I SA/Lu 440/07

WyrokWSA w Lublinie2007-10-19

Skład orzekający: Wiesława Achrymowicz, Wojciech Kręcisz, Anna Kwiatek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Celnej był uprawniony do poboru w drodze egzekucji zaległości podatkowych wynikających z decyzji Urzędu Skarbowego, jeśli postępowanie egzekucyjne w stosunku do tych zaległości wszczął Naczelnik Urzędu Skarbowego przed zmianą właściwości rzeczowej organów podatkowych?
Ratio decidendi
Dyrektor Izby Celnej nie był uprawniony do poboru w drodze egzekucji zaległości podatkowych, jeśli postępowanie egzekucyjne w stosunku do tych zaległości wszczął Naczelnik Urzędu Skarbowego przed zmianą właściwości rzeczowej organów podatkowych. Zaliczenie wpłat na poczet zaległości, do realizacji których organ nie był uprawniony, stanowi naruszenie przepisów prawa. Ponadto, organ bezzasadnie uwzględnił zaległość wynikającą z uchylonej decyzji oraz nieprawidłowo naliczył odsetki za zwłokę, nie uwzględniając okresu, w którym odsetki nie powinny być naliczane.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie zaliczenia wpłat na poczet zaległości z tytułu podatku od towarów i usług. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej poprzez błędne ustalenie wysokości zaległości podatkowych i wadliwe rozliczenie dokonanych wpłat, w tym uwzględnienie zaległości z uchylonej decyzji oraz nieprawidłowe naliczenie odsetek. Skarżący kwestionował również uprawnienie Dyrektora Izby Celnej do egzekucji niektórych zaległości.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Celnej i zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz P.S. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz, Sędziowie Asesor WSA Wojciech Kręcisz,, NSA Anna Kwiatek (sprawozdawca), Protokolant Stażysta Kamil Rutkowski, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 października 2007 r. sprawy ze skargi P. S. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zaliczenia wpłat na poczet zaległości z tytułu podatku od towarów i usług I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz P.S. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...], sprostowanym postanowieniem z dnia [...], Dyrektor Izby Celnej, po rozpoznaniu zażalenia P. S., uchylił w całości własne postanowienie z dnia [...] w przedmiocie zaliczenia wpłat w łącznej kwocie 31.071,70 zł na zaległości w podatku od towarów i usług z tytułu importu oraz odsetki od tych zaległości i dokonał w inny sposób zaliczenia powyższej kwoty wpłat na zaległości podatkowe z tego tytułu i należne od nich odsetki za zwłokę. Z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że zaległość podatkowa w podatku od towarów i usług ciążyła na skarżącym z tytułu sprowadzenia na polski obszar celny odzieży używanej w 1999 r. Należny od tych czynności podatek od towarów i usług określił Urząd Skarbowy decyzjami z dnia [...] Nr [...] doręczonymi podatnikowi w dniu [...]. Odwołania od powyższych decyzji o numerach [...] wpłynęły do Izby Skarbowej w dniu [...] , a od decyzji [...] – w dniu [...] i w związku z tym, organ w zaskarżonym postanowieniu przyjął, iż termin do załatwienia odwołań od decyzji urzędu skarbowego o numerach [...] upłynął w dniu [...] , a od decyzji nr [...] – w dniu [...] , stosownie do art. 139 § 3 Ordynacji podatkowej (Dz.U. 2005 Nr 8, poz. 60 ze zm.). W zaskarżonym postanowieniu organ wskazał, że postanowieniami z dnia [...] Izba Skarbowa, po rozpoznaniu zażaleń na postanowienia Urzędu Skarbowego odmawiające zawieszenia postępowania podatkowego, uchyliła te postanowienia i zawiesiła postępowanie odwoławcze powadzone w sprawach odwołań od decyzji Urzędu Skarbowego o numerach [...], a podjęcie tych postępowań nastąpiło w dniu [...] po doręczeniu podatnikowi postanowień Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] (jako organu właściwego rzeczowo do prowadzenia postępowań odwoławczych w tych sprawach począwszy od 1 września 2003 r. – art. 24, art. 31 ust. 3 i art. 40 ustawy o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych ... - Dz.U. 2003 r. nr 137, poz. 130 2 ) o podjęciu zawieszonych postępowań. Decyzje ostateczne w przedmiocie wymiaru zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług z tytułu dokonanych w 1999 r. czynności importu towarów podjęte zostały przez Dyrektora Izby Celnej w dniu (...) i (...) i doręczone podatnikowi w dniu (...) W związku z powyższymi ustaleniami, w zaskarżonym postanowieniu organ uznał, że rozpoznanie odwołania od decyzji Urzędu Skarbowego nr [...] nastąpiło z przekroczeniem terminu określonego w art. 139 § 3 Ordynacji podatkowej, stąd zgodnie z art. 54 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, odsetek od wynikającej z tej decyzji zaległości podatkowej nie nalicza się w okresie od dnia 8 marca 2003 r. , do dnia 20 grudnia 2004 r. W tym zakresie organ uznał zasadność zarzutu podniesionego w zażaleniu na postanowienie z dnia [...], co miało wpływ na jego uchylenie. Dokonując ponownego zaliczenia wpłat na poczet zaległości wynikających z decyzji Urzędu Skarbowego o numerach [...], organ wskazał, że postępowania odwoławcze od tych decyzji nie zostały wprawdzie zakończone w terminie określonym w art. 139 § 3 Ordynacji podatkowej (upłynął w dniu 18 lutego 2003 r.), jednakże zawieszenie tych postępowań nastąpiło na wniosek strony (w rozpoznaniu zażaleń na postanowienia o odmowie zawieszenia wydane przez urząd skarbowy), stąd wstrzymanie biegu odsetek od tych zaległości podatkowych miało miejsce od dnia 19 lutego 2003 r. do dnia 27 lutego 2003 r. i od dnia 31 marca 2004 r. do dnia 20 grudnia 2004 r. W ocenie organu, ustalenie wskazujące, że postępowania odwoławcze w tych sprawach nie zostały zawieszone z urzędu, wykluczało zastosowanie art. 54 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. W rozstrzygnięciu zaskarżonego postanowienia organ wskazał, że dokonał proporcjonalnego zaliczenia wpłat z dnia 25 stycznia 2005 r. , z dnia 8 lipca 2005 r. oraz dnia 14 listopada 2005 r. na poczet zaległości i odsetek wynikających z decyzji Urzędu Skarbowego o numerach: [...] do [...] oraz [...], z uwzględnieniem wcześniej wskazanych okresów nienaliczania odsetek za zwłokę od zaległości wynikających z decyzji urzędu. Wyjaśnił również, że co do wynikającej z rozliczenia wpłat nadpłaty w kwocie 1.379,80 zł wydane zostanie odrębne rozstrzygnięcie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie P. S. wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzucając naruszenie art. 54 § 1 pkt 4 oraz art. 54 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że w stosunku do zaległości wynikających z decyzji Urzędu Skarbowego o numerach [...] i [...] nie ma zastosowania zawieszenie naliczania odsetek za zwłokę w okresie od 27 lutego 2003 r. do 31 marca 2004 r. mimo braku wniosku strony o zawieszenie postępowania odwoławczego oraz wadliwe ustalenie wysokości zaległości podatkowych i w konsekwencji błędne rozliczenie dokonanych wpłat. Nastąpiło to wskutek ujęcia jako zaległości rozliczanej przez Dyrektora Izby Celnej nieznanej skarżącemu zaległości z decyzji [...] oraz z decyzji [...], które wyegzekwowane zostały przez Naczelnika Urzędu Skarbowego wskutek wszczęcia egzekucji przed zmianą w 2003 r. właściwości rzeczowej organów podatkowych i celnych, a także ujęcia jako zaległości podatkowej należności z decyzji [...] uchylonej w postępowaniu odwoławczym decyzją Dyrektora Izby Celnej z [...] Nr [...]. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił, że wskazana w skardze kwota zaległości podatkowej (.2.527 zł) wynika z decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...] Nr [...], , [...] i [...] objętych decyzją ratalną Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] Nr [...], która to kwota przejęta została przez Izbę Celną [...] w związku ze zmianą właściwości rzeczowej organu podatkowego. W zakresie zarzutu nieuwzględnienia w rozliczeniu nadpłaty w kwocie 1.129 zł stwierdzonej decyzją Dyrektora Izby Celnej wyjaśnił, że zgodnie z art. 39 ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. 2004 r., Nr 54, poz. 535 ze zm.) organem właściwym do stwierdzenia tej nadpłaty był Naczelnik Urzędu Skarbowego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, gdyż zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie z dnia [...] wydane zostały z naruszeniem prawa. Zasadny jest zarzut skargi, że dokonując rozliczenia wpłat na poczet przyjętych do realizacji zaległości podatkowych Dyrektor Izby Celnej bezzasadnie i z naruszeniem art. 31 ust. 1 ustawy o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów ... (Dz.U. 2003 r., Nr 137, poz. 1302), uznał, iż uprawniony jest do poboru w drodze egzekucji zaległości podatkowych P. S. wynikających z decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...] o numerach [...] i [...] w sytuacji, gdy z akt sprawy wynika (k.15 akt podatkowych), iż w stosunku do tych zaległości postępowanie egzekucyjne wszczął przed zmianą właściwości rzeczowej naczelnik Urzędu Skarbowego doręczając zobowiązanemu w dniu 12 kwietnia 2003 r. tytuły wykonawcze obejmujące te zaległości. Informację wynikającą z akt sprawy potwierdza zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...], załączone do skargi. Zaliczenie wpłat na poczet zaległości podatkowych do realizacji których Dyrektor Izby Celnej nie był uprawniony, stanowiło naruszenie art. 31 ust. 1 ustawy o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych w związku z art. 62 § 4 Ordynacji podatkowej i, jak wynika z argumentacji organu zawartej w odpowiedzi na skargę, było skutkiem wadliwego wykonania § 43 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 października 2003 r. w sprawie zasad rachunkowości i planu kont dla prowadzenia ewidencji podatków i niepodatkowych należności budżetowych przez organy podatkowe ...(Dz.U. Nr 187, poz. 1827). Uzasadniony jest również zarzut bezpodstawnego zwiększenia zaległości podatkowych rozliczanych dokonanymi wpłatami o zaległość mającą wynikać z decyzji Urzędu Skarbowego Nr [...] (k. 235 akt podatkowych) w sytuacji, gdy decyzja ta została uchylona w całości ostateczną decyzją Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] (k.50 akt podatkowych) stwierdzającą równocześnie nadpłatę w podatku od towarów i usług w kwocie 1.129 zł z tytułu importu dokonanego w dniu [...] Nie może być wątpliwości, że po dacie doręczenia podatnikowi decyzji ostatecznej w sprawie (w dniu 20 grudnia 2004 r.), decyzja Urzędu Skarbowego nr [...], jako nieistniejąca w obrocie prawnym, nie podlegała wykonaniu, a organ podatkowy związany jest rozstrzygnięciem zawartym w decyzji ostatecznej (art. 212 Ordynacji podatkowej). Trafny jest też zarzut skargi, że dokonane, na podstawie art. 62 § 4 Ordynacji podatkowej, zaliczenie wpłat na poczet zaległości podatkowych i odsetek z tytułu zobowiązań ustalonych decyzjami Urzędu Skarbowego o numerach [...] i [...] z naruszeniem art. 54 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, nie uwzględnia nienaliczania odsetek za zwłokę w okresie od dnia 27 lutego 2003 r. do dnia 30 marca 2004 r. Z akt sprawy wynika (k.155 akt podatkowych), że przed wydaniem zaskarżonego postanowienia organ nie dokonywał samodzielnych ustaleń w przedmiocie okresów nienaliczenia odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych z tytułu zobowiązań ustalonych tymi decyzjami. Z przekazanych na etapie postępowania sądowoadministracyjnego akt organu odwoławczego (k. 156-243 akt podatkowych) wynika zaś, że przedmiotem postanowień Izby Skarbowej z dnia [...] było zawieszenie postępowania podatkowego w sprawie ustalenia podatku od towarów i usług z tytułu importu prowadzonego do dnia 29 listopada 2002 r. przez Urząd Skarbowy . Postanowienia te wydane zostały w wyniku rozpoznania zażaleń skarżącego na postanowienia Urzędu Skarbowego z dnia [...] o odmowie zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia podatku od towarów i usług z tytułu importu. Organ odwoławczy uchylając postanowienia organu I instancji i zawieszając "przedmiotowe postępowanie " – czyli prowadzone przez organ I instancji, faktycznie wydał postanowienia bezprzedmiotowe, gdyż w dacie ich wydania organ I instancji nie prowadził już postępowań "w sprawie ustalenia podatku od towarów i usług od sprowadzonej z zagranicy odzieży używanej". Nie może być sporu co do faktu, że w dacie wydania przez Izbę Skarbową postanowień o zawieszeniu postępowań, w toku których organ I instancji odmówił ich zawieszenia, postępowania te były zakończone wydaniem decyzji. Okoliczności te wynikały już z informacji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] (k. 143 akt podatkowych), a ich błędna ocena przesądziła o dowolnym ustaleniu, że w toku postępowań odwoławczych od decyzji Urzędu Skarbowego podjęte były postanowienia o zawieszeniu postępowań odwoławczych. Błędne przekonanie organu odwoławczego, że zawiesił (w dodatku na wniosek strony) postępowanie przez siebie prowadzone, nie mogło mieć wpływu na ocenę tego postępowania, jako prowadzonego z naruszeniem art. 139 § 3 Ordynacji podatkowej. Z tych względów, na podstawie art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit.a ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002 r. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), orzeczono jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach ma podstawę art. 200 i art. 205 § 2 § 3 powyższej ustawy oraz w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie ...(Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło