VII SA/Wa 1195/07
WyrokWSA w Warszawie2007-10-17
Skład orzekający: Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Mirosława Kowalska, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, będący właścicielami części nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji, posiadają przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, jeśli obszar oddziaływania inwestycji został określony w decyzji o pozwoleniu na budowę i obejmuje ich nieruchomość?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący posiadają przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Skoro w decyzji o pozwoleniu na budowę obszar oddziaływania inwestycji został określony i obejmuje nieruchomość skarżących, organy obu instancji błędnie odmówiły im statusu strony. W związku z tym zaskarżona decyzja, utrzymująca w mocy decyzję odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, została uchylona.Stan faktyczny
Skarżący M. i R. K. wnieśli skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę Centrum Handlowo-Usługowego. Organy administracji uznały, że skarżący, właściciele sąsiedniej działki, nie posiadają statusu strony, ponieważ ich nieruchomość nie pozostaje w obszarze oddziaływania inwestycji. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów k.p.a. i Prawa budowlanego, twierdząc, że byli traktowani jako strona w pierwotnym postępowaniu o pozwolenie na budowę.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2007 r. sprawy ze skargi M. i R. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2007 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących M. i R. K. kwotę 750 zł (siedemset pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r., znak [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania M. i R. K., od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2006 r., znak [...] odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Powiatowego w S. z dnia [...] lutego 2006r. (a nie jak omyłkowo podano z dnia [...] marca 2006 r.), Nr [...] znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Ł. B. pozwolenia na budowę Centrum Handlowo - Usługowego wraz z infrastrukturą towarzyszącą (kategoria obiektu bud. XVII, obręb ewidencyjny [...] – S., jednostka ewidencyjna miasto – S., działki nr ewid. [...]), – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego powołał się na przepis art. 28 ust. 2, art. 3 pkt. 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane ( Dz. U. z 2003r., Nr 207, poz. 2016 z późn zm.), oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, z dnia 15 listopada 2006r., sygn. akt VII SA/Wa 449/05, w którym Sąd stwierdził, że właściciele, użytkownicy wieczyści i zarządcy nieruchomości sąsiadujących z projektowaną budową, aby uzyskać status strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę muszą wskazać przepis przewidujący w konkretnej sytuacji ograniczenie w swobodnym korzystaniu z ich nieruchomości, wprowadzone ze względu na powstanie w sąsiedztwie określonego obiektu budowlanego.
Organ odwoławczy wskazał, że działka o nr [...], której skarżący są właścicielami w części [...], graniczy z działką o nr [...], na której projekt budowlany przewiduje lokalizację parkingu dla [...] samochodów. Z projektu zagospodarowania terenu wynika, iż najbliższa odległość miejsc postojowych do granicy działki nr [...] - z działką skarżących, tj. nr [...] – wynosi ponad 20 m, przy dopuszczalnej odległości 16 m.
Organ II instancji powołał się również na decyzję Burmistrza S. z dnia [...] grudnia 2005 r., znak: [...] o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację przedsięwzięcia zgodnie, z którą projektowana inwestycja nie będzie naruszała interesu osób trzecich , zostaną zachowane standardy środowiska.
Na podstawie powyższych argumentów organ uznał, że obszar oddziaływania obiektu zamyka się w granicach nieruchomości inwestora i dlatego brak jest podstaw do uznania M. i R. K. za stronę postępowania.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli M. i R. K., dochodząc uchylenia decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2007 r., znak [...] oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zarzucili naruszenie art. 28 k.p.a. i art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w zw. z art. 157 § 2 k.p.a., poprzez ich błędną wykładnię.
Skarżący podnieśli, że przez cały okres trwania postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na budowę zakończonego decyzją Starosty Powiatowego w S. z dnia [...] marca 2006 r. (powinno być [...] lutego 2006 r.), traktowani byli jako strona postępowania. Skarżący podkreślili, że inwestycja jest obiektem handlowo – usługowym, przez co wywiera ona wpływ na działkę należącą do nich.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje .
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z poźn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Ponadto Sąd Administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.
Zdaniem Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżonej decyzji można postawić zarzut naruszenia prawa, który skutkuje jej uchyleniem.
W niniejszej sprawie skarżący dochodzą stwierdzenia nieważności opisanej wyżej decyzji Starosty Powiatowego w S. w przedmiocie pozwolenia na budowę.
Zgodnie z art. 157 § 1 i 2 k.p.a. właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 k.p.a. jest organ wyższego stopnia, a postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Zatem dla oceny dopuszczalności wniosku o stwierdzenie nieważności niezbędne jest zbadanie przez organ tego, czy wniosek pochodzi od strony.
Zgodnie z przepisem art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, który stanowi wobec regulacji art. 28 k.p.a. lex specialis stroną postępowania w sprawie o pozwolenie budowlane jest ten, kto jest właścicielem, użytkownikiem wieczystym, zarządcą nieruchomości pozostającą w obszarze oddziaływania obiektu. Za obszar oddziaływania obiektu należy uznać obszar określony dla projektowanego obiektu budowlanego w chwili wszczęcia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę tego obiektu, na podstawie jego rodzaju i charakterystyki. Właściciele, użytkownicy wieczyści i zarządcy nieruchomości sąsiadujących z projektowaną budową, muszą wskazać konkretny przepis, przewidujący w konkretnej sytuacji ograniczenie w swobodnym korzystaniu z ich nieruchomości, wprowadzone ze względu na powstanie w sąsiedztwie określonego obiektu budowlanego. Tylko ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości wynikające z konkretnego przepisu prawa dają podstawę do uczestnictwa w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę. Natomiast ograniczenia, które nie są wynikiem istnienia przepisów prawnych nie dają podstawy do uznania danego podmiotu za stronę postępowania w tego typu sprawie, wówczas, bowiem istnieje interes faktyczny, a nie interes prawny. Pojęcie "interes prawny" nie zostało zdefiniowane w przepisach kodeksu, doktryna i orzecznictwo przyjmuje, że oznacza interes oparty na prawie lub chroniony przez prawo. Cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego.
Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo przyjął , że jest zobowiązany ustalić, kto jest stroną postępowania w danej sprawie, a więc ocenić, czy wniosek pochodzi od strony.
Było to jednak tylko prawidłowe założenie, bowiem organ w tym zakresie nie przeprowadził właściwego postępowania, które dałoby podstawę do ustalenia i oceny przymiotu strony odwołujących się.
Postępowanie administracyjne w powyższym zakresie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego jak i Wojewoda [...] przeprowadzili z naruszeniem zasad opisanych w przepisach art. 7, 77 k.p.a., tj. bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Zdaniem Sąd w niniejszej sprawie przymiot strony wnoszących o stwierdzenie nieważności przedmiotowej dla sprawy decyzji pozwolenia na budowę, nie może budzić wątpliwości. W decyzji Starosty Powiatowego w S. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę z dnia [...] lutego 2006 r. ustalono, że "obszar oddziaływania obiektu, o którym mowa w art. 28 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane, obejmuje nieruchomości: działki nr ew. [...]" – zatem wskazano działkę nr [...], której skarżący są właścicielami w [...] części.
Stwierdzić należy, że organy obu instancji błędnie przyjęły, że skarżący nie mają przymiotu strony do stwierdzenia nieważności decyzji pozwolenia na budowę, bo ich nieruchomość nie pozostaje w obszarze oddziaływania. Takiego stanowiska organów nie można podzielić skoro w świetle postanowień w/w decyzji pozwolenia na budowę doszło do określenia obszaru oddziaływania inwestycji, w sposób jak to wyżej opisano. Wskazać trzeba, że decyzja ta jest ostateczna, a jej postanowienia są wiążące.
Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153. poz. 1270 ze zm.). Rozstrzygnięcie w pkt II wyroku oparto na przepisie art. 152 cytowanej ustawy. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło