I SA/Sz 874/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Chorzępa (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska,, Sędzia NSA Krystyna Zaremba, Protokolant Lidia Maląg, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2007 r. sprawy ze skargi S. K.F. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] nr [...] 2. stwierdza, że uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu Postanowieniem z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r, Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 90 poz. 1071 z 2000r. ze zm.) i art. 33 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 229 poz. 1254 z 2005r. ze zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławczej po rozpoznaniu zażalenia S. K.-F. na postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] w sprawie uznania zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym za niezasadne, utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że decyzją z dnia [...], Burmistrz Miasta i Gminy ustalił J. F. oraz S. K.-F. zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2001r. w kwocie [...] zł. Decyzja ta stała się decyzją prawomocną. Ponieważ podatnicy sprzedali nieruchomość przy ul. [...] w [...], organ podatkowy pierwszej instancji decyzją z [...] zmniejszył wymiar podatku od nieruchomości za 2001r. do kwoty [...] zł. Pismem z dnia [...] S. K.-F., w związku z zajęciem jej prawa majątkowego, wniosła zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym. Zdaniem podatniczki, dokonane zajęcie było bezzasadne i bezpodstawne albowiem decyzja ostateczna z 26 lutego 2001r. ustalała zobowiązanie podatkowe wyłącznie wobec J. F. Burmistrz Miasta i Gminy odpowiadając na zgłoszone zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, postanowieniem z dnia [...] odmówił uznania zarzutów, uznając je za bezzasadne. Zdaniem Burmistrza zarówno decyzja z dnia [...] jak i decyzja z [...] zmniejszająca wymiar podatku od nieruchomości wydane zostały na J. F. oraz na S. K.-F., bowiem w obu decyzjach S. K.-F. wymieniona została jako współwłaściciel opodatkowanej nieruchomości. Postanowienie Burmistrza zaskarżyła S. K.-F. w całości, uzasadniając, że obie decyzje określające zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2001r. zostały wydane tylko i wyłączne na J. F. pomimo, że skarżąca jest współwłaścicielem przedmiotowej nieruchomości. Dlatego jej zdaniem, zajęcie prawa majątkowego dokonane w stosunku do niej, jest, niezgodne z art. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w związku z art. 210 Ordynacji podatkowej. Na potwierdzenie słuszności przedstawionej oceny skarżąca powołała pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyrokach z dnia 18 maja 2001r. sygnatur I SA/Kr 1487/2000 i z 25 lutego 2003r. sygnatura I SA/Łd 1086/2001, że jeżeli obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach nieruchomości, to decyzję ustalającą wysokość podatku od nieruchomości należy wydać na wszystkich współwłaścicieli oraz że wszyscy współwłaściciele powinni być wymienieni w decyzji ustalającej wysokość podatku od nieruchomości i wszystkim ta decyzja powinna być doręczona. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając zażalenie wskazało, że w świetle postanowień przepisu art. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w związku z przepisem art. 210 Ordynacji podatkowej, jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, wobec czego decyzja w przedmiocie podatku od nieruchomości powinna być wydana na nazwiska wszystkich współwłaścicieli tej nieruchomości. Stosownie zaś do dyspozycji art. 210 § 1 Ordynacji podatkowej wymaganym elementem decyzji jest między innymi oznaczenie strony, której zgodnie z przepisami o doręczeniach pism w postępowaniu podatkowym decyzja winna być doręczona. Uznając w oparciu o akta sprawy, że decyzja z [...] ustalające zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2001r. zostały wydane na nazwisko J. F., zaś S. K.-F. wymieniona została jako współwłaściciel opodatkowanej nieruchomości, to zdaniem organu odwoławczego stanowisko Wierzyciela, wyrażone w postanowieniu z [...] uznające zgłoszone zarzuty w postępowaniu, egzekucyjnym za bezzasadne należy uznać za trafne, albowiem słusznie, za strony tego postępowania uznano obu współwłaścicieli opodatkowanej nieruchomości tj. J. F. i S. K.-F. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, S. K.-F. zarzuciła postanowieniu organu odwoławczego: - naruszenie przepisów prawa materialnego art. 210 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 8, poz. 60 z 2005r.) oraz art. 3 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31) przez błędną ich wykładnię i przyjęcie, że decyzja (Burmistrza Miasta i Gminy) z [...] i [...] spełniają wymogi określone w powyższych przepisach i spowodowały powstanie zobowiązania podatkowego wobec S. K.-F. w sytuacji, gdy wskazane decyzje nie zostały wydane na jej nazwisko, nie wskazano jej jako strony oraz nie zostały jej nigdy doręczone; - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, przez przyjęcie, że decyzją z dnia [...] Burmistrz Miasta i Gminy ustalił zobowiązanie w podatku od nieruchomości za rok 2001 także wobec S. K.-F., gdy faktycznie decyzja ustalała zobowiązanie jedynie wobec J. F. i wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i uchylenie postanowienia Burmistrza z [...] w sprawie zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W uzasadnieniu skargi, skarżąca wskazała, że przepisy Ordynacji podatkowej oraz ustawy o podatkach i opłatach lokalnych potwierdzają prawidłowość jej stanowiska. Przywołała również wskazane w zażaleniu poglądy wyrażone w wyrokach NSA, konstatując, że skoro decyzja określająca zobowiązanie podatkowe nie została wystawiona na nazwisko skarżącej jak i nie została jej doręczona, to nie zostało na nią nałożone zobowiązanie podatkowe. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wskazując na argumenty powołane w uzasadnieniu decyzji, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł, co następuje: Skarga zawiera uzasadnione zarzuty. Zgodnie z przepisem art. 2 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym w 2001r., obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości stanowiącej współwłasność małżonków lub odrębną własność każdego z nich, ciążył łącznie na obojgu małżonkach ustalony był w drodze decyzji zgodnie z przepisem art. 6 ust. 7 cyt. ustawy przez wójta, (burmistrza, prezydenta) właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości. "Ciążył łącznie na obojgu małżonkach", tzn. że oboje małżonkowie "wraz, razem, w połączeniu, wspólnie" ponosili odpowiedzialność za zapłatę podatku od wspólnej nieruchomości – patrz " Słownik Języka Polskiego PWN. red. Mieczysław Szymczak – rok 1979 t. II str. 71. Jeśli zatem, razem, wspólnie, solidarnie byli zobowiązani do zapłaty podatku od nieruchomości wspólnych, a zobowiązanie w tym podatku ustalane jest przez organ podatkowy w drodze decyzji, to zdaniem Sądu, zgodnie z przepisem art. 92 § 1 Ordynacji podatkowej, decyzja ustalająca to zobowiązanie, winna być wydana na oboje małżonków i decyzja ta winna być doręczona obojgu małżonkom. Zdaniem Sądu decyzja Burmistrza z [...] i [...] nie zostały wydane na oboje małżonków F., a jedynie na J. F., skoro jako strona i adresat decyzji został wymieniony tylko on. Zamieszczenie w części informacyjno-pouczającej decyzję, danych współwłaściciela opodatkowanej nieruchomości nie stanowi wypełnienia wymogu z art. 210 ust.1 pkt 3 Ordynacji podatkowej – oznaczenia strony, skoro, decyzja ustalająca zobowiązanie podatkowe tej osobie nie została doręczona – art. 211 cyt. ustawy. Jeśli zatem, decyzja ustalająca wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości została wydana na jednego małżonka i tylko jemu doręczona, to prowadzenie postępowania egzekucyjnego o zapłatę należnego podatku wobec małżonka, który nie był stroną postępowania podatkowego jest pozbawione podstaw prawnych, albowiem na żadnym etapie postępowania podatkowego nie został określony obowiązek zapłaty podatku przez drugiego małżonka. Zdaniem Sądu, skarżąca trafnie podniosła zarzut że skoro decyzja ustalająca podatek od nieruchomości została wydana tylko na małżonka i jemu doręczona, to w postępowaniu egzekucyjnym wierzyciel nie wykazał, by były podstawy do prowadzenia egzekucji zaległości podatkowej ciążącej na innym podatniku, wobec majątku skarżącej. Skład orzekający w sprawie podziela pogląd wyrażony w wyroku WSA w Warszawie, z dnia 28 czerwca 2005r. sygn. III SA/Wa 2288/04, że wymierzanie podatku od nieruchomości w jednej decyzji doręczonej "dowolnemu" małżonkowi jest niezgodne z wymogami Ordynacji podatkowej nie tylko w zakresie doręczeń, ale również oznaczania stron postępowania podatkowego i określania odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe podatników będących małżonkami. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienia odmawiając uznania zarzutu skarżącej, że nie jest osobą zobowiązaną do zapłaty podatku od nieruchomości określonego decyzjami z [...] i [...], (błąd co do osoby zobowiązanego), naruszają przepisy Ordynacji podatkowej w zakresie ustalania odpowiedzialności solidarnej, i doręczeń. Jeśli zatem Burmistrz bezpodstawnie odrzucił zarzut błędnego ustalenia w postępowaniu egzekucyjnym osoby zobowiązanej do zapłaty podatku, Sąd na podstawie art. 33 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 36, poz. 161 z 1991r. ze zm.), w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zaskarżone postanowienie uchylił.