II GSK 314/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat -Rembelska Sędziowie NSA Maria Myślińska Cezary Pryca (spr.) Protokolant Katarzyna Janicka po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2008 r. skargi kasacyjnej S. P. T. S. "B." w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. z dnia 18 października 2007 r. sygn. akt III SA/Lu 279/07 w sprawie ze skargi S. P. T. S. "B." w L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych osób 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od S. P. T. S. "B." w L. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 18 października 2007 roku wydanym w sprawie III SA/LU 279/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. oddalił skargę S. P. T. S. "B." w L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] marca 2007 roku numer [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia S. P. T. S. "B." w L. jako organizacji społecznej do prowadzonego postępowania administracyjnego. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. wydany został w oparciu o następujące ustalenia faktyczne. Wnioskiem z dnia [...] maja 2006 roku S. P. T. S. "B." w L. wniosło o dopuszczenie, jako organizacji społecznej, do udziału w postępowaniu w sprawie dotyczącej cofnięcia zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym dla firmy F.H.U. "N." J. N. [...] T. L., ul. [...] l. [...] na linii komunikacyjnej: Tomaszów Lubelski – Zamość. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2006 roku, wydanym w sprawie [...] Marszałek Województwa L. odmówił dopuszczenia S. P. T. S. "B." w L. jako organizacji społecznej do prowadzonego postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia zezwolenia z dnia [...] listopada 2005 roku wydanego w sprawie numer [...] na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym na linii komunikacyjnej: Tomaszów Lubelski – Zamość, firmie F.H.U. "N." J. N.. Postanowieniem z dnia [...] marca 2007 roku wydanym w sprawie numer [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., po rozpatrzeniu zażalenia S. P. T. S. "B." w L. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie z dnia [...] czerwca 2006 roku, numer [...], w sprawie odmowy dopuszczenia S. P. T. S. "B." w L., jako organizacji społecznej do postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia zezwolenia z dnia [...] listopada 2005 roku na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym na linii komunikacyjnej Tomaszów Lubelski – Zamość, wydanego z upoważnienia Marszałka Województwa L. firmie F.H.U. "N." J. N. [...] T. L., ul. [...] L. [...]. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. w przedmiotowej sprawie została spełniona przesłanka toczącego się postępowania administracyjnego, a udział S. P. T. S. "B." w L. w tym postępowaniu uzasadniają cele statutowe tego stowarzyszenia, jednakże nie została spełniona przesłanka związana z interesem społecznym. Za udziałem stowarzyszenia w toczącym się postępowaniu nie przemawia interes społeczny, który jest czymś więcej niż interesem partykularnym członków stowarzyszenia. Organ administracji publicznej wskazał, że członkowie stowarzyszenia, jak i samo stowarzyszenie, usiłowali wszczynać i prowadzić liczne postępowania administracyjne przeciwko firmie F.H.U. "N.". Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. zauważyło, że nie można utożsamiać partykularnego interesu członków Stowarzyszenia z interesem społecznym. Jeśli przewoźnik narusza zasady konkurencji, to właściwym w tym względzie do rozpatrzenia sprawy jest Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. brak interesu społecznego w działaniach stowarzyszenia przemawia za tym, aby stowarzyszenia nie dopuścić do udziału w postępowaniu, jako organizacji społecznej. Wyrokiem z dnia 18 października 2007 roku wydanym w sprawie III SA/LU 279/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. oddalił skargę S. P.T.S. "B." w L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] marca 2007 roku numer [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia S. P. T. S. "B." w L., jako organizacji społecznej do prowadzonego postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. podkreśla, że przesłanki dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym określa przepis art. 31 § 1 k.p.a. Przepis ten wymaga od organizacji społecznej wykazania, że jej żądanie dopuszczenia do udziału w toczącym się aktualnie postępowaniu administracyjnym jest uzasadnione celami statutowymi, a nadto, że za takim udziałem przemawia interes społeczny. W ocenie Sądu S. P. T. S. "B." w L. we wniosku o dopuszczenie do udziału w postanowieniu administracyjnym ani w zażaleniu, ani w skardze nie podało okoliczności uzasadniających przyjęcie, że za jego udziałem w tymże postępowaniu o cofnięcie zezwolenia jednemu z przewoźników, nie będącym członkiem Stowarzyszenia, wykonującym przewozy na linii Tomaszów Lubelski-Zamość, przemawia interes społeczny. W ocenie Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w L. należy odróżnić legitymowanie się celem statutowym organizacji społecznej i zgodnością wniosku organizacji z interesem społecznym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. wskazuje, że skarżące stowarzyszenie nie odróżniło tych dwóch przesłanek i celem wykazania spełnienia przesłanki dotyczącej interesu społecznego powoływało legitymowanie się działaniem na rzecz stowarzyszonych w nim przewoźników, tj. wykonywaniem celu statutowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. stwierdza, że nie można uznać działaniem w interesie społecznym wstępowania przez stowarzyszenie przewoźników do postępowania o cofnięcie zezwolenia na przewóz innemu, konkurencyjnemu dla stowarzyszonych przewoźnikowi, celem przyczynienia się do cofnięcia owego zezwolenia. Stwierdzić należy, że stowarzyszenie, powołując się na ochronę swoich członków, wyraźnie wskazało na partykularny interes samego Stowarzyszenia i jego członków, którzy prowadzą działalność gospodarczą i są żywotnie zainteresowani ze względów konkurencyjnych w udziale w postępowaniu i przyczynieniu się do wydania decyzji o cofnięciu zezwolenia konkurencyjnemu dla nich przewoźnikowi. W skardze kasacyjnej S. P. T. S. "B." w L. zaskarżyło w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. z dnia 18 października 2007 roku, wydany w sprawie sygnatura akt III SA/Lu 279/07. Strona, wnosząca skargę kasacyjną, powołując się na podstawę kasacyjną określoną w art. 174 pkt. 2 p.p.s.a. zarzuciła wyrokowi naruszenie przez Sąd, przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie: 1) art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. polegające na jego niezastosowaniu w sprawie, kiedy należało skargę uwzględnić wobec naruszenia przepisów postępowania przez organy administracji publicznej, tj. art. 31 § 1 pkt 2 i § 2, w zw. z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. gdy niezastosowanie tego przepisu miało wpływ na wynik sprawy, wobec bezzasadnego odmówienia skarżącej organizacji udziału w postępowaniu jako organizacji społecznej, działając wbrew normom procedury administracyjnej, pomijając przedstawiony przez organizację społeczną materiał dowodowy, dowodzący ponad wszelką wątpliwości, iż interes społeczny przemawia za jej udziałem w tym postępowaniu. 2) art. 151 p.p.s.a. polegające na jego zastosowaniu w sprawie i oddaleniu skargi, gdy skargę należało uwzględnić. Na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. strona wnosząca skargę kasacyjną wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w L. oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. W uzasadnieniu strona wnosząca skargę kasacyjną podniosła, że w niniejszej sprawie zostały spełnione wszystkie powyższe trzy przesłanki dopuszczenia skarżącej organizacji do udziału w postępowaniu w przedmiocie cofnięcia zezwolenia F.H.U. "N." J. N. na wykonywanie regularnego przewozu osób w krajowym transporcie drogowym na linii komunikacyjnej Tomaszów Lubelski-Zamość. W ocenie S. P. T. S. "B." w L. błędne jest stanowisko Sądu, iż skarżąca organizacja utożsamia cele statutowe z interesem społecznym. Według S. P. T. S. "B." w L. celem stowarzyszenia jest integracja zrzeszonych w nim właścicieli prywatnych środków transportu i reprezentowanie ich interesów. W ocenie, wnoszącego skargę kasacyjną, działania stowarzyszenia zmierzają do poprawy bezpieczeństwa podróżujących na tej trasie. Więc zarówno organy administracji obu instancji jak i Sąd, orzekający nieprawidłowo, zinterpretowały przesłankę interesu społecznego, utożsamiając ją z interesem ogólnonarodowym. Strona wnosząca skargę kasacyjną podkreśla, że w warunkach gospodarki rynkowej różne organizacje społeczne działają w interesie różnych grup, co w żadnej mierze nie pozbawia tych działań waloru społecznego. Naczelny Sad Administracyjny zwarzył co , następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu. W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270 ze zmianami, powoływanej dalej jako p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy- p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym-zdaniem skarżącego- uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego-wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przystępując do oceny zasadności zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej należy podkreślić, że zostały one oparte na podstawie kasacyjnej określonej w treści art. 174 pkt. 2 p.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zgłoszony w ramach wskazanej wyżej podstawy kasacyjnej zarzut naruszenia przez Sąd I instancji normy art. 145 § 1 pkt. 1 lit.c p.p.s.a., polegający na nieuwzględnieniu skargi mimo, iż w ocenie strony skarżącej organ administracji publicznej dopuścił się naruszenia art. 31 § 1 pkt. 1 i pkt. 2 i § 2 w związku z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., należy uznać za całkowicie bezzasadny. Przypomnieć więc należy, że stawiając zarzut naruszenia przepisów postępowania należy mieć na uwadze to, że zarzut ten może być skuteczny tylko wówczas, gdy dojdzie do ustalenia, że stwierdzone naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 31 § 1 pkt.1 i pkt. 2 k.p.a. organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem wszczęcia postępowania bądź dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Oznacza to, że organizacja społeczna może brać udział w postępowaniu administracyjnym na prawach strony, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki: a) postępowanie administracyjne nie dotyczy praw i obowiązków organizacji społecznej, lecz praw i obowiązków "innej osoby", czyli strony (stron) tego postępowania, b) jest to uzasadnione celami statutowymi organizacji społecznej, c) przemawia za tym interes społeczny. W tym miejscu należy podkreślić, że wniosek organizacji społecznej występującej pod nazwą S. P. T. S. "B." w L. dotyczył dopuszczenia tej organizacji do udziału w postępowaniu administracyjnym, którego przedmiotem było cofnięcie zezwolenia z dnia [...] listopada 2005 roku numer [...] na wykonywanie regularnego przewozu osób w krajowym transporcie drogowym na linii komunikacyjnej Tomaszów Lubelski- Zamość, które zostało wydane firmie F.H.U "N." J. N. z T. L. Jednocześnie poza sporem pozostaje okoliczność, że firma F.H.U "N." J. N. nie jest członkiem tegoż stowarzyszenia. Okoliczności te mają znaczenie przy rozstrzyganiu kwestii dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym organizacji społecznej z uwagi na przesłankę dotyczącą realizacji celów statutowych organizacji społecznej jaki i przesłankę dotyczącą istnienia interesu społecznego. Z treści § 6 pkt.1 statutu strony wnoszącej skargę kasacyjną wynika, że celem stowarzyszenia jest integracja właścicieli prywatnych środków transportu i reprezentowanie ich interesów. Niewątpliwie ocena zasadności żądania organizacji społecznej z punktu widzenia istnienia interesu społecznego, jako ustawowej przesłanki wniosku, należy do uznania organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie administracyjne. Oznacza to, że nawet wówczas, gdy udział organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym jest uzasadniony jej celami statutowymi, to i tak organ administracji publicznej może uznać to żądanie za niezasadne z uwagi na brak interesu społecznego. Trafnie więc ocenił Sąd I instancji, iż nie można uznać za działanie w interesie społecznym żądania skarżącego stowarzyszenia wstąpienia do udziału w postępowaniu o cofnięcie zezwolenia na przewóz innemu konkurencyjnemu w stosunku do członków stowarzyszenia przewoźnikowi. Opisane działanie wskazywałoby na realizowanie partykularnych interesów stowarzyszenia-organizacji społecznej lub jej członków. Do takiego stwierdzenia skłania również analiza treści w/w § 6 pkt.1 statutu stowarzyszenia. Z treści tego przepisu wynika, iż celem stowarzyszenia jest ochrona interesów członków stowarzyszenia, a więc przewoźników będących członkami tegoż stowarzyszenia. Tym samym należy uznać, że udział organizacji społecznej, której członkami jest określona liczba przewoźników zrzeszonych w stowarzyszeniu w sytuacji, gdy celem tej organizacji społecznej jest ochrona interesów tych przewoźników, w postępowaniu administracyjnym dotyczącym uprawnień innego konkurencyjnego przewoźnika nie będącego członkiem stowarzyszenia byłby sprzeczny z pojęciem interesu społecznego, o którym mowa w art.31 § 1 in fine k.p.a. W tym stanie rzeczy nie jest również zasadny zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 151 p.p.s.a. Skoro Sąd I instancji zasadnie uznał, iż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa stosownie do treści powołanego wyżej przepisu prawa winien skargę oddalić. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 204 pkt.1 p.p.s.a. orzekł, jak sentencji wyroku.