art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy o broni i amunicji fakultatywną podstawę do cofnięcia pozwolenia na broń. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, iż analiza zebranych materiałów pozwala na stwierdzenie, że skarżący nie przechowywał broni w sposób uniemożliwiający dostęp do niej osób nieuprawnionych, pozostawiwszy broń bez żadnego dozoru, co spowodowało jej kradzież. Organ przyznał, że przepis art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy o broni i amunicji ma charakter fakultatywny, jednak jego zdaniem ustalony w sprawie stan faktyczny pozwalał na stwierdzenie, iż zasadne jest cofnięcie skarżącemu pozwolenia na broń. Organ powtórzył, iż skarżący nie posiadał na działce warunków do przechowywania broni, jak również nie nosi broni w sposób zgodny z przepisami prawa, przewożąc ją w trakcie jazdy samochodem w saszetce pod siedzeniem. Właściwe noszenie i przechowywanie broni nie stanowi w ocenie organu przeszkody do jej użycia w momencie ewentualnego zagrożenia życia lub zdrowia, z pewnością natomiast utrudnia, jeśli nie wyklucza, możliwość dostania się jej w ręce osób nieuprawnionych. Odnosząc się do zarzutu braku podjęcia przez organy Policji czynności zmierzających do przesłuchania osoby, która oddała skarżącemu dokumenty, organ stwierdził, że z akt sprawy wynika, iż jednostka prowadząca postępowanie w sprawie kradzieży próbowała według danych podanych przez stronę ustalić tę osobę, ale bezskutecznie. Fakt, iż skarżący odzyskał dokumenty, jak również, że dotychczas broń nie została użyta do popełnienia przestępstwa, nie zmienia stanu faktycznego w sprawie, tj. tego, że przechowywał on broń niezgodnie z przepisami prawa czym spowodował jej utratę i dostanie się w ręce przestępcy. W sytuacji więc, w której skarżący wykazał się lekceważącym podejściem do zasad przechowywania broni, wskutek czego dostała się ona w ręce osoby nieuprawnionej, nie może zostać uwzględniony argument skargi dotyczący konieczności dysponowania bronią do ochrony osobistej w związku z rodzajem zatrudnienia. Organ zaznaczył, iż brak własnej broni do ochrony osobistej nie uniemożliwia skarżącemu wykonywania zadań pracownika ochrony, bowiem może on zostać w nią wyposażony przez swojego pracodawcę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Wymaga podkreślenia, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, ale nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co wynika z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.). Kontrolując zaskarżoną decyzję pod kątem powyższych kryteriów, w ocenie Sądu, skarga nie ma uzasadnionych podstaw. Przedmiotem zarzutów objętych skargą jest decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2007 r., utrzymująca w mocy zaskarżoną decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] lutego 2007 r., którą cofnięto pozwolenie na posiadanie broni palnej bojowej i sportowej z uwagi na naruszenie zasad jej przechowywania. Podkreślić należy, że w rozpatrywanej sprawie stan faktyczny został ustalony i przedstawiony z wystarczającą starannością. Administracyjne postępowanie wyjaśniające zostało uzupełnione materiałami z dochodzenia prowadzonego w związku z kradzieżą broni. Nie ulega więc wątpliwości, że ukradziona skarżącemu broń palna bojowa została przez niego pozostawiona w samochodzie, bez należytego zabezpieczenia i nie ma znaczenia, w świetle obowiązujących zasad przechowywania broni, że samochód był zamknięty i włączony alarm. Ocena tego postępowania, którego skutkiem jest przejęcie tej broni przez przestępcę, dokonana została w sposób zgodny z prawem i nie przekroczyła granic swobodnego uznania organów Policji przy rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy. Zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r., broń i amunicję należy przechowywać w sposób uniemożliwiający dostęp do nich osób nieuprawnionych. Posiadanie broni na podstawie ważnego pozwolenia nakłada na jej posiadacza obowiązek prawidłowego jej zabezpieczenia. Obowiązek ten trwa przez cały czas posiadania broni i amunicji, bez wyłączeń czasowych, a przepisy wykonawcze (rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 kwietnia 2000 r. w sprawie przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji) szczegółowo określają dopuszczalne miejsca (sposób) przechowywania broni i amunicji. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 kwietnia 2000 r. szczegółowo określa dopuszczalne miejsca (sposób) przechowywania broni i amunicji. Przepis § 7 tego rozporządzenia stanowi wyraźnie, że broń palną do ochrony osobistej lub ochrony bezpieczeństwa innych osób oraz mienia nosi się w stanie zabezpieczonym, w sposób niewidoczny, w kaburze przylegającej do ciała. Stąd nie ma znaczenia, że przebywając na działce rekreacyjnej skarżący powołuje się na warunki jakie posiada do przechowywania broni w miejscu zamieszkania: atestowany sejf metalowy spełniający warunki Rozporządzenia. Z powołanym przepisem związany jest przepis art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy o broni i amunicji, w myśl którego właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń w przypadku naruszenia przez osobę posiadającą pozwolenie zasad przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji, o których mowa w art. 32 powołanej ustawy. Należy podkreślić, że Komendant Główny Policji trafnie podniósł, że celem określenia warunków przechowywania broni palnej jest niewątpliwie uniemożliwienie, a na pewno utrudnienie dostępu do niej osobom nieuprawnionym. Jest oczywiste, że broń bojowa nie może być przechowywana pod siedzeniem w samochodzie, bez względu na to, czy jest w saszetce, czy w kaburze. Takiej możliwości przepisy regulujące jej przechowywanie nie przewidziały. Ich celem, czyli zamysłem Ustawodawcy jest obowiązek posiadacza zachowania nad bronią pełnej, całkowitej i ścisłej kontroli przez cały czas, w którym nie jest możliwe jej przechowywanie we wskazany sposób, a więc przez czas jej nieużywania, przez czas jej transportu i noszenia. Sąd podziela stanowisko, że organy Policji miały podstawę do uznania, że w rozpatrywanej sytuacji, pozostawiając broń bojową nawet w zamkniętym samochodzie, skarżący nie przewidział skutków własnego postępowania, nie zachował należytej staranności, a wręcz wykazał się lekkomyślnością. Nie usprawiedliwia także skarżącego fakt, że w miejscu zamieszkania broń była przechowywana w sposób właściwy. Obowiązujące w tej materii przepisy prawa są mu znane z racji wykonywanej pracy. Wbrew twierdzeniom skarżącego kwestia, czy na działce rekreacyjnej mógł inaczej zabezpieczyć broń, niż nosząc ja przy sobie w kaburze przy ciele, jak wskazują powołane przepisy, nie podlegała zawężającej interpretacji organu, bowiem przepis jest zrozumiały i oczywisty. Odpowiedzialność administracyjna, wyrażająca się w rozpatrywanym przypadku w cofnięciu pozwolenia na broń, jest następstwem naruszenia przez osobę posiadającą to pozwolenie zasad przechowywania broni, niezależnie od winy tej osoby. Sankcją w tym postępowaniu jest możliwość cofnięcia uprawnienia - pozwolenia na broń. Wynikająca z powołanego wyżej przepisu art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy o broni i amunicji sfera uznania administracyjnego organu Policji, który "może cofnąć pozwolenie na broń", w przypadku naruszenia przez osobę posiadającą pozwolenie zasad przechowywania broni i amunicji, jest w istocie znacząco ograniczona przez charakter samej ustawy o broni i amunicji oraz uregulowanego przez jej przepisy prawa do posiadania broni, a także przesłanki (kryteria) wydania pozwolenia na broń, określone przede wszystkim w art. 10 ustawy, odejście od których przemawia za cofnięciem pozwolenia. Jak stwierdzono w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2005 r., sygn. akt II OSK 97/05 (nie publ.), "posiadanie i używanie broni i amunicji stanowi tradycyjnie sferę daleko idącej reglamentacji administracyjno-prawnej. Oznacza to, że dostęp jednostki do broni poddany jest istotnym ograniczeniom, co wynika zarówno z monopolu państwa na stosowanie środków przemocy, jak i potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego. (...). Obowiązująca ustawa o broni i amunicji nie przewiduje systemu licencjonowania legalistycznego tj. takiego, w którym uprawnienie do posiadania broni uzyskuje się po spełnieniu określonych warunków; wprowadza natomiast system licencjonowania oportunistycznego, tj. uzależniającego uzyskanie uprawnienia od stosownej zgody (pozwolenia) właściwego organu Policji w drodze decyzji administracyjnej." Taki system licencjonowania związany jest z samym charakterem prawa do posiadania broni, którego w polskim systemie prawnym nie można zaliczyć do kategorii wolności i praw osobistych obywatela w świetle Konstytucji RP. Posiadanie broni jest ściśle reglamentowane, decyzja w sprawie pozwolenia na broń nie jest decyzją wydawaną w granicach uznania administracyjnego, lecz ma charakter decyzji związanej. Związany charakter decyzji, w formie której wydawane jest pozwolenie na broń, rodzi zarówno po stronie ubiegającego się o to pozwolenie obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających jego wydanie, a obowiązek udowodnienia okoliczności, które powodują cofnięcie pozwolenia na broń spoczywa na organach Policji orzekających w tej sprawie. Organ dokonał prawidłowej oceny ustalonego stanu faktycznego i w sposób wyczerpujący uzasadnił rozstrzygnięcie i jego podstawę materialnoprawną. Wbrew zarzutom skargi, w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się w postępowaniu organów Policji naruszenia prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, ani nie stwierdził uchybień procesowych, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu - uzasadniających wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Orzekając w sprawie Sąd wziął pod uwagę również podniesioną przez skarżącego potrzebę posiadania broni z uwagi na wykonywana pracę. Do kwestii tej odniósł się także organ stwierdzając, iż do wykonywania zadań ochrony, w których niezbędna jest broń palna, skarżący może być wyposażony przez pracodawcę i brak własnej broni nie uniemożliwia mu wykonywania zadań pracownika ochrony. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.