I SA/Po 578/07

WyrokWSA w Poznaniu2007-10-17

Skład orzekający: Sylwia Zapalska, Elwira Brychcy, Karol Pawlicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo ustalił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach, uwzględniając wszystkie dowody przedstawione przez stronę?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy podatkowe naruszyły przepisy postępowania podatkowego, w szczególności obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz wymóg zawarcia w decyzji uzasadnienia faktycznego sposobu ustalenia przychodu nie znajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach. Brak jasności co do uwzględnienia wszystkich dowodów, takich jak darowizny czy dochody córki, uniemożliwił sądowi kontrolę prawidłowości ustaleń organów.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia przez organ podatkowy zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych z nieujawnionych źródeł przychodów za rok 2001. Organ I instancji ustalił podatek, uznając, że wydatki strony przekraczały ujawnione dochody. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił tę decyzję, częściowo uwzględniając argumenty strony dotyczące niższych kosztów utrzymania, ale nadal ustalił zobowiązanie podatkowe. Strona skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, kwestionując sposób ustalenia przychodu.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania oraz wstrzymał wykonanie decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwia Zapalska Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy as.sąd. WSA Karol Pawlicki /spr./ Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Ajnbacher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2007 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatek dochodowy od osób fizycznych od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2001r 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr [...], 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej W. P. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. wstrzymuje wykonanie decyzji wymienionych w pkt 1 do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/ K. Pawlicki /-/ S. Zapalska /-/ E. Brychcy Decyzją z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego ustalił W.P. zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych z nie ujawnionych źródeł przychodów za rok 2001 r. w wysokości [...]. Jako podstawę prawnomaterialną rozstrzygnięcia organ powołał art. 8, art. 10 ust. 1 pkt 9, art. 20 ust. 1 i 3 oraz art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ( Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) W uzasadnieniu organ wskazał, że z dokumentów znajdujących się w organie podatkowym, a dotyczących uzyskanych przychodów i poniesionych wydatków za rok 2001 wynika, że dochody małżonków J. i W.P. wyniosły: - [...] świadczeń Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, - [...] - dochód netto z ryczałtu ewidencjonowanego, ustalony w wyniku kontroli działalności gospodarczej. Łączny dochód małżonków wyniósł [...]. Małżonkowie J. i W.P. posiadają wspólność majątkową i w związku z tym organ postanowieniem z dnia [...] połączył w jedną całość postępowania podatkowe dotyczące w/w osób w sprawie opodatkowania dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nie ujawnionych za rok 2001. W oświadczeniu z dnia [...] o stanie majątkowym na dzień [...] podatnicy wykazali, że posiadali: - środki finansowe przechowywane poza bankami w kwocie [...], - środki finansowe ulokowane na rachunkach bankowych w kwocie [...], - garaż adaptowany na działalność gospodarczą w L., ul. O. [...], - garaż na samochód, - lokal mieszkalny w L., ul. O. [...], - samochód [...], - samochód [...], - samochód [...]. Natomiast na dzień [...] strona oświadczyła, że posiadała : - środki finansowe przechowywane poza bankami w kwocie [...], - środki finansowe ulokowane na rachunkach bankowych w kwocie [...], - garaż adaptowany na działalność gospodarczą L.,ul. O. [...], - garaż na samochód, - lokal mieszkalny w L., ul. O. [...], - samochód, - samochód. W oświadczeniu złożonym w dniu [...] o źródłach uzyskanych dochodów w [...] małżonkowie wykazali, że uzyskali dochody : W.P. - z renty w kwocie [...] - przychody z działalności gospodarczej w wysokości [...] J.P. - z emerytury w kwocie [...] - ze sprzedaży samochodu w kwocie [...]. W złożonym w dniu [...] oświadczeniu o poniesionych wydatkach w [...] W.i J.P. wykazali: - wyżywienie rodziny [...] - ubranie [...] - utrzymanie domu czynsz [...] - ogrzewanie [...] - elektryczność, gaz, woda, wywóz śmieci [...] - koszt remontu [...] - środki czystości [...] - opłata RTV, telefoniczne, internetowe [...] - eksploatacja samochodu [...] - podatek od nieruchomości [...] razem [...] Organ podatkowy przeprowadził kontrolę źródłową działalności gospodarczej za rok [...] W.P.. W wyniku kontroli ustalono, że dochód netto do dyspozycji strony wynosił [...]. W trakcie prowadzonego postępowania podatkowego strona przedłożyła oświadczenia z dnia [...] oraz [...] w których twierdziła, że posiadane zasoby finansowe pochodzą: - z pracy zarobkowej obojga małżonków od [...], - z bezpłatnego korzystania w latach [...] z mieszkania służbowego, - bezpłatnego wyżywienia w latach [...], a od [...] roku opłaty za wyżywienie minimalne, - w latach [...] z uprawy [...] ha ziemi, - w roku [...] sprzedaż ziemi, - w latach [...] zakup bonów oszczędnościowych i w związku z tym wygrane w niemałych kwotach, - od roku [...] lokowanych oszczędności na lokatach bankowych, - ze sprzedaży samochodów, - otrzymanych darowizn wolnych od podatku, - z działalności gospodarczej prowadzonej przez W.P. od [...]. Strona wskazała, że od roku [...] wraz z podatnikami zamieszkiwał M.L. - matka W.P., która w związku z tym przekazała stronie w roku [...] swoje oszczędności w kwocie [...]. Ponadto M.L. od roku [...] postawiła do dyspozycji strony uzyskiwaną emeryturę. Na podstawie uzyskanych informacji bankowych ustalono, że stan środków finansowych na rachunkach na dzień [...] wyniósł [...]. W związku z faktem powoływania się strony na oszczędności poczynione w latach [...] ubiegłego wieku, na podstawie zgromadzonych dowodów oraz posiadanych danych z zeznań podatkowych organ przeprowadził analizę uzyskanych przez stronę dochodów i wydatków za okres [...]. Z rozliczenia organu wynika, że środki finansowe jakie mogła zgromadzić strona na dzień [...] wynosiły [...]. W celu wyjaśnienia zaistniałych rozbieżności pomiędzy ustalonym stanem środków finansowych na dzień [...], a wykazanym przez stronę w złożonym oświadczeniu o posiadanych zasobach finansowych przechowywanych na rachunkach bankowych oraz poza bankami na dzień [...] i na dzień [...] jak również źródeł ich finansowania, organ podatkowy zwrócił się do strony, celem przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony. W składanych wyjaśnieniach w dniu [...] do protokółu przesłuchania w charakterze strony J.P. twierdził, że posiadane zasoby finansowe wykazane w oświadczeniach pochodziły z dochodów uzyskanych z pracy zarobkowej obojga małżonków od [...]. Podatnik poinformował, że od [...] korzystał z bezpłatnego mieszkania i wyżywienia, a przywilej ten związany był z charakterem wykonywanej pracy zawodowej, ponadto w latach [...] opłaty za wyżywienie były minimalne. Zdaniem strony miało to wpływ na powstanie oszczędności. Jednocześnie uzyskiwał dochody z tytułu wykonywania prac zleconych. Posiadane nadwyżki środków finansowych w latach [...]J.P. lokował w bonach oszczędnościowych, które według niego przynosiły duże wygrane. Na powyższe wyjaśnienia nie przedstawiono jakichkolwiek dowodów. Ze złożonych wyjaśnień wynika również, że w roku [...] strona przy zakupie mieszkania własnościowego, wykorzystała udzielony przez bank kredyt hipoteczny. Ponadto podatnik w wyjaśnieniach powoływał się na otrzymane w latach [...] darowizny od rodziców (którzy już nie żyją) i siostry matki, nie wskazał jednak w żaden sposób jakie kwoty były przedmiotem otrzymanych darowizn, poinformował, że nie został sporządzony na tę okoliczność żaden dokument, twierdził jednak, że kwoty tych darowizn nie podlegały opodatkowaniu. W wyjaśnieniach strona powołuje się również na dochody uzyskiwane z działalności gospodarczej prowadzonej przez W.P. od [...]. Z dokumentów znajdujących się w organie podatkowym wynika że W.P. rozpoczęła prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie handlu w [...]. Dochód netto z prowadzonej działalności gospodarczej (po należnych odliczeniach) w roku [...], czyli po [...] latach od uruchomienia działalności (ustalony w wyniku kontroli) wyniósł [...] tj; [...] dochód - [...] zapłacony zryczałtowany podatek dochodowy. J.P. oświadczył, że oszczędności w kwocie [...] wykazane w oświadczeniu majątkowym na dzień [...] jak również kwota [...] wykazana na [...] były środkami pieniężnymi przechowywanymi w domu. Powyższego strona w żaden sposób nie uprawdopodobniła. Jednocześnie do protokółu przesłuchania J.P. oświadczył, że żona W.P. nie będzie brała udziału w przesłuchaniu w charakterze strony. Organ podatkowy nie dał wiary, że oszczędności w kwocie [...] i [...] strona przechowywała w domu, tłumacząc to brakiem zaufania do instytucji banku państwowego. Z dokumentów uzyskanych z banków wynika niezbicie, że podatnik na bieżąco inwestował środki finansowe w lokatach, sam w złożonym wyjaśnieniu do protokółu przesłuchania strony zeznał, że śledził rynek finansowy i tam gdzie było to opłacalne, lokował pieniądze. Biorąc powyższe pod uwagę organ stwierdził, że wyjaśnienia strony dotyczące przechowywania środków finansowych poza systemem bankowym są sprzeczne z zasadami racjonalnego działania i doświadczenia życiowego. Działanie polegające na gromadzeniu oszczędności w domu byłoby nieracjonalne ekonomicznie i przeczyłoby temu, co podatnik oświadczył do protokółu przesłuchania o inwestowaniu środków finansowych. Z dokonanego rozliczenia dochodów i wydatków z lat [...] wynika, że zgromadzone i wykazane zasoby finansowe nie pokrywają poniesionych przez stronę wydatków, wyjątek stanowił rok [...], z którego dochody przewyższały wydatki, jednakże już rozliczenie roku [...] (mimo oszczędności z roku poprzedniego) oraz następnych lat , wykazuje poniesienie wydatków większych od zgromadzonych zasobów. Na podstawie dokumentów źródłowych organ ustalił, że strona w [...] uzyskała dochód w wysokości [...]. Wydatki strony w tym roku wyniosły [...]. Rozliczenie dochodów i wydatków w [...].: - środki pozostałe z [...] [...] - uzyskany dochód + [...] - środki do dyspozycji [...] - poniesione wydatki [...] - pozostała kwota na ewentualne oszczędności [...] Z informacji źródłowych o stanie środków na rachunkach bankowych wynikało, że na [...] małżonkowie posiadali zasoby w wysokości [...]. W ocenie organu sam fakt posiadania środków finansowych na rachunkach bankowych nie przesądza o legalności ich pochodzenia, a analiza materiału dowodowego wskazuje, że przychody pochodzące z opodatkowanych źródeł bądź wolnych od opodatkowania , jakie strona osiągnęła, w żaden sposób nie pozwalały na zgromadzenie na dzień [...] środków finansowych znajdujących się na wskazanych rachunkach bankowych. Ponadto organ zauważył, iż generalną zasadą postępowania dowodowego pozostaje to, że każdy kto z określonych faktów wyprowadza dla siebie korzystne skutki prawne, obowiązany jest ten fakt udowodnić. Mając zatem na uwadze tę ogólną regułę dowodzenia, jak też i charakter mających zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, stwierdzić należy, iż w postępowaniu w sprawie nieujawnionych źródeł przychodów, obowiązek wykazania źródeł przychodów ciąży na podatniku. Odnosząc przedstawione wyżej uwagi do okoliczności rozpatrywanej sprawy organ stwierdził, że wskazanym wymogom strona nie sprostała. Jej aktywność w toku prowadzonego postępowania sprowadzała się do niezmiennego podnoszenia, iż wykazane środki finansowe pochodziły z pracy zarobkowej oraz oszczędnego trybu życia, na poczet czego nie przedłożono żadnych dowodów. Mając na uwadze zgromadzony materiał dowodowy rozliczenie za rok [...] przedstawia się następująco: - pozostałe środki finansowe wynikające z rozliczenia [...] - stan środków na rachunkach na dzień [...] -[...] - brak zasobów finansowych na poczynione wydatki w [...] dotyczące oszczędności znajdujących się na rachunkach bankowych [...] W związku z powyższym poniesione przez stronę w [...] wydatki w wysokości [...], nie znalazły pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu i zgromadzonym majątku. Przepis art. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, że dochody z udziału w spółce nie będącej osobą prawną, ze wspólnej własności, wspólnego posiadania lub wspólnego użytkowania rzeczy lub praw majątkowych u każdego podatnika określa się proporcjonalnie do jego prawa w udziale w zysku. W przypadku braku przeciwnego dowodu, przyjmuje się że prawa do udziału w zysku są równe. Uwzględniając fakt, że małżonkowie W. i J.P. mieli równy udział w majątku wspólnym, wydatki nie znajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu J.P. za [...] wynoszą [...]. W myśl art. 30 ust.1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dochodów ( przychodów ) z nie ujawnionych źródeł przychodu nie łączy się z dochodami ( przychodami) z innych źródeł i pobiera się od nich podatek w formie ryczałtu w wysokości 75% dochodu. W odwołaniu z dnia [...], podpisanym przez oboje małżonków, zarzucono decyzji organu I instancji naruszenie przepisów art. 20 ust. 1 i 3 oraz art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przez błędna jego wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie. Ponadto zarzucono naruszenie art. 120 , 121 § 1, art. 122 i art. 191 Ordynacji podatkowej. Zdaniem strony organ podatkowy pominął w swojej analizie fakt aktywności zawodowej podatników w latach [...] oraz zgromadzone w tym okresie mienie. Organ, choćby ze względu na przedawnienie zobowiązań podatkowych, nie może podnosić argumentu, iż strona nie potrafi udokumentować wysokości swoich przychodów. Organ podatkowy pominął bez uzasadnienia lub z uzasadnieniem naruszającym prawo: - bezsporny fakt uzyskiwania dochodów z uprawy ziemi w latach [...] i jej sprzedaży, - dochody z pracy córki z lat [...] nie zostały uwzględnione, natomiast uwzględniono przypadające na nią statystyczne koszty utrzymania, - nie uwzględniono faktu posiadania środków finansowych przechowywanych poza systemem bankowym, zgromadzonych w czasie aktywności zawodowej , - nie uwzględniono faktu korzystania w latach [...] z bezpłatnego mieszkania oraz wyżywienia poprzez bezzasadne przypisanie ponoszonych na ten cel wydatków na podstawie danych statystycznych, - nie uwzględniono przychodów z tytułu zwrotu podatku dochodowego (ulga budowlano-remontowa) z lat [...] na łączną kwotę około [...], - otrzymanych w [...] darowizn. Ponadto wskazano, iż organ podatkowy przeprowadził swoją analizę w sposób wysoce uproszczony, opierając się na danych statystycznych, oraz przyjmując stały wskaźnik dochodu z działalności opodatkowanej ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. Przeprowadzona przez organ podatkowy kontrola dochodów z działalności opodatkowanej ryczałtem za lata [...] wykazała, że nie były one jednakowe w zakresie procentowego udziału dochodu w uzyskiwanych obrotach. Stąd takie szacowanie przychodów i wydatków jest obarczone ryzykiem błędu statystycznego i może mieć uzasadnienie przy kwotach znacznej nadwyżki wydatków nad dochodami. Organ podatkowy, pomijając wskazane wyżej źródła przychodów oraz część zgromadzonego majątku, wykazał kwoty nadwyżek mieszczące się w granicach błędu statystycznego. Powyższą tezę można uprawdopodobnić, przyjmując do wyliczeń faktycznie poniesione koszty utrzymania poniesione w [...] w kwocie [...]. Odnosząc tę kwotę do statystycznej kwoty utrzymania [...]-osobowej rodziny w wysokości [...] otrzymamy współczynnik faktycznie poniesionych kosztów do statystycznych w wysokości [...]. co dowodzi znacznemu zawyżeniu wydatków w analizie za lata [...] przeprowadzonej przez organ w zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 lit. a Ordynacji podatkowej, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i ustalił wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów pochodzących ze źródeł nie ujawnionych za [...] rok w wysokości [...]. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie organ podatkowy I instancji na podstawie osiągniętych dochodów i poniesionych wydatków za okres [....] uznał, że w poszczególnych latach ( za wyjątkiem roku [...] ) zgromadzone i wykazane zasoby finansowe nie pokrywały poniesionych przez stronę wydatków i już wówczas wystąpił dochód nie znajdujący pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzący ze źródeł nie ujawnionych. Organ zauważył, że po stronie wydatków przyjęto m.in. statystyczne koszty utrzymania rodziny, co strona w odwołaniu podważa twierdząc, iż faktycznie poniesione koszty z tego tytułu kształtowały się na poziomie [...] % kosztów statystycznych, co dowodzi znacznemu zawyżeniu wydatków na utrzymanie rodziny. W tej sytuacji organ odwoławczy , uwzględniając argument podatnika, dokonał oceny uzyskiwanych w latach [...] dochodów i ponoszonych wydatków (stanowiących zgodnie z wnioskiem [...] % kosztów statystycznych utrzymania) i doszedł do wniosku, że ewentualna nadwyżka mogąca stanowić źródło oszczędności wystąpiła w roku [...] w kwocie [...]. W konsekwencji prowadzi to do wniosku, że dlatego podatnicy zdołali zgromadzić środki na rachunkach bankowych odpowiednio na dzień [...] oraz na dzień [...], gdyż ponosili niższe koszty na utrzymanie rodziny. W rezultacie przeprowadzonej weryfikacji, organ odwoławczy przyjął wysokość możliwych do zgromadzenia środków finansowych odpowiednio na dzień [...] w wysokości [...] oraz na dzień [...] w wysokości [...]. Sam fakt posiadania środków na rachunkach bankowych oraz poza nimi nie przesądza o legalności pochodzenia źródeł przychodów. O ile w postępowaniu podatkowym dotyczącym dochodów z nie ujawnionych źródeł przychodów zostanie stwierdzone poniesienie wydatków przekraczających znacznie dochód, to na podatniku ciąży obowiązek wykazania, że wydatki te znajdują pokrycie w określonym źródle przychodu lub posiadanych zasobach. Strona jednak nie wykazała, że posiadane środki finansowe pochodzą z opodatkowanych źródeł przychodów lub posiadanych oszczędności. Przeprowadzona analiza zgromadzonego materiału dowodowego wskazuje, że przychody pochodzące z opodatkowanych źródeł bądź wolnych od opodatkowania jakie osiągnęła strona, nie pozwoliły na możliwość poczynienia oszczędności w kwotach przez nią wykazanych. Odnosząc się do pozostałych zarzutów zawartych w odwołaniu oraz w piśmie złożonym w trakcie postępowania odwoławczego w dniu [...], organ stwierdził , że nie zasługują one na uwzględnienie. Organ I instancji w rozliczeniu dochodów i poniesionych wydatków za lata [...] uwzględnił wszystkie zwroty podatku dochodowego (łączna kwota wyniosła [...]). Również zarzut dotyczący błędnego ustalenia dochodu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej jest niesłuszny. Jak wynika z akt podatkowych dotyczących działalności gospodarczej, w roku [...] podatnik wykazał stratę z działalności gospodarczej; od [...] roku działalność opodatkowana została ryczałtem. W wyniku przeprowadzonej kontroli działalności za lata [...] ustalono, że udział dochodu w przychodzie stanowi [...] % i takim wskaźnikiem ustalono dochód za lata [...] z tytułu prowadzonej działalności opodatkowanej ryczałtem. Również nie można się zgodzić z twierdzeniem , iż nie uwzględniono w rozliczeniu darowizn otrzymanych przez stronę w latach [...], gdyż podatnik nawet w przybliżeniu nie wskazał kwot otrzymanych darowizn, twierdząc jedynie, że mieściły się w kwotach wolnych i że nie sporządzono na powyższą okoliczność żadnych dokumentów. Trudno także sądzić, iż powoływanie się na dochód córki mógł mieć jakikolwiek wpływ na sytuację finansową podatnika. Ze złożonych zeznań podatkowych córki W. i J.P. wynika, że: - w roku [...] uzyskała dochód w kwocie [...] st. zł ( wg danych GUS przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w roku [...] wyniosło [...] st. zł), - w roku [...] dochód do dyspozycji wyniósł [...] st. zł ( wg GUS - odpowiednio - [...] st.zł.), - roku [...] dochód do dyspozycji wyniósł [...] st.zł ( wg GUS - odpowiednio - [...] st.zł.). Zatem trudno się zgodzić z podatnikiem, iż osiągnięty dochód córki miał znaczenie w poczynionych oszczędnościach strony tym bardziej, że z dokonanego porównania wynika, iż dochody osiągnięte przez córkę małżonków P. znacznie odbiegały od przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej odpowiednio w latach [...]. Z kolei odnosząc się do podnoszonego zarzutu w sprawie nie uwzględnienia dochodów z tytułu uprawy i sprzedaży ziemi organ wskazał, iż w złożonych wyjaśnieniach podatnik oświadczył, że na posiadanym gruncie rolnym uprawiał zboże, które było przerabiane w gospodarstwie rolnym ojca z przeznaczeniem na hodowlę, a zatem trudno mówić o uzyskiwaniu z tego tytułu dochodów, których strona również nie potrafiła określić. Przychód ze sprzedaży gruntu rolnego uwzględniony został w rozliczeniu przeprowadzonym w decyzji organu I instancji. Biorąc powyższe ustalenia pod uwagę organ uznał, iż stan faktyczny wynikający z akt podatkowych przesądza o tym, że w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy art. 20 ust. 1 i 3 oraz art. 30 ust.7 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jednakże w zakresie innym niż to wynika z decyzji organu podatkowego I instancji. Ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wynika bowiem, że podatnicy mogli zgromadzić odpowiednio na dzień [...] oszczędności w wysokości [...] i na dzień [...] w wysokości [...]. Zatem przychód z nie ujawnionych źródeł wynosi [...], z czego na podatnika przypada kwota [...]. Kwota ta stanowi równocześnie podstawę do opodatkowania, od której [...] % zryczałtowany podatek dochodowy wynosi [...]. W skardze z dnia [...] W.P. zarzuciła decyzji naruszenie art. 20 ust. 1 i 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przez bezzasadne przyjęcie, iż skarżąca uzyskała przychód nie znajdujący pokrycia w ujawnionych źródłach, art. 122 i art. 187 Ordynacji podatkowej poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz art. 210 Ordynacji poprzez pominięcie w uzasadnieniu faktycznym sposobu ustalenia wysokości przychodu nie znajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach, a tym samym podstawy opodatkowania i wysokości samego zobowiązania podatkowego. Skarżąca wskazała, że źródłem jej przychodów były: - przychody córki z lat [...] w kwocie [...], - darowizny ; z [...] w wysokości [...], z [...] w kwocie [...], - przychód ze sprzedaży nieruchomości w kwocie [...]. Ponadto, choć organ odwoławczy przychyli się do stanowiska strony i skorygował wielkość zgromadzonych oszczędności, to brak w decyzji analizy, z której można by wyliczyć kwoty podane w uzasadnieniu decyzji. W ocenie strony, gdyby o postulowany w odwołaniu wskaźnik kosztów utrzymania rodziny, wynoszący [...]% kosztów statystycznych , skorygować wcześniej przyjęte do wyliczeń wartości, to na przełomie analizowanych lat [...] winna pojawić się oszczędność w kwocie [...]. Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuję, Na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153 , poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jednocześnie w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W przedmiotowej sprawie skarga okazała się zasadna ze względu na naruszenie wskazanych w niej przepisów Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 122 w/w ustawy organ zobowiązany jest do podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Z kolei art. 187 § 1 wymaga, aby organ zebrał i wyczerpująco rozpatrzył cały materiał dowodowy. Natomiast według art. 210 § 1 pkt 6 decyzja organu zawierać powinna uzasadnienie faktyczne i prawne. Należy zgodzić się z zarzutami skargi, iż uzasadnienie faktyczne decyzji organu odwoławczego nie zawiera sposobu ustalenia wysokości przychodu nie znajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach, a tym samym podstawy opodatkowania i wysokości zobowiązania podatkowego. Organ II instancji w swojej decyzji na str. [...] ( k. [...] akt administracyjnych ) zamieścił wywód uzasadniający uwzględnienie wniosku odwołania odnośnie uzyskanych w latach [...] przez podatnika dochodów i ponoszonych wydatków, stanowiących [...] % statystycznych kosztów utrzymania. Organ doszedł do wniosku , że ewentualna nadwyżka, mogąca stanowić źródła oszczędności wystąpiła w [...] w kwocie [...]. W tym miejscu należy wskazać, że w uchylonej przez organ odwoławczy decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego rozliczenie dochodów i wydatków za lata [...] umieszczono na stronach od [...] do [...] ( k. [...] ), ze wskazaniem, ile wynoszą statystyczne koszty utrzymania rodziny w danym roku. W decyzji organu odwoławczego nie ma podobnego wyliczenia, a ponadto brak ustosunkowania do twierdzenia strony, że wydatki na utrzymania rodziny zostały zawyżone przez użycie błędnego wskaźnika statystycznego (ok. [...] ) , na co wskazali podatnicy w piśmie z [...] ( k. [...] ). Jednocześnie , choć organ podzielił pogląd podatników, że ponosili oni niższe koszty utrzymania rodziny, to w żaden sposób nie odniósł się do podnoszonych zarówno w odwołaniu jak i w/w piśmie informacji, iż podatnicy nie ponosili przez długi czas wydatków na wyżywienie i mieszkanie. Na powyższe okoliczności wskazywał J.P. w protokole z przesłuchania strony z dnia [...] ( k. [...]). Powyższe uchybienia organu powodują, że Sąd nie ma możliwości poddania kontroli sposobu ustalenia wysokości przychodu nie znajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach, co z kolei ma wpływ na ustalenie podstawy opodatkowania i wysokości podatku. Za trafny należy uznać również zarzut skargi dotyczący otrzymanych darowizn. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji na str. [...]( k.[...]) podał, że podatnik nawet w przybliżeniu nie wskazał kwot darowizn. W piśmie z dnia [...] podatnicy wskazali od kogo i w jakiej wysokości darowizny otrzymali. W świetle powyższego uznać należy, że organ nie wyjaśnił tej okoliczności w sposób wyczerpujący. Również zarzuty dotyczące przychodów córki pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym w latach [...] oraz przychodu ze sprzedaży nieruchomości uznać należy za zasadne. Odnośnie przychodów córki podatników organ odwoławczy na str. [...] uzasadnienia stwierdza, że trudno sądzić, aby dochód ten mógł mieć jakikolwiek wpływ na sytuację finansową strony skarżącej. W ocenie Sądu zadaniem organu jest przede wszystkim ustalenie, czy dany dochód miał miejsce i w jakiej wysokości. Jeżeli zaś wystąpił , to każda jego wysokość będzie miała przełożenie choćby na stopień dokonanych oszczędności. Z treści samej decyzji trudno w istocie ustalić, czy organ uwzględnił dochody córki podatników, czy nie. Podobnie sprawa się ma z przychodem ze sprzedaży gruntu rolnego. Organ na str. [...] decyzji (k. [...]) wskazuje, że przychód ten został uwzględniony w przeprowadzonym rozliczeniu, ale nie sposób z kontekstu tego zdania wywnioskować czy chodzi o samodzielne rozliczenie organu odwoławczego, czy też organu I instancji. W dalszym postępowaniu organ podatkowy powinien ponownie dokonać koniecznych ustaleń odnośnie wskazanych wyżej uchybień związanych z naruszeniem przepisów postępowania podatkowego. Wymienione uchybienia powodują, że przedwczesna jest ocena ewentualnego naruszenia przez organy przepisów prawa materialnego tj. art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W tych okolicznościach Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzeczenie o kosztach postępowania i o wstrzymaniu wykonania decyzji znajdują oparcie w treści art. 152 i 200 w/w ustawy. /-/K. Pawlicki /-/ S. Zapalska /-/E. Brychcy

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło