II GSK 313/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat -Rembelska Sędziowie NSA Maria Myślińska Cezary Pryca (spr.) Protokolant Katarzyna Janicka po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2008 r. skargi kasacyjnej S. P. T. S. "B." w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. z dnia 18 października 2007 r. sygn. akt III SA/Lu 278/07 w sprawie ze skargi S. P. T. S. "B." w L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia w przedmiocie zmiany zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych osób 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od S. P.T. S. "B." w L. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 18 października 2007 roku wydanym w sprawie III SA/LU 278/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. oddalił skargę S. P. T.S. "B." w L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] marca 2007 roku numer [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia oraz stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. wydany został w oparciu o następujące ustalenia faktyczne. Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2006 roku S. P. T. S. "B." w L. wniosło o dopuszczenie go jako organizacji społecznej, do udziału w postępowaniu w przedmiocie zmiany zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym na linii komunikacyjnej: Tomaszów Lubelski – Warszawa dla F.H.U. "N." J. N. [...] T. L., ul. [...] L. [...]. Marszałek Województwa L. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2006 roku, wydanym w sprawie [...], odmówił dopuszczenia S. P. T. S. "B." w L. jako organizacji społecznej do postępowania administracyjnego w przedmiocie zmiany zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym na linii komunikacyjnej Tomaszów Lubelski - Warszawa dla J. N., prowadzącego działalność pod nazwą F.H.U. "N." z siedzibą w T. L.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., zaskarżonym postanowieniem z [...] marca 2007 roku wydanym w sprawie numer [...], po rozpatrzeniu zażalenia S. P. T. S. "B." w L. na postanowienie wydane z upoważnienia Marszałka Województwa L. przez Zastępcę Dyrektora Departamentu Mienia Samorządowego, Infrastruktury i Transportu Urzędu Marszałkowskiego Województwa L. z dnia [...] czerwca 2006 roku, znak: [...], w sprawie odmowy dopuszczenia S. P. T. S. "B." w L. jako organizacji społecznej do postępowania administracyjnego w przedmiocie zmiany zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym na linii komunikacyjnej Tomaszów Lubelski - Warszawa dla J. N., prowadzącego działalność pod nazwą F.H.U. "N." z siedzibą w T. L., odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia oraz stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. stwierdziło, że zaskarżone postanowienie zostało doręczone w sposób zastępczy w rozumieniu art. 44 k.p.a. w dniu [...] czerwca 2006 roku stąd termin do wniesienia zażalenia upłynął w dniu [...] czerwca 2006 roku. Skoro ówczesny pełnomocnik stowarzyszenia M. R. podał adres do korespondencji w T. L. przy ul. E. O. [...] i poczta stwierdziła, że pod tym adresem adresat jest nieznany, to przyjęcie skutku doręczenia jest zasadne, a stowarzyszenie ponosi skutki działania swego pełnomocnika, który podał błędny adres. Złożenie zażalenia w dniu [...] stycznia 2007 roku nastąpiło z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Wyrokiem z dnia 18 października 2007 roku wydanym w sprawie III SA/LU 278/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. oddalił skargę S. P. T. S. "B." w L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] marca 2007 roku numer [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia oraz stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. podzielił stanowisko organu administracji publicznej II instancji wskazujące, że postanowienie Marszałka Województwa L. z [...] czerwca 2006 roku zostało doręczone stowarzyszeniu [...] czerwca 2006 roku w formie tzw. doręczenia zastępczego. W ocenie Sądu skoro pod wskazanym przez pełnomocnika stowarzyszenia adresem nie mieszkał on ani nie wykonywał swoich czynności zawodowych, to należało zastosować doręczenie zastępcze, modyfikując je w zakresie podwójnego awizowania i uwzględniając treść art. 27 ust. 1 ustawy z 12 czerwca 2003 Prawo pocztowe (Dz. U. 130/2003 poz. 118 ze zm.) przesyłkę zwróconą nadawcy uznać za doręczoną z dniem [...] czerwca 2006 roku. Według Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. w przedmiotowej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. zasadnie stwierdziło, że stowarzyszenie nie uprawdopodobniło braku winy w uchybieniu terminu. Ograniczyło się jedynie do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na wypadek, gdyby organ uznał, że zwrócone pismo z adnotacją "adresat nieznany" zostało złożone do akt sprawy ze skutkiem doręczenia i podania, że postanowienie faktycznie otrzymano [...] stycznia 2007 roku. W skardze kasacyjnej S. P. T. D. "B." z siedzibą w L. zaskarżyło w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. z dnia 18 października 2007 roku, wydany w sprawie III SA/Lu 278/07. Strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi: I. naruszenie przez Sąd przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi i pominięcie przez Sąd naruszenia przy wydaniu postanowienia przez organ administracji przepisów postępowania, art. 76 § 3 k.p.a, art.. 77 § 1 k.p.a, art. 80 k.p.a, w związku z art. 7, art. 75 § 1 k.p.a co doprowadziło do błędnego uznania, iż listonosz w dniu [...] czerwca 2006 roku podjął próbę doręczenia postanowienia z dnia [...] czerwca 2006 roku. 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez na oddalenie skargi i pominięcie przez Sąd naruszenia przy wydaniu postanowienia przez organ administracji przepisu postępowania art. 134, w związku z art. 144 k.p.a. poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że zażalenie złożono z uchybieniem terminu, wobec nieprawidłowego ustalenia daty doręczenia na [...] czerwca 2006 roku. 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi i pominięcie przez Sąd naruszenia przy wydaniu postanowienia przez organ administracji przepisów postępowania, art. 40 § 2, art. 44 § pkt 1 i 2 i § 2, § 4, oraz art. 45 k.p.a., poprzez błędne przyjęcie, że do skutecznego doręczenia przesyłki poleconej doszło w dniu [...] czerwca 2006 roku. 4) art. 151 p.p.s.a. polegający na jego zastosowaniu w sprawie i oddaleniu skargi, gdy skargę należało uwzględnić. 5) art. 145 § 1 pkt.1 lit. c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi i pominięcie przez Sąd naruszenia przy wydaniu postanowienia przez organ administracji przepisu postępowania, art. 58 § 1 k.p.a. w sytuacji, gdy skarżący uprawdopodobnił niezawinione uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia wobec nieprawidłowego oznaczenia adresata przesyłki poleconej. S. P. T. S. "B." w L. wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w L. oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. W uzasadnieniu wnoszący skargę kasacyjną nie akceptuje stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L., że pełnomocnik powinien wskazać adres zamieszkania lub pracy, gdyż przepis art. 42 § 1 k.p.a. wiąże organ w sytuacji, gdy strona nie podała innego adresu do doręczeń. Skarżący podnosi, że treść art. 42 k.p.a. realizuje zasadę doręczenia pism w kolejności i w sposób najmniej uciążliwy dla strony. Wnoszący skargę kasacyjną wskazuje, że przed wydaniem postanowienia w trybie art. 134 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. powinno przeprowadzić w niezbędnym zakresie postępowanie wyjaśniające, zmierzające do usunięcia rozbieżności polegającej na wskazaniu adresu przez pełnomocnika, a następnie stwierdzeniu przez listonosza, że pod takim adresem adresat jest nieznany. Wobec niewyjaśnienia istotnych okoliczności doręczenia przesyłki w dniu [...] czerwca 2006 roku oraz wobec błędnego oznaczenia przesyłki należało by uznać, że skuteczne doręczanie przesyłki nastąpiło w dniu [...] stycznia 2007 roku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu. W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270 ze zmianami, powoływanej dalej jako p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy- p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym – zdaniem skarżącego – uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego-wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przechodząc do oceny zasadności zarzutów skargi kasacyjnej należy wskazać, iż została ona oparta na podstawie kasacyjnej określonej w art. 174 pkt.2 p.p.s.a. W ramach tej podstawy kasacyjnej strona wnosząca skargę kasacyjną wskazuje na naruszenie przez Sąd I instancji przepisu art. 145 § 1 pkt.1 lit.c p.p.s.a. w powiązaniu z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego szczegółowo wymienionymi w punktach 1, 2, 3 i 5 petitum skargi, a także w ramach tej podstawy kasacyjnej strona skarżąca zgłosiła zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. W rozpatrywanej sprawie istota problemu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy Sąd I instancji, rozpatrując skargę S. P. T. S. "B." w L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia oraz stwierdzenia, iż zażalenie zostało wniesienie z uchybieniem ustawowego terminu, dopuścił się naruszenia norm prawnych wymienionych w treści skargi kasacyjnej, a tym samym czy zasadnie uznał, że w toku postępowania administracyjnego doszło do prawidłowego doręczenia stronie skarżącej postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z [...] czerwca 2006 roku o odmowie dopuszczenia stowarzyszenia jako organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie zmiany zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym na linii komunikacyjnej Tomaszów Lubelski- Warszawa, wydanego dla J. N. Poza sporem winna pozostawać okoliczność, iż wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie organizacji społecznej został złożony i podpisany przez pełnomocnika S. P. T. S. "B." w L., członka zarządu M. R. Jednocześnie należy podkreślić, że we wniosku pełnomocnik M. R. wskazał adres do korespondencji "[...] T. L. ul. E. O. [...]". Do wniosku zostało dołączone stosowne pełnomocnictwo. Przypomnieć więc należy, że stosownie do treści art. 40 § 2 k.p.a. jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. W orzecznictwie dominuje pogląd, że doręczenie pisma samej stronie w sytuacji, gdy ma ona ustanowionego pełnomocnika należy uznać za bezskuteczne ( vide wyrok NSA z 10.05.2006 r. II OSK 810/05 niepublikowany, wyrok NSA z 14/07.2004 r. FSK 296/04 niepublikowany). Ponadto należy przypomnieć, że zgodnie z treścią art. 63 § 2 k.p.a. to strona wnosząca podanie jest zobowiązana do podania adresu. W związku powyższym należy stwierdzić, iż skoro pełnomocnik strony składającej wniosek ( podanie) w trybie określonym w art. 31 § 1 pkt. 2 k.p.a. wskazuje w tym wniosku adres do korespondencji to obowiązkiem organu administracji publicznej było kierowanie wszelkich pism na wskazany adres. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej organ administracji publicznej przesłał postanowienie z [...] czerwca 2006 roku na właściwy adres, wskazany w podaniu przez pełnomocnika stowarzyszenia. Zasadnie Sąd I instancji uznał, iż przesyłka zawierająca postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z [...] czerwca 2006 roku została prawidłowo zaadresowana. W tym stanie rzeczy trafnie Sąd I instancji ocenił, że znajdująca się na przesyłce adnotacja "adresat nieznany" odnosi się do adresata przesyłki jakim był pełnomocnik stowarzyszenia M. R. Z akt sprawy wynika, że także sam pełnomocnik stowarzyszenia potwierdził okoliczność, iż pod wskazanym przez siebie adresem nie zamieszkiwał a podany adres był adresem jednego z przewoźników. Oznacza to, że brak było podstaw do uznania za zasadny zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt. 1 lit.c w związku z art. 40 § 2, art. 44 § 1 pkt. 1-2, § 2 i § 4 oraz art. 45 k.p.a. Jedynie w przypadku niemożliwości doręczenia pisma w sposób określony w art.42 i art. 43 k.p.a. możliwe jest zastosowanie doręczenia zastępczego, o którym mowa w art. 44 k.p.a. Niemożność, o której mowa w art. 44 k.p.a. obejmuje sytuacje, w których adresatowi będącemu osobą fizyczną nie doręczono pisma w żadnym z miejsc przewidzianych w art. 42 lub też nie doręczono pisma żadnej z osób wymienionych w art. 43. Należy uznać, że niemożność doręczenia w sposób wskazany w art. 42 dotyczy przypadków, w których podmiot doręczający nie zastał adresata pisma (adresat był nieobecny w miejscach wymienionych w tym przepisie). Niemożność doręczenia zaś w sposób wskazany w art. 43 obejmuje zarówno sytuacje, w których doręczający nie zastał dorosłego domownika strony, jego sąsiada lub dozorcy, lecz także sytuacje, w których te osoby nie podjęły się oddania pisma adresatowi. Trafnie Sąd I instancji ocenił, że zaistniała sytuacja dawała podstawy do przyjęcia, iż pod wskazanym adresem nie jest możliwe doręczenie pisma adresatowi-pełnomocnikowi stowarzyszenia. W tym stanie rzeczy zasadne jest stanowisko Sądu I instancji, że zwrot przesyłki nadawcy i pozostawienie jej w aktach ze skutkiem doręczenia na dzień [...] czerwca 2006 r było dopuszczalne przy odpowiednim stosowaniu art. 44 § 4 k.p.a. w związku z art. 27 ust.1 ustawy z 12 czerwca 2003 roku Prawo pocztowe (Dz. U. 130/2003 poz.1188 ze zmianami). Uwzględniając powyższe uwagi należy stwierdzić, że bezzasadny jest zarzut odnoszący się do wniesienia zażalenia na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z [...] czerwca 2006 roku z uchybieniem ustawowego terminu. Skoro zaskarżone postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi stowarzyszenia w dniu [...] czerwca 2006 roku, to złożenie zażalenia w dniu [...] stycznia 2007 roku nastąpiło po upływie terminu, o którym mowa w art.141 § 2 k.p.a. Wreszcie należy stwierdzić, że zasadnie Sąd I instancji uznał, iż rozstrzygnięcie w zakresie odmowy przywrócenia terminu do złożenia zażalenia od postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z [...] czerwca 2006 roku nastąpiło bez naruszenia zasad wynikających z treści art. 58 § 1 k.p.a. W omawianym zakresie trafnie ocenił Sąd I instancji, iż organ administracji publicznej miał podstawy do przyjęcia, że stowarzyszenie nie uprawdopodobniło braku winy w uchybieniu terminu. Obowiązek uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu spoczywa na osobie składającej wniosek o przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności-w tym przypadku do złożenia zażalenia. Organ powinien jedynie przedstawione przez nią okoliczności ocenić w świetle przesłanek z art. 58 § 1 k.p.a. Trudno jest bowiem wymagać od organu, aby prowadził postępowanie wyjaśniające w zakresie przyczyn uchybienia terminu przez podmiot zgłaszający taki wniosek. W tym stanie rzeczy nie jest również zasadny zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 151 p.p.s.a. Skoro Sąd I instancji zasadnie uznał, iż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa stosownie do treści powołanego wyżej przepisu prawa winien skargę oddalić. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 204 pkt. 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.