I SA/Gl 352/07
WyrokWSA w Gliwicach2007-10-18
Skład orzekający: Ewa Madej, Eugeniusz Christ, Anna Tyszkiewicz-Ziętek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej mógł z urzędu zmienić postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego stwierdzające prawidłowość stanowiska płatnika w sprawie opodatkowania wynagrodzeń pozaetatowych członków samorządowych kolegiów odwoławczych, powołując się na rażące naruszenie prawa, w sytuacji gdy interpretacja przepisu dotyczącego zwolnienia podatkowego budziła wątpliwości interpretacyjne?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Dyrektor Izby Skarbowej nie miał podstaw do z urzędu zmiany postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego, ponieważ przepis dotyczący zwolnienia podatkowego (art. 21 ust. 1 pkt 17 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych) budził wątpliwości interpretacyjne, a orzecznictwo sądów administracyjnych nie było jednolite. W takiej sytuacji nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa, które jest warunkiem zastosowania art. 14b § 5 pkt 2 Ordynacji podatkowej. W konsekwencji, zaskarżona decyzja została uchylona jako wydana z naruszeniem przepisów postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła interpretacji podatkowej dotyczącej opodatkowania wynagrodzeń wypłacanych pozaetatowym członkom samorządowych kolegiów odwoławczych. Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał stanowisko płatnika za prawidłowe. Dyrektor Izby Skarbowej, działając z urzędu, zmienił to postanowienie, uznając wynagrodzenia za podlegające opodatkowaniu i stwierdzając rażące naruszenie prawa przez organ pierwszej instancji. Strona skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując możliwość zastosowania przez Dyrektora Izby Skarbowej trybu zmiany postanowienia z urzędu oraz interpretację przepisów podatkowych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzające ją postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej, Sędzia NSA Eugeniusz Christ (spr.),, Asesor WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Protokolant Beata Kuziel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2007 r. sprawy ze skargi "[...]" w C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych - interpretacja 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]"; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę "[...]" tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją dnia [...] Nr [...] działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. z 2005 r. Dz.U. Nr 8, poz. 60 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania [...] w C. od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] Nr [...] zmieniającej z urzędu, jako wydane z rażącym naruszeniem prawa postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] Nr [...], stwierdzające prawidłowość stanowiska płatnika, przedstawionego we wniosku z dnia 15 grudnia 2005 r. o udzielenie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w indywidualnej sprawie: czy wypłacone wynagrodzenie dla pozaetatowych członków [...], na podstawie art. 15 ust. 4 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych podlegają zwolnieniu z opodatkowania podatkiem dochodowym na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 17 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i stwierdzającej, że stanowisko [...] ujęte w tym wniosku jest nieprawidłowe – Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z treścią art. 14b § 5 pkt 2 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy z urzędu w drodze decyzji zmienia albo uchyla postanowienie, o którym mowa w art. 14a § 4 m.in. w sytuacji, gdy postanowienie rażąco narusza prawo. Wskazał, że zarówno w doktrynie prawa jak i orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia w sytuacji, gdy wydane rozstrzygnięcie w sposób oczywisty odbiega od obowiązującej normy prawnej, której wykładnia nie budzi wątpliwości. Następnie przywołał treść przepisów art. 9 ust. 1, 10 ust. 1 pkt 2, art. 13 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz art. 15 ust. 4 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych stwierdzając, że świadczenie, w postaci wynagrodzenia, otrzymywane przez pozaetatowych członków samorządowego kolegium odwoławczego na podstawie art. 15 ust. 4 wymienionej wyżej ustawy są przychodem, o którym mowa w art. 13 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zauważył, że stosownie do treści art. 21 ust. 1 pkt 17 tej ustawy wolne od podatku dochodowego są diety oraz kwoty stanowiące zwrot kosztów, otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich – do wysokości nie przekraczającej miesięcznie kwoty [...]zł. Podkreślił, że wszelkie zwolnienia i ulgi podatkowe w systemie prawa polskiego są wyjątkiem, istotnym odstępstwem od zasady sprawiedliwości podatkowej, a ich stosowanie nie może odbywać się w drodze wykładni rozszerzającej.
Biorąc pod uwagę powołane wyżej przepisy prawa Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że powyższym zwolnieniem objęte są wyłącznie kwoty stanowiące zwrot kosztów (w tym m.in. kosztów podróży) otrzymywane przez osoby pełniące funkcję pozaetatowego członka samorządowego kolegium odwoławczego do wysokości nie przekraczającej miesięcznie kwoty [...]zł. Brak natomiast podstaw aby przyjąć, iż otrzymane przez te osoby wynagrodzenie za udział w posiedzeniach uznać za diety bądź kwoty stanowiące zwrot kosztów. Tym samym brak podstaw aby zwolnić od podatku kwoty wypłaconych z tego tytułu wynagrodzeń.
Powołując się na treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 listopada 1997 r. – U 6/97 organ odwoławczy wyraził pogląd, że w przedmiotowym przypadku, gdyby wolą ustawodawcy było zwolnienie z podatku dochodowego wynagrodzeń za udział w posiedzeniach otrzymywanych przez pozaetatowych członków kolegium, to dałby temu wyraz w przepisie art. 21 ust. 1 pkt 17 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zdaniem organu wykładnia językowa uniemożliwia natomiast uznanie za tożsame pojęć: wynagrodzenie, dieta, zwrot kosztów podróży. Dlatego też od wynagrodzenia za udział w posiedzeniach, jak również od kwoty stanowiącej zwrot kosztów przekraczających miesięcznie kwotę [...]zł płatnik zobowiązany jest obliczyć zaliczkę na podatek dochodowy oraz przekazać do organu podatkowego według zasad określonych w art. 41 ust. 1 i art. 42 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Skoro zaś postanowienie organu podatkowego pierwszej instancji z dnia 23 stycznia 2006 r. pozostawało w wyraźnej sprzeczności z art. 21 ust. 1 pkt 17 tej ustawy to uznać należało, że wystąpiły przesłanki uzasadniające wykorzystanie przez organ odwoławczy trybu przewidzianego w art. 14b § 5 pkt 2 Ordynacji podatkowej i dokonania zmiany tego postanowienia.
W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżące [...] w C. wniosło o jej uchylenie w całości oraz uchylenie decyzji ją poprzedzającej.
Uzasadniając skargę strona skarżąca wskazała, że zaskarżona decyzja nie odnosi się do zarzutów podniesionych w odwołaniu bądź ich nie zauważa. Stwierdziła, iż nie znajduje uzasadnienia twierdzenie organu odwoławczego, iż każde naruszenie przepisów podatkowych skutkujące zaniżeniem należnego podatku jest naruszeniem rażącym. Wyjaśniła, że w obowiązującym w RP konstytucyjnym porządku prawnym obowiązek ponoszenia świadczeń publicznych określonych w ustawie nie jest naczelną zasadą, ale li i jedynie wyjątkiem od zasady poszanowania wolności i własności obywateli nieoderwalnie związanych z naczelną dla ustroju zasadą państwa prawnego.
Strona skarżąca podniosła, że przepisy, na podstawie których kwalifikuje się do opodatkowania należności otrzymywane przez pozaetatowych członków SKO nie są przepisami nie budzącymi wątpliwości. Kluczowym problemem jest tu zakres znaczeniowy słowa dieta. Dlatego organ pierwszej instancji ustalając zakres jego znaczenia w przedmiotowej sytuacji nie mógł rażąco naruszyć prawa, a tym samym organ odwoławczy nie miał możliwości zastosowania art. 14b § 5 pkt 2 Ordynacji podatkowej.
Wskazując na cel regulacji zawartej w art. 21 ust. 1 pkt 17 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych uznającego za społecznie pożądane zwolnienie części dochodów z opodatkowania strona skarżąca stwierdziła, że nawet jeśli zakwalifikowanie do zakresu tego zwolnienia należności pozaetatowych członków SKO nie jest pozbawiona wątpliwości to jednak na pewno nie pozostaje w sprzeczności z celem tej regulacji. Zdaniem strony skarżącej ograniczenie tego zwolnienia do posłów, senatorów, radnych i członków Krajowej Rady Sądownictwa nie znajduje uzasadnienia w wykładni celowościowej, pomimo pozornej zgodności z wykładnią językową.
Strona skarżąca wskazała, że organ odwoławczy dokonując interpretacji przedmiotowych przepisów prawa nie ustalił znaczenia zwrotu dieta w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 17 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tylko stwierdził, że zastosowanie w przepisie art. 15 ust. 4 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych zwrotu wynagrodzenia (bez badania charakteru tego wynagrodzenia) wyklucza zastosowanie do tego wynagrodzenia przedmiotowego zwolnienia. Organ podatkowy powinien oprzeć i rozpocząć proces interpretacji od ustawy podatkowej, a następnie poszukiwać możliwych znaczeń i zakresu tych znaczeń użytych w ustawie podatkowej oraz zbadać czy dany stan faktyczny skonstruowany na podstawie ustawy o SKO, kwalifikuje się do zakresu znaczeniowego przepisu ustawy podatkowej.
[...] stwierdziło, że pojęcie diety nie jest zdefiniowane w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, a analizowany przepis art. 21 ust. 1 pkt 17 tej ustawy nie odsyła do zewnętrznych definicji tego pojęcia. Pojęcie diety nie jest również pojęciem o charakterze wyłącznie prawnym, które jest zdefiniowane w jednym akcie prawnym o charakterze kodeksowym i jego zastosowanie na gruncie całego systemu prawnego nie budzi wątpliwości. Wobec powyższego jedynym dopuszczalnym zabiegiem interpretacyjnym jest ustalenie znaczenia tego słowa w języku potocznym. Tymczasem w internetowym wydaniu Słownika Języka Polskiego PWN dieta to również "wynagrodzenie dzienne z tytułu pełnienia szczególnych obowiązków lub funkcji". Na to samo potoczne znaczenie słowa dieta wskazywał również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia
10 maja 2005 r. Zdaniem strony brak merytorycznego odniesienia się do tez tego wyroku i poprzestania na stwierdzeniu, że orzecznictwo nie stanowi źródła prawa nadal utrudnia płatnikowi odniesienie się do stanowiska organu odwoławczego.
Strona skarżąca zauważyła, że przeciwko interpretacji przyjętej przez organ odwoławczy przemawiają również wyniki wykładni historycznej. Kolegia odwoławcze przy sejmikach samorządowych, działające na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym stały się z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 12 października 1994 r. samorządowymi kolegiami odwoławczymi. Przekształcenie to objęło również pozaetatowych członków dotychczasowych kolegiów. Ich wynagrodzenia, określone przedtem w regulaminach sejmików samorządowych jako diety, były wolne od podatku. Po zmianie stanu prawnego w tym zakresie nie zmienił się charakter czynności wykonywanych przez tychże członków ani też charakter wypłaconych im świadczeń. Wobec powyższego pozbawienie ich przymiotu "wolnego od podatku" musiałoby wynikać ze stosownej zmiany ustawy podatkowej, co nie nastąpiło. Utraty zwolnienia podatkowego nie można natomiast wyprowadzać z przepisów dotyczących organizacji kolegiów czy samych tylko zasad określania wynagrodzeń.
Strona skarżąca podniosła także, że zgodnie z ostatnim orzecznictwem na decyzję dyrektora izby skarbowej zmieniającą postanowienia naczelnika wydana w trybie art. 14a Ordynacji podatkowej służy nie odwołanie, ale skarga do sądu administracyjnego. W związku z tym zaskarżona decyzja powinna zostać uchylona jako wydana z rażącym naruszeniem prawa z przyczyn formalnych, natomiast merytorycznemu rozpatrzeniu i uchyleniu powinna podlegać decyzja z dnia
21 grudnia 2006 r.
Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko i jego argumentację. Wyjaśnił, że stosując tryb art. 14b § 5 pkt 2 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy działał jako organ pierwszej instancji a rozpatrując odwołanie organ ten orzekał na podstawie art. 13 § 1 pkt 2 lit. a tej ustawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga okazała się uzasadniona.
Oceniając legalność zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji stwierdzić należy, iż przedmiotem sporu między stronami były w istocie dwie kwestie: pierwsza z nich dotyczyła prawa procesowego tj. zakresu stosowania przepisu art. 14b § 5 pkt 2 Ordynacji podatkowej, a druga odnosiła się do prawa materialnego tj. interpretacji pojęcia dieta zawartego w przepisie art. 21 ust. 1 pkt 17 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zgodnie z treścią przepisu art. 14b § 5 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2007 r., organ odwoławczy w drodze decyzji zmienia albo uchyla postanowienie, o którym mowa w art. 14a § 4 z urzędu, jeżeli postanowienie rażąco narusza prawo, orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego lub Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, w tym także jeżeli niezgodność z prawem jest wynikiem zmiany przepisów. W myśl cytowanego przepisu organ odwoławczy, działając z urzędu, zmienia lub uchyla postanowienie organu pierwszej instancji udzielające interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego m.in. w przypadku, gdy postanowienie to rażąco narusza prawo. Obowiązujące w dacie wydania zaskarżonej decyzji przepisy regulujące postępowanie interpretacyjne nie definiowały pojęcia rażącego naruszenia prawa. Dlatego też określając znaczenie tego zwrotu należy posłużyć się bogatym dorobkiem orzeczniczym związanym z wykładnią tożsamego pojęcia zawartego w przepisie art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej czy w art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Analiza orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego pozwala na przyjęcie, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić tylko w sytuacji oczywistej sprzeczności pomiędzy treścią przepisu prawa a wydanym rozstrzygnięciem, co oznacza zastosowanie w kwestionowanym orzeczeniu normy prawnej, której znaczenie można ustalić w sposób niewątpliwy, bezsporny. O ile więc co do treści danej normy prawnej istnieją daleko idące rozbieżności interpretacyjne nie można zasadnie twierdzić, iż jest ona skonstruowana w sposób jednoznaczny, jasny i precyzyjny, nie dopuszczający innych równoważnych interpretacji. O oczywistym naruszeniu prawa można mówić tylko w odniesieniu do przepisu, którego treść nie budzi wątpliwości, a interpretacja w zasadzie nie wymaga sięgania po inne metody wykładni poza językową. Tak więc rażące naruszenie prawa nie zachodzi wówczas, gdy nie istnieje oczywista sprzeczność między treścią przepisu a rozstrzygnięciem (tak wyrok NSA z dnia 23 czerwca 2005 r. sygn. akt FSK 2475/04, podobnie wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2005 r. sygn. akt FSK 1371/04).
Skoro jak w niniejszej sprawie przepis art. 21 ust. 1 pkt 17 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), zwanej dalej ustawą podatkową, budził i budzi nadal wątpliwości interpretacyjne, o czym świadczą wyroki sądów administracyjnych uznających, że do pozaetatowych członków kolegiów odwoławczych a następnie samorządowych kolegiów odwoławczych oraz wynagrodzenia przez nich otrzymywanego mają zastosowanie postanowienia tego przepisu (patrz wyroki NSA z dnia 24 maja 1996 r. sygn. akt III SA 254/96, z dnia 7 października 1997 r. sygn. akt III SA 253/96 i III SA 341/96 oraz z dnia 10 października 2005 r. sygn. akt FSK 2536/040), gdyż w istocie wypełniają jego dyspozycję, to twierdzenie, że omawiany przepis, we wskazanym zakresie, jest jasny i klarowny wobec użycia w nim zwrotu dieta a nie wynagrodzenie, nie znajduje uzasadnienia w rzeczywistości. Stwierdzenie istnienia istotnych rozbieżności w orzecznictwie sądowym co do zakresu działania określonej normy prawnej sprawia, że norma ta, a w zasadzie jej dopuszczalna interpretacja dokonana przez podatnika lub organ podatkowy, nie może być podstawą do uznania, że w tym przypadku doszło do "rażącego" a więc kwalifikowanego naruszenia prawa. Dopiero brak rozbieżności w wykładni danego przepisu w stopniu uniemożliwiającym inne odczytanie jego treści i odmienną interpretację może prowadzić do wniosku, że doszło do rażącego naruszenia prawa, przy jego interpretacji w sposób niezgodny z obowiązującymi zasadami wykładni prawa.
Innymi słowy jeżeli dany przepis może być wykładany z równą mocą w różny sposób to nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa w zakresie jego interpretacji.
Jak już wskazano wyżej podstawą do uchylenia lub zmiany postanowienia interpretacyjnego jest uprzednie stwierdzenie, że postanowienie to rażąco narusza prawo, co między innymi oznacza, że ocena prawna stanowiska pytającego co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego wyrażona w tym postanowieniu była oczywiście błędna, niezgodna z treścią interpretowanej normy prawnej, której znaczenie można było odczytać w sposób bezsporny i bez żadnych wątpliwości.
W sytuacji, gdy interpretowana norma prawna nie miała takiego charakteru, a wydający postanowienie interpretacyjne organ uznał za prawidłową, jedną z możliwych jej wykładni i to zgodną z wykładnią prezentowaną w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, to w żadnym razie postanowienie takie nie naruszało prawa, tym bardziej w sposób opisany w art. 14 b § 5 pkt 2 Ordynacji podatkowej.
Dlatego też Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca wydane zostały niezgodnie z treścią wskazanego wyżej przepisu, gdyż nie istniały przesłanki do uznania, iż uchylone postanowienie interpretacyjne rażąco naruszało prawo. Doszło więc do naruszenia przepisu postępowania, które nie tylko mogło ale i miało istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych przyczyn Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 wyroku.
Abstrahując od powyższego Sąd zauważa, że dokonana w zaskarżonej decyzji interpretacja art. 21 ust. 1 pkt 17 ustawy podatkowej nie była jedyna, która zasługiwała na aprobatę. Zgodnie bowiem z treścią wymienionego przepisu obowiązującego od dnia 1 stycznia 2003 r. wolne od podatku dochodowego są diety oraz kwoty stanowiące zwrot kosztów, otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich – do wysokości nie przekraczającej miesięcznie kwoty 2.280 zł. Sąd w składzie orzekającym wskazuje na pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 2005 r sygn. akt FSK 2536/04 iż "o tym, czy dane świadczenie jest dietą w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 17 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych decyduje istota tego świadczenia, a nie jego nazwa. Wynagrodzenie pozaetatowych członków samorządowych kolegiów odwoławczych wypłacane na podstawie art. 15 ust. 4 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych były – i są nadal – wolne od podatku dochodowego na zasadach określonych w art. 21 ust. 1 pkt 17 u.p.d.o.f."(Glosa 2005/4/129). W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wyjaśnił, że użycie słowa "wynagrodzenie" nie musi oznaczać wynagrodzenia za pracę oraz że "dieta mieści się w zakresie pojęcia "wynagrodzenie". Między tymi pojęciami zachodzi stosunek podrzędności: każda dieta jest wynagrodzeniem ("z tytułu pełnienia szczególnych obowiązków"), ale nie każde wynagrodzenie osób wykonujących czynności wymienione w art. 13 pkt 5 ustawy podatkowej – jest dietą. Sąd ten zauważył również, iż dieta jest pojęciem dość "pojemnym", w którym mogą się mieścić świadczenia określone w przepisach różnymi nazwani np. rekompensata, ryczałt, ekwiwalent czy też wynagrodzenie. Dietą może być wynagrodzenie za pełnienie szczególnych funkcji, a także dodatkowe wynagrodzenie za uzasadnioną stratę czasu. Dieta może stanowić również rekompensatę wydatków ponoszonych w związku z pełnieniem określonych obowiązków. Tak więc dieta to świadczenie pieniężne, które może przybrać różnorodną postać w tym wynagrodzenia, o którym mowa w art. 15 ust. 4 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych. Zgodnie z tym przepisem pozaetatowi członkowie kolegium otrzymują wynagrodzenie za udział w posiedzeniach oraz zwrot kosztów podróży. Wysokość wynagrodzenia pozaetatowych członków kolegium, w zależności od przyjętej organizacji pracy i liczby posiedzeń w danym miesiącu, określa prezes właściwego kolegium przy czym miesięczna wysokość tego wynagrodzenia nie może przekroczyć 60 % miesięcznego wynagrodzenia etatowego członka kolegium (§ 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2002 r. w sprawie wielokrotności kwoty bazowej oraz szczegółowych zasad wynagradzania prezesa, wiceprezesa, pozostałych członków samorządowego kolegium odwoławczego i pracowników biura tego kolegium – Dz.U. Nr 109, poz. 960 ze zm.). Skoro świadczenie pieniężne nazwane wynagrodzeniem przysługuje pozaetatowym członkom kolegiów odwoławczych wyłącznie za udział w posiedzeniach i od liczby posiedzeń w danym miesiącu zależy wysokość tego wynagrodzenia to pogląd, że "wynagrodzenie" to ma inny charakter niż "dieta" nie znajduje uzasadnienia. Pozaetatowi członkowie kolegium nie są jego pracownikami. Jest to osoba wybierana na okres 6 lat, wyłącznie do pełnienia określonych obowiązków – jako członek składu orzekającego biorący udział w posiedzeniach, na których zapadają orzeczenia. Nie pobiera wynagrodzenia tak jak etatowy członek kolegium niezależnie od liczby posiedzeń, w których uczestniczy lecz otrzymuje innego rodzaju wynagrodzenie za wykonanie obowiązków orzeczniczych w konkretnym dniu czy dniach. Wynagrodzenie to stanowi więc dietę rozumianą jako wynagrodzenie dzienne związane z pełnieniem szczególnych obowiązków czy funkcji. Należy przy tym zauważyć, że poza wspomnianym wynagrodzeniem pozaetatowy członek kolegium nie otrzymuje, za wyjątkiem zwrotu kosztów podróży, innych środków finansowych na pokrycie wydatków związanych z pełnieniem tej funkcji, nazwanych "dietą".
Organ odwoławczy nie odniósł się do argumentów strony podniesionych w odwołaniu, a następnie skardze, opartych na stwierdzeniach zawartych w uzasadnieniu wymienionego wyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznając, że orzeczenia tego sądu nie są źródłem powszechnie obowiązującego prawa i wiąże jedynie w sprawach, w których zapadły. Organ nie wziął pod uwagę znaczenia wymienionego rozstrzygnięcia przy ustaleniu dopuszczalności wszczęcia postępowania, o którym mowa w art. 14b § 5 Ordynacji podatkowej ze względu na "rażące naruszenie prawa". Pominął w zupełności inne niż językowa wykładnie przepisu mającego znaczenie w okolicznościach przedstawionego przez płatnika stanu faktycznego, ani nie wyjaśnił przyczyn takiego postępowania. W szczególności nie ocenił faktu, iz przepis art. 21 ust. 1 pkt 17 ustawy podatkowej mówi o dietach i kosztach podróży jako odrębnych świadczeniach pieniężnych a przepis art. 15 ust. 5 ustawy o s.k.o. o wynagrodzeniu i kosztach podróży, co nie może prowadzić do uznania jak uczynił to organ odwoławczy, że pozaetatowemu pracownikowi kolegium przysługuje omawiane zwolnienie tylko co do zwróconych kosztów podróży.
Rozpoznając sprawę ponownie organ odwoławczy rozważy zasadność wszczęcia oraz dalszego prowadzenia przedmiotowego postępowania i wyda stosowne orzeczenie, a o ile uzna, że zachodzą przesłanki do wydania rozstrzygnięcia merytorycznego oceni wszystkie podniesione przez stronę argumenty z uwzględnieniem oceny prawnej zawartej w niniejszym wyroku.
Z tych przyczyn Sąd stwierdził, że zaskarżone decyzje naruszają wymienione wyżej przepisy procesowe i uchylił wydane przez organ odwoławczy rozstrzygnięcie, a o kosztach postępowania orzekł na mocy art. 200 ustawy p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło