VII SA/Wa 1287/07

WyrokWSA w Warszawie2007-10-17

Skład orzekający: Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Mirosława Kowalska, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego mógł uchylić decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., mimo że organ odwoławczy dysponował wystarczającym materiałem dowodowym do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie mógł zastosować art. 138 § 2 k.p.a. do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, ponieważ nie istniała potrzeba przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznym zakresie. Organ odwoławczy dysponował wystarczającym materiałem dowodowym do rozpoznania istoty sprawy i powinien był wydać merytoryczne rozstrzygnięcie, a nie jedynie zakwestionować zasadność decyzji organu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła umorzenia postępowania administracyjnego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nieprawidłowości przy remoncie elewacji budynku, w tym wykonania zadaszenia nad balkonami. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę decyzję, uznając, że roboty zostały wykonane wadliwie i że osoby posiadające spółdzielcze prawo do lokalu mają przymiot strony. Spółdzielnia Mieszkaniowa wniosła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora, zarzucając m.in. naruszenie przepisów k.p.a. i błędne ustalenia faktyczne.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2007 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej K. w W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej Spółdzielni Mieszkaniowej K. w W. kwotę 750 zł (siedemset pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNENIE Decyzją z dnia [...] grudnia 2006r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] (nr [...]) na podstawie art. 105 § 1 kpa - po ponownym rozpoznaniu sprawy dotyczącej nieprawidłowości przy remoncie elewacji budynku przy ul. K. [...] w W. - umorzył postępowanie administracyjne. W uzasadnieniu organ podał, że w sprawie toczyło się uprzednio postępowanie, w którym [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2006r. uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2004r., którą organ ten umorzył postępowanie nadzorcze wobec nie stwierdzenia nieprawidłowości przy remoncie, modernizacji i ociepleniu ww. budynku, prowadzonych na podstawie decyzji Prezydenta [...] (nr ) z dnia [...] stycznia 1998r, zmienionej decyzją z dnia [...] maja 1999r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w decyzji z dnia [...] stycznia 2006r. nakazał organowi I instancji odnieść się do kwestii podnoszonych przez właścicielki lokali nr [...] i [...] nad balkonami których zaprojektowano zadaszenie, a dotyczące zagrożenia bezpieczeństwa ich zdrowia i życia, w przypadku zalewania opadami deszczu lub śniegu, a także ewentualnego naruszenia warunków technicznych i naświetlenia lokali. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił, że inwestor prowadzi roboty budowlane bez istotnych odstępstw, w rozumieniu art. 50 i 51 Prawa budowlanego, zatem kwestie które dały podstawę uchylenia decyzji, nie mogą być prowadzone w postępowaniu w sprawie odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, tym bardziej - jak podał organ - że odwołanie zostało wniesione przez osoby posiadające własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego we własnym imieniu, a zatem osoby nie będąc stronami postępowania. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła A.J., żądając jej uchylenia i nakazania demontażu zadaszenia wykonanego nad tarasem jej mieszkania. A. J. wskazała, wykonane zadaszenie stwarza zagrożenie zdrowia i życia, bowiem z uwagi na kąt wykonania zadaszenia śnieg przykleja się do jego powierzchni i po osiągnięciu odpowiedniej wagi, ciężkimi płatami zsuwa się na posadzkę balkonu. Z uwagi na szerokość zadaszenia, która jest mniejsza od szerokości balkonu, śnieg spada prosto na otwory odpływowe, gdzie zamarza, całkowicie uniemożliwiając odpływ wody z balkonu. Decyzją z dnia [...] maja 2007r. (nr [...]) [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie ar 138 § 2 oraz art. 83 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane, dalej Prawo budowlane, po rozpatrzeniu ww. odwołania, uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2006r. W uzasadnieniu organ odwoławczy nie podzielił stanowiska organu I instancji, że roboty budowlane wykonane przez inwestora zgodne są z zatwierdzonym projektem budowlanym i wskazał, że ustaleniom organu przeczy opinia mgr inż. S.J. oraz załączona dokumentacja fotograficzna. Ponadto organ powiatowy błędnie przyjął, że Z. Z. i A. J. nie przysługuje przymiot strony, czemu przeczy stanowisko przyjęte w orzecznictwie sądowo-administracyjnym. Organ wojewódzki wskazał również, że wadliwe wykonanie zadaszenia, powoduje zmianę linijki słońca, co mogłoby mieć wpływ na niedoświetlenie lokali objętych remontem. Nadto organ podniósł, że uchylając uprzednio decyzję organu powiatowego z dnia [...] września 2004r. wskazał, że zbadaniu winna podlegać kwestia naruszenia warunków technicznych oraz to czy, zadaszenie powoduje zmianę linijki słońca, co mogłoby mieć wpływ na niedoświetlenie lokali. W uprzednio wydanej decyzji organ nakazał również zbadanie, czy roboty remontowe zostały zakończone, a jeśli tak, to czy zostało złożone odpowiednie zawiadomienie o zakończeniu robót budowlanych. W przypadku braku złożenia takiego zawiadomienia organ powiatowy powinien rozważyć możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Natomiast w przypadku złożenia zawiadomienia organ winien rozważyć zastosowanie art. 66 Prawa budowlanego. Organ wojewódzki stwierdził, że nieprawidłowości przy wykonaniu zadaszeń są ewidentne i bezsprzeczne. Skargę na powyższą decyzję wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowa "K." i domagając się jej uchylenia oraz zarzucając : • naruszenie art. 7, 77 kpa przez przedłużanie postępowania; * błędne ustalenia faktyczne poprzez przyjęcie, że Z. Z. wywodzi swój interes prawny z wykonanego nad jej mieszkaniem zadaszenia, podczas gdy zadaszenia nad jej mieszkaniem jeszcze nie wykonano; * błędne ustalenia, że zadaszenie zostało źle wykonane, pomimo że z dokumentacji, oświadczenia projektanta, oświadczenia rzeczoznawcy dr inż. S. oraz mgr inż. K. wynika co innego; * błędne wywody, że należałoby sprawdzić, czy prace zostały zakończone, podczas gdy oczywiste jest, że prac nie ukończono wobec sprzeciwu ww. lokatorek; * naruszenie art. 28 kpa i art. 5 ust 2 Prawa budowlanego poprzez przyjęcie, że Z.Z. i A.J. mają przymiot strony w niniejszym postępowaniu, bowiem budynek jest własnością spółdzielni, zaś inne osoby nie mają ani prawa własności, ani prawa współwłasności. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zaważył co następuje. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1271) dalej ppsa. Stosownie do treści art. 134 § 1 ww. ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W związku z tym sąd ma prawo, a jednocześnie obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego także wówczas, gdy dany zarzut nie zostanie podniesiony w skardze. Mając na uwadze powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 138 § 2 kpa. Jak wynika z treści wyżej powołanego przepisu organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego winien mieć zatem na uwadze, że zasadą powstępowania odwoławczego jest ponowne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. Organ odwoławczy jest organem merytorycznie kontrolującym sprawę po raz drugi i winien we własnym zakresie dokonać jej oceny. Zgodnie z brzmieniem z art. 138 § 2 kpa kompetencja kasacyjna organu odwoławczego została ograniczona przez ustawodawcę tylko do przypadków, gdy rozstrzygniecie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w części. Przypadki te nie mogą być zatem rozszerzane na inne wady postępowania, ani też na wady samej decyzji ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego - OZ w Białymstoku z dnia 7 lutego 2002 r. SA/Bk 1375/2001, Lex Polonica nr 355929; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego -OZ w Gdańsku z dnia 6 września 2001 r. II SA/Gd 2235/99, Lex Polonica nr 376294). Odnosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należało, że organ odwoławczy w sposób nieuprawniony zastosował art. 138 § 2 kpa, bowiem -zdaniem Sądu - nie istniała potrzeba przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznym zakresie. Organ II instancji dysponował wystarczającym materiałem dowodowym do rozpoznania istoty sprawy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wskazano takich braków, które wymagałyby uzupełnienia w całości bądź w znacznej części przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Rozważania organu odwoławczego sprowadzały się w zasadzie do zakwestionowania zasadności wydanego rozstrzygnięcia. Skoro zatem [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego zajął odmienne stanowisko od zaprezentowanego w postępowaniu pierwszoinstancyjnym - wskazując, że nieprawidłowości przy wykonaniu zadaszeń są ewidentne i bezsprzeczne - to zobowiązany był do dokonania powtórnej oceny zebranego materiału dowodowego i wydania rozstrzygnięcia merytorycznego. Należało natomiast podzielić stanowisko organu odwoławczego w zakresie przysługiwania właścicielkom lokali nad którymi wzniesiono, bądź mają być wzniesione zadaszenia, bowiem w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że możliwe jest przyznanie przymiotu strony członkom spółdzielni mieszkaniowych, jeśli wykażą własny, zindywidualizowany, konkretny interes prawny ( por. wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 października 2005r., VII SA/Wa 263/05, LEX nr 191374 ). Zdaniem Sądu taki interes prawny mają A. J. i Z. Z. jako osoby posiadające własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu w sytuacji, gdy zadaszenie wykonano bądź ma być wykonane bezpośrednio nad balkonami stanowiącymi część ich lokali mieszkalnych. Zatem przy ponownym rozpoznaniu sprawy, rzeczą organu II instancji będzie ponowna ocena materiału dowodowego i wydanie decyzji co do istoty sprawy, przy uwzględnieniu trybu w jakim toczy się niniejsze postępowanie, a które - co wymaga podkreślenia - polega na zbadaniu przez organy nadzoru budowlanego zgodności wykonanych robót budowlanych z decyzją i zatwierdzonym nią projektem budowlanym. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ppsa orzekł jak w pkt I i II sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło