II SA/Wr 606/06
WyrokWSA we Wrocławiu2007-10-23
Skład orzekający: Zygmunt Wiśniewski, Anna Siedlecka, Andrzej Wawrzyniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w części i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, czy też powinien uchylić decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, czy też orzec co do istoty sprawy?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może uchylić zaskarżonej decyzji w części i przekazać sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Uchylenie decyzji w części dopuszczalne jest na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., ale wówczas organ odwoławczy musi w tym zakresie sam orzec co do istoty sprawy, a nie przekazywać jej do ponownego rozpatrzenia. Rozstrzygnięcie organu odwoławczego, które nie mieści się w katalogu określonym w art. 138 k.p.a., stanowi rażące naruszenie prawa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., która uchyliła w części decyzję Prezydenta W. umarzającą postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla montażu okien połaciowych i jednocześnie ustalała warunki zabudowy dla rozbudowy budynku o taras. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie w części dotyczącej okien, uznając je za bezprzedmiotowe, a ustalił warunki zabudowy dla tarasu. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej ustalenia warunków zabudowy dla tarasu i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, jednocześnie utrzymując w mocy umorzenie postępowania w części dotyczącej okien. Skarżąca zarzuciła sprzeczność decyzji i nieprawidłowe rozstrzygnięcie w części dotyczącej umorzenia postępowania.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. i orzeczono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski, Sędziowie Sędzia WSA Anna Siedlecka, Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (sprawozdawca), Protokolant Katarzyna Grott, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 października 2007 sprawy ze skargi S.Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji II. orzeka, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Prezydent W. na podstawie art. 105 § 1 kpa w związku z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 z późn. zm.) umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek J.Q. i I.Q. w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji obejmującej rozbudowę i przebudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w części dotyczącej montażu dwóch okien połaciowych - od strony wschodniej i zachodniej, oraz ustalił na rzecz J.Q. i I.Q. warunki zabudowy dla inwestycji obejmującej rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego o taras - w poziomie piętra, od strony ogrodu, o powierzchni 14,4 m2 (3,0x4,80m), przewidzianej do realizacji we W., przy ul. [...] 18, na działce nr 192, AM - 28, obręb G..
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ I instancji wskazał, iż w dniu 30 listopada 2004 r. z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji opisanej w osnowie niniejszej decyzji wystąpili J.Q. i I.Q..
Ustalono, że do dnia 31 grudnia 2003 r. na przedmiotowym terenie obowiązywał plan ogólny zagospodarowania przestrzennego W. uchwalony dnia [...] r. uchwałą MRN nr [...] (Dz.Urz. Woj. W. nr [...], poz. [...]). Obecnie teren ten nie jest objęty żadnym planem miejscowym oraz nie leży na obszarze, w odniesieniu do którego istnieje obowiązek jego sporządzenia na podstawie przepisów odrębnych.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku jego braku, w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Określenie zamierzeń inwestycyjnych wymagających ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy zawiera art. 59 ust. 1 i 2 wyżej wymienionej ustawy.
Zgodnie z tym artykułem wydania decyzji o warunkach zabudowy wymaga zmiana zagospodarowania terenu polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, włączając w to zmianę zagospodarowania terenu, która nie wymaga pozwolenia na budowę, z wyjątkiem tymczasowej, jednorazowej zmiany zagospodarowania terenu, trwającej do roku.
Natomiast art. 50 ust. 2 przywołanej wyżej ustawy wskazuje roboty budowlane, które nie wymagają wydania decyzji o warunkach zabudowy. Są to roboty polegające na remoncie, montażu lub przebudowie, jeżeli nie powodują zmiany sposobu zagospodarowania terenu i użytkowania obiektu budowlanego oraz nie zmieniają jego formy architektonicznej, a także nie są zaliczone do przedsięwzięć wymagających przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, w rozumieniu przepisów o ochronie środowiska, albo niewymagające pozwolenia na budowę.
Ustalenie warunków zabudowy następuje wówczas, gdy dochodzi do zmiany sposobu zagospodarowania terenu (lub użytkowania obiektu). Gdy do takiej zmiany nie dochodzi, ubieganie się o decyzję nie jest potrzebne.
Po rozpatrzeniu zaistniałych okoliczności stwierdzono, iż dalsze postępowanie w sprawie montażu okien połaciowych jest bezprzedmiotowe i postanowiono jak w sentencji decyzji. Przeprowadzono więc tylko postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla budowy tarasu posadowionego na słupach.
W ramach analizy, o której mowa w art. 53 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym organ pierwszoinstancyjny wskazał, iż sprawdził wszystkie uwarunkowania dotyczące terenu objętego planowaną inwestycją. Na podstawie dostępnego w formie elektronicznej programu Systemu Informacji Prawnej LEX przeprowadzono specyfikację powszechnie obowiązujących przepisów odrębnych, w celu ustalenia warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, które mogą mieć zastosowanie w niniejszej sprawie.
Wykorzystując dane uzyskane drogą elektroniczną z zasobu Zarządu Geodezji, Kartografii i Katastru Miejskiego rozpoznano stosunki własnościowe dotyczące otoczenia terenu planowanej inwestycji w sposób umożliwiający ustalenie stron postępowania administracyjnego.
Na podstawie egzemplarza archiwalnego, nieobowiązującego już planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Wrocławia, ustalono, że wnioskowana inwestycja nie leży na terenach przeznaczonych w tym planie dla realizacji inwestycji celu publicznego, o których mowa w art. 39 ust. 3 pkt. 3 i art. 48 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Nie są więc wymagane uzgodnienia z wojewodą i marszałkiem województwa.
Organ administracyjny rozpatrując zgromadzony materiał zgodnie z art. 61 ust.1 powołanej ustawy stwierdził, iż:
• w odniesieniu do art. 61 ust.1 pkt 1: sąsiednia działka jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Planowany obiekt usytuowany będzie w otoczeniu zespołu zabudowy mieszkaniowej;
• w odniesieniu do art. 61 ust.1 pkt 2: przewidziana inwestycja posiada dostęp do drogi publicznej ul. [...] – drogi gminnej w zarządzie Zarządu Dróg i Komunikacji;
• w odniesieniu do art. 61 ust. 1 pkt 3: istniejące uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego;
• w odniesieniu do art. 61 ust. 1 pkt 4: nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze, bowiem działka nr 192, AM-28, obręb G. – to użytek gruntowy, o powierzchni 0,0793 ha, wykazany w ewidencji gruntów i budynków (rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków - Dz.U. Nr 38, poz. 454) jako grunty zabudowane i zurbanizowane – tereny mieszkaniowe, oznaczone symbolem B;
• w odniesieniu do art. 61 ust. 1 pkt 5: decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
W związku ze spełnieniem powyższych warunków niezbędnych do wydania niniejszej decyzji organ dokonał analizy, o której mowa w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. Nr 164, poz. 1588).
Porównując wnioskowaną inwestycję z wynikami analizy organ I instancji nie określił wskaźnika wielkości nowej zabudowy w stosunku do powierzchni terenu, wysokości do gzymsu, gdyż planowane zamierzenie zachowuje stan zastany.
Odstąpiono od określenia szerokości elewacji frontowej, znajdującej się od strony frontu działki, kierunku głównej kalenicy dachu w stosunku do frontu działki, obowiązującej linii zabudowy, gdyż planowane zamierzenie inwestycyjne nie znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie pasa drogowego.
Po przeprowadzeniu wymaganej analizy – w związku z art. 10 § 1 i art. 81 kpa – organ administracyjny zawiadomił strony o zakończonym postępowaniu dowodowym i przystąpieniu do rozpatrzenia zgromadzonego materiału dowodowego, z którym strony mogły się zapoznać w określonym terminie i wypowiedzieć się co do przeprowadzonych dowodów i zebranych informacji dotyczących planowanego przedsięwzięcia.
Po rozpatrzeniu wniosku S. i L.Ś. z dnia 10 stycznia 2005 r. o zawieszenie postępowania do czasu wydania prawomocnej decyzji administracyjnej Wydziału Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Miasta we W. w przedmiocie zezwolenia na budowę budynku gospodarczego–warsztatowego przylegającego do budynku głównego i tarasu (sprawa nr [...] złożona dnia 18 grudnia 1989 r.), odmówiono jego zawieszenia postanowieniem nr [...] z dnia [...] r., które zostało utrzymane w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. (postanowienie [...] z dnia [...] r.).
Odnosząc się do stwierdzenia S. i L.Ś., że wniosek o wybudowanie tarasu nad werandą dotyczy budynku o innej lokalizacji, organ I instancji stwierdził, iż w świetle zebranego materiału dowodowego należy uznać za chybione. Wnioskodawcy jednoznacznie określili na mapie teren zainwestowania, a schematyczny rysunek określa gabaryty planowanej rozbudowy. Stan techniczny budynku oraz konstrukcyjne rozwiązania planowanego zamierzenia inwestycyjnego będą rozpatrywane w następnym etapie przygotowania inwestycji, to jest w postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę.
Zdaniem organu, nie istnieje również kolizja dwóch postępowań administracyjnych, jednego w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla opisanej na wstępie inwestycji i drugiego w sprawie wydania decyzji w przedmiocie zezwolenia na budowę budynku gospodarczego – warsztatowego przylegającego do budynku głównego i tarasu. Nie stanowi ona bowiem zagadnienia wstępnego w rozumieniu przepisu art. 97 § 1 pkt 4 kpa.
Od tej decyzji odwołali się S. i L.Ś.. Odwołujący się zarzucili, że zaskarżona decyzja składa się z dwóch części, które się wzajemnie wykluczają. Organ w jednej decyzji umarza postępowanie, jako bezprzedmiotowe i jednocześnie ustala warunki zabudowy, tak jak chce wnioskodawca. Odwołujący się są zdania, iż jest to rażące naruszenie prawa. Dodatkowo strony, powołując się na zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. [...], które jest obecnie przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, wywiodły, że nie można było prowadzić postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla wnioskowanej inwestycji, bowiem wyrok Sądu Administracyjnego może uchylić oba rozstrzygnięcia. Jednocześnie odwołujący się wnieśli o wyłączenie od sprawy Wydziału Architektury i Budownictwa Urzędu Miejskiego we W. i przekazanie jej innemu organowi do rozpoznania, albowiem J.Q. (mąż I.Q. i ojciec J.Q.) był wieloletnim pracownikiem organu wydającego zaskarżone decyzje.
W dniu [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. na podstawie art. 138 § 2 kpa wydało decyzję Nr [...], którą uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej ustalenia warunków zabudowy dla wyżej opisanej inwestycji i przekazało sprawę w tym zakresie do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy wskazał, że wnioskiem złożonym w dniu 30 listopada 2004 r., J.Q. oraz I.Q. wystąpili o ustalenie warunków zabudowy dla dobudowy tarasu do domu wolno stojącego oraz zamontowanie dwóch okien połaciowych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wyjaśniło, że roboty budowlane polegające na remoncie, montażu lub przebudowie, jeżeli nie powodują zmiany sposobu zagospodarowania terenu i użytkowania obiektu budowlanego oraz nie zmieniają jego formy architektonicznej i nie naruszają ustaleń planu miejscowego, a w przypadku jego braku - nie oddziałują szkodliwie na środowisko oraz nie są zaliczane do przedsięwzięć wymagających przeprowadzenia postępowania w sprawie oddziaływania na środowisko w rozumieniu przepisów o ochronie środowiska, nie wymagają wydania decyzji o warunkach zabudowy. Tak stanowi przepis art. 50 ust. 2, w związku z art. 59 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Z powyższego wynika, że montaż okien połaciowych nie wymaga ustalenia warunków zabudowy, ponieważ nie powoduje ani zmiany sposobu zagospodarowania terenu, ani użytkowania obiektu budowlanego, a także nie zmienia jego formy architektonicznej. Kolegium stwierdziło, że organ pierwszej instancji zasadnie umorzył postępowanie administracyjne w części dotyczącej ustalenia warunków zabudowy dla montażu dwóch okien połaciowych w dachu istniejącego budynku mieszkalnego, nie miał on bowiem podstaw, aby procedować w tym zakresie.
Organ II instancji zaznaczył, że w pozostałej części inwestycja dotyczyła rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego o taras w poziomie pierwszego piętra od strony ogrodu. Wymaga to więc przeprowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Oznacza to, że organ I instancji był uprawniony do wydania rozstrzygnięcia, w którym – ustosunkowując się do wniosku złożonego przez inwestorów – w części dotyczącej okien dachowych postępowanie umorzył, a w części dotyczącej planowanej rozbudowy orzekł ustalając warunki zabudowy. Organ odwoławczy podkreślił, że nie są to rozstrzygnięcia, mimo odmiennego stanowiska odwołujących się, które wykluczają się wzajemnie.
Dodatkowo Kolegium wyjaśniło, iż nie jest uzasadniony zarzut odwołujących się o "przedwczesnym" wydaniu zaskarżonej decyzji, to jest bez uprzedniego rozstrzygnięcia przez sąd administracyjny skargi S. i L.Ś. na postanowienie Kolegium z [...] r. ([...]), utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta W. z [...] r. o odmowie zawieszenia postępowania lokalizacyjnego w sprawie opisanej na wstępie inwestycji.
Zgodnie bowiem z art. 16 kpa, postanowienie Kolegium posiadało walor ostateczności. Mogło zatem, niezależnie od weryfikacji sądowej uruchomionej przez skargę S. i L.Ś., stanowić podstawę do dalszego procedowania w sprawie przez organ I instancji. Ponadto organ II instancji podkreślił, iż wstrzymanie się przez organ I instancji z wydaniem rozstrzygnięcia do czasu wydania wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, byłoby w swej istocie nieuzasadnioną bezczynnością organu. W ocenie Kolegium nie można więc uznać, że zaskarżona decyzja przez fakt jej wydania bez oczekiwania na wynik postępowania sądowego, "rażąco narusza prawo".
W opinii organu odwoławczego zakwestionowane przez strony rozstrzygnięcie nie może jednak pozostać w obrocie prawnym, choć z innych względów, niż wskazane w odwołaniu.
Kolegium podkreśliło, że decyzja administracyjna, w myśl art. 107 kpa, powinna zawierać ściśle określone elementy. Przepisy szczególne mogą przewidywać dodatkowe, inne składniki decyzji.
Przepis art. 54 pkt 3 o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stanowi, że decyzja o warunkach zabudowy powinna składać się z części tekstowej i graficznej, to jest zawierać załącznik graficzny z wyznaczonymi na mapie w odpowiedniej skali, liniami rozgraniczającymi teren inwestycji. Ponadto zgodnie z § 9 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzja powinna zawierać załącznik w postaci wyników analizy (część tekstowa i graficzna) przeprowadzonej dla obszaru analizowanego. Dostarczenie stronom odwołującym się decyzji o warunkach zabudowy bez załączników (o czym świadczy nie tylko zarzut sformułowany w odwołaniu, ale i informacja zawarta w tzw. rozdzielniku decyzji, w którym organ I instancji stwierdził, że załącznik zawierający 3 dokumenty – 1 egzemplarz mapy zasadniczej do celów opiniodawczych w skali 1:500 oraz część tekstową i część graficzną wyników analizy – otrzymuje wyłącznie wnioskodawca oraz organ a/a. Pozostałe strony postępowania otrzymały wyłącznie decyzję bez załączników) stanowi uchybienie powołanym przepisom. Uniemożliwia także stronom zapoznanie się z całą decyzją wydaną przez organ I instancji. Nie można zatem uznać, iż w świetle powołanych przepisów, została wydana decyzja kompletna, zawierająca wszystkie wymagane elementy.
Dodatkowo Kolegium zauważyło, że nie znajduje prawnego umocowania działanie organu I instancji polegające na przeniesieniu wykazu stron postępowania z decyzji do tzw. rozdzielnika. Skoro z art. 107 § 1 kpa wyraźnie wynika, że decyzja powinna zawierać oznaczenie stron, organ nie mógł "utajnić" wykazu stron postępowania przez jego całkowite przeniesienie do rozdzielnika.
Z uwagi na powyższe organ odwoławczy orzekł jak wyżej, podając jednocześnie, ze jeżeli odwołujący się mają zastrzeżenia lub wątpliwości co do bezstronności pracowników organu I instancji, w myśl art. 24 § 3 kpa są uprawnieni do złożenia wniosku o wyłączenie pracownika (lub pracowników) bezpośredniemu przełożonemu, nie zaś Kolegium.
Na powyższą decyzję S.Ś. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, wnosząc o jej uchylenie w części dotyczącej umorzenia postępowania dotyczącego montażu dwóch okien od strony wschodniej i zachodniej budynku.
Skarżąca zarzuciła wewnętrzną sprzeczność zaskarżonej decyzji, którą – jak wywodziła – z jednej strony odmówiono ustalenia warunków zabudowy, a z drugiej legalnie pozwolono na montaż dwóch okien połaciowych od strony zachodniej i wschodniej. W ocenie skarżącej decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego powinna być z tego właśnie powodu uchylona, a sprawa załatwiona jedną, legalną, całościową, wyczerpującą decyzją administracyjną. Dodatkowo zostało podniesione, że dom przewidziany do rozbudowy nie jest domem jednorodzinnym, a ponadto zarzucono, że w sprawie toczy się inne postępowanie administracyjne, od którego zależy rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. w odpowiedzi na skargę wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując jednocześnie argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia występują. Skarga zatem zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie do art. 138 § 2 kpa, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części.
W rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylił w części decyzję organu I instancji i przekazał sprawę w tym zakresie do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Rozstrzygnięcie takie jest sprzeczne z art. 138 kpa, bowiem nie przewiduje on możliwości uchylenia zaskarżonej decyzji w części i przekazania sprawy w tym zakresie do ponownego rozpatrzenia. Przepis art. 138 § 2 kpa pozwala na przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia jedynie po uchyleniu zaskarżonej decyzji organu I instancji w całości, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Co prawda art. 138 § 1 pkt 2 kpa pozwala na uchylenie zaskarżonej decyzji także w części, ale wówczas organ odwoławczy musi w tym zakresie sam orzec co do istoty sprawy, a nie może przekazywać sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Jak podkreślano w orzecznictwie sądowoadministracyjnym i w literaturze prawnoadministracyjnej, przepis art. 138 kpa zawiera zamknięty katalog decyzji organu odwoławczego. Oznacza to, że organ odwoławczy nie jest uprawniony do wydania decyzji o sentencji innej niż wymienione w komentowanym przepisie (A. Wróbel, Komentarz do art. 138 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U.00.98.1071), [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, wyd. II). Natomiast rozstrzygnięcie podjęte przez organ drugiej instancji, nieprzewidziane w katalogu ujętym w art. 138 kpa, będzie zawsze w sposób rażący naruszało prawo (por. np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 września 2005 r. sygn. akt III SA/Wa 1634/05 - LEX nr 192094).
Skoro zatem rozstrzygnięcie podjęte w niniejszej sprawie przez organ II instancji nie zostało przewidziane w katalogu ujętym w art. 138 kpa, to uznać trzeba, że narusza ono w sposób rażący prawo. Należało więc w tej sytuacji stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji.
Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy rozważy podnoszone przez skarżącą argumenty i oceni prawidłowość decyzji organu I instancji, umarzającej w części postępowanie administracyjne i w pozostałej części ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji objętej wnioskiem inwestorów, a następnie wyda decyzję o treści przewidzianej w art. 138 kpa.
W tym stanie rzeczy zbędne było szczegółowe ustosunkowanie się przez Sąd do wszystkich podnoszonych przez skarżącą zarzutów, bowiem sąd administracyjny nie może zastępować organu administracji w podejmowaniu konkretnych decyzji.
Mając na względzie powyższe – zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło