II SA/Kr 19/06

WyrokWSA w Krakowie2007-10-23

Skład orzekający: Mariusz Kotulski, Grażyna Firek, Elżbiet Kmiecik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu warunków zabudowy dla zadaszenia tarasu budynku jednorodzinnego może zostać wydana bez wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, w tym bez analizy, czy planowana inwestycja stanowi zmianę zagospodarowania terenu lub sposobu użytkowania obiektu, oraz bez należytego uzasadnienia spełnienia warunków tzw. "dobrego sąsiedztwa"?
Ratio decidendi
Organy administracji publicznej, wydając decyzję o warunkach zabudowy, naruszyły przepisy postępowania, w tym art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 K.p.a., poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, brak należytego uzasadnienia kluczowych kwestii związanych z analizą urbanistyczno-architektoniczną oraz zasadą "dobrego sąsiedztwa", a także nie zapewniły stronom czynnego udziału w postępowaniu. W konsekwencji, zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji obarczone są wadami, które skutkują ich uchyleniem.
Stan faktyczny
Wnioskodawcy wystąpili o ustalenie warunków zabudowy dla zadaszenia tarasu budynku jednorodzinnego. Organ pierwszej instancji wydał decyzję pozytywną, opierając się m.in. na analizie urbanistyczno-architektonicznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów K.p.a., nieuwzględnienie wcześniejszych postępowań i decyzji, pogorszenie warunków ich zamieszkiwania oraz naruszenie zasady "dobrego sąsiedztwa".
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II SA/ Kr 19/ 06 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 października 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie : WSA Grażyna Firek WSA Elżbiet Kmiecik ( del.- spr. ) Protokolant: : Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2007 r. sprawy ze skargi E.T.j i J.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I Instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w solidarnie na rzecz skarżących E.T. i J.T. kwotę 500 ( pięćset ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu ...........2004r. H.P. i B.P. wystąpili do Prezydenta K. z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy terenu położonego w K. przy ulicy ..........., obejmującego nieruchomość oznaczoną numerem ewid......... We wniosku wskazali, że na terenie tym zamierzają zrealizować inwestycję budowlaną polegającą na zadaszeniu tarasu budynku jednorodzinnego. Prezydent Miasta K. uzgodnił, w zakresie zadań, wstępny projekt decyzji ustalającej warunki zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pod nazwą zadaszenie tarasu budynku jednorodzinnego na działce nr ..........w K. z Wojewodą ........oraz Zarządem Województwa ............ W ramach przeprowadzonego postępowania sporządzona została analiza urbanistyczno-architektoniczna datowana na dzień..........2005r. Z jej treści wynika, że dla badanego obszaru wnioskowana działka nr ........ posiada największy wskaźnik wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki, bo wynoszący 34,5 %, przy średniej dla badanego obszaru 26 %. Do analizy dołączony został załącznik graficzny, mapy terenu oraz zdjęcia. Brak natomiast w ponumerowanych aktach administracyjnych projektu decyzji. Pismem z dnia......... Prezydent Miasta K. działając na podstawie art. 10 § 1 K.p.a. zawiadomił jedynie Zarząd Dróg i Komunikacji w K. o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Decyzją z dnia ...........Prezydent Miasta K. działając na podstawie art. 59 ust. 1, art. 61 ust.1 w zw. z art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu ł zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003r, Nr 80, póz. 717 z późn. zm.) oraz § 1 - 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003r., Nr 164, póz. 1588) i § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie oznaczeń nazewnictwa stosowanych w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz decyzji o warunkach zabudowy (Dz. U. z 2003r., Nr 164, póz. 1589) ustalił warunki zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pod nazwą zadaszenie tarasu budynku jednorodzinnego na działce nr ..... obr. ....., przy ulicy ........Integralną część decyzji stanowiły warunki zabudowy terenu oraz wyniki analizy urbanistyczno- architektonicznej, a także linie rozgraniczające teren inwestycji, wyznaczone na mapie Sygn. akt II SA/Kr 19/06 w skali 1: 1000 wraz z częścią graficzną wyników analizy urbanistyczno-architektonicznej. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, iż teren określony we wniosku złożonym przez H.P. i B.P. nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i stąd zachodziła konieczność przeprowadzenia postępowania na zasadach i w trybie przewidzianym w art. 59 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Stwierdził nadto organ, przytaczając brzmienie przepisu art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, że zostały spełnione łącznie wszystkie przesłanki do wydania decyzji o warunkach zabudowy, a przedmiotowe przedsięwzięcie zarówno pod względem formy, jak i funkcji spełnia wszystkie ustawowe uwarunkowania. Argumentował także organ, iż warunki zabudowy dla wnioskowanej inwestycji zostały określone zgodnie z obowiązującą procedurą, przez uprawnionego architekta, na podstawie wizji w terenie oraz analizy urbanistyczno-architektonicznej terenu wokół planowanej inwestycji. Zdaniem organu opracowanie uwzględnia wymagania wynikające z przepisów dotyczących planowania przestrzennego, w tym i formę architektoniczną istniejącego budynku bliźniaczego. W dalszej części pisemnego uzasadnienia omówione zostały uwagi i zastrzeżenia zgłoszone w prowadzonym postępowaniu przez E.T. i T.T. oraz ustosunkowano się do nich, w szczególności wyjaśniając stronom znaczenie użytych sformułowań odnoszących się do pojęcia budynku jednorodzinnego, przez które rozumieć należy zarówno budynek wolnostojący, budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej służący zaspakajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych, albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nie przekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku. Z przepisu art. 3 pkt 2a ustawy oraz § 2 pkt a rozporządzenia w sprawie oznaczeń i nazewnictwa stosowanych w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz decyzji o warunkach zabudowy organ wywiódł, że ustawodawca nie przewidział innej zabudowy mieszkaniowej niż zabudowa jednorodzinna i zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna, a zatem właściwe było posługiwanie się w postępowaniu pojęciem budynku jednorodzinnego. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli E.T. i T.T. . Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie przepisów prawa procesowego, a to art. 7, 77 § 1 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie zaleceń zawartych w poprzednim postępowaniu i decyzji SKO w K. z........... oraz wyroku NSA w Krakowie z dnia 18.06.2003r., syg. Akt II SA/Kr 1979/99. Wskazując na powyższe odwołujący domagali się uchylenia Sygn. akt U SA/Kr 19/06 zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu swojego stanowiska podkreślali, iż niezrozumiałe jest dla nich wydanie ponownej decyzji w przedmiocie zabudowy tarasu, skoro uprzednio od 1996r. toczyło się już postępowanie w przedmiotowej sprawie i zapadły decyzje, a zatem występuje powaga rzeczy osądzonej. W ocenie odwołujących zamierzona inwestycja powoduje dalsze zmniejszenie pola widzenia z ich okien, pogarsza warunki w pomieszczeniach mieszkalnych poprzez ograniczenie oświetlenia pomieszczeń oraz możliwość ich wietrzenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia ................., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 53 ust. 4, art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1, art. 61 ust. 1pkt 1-5, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ przedstawił poczynione przez organ l instancji ustalenia stanu faktycznego oraz dokonując jego oceny i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego stwierdził, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa. SKO przytoczyło przepisy art. 59 ust. 1, art. 52 ust. 2, art. 61 ust. 1, art. 64 ust. 1, a także § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i stwierdziło, iż w sprawie wyznaczone zostały granice obszaru analizowanego. Zauważyło także Kolegium, że analiza architektoniczno-urbanistyczna sporządzona została przez osobę dysponującą uprawnieniami architektonicznymi i odpowiada wymogom formalnym. Dopuszczalne parametry planowanego zadaszenia stanowią wynik ustaleń zawartych w analizie. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ stwierdził, że każdy ma prawo, w granicach określonych w ustawach, do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny i stąd też elementem prawa własności jest wolność jej zagospodarowania. Zauważył także organ, iż w niniejszej sprawie nie zachodzi przypadek powagi rzeczy osądzonej, gdyż przedmiotem ostatecznej decyzji SKO z dnia ..............o odmowie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu była dobudowa wiatrołapu, a wydana wówczas decyzja zapadła w oparciu o inne przesłanki materialnoprawne określone w obowiązującej wówczas ustawie oraz w akcie prawa miejscowego, jakim był miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Podkreśliło wreszcie Kolegium, iż zmianie uległ stan prawny, a konkretyzacja praw i obowiązków odbywa się na podstawie zupełnie innych przesłanek. Wreszcie argumentował organ, że podnoszone przez odwołujących Sygn. akt II SA/Kr 19/06 zarzuty nie mogą być brane pod uwagę, bowiem to postępowanie nie przesądza o usytuowaniu obiektu w określonym ściśle na planie realizacyjnym miejscu. Z treścią powyższego rozstrzygnięcia nie zgodzili się E.T. i J.T. . W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skardze żądali uchylenia zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu l instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie postanowień art. 63 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez wydanie temu samemu wnioskodawcy dwóch decyzji dotyczących warunków zabudowy do tego samego terenu; wyznaczenie wymogów określonych w art. 61 ust. 1 ustawy w oparciu o błędne, niezgodne ze stanem faktycznym i przepisami wykonawczymi ustalenia; nieuwzględnienie równego traktowania stron, naruszenie art. 144 K.c., jak również nieuwzględnienie chronionego prawem interesu skarżących .W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że w tym samym dniu, a to .......marca 2004r. skarżący złożyli dwa wnioski do Prezydenta Miasta K. dotyczące ustalenia warunków zabudowy dla dobudowy wiatrołapu do budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr .........oraz zadaszenia tarasu budynku na w/w działce. Wydanie temu samemu wnioskodawcy dwóch decyzji o warunkach zabudowy dla tego samego terenu stanowi rażące naruszenia art. 63 ust. 1 ustawy. Dowodzili również skarżący, iż naruszone zostały przepisy art. 7 i 77 § 1 K.p.a., gdyż organy nie dokonały wyczerpującego zebrania i rozpatrzeni całego materiału dowodowego. Skarżący wskazali, iż już tylko z samego wyrysu z mapy ewidencyjnej UMK Wydział Geodezji z dnia .........2003r. wynika, że wszystkie poddane analizie domy na działkach sąsiednich nie posiadają tarasów, w tym sąsiednie działki .............a tym samym i ich zadaszenia. Zdaniem skarżących nieuprawnione jest, zatem przyjęcie, że planowana zabudowa stanowić będzie kontynuację funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu. Zauważyli również skarżący, że organ l instancji błędnie przytoczył w zakresie ustalenia linii zabudowy § 4 ust. 4 rozporządzenia, skoro w decyzji zapisano, że utrzymuje się obecnie istniejącą linię zabudowy, jako nieprzekraczalną. Skarżący zarzucili wreszcie organom, że zaakceptowały wadliwie sporządzoną analizę i przyjęły bezkrytycznie płynące z niej wnioski. W dalszej części uzasadnienia skarżący ponowili zarzuty dotyczące naruszenia ich interesu jako właścicieli sąsiedniego, graniczącego z planowaną inwestycją części budynku jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu Sygn. akt II SA/Kr 19/06 zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia .......... 2007r. skarżący podtrzymywali zarzut o naruszeniu przez organ art. 63 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a także dowodzili, iż w obszarze analizowanym brak jest domów, które posiadają tarasy, a co dopiero zadaszone tarasy. Skarżący stwierdzili również, że wyznaczona w załączniku do decyzji linia zabudowy stanowi naruszenie ich prawa własności. W piśmie z dnia .......... 2007r. skarżący zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenia art. 107 § 1 K.p.a. i art. 138 K.p.a., zaś w piśmie z dnia ..........2007r. odnosili się do wykonanej przez inwestorów tzw. linijki słońca. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, póz. 1270; zwanej dalej P.p.s.a.). W myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem oceny jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia ..............którą utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia ......................... Przeprowadzona kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, iż zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu l instancji, dotknięte są wadą skutkującą ich uchyleniem. Zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, póz. 717 ze zm.), zwanej dalej ustawą, decyzję o warunkach zabudowy wydaje się przy braku planu miejscowego w razie zmiany zagospodarowania terenu polegającej na budowie obiektu budowlanego lub Sygn. akt II SA/Kr 19/06 wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86. Przepis art. 50 ust. 2 stosuje się odpowiednio. Wyłączenia spod obowiązku wnioskowania o decyzję o warunkach zabudowy znalazły się w art. 50 ustawy i dotyczą inwestycji celu publicznego. Z uregulowań art. 59 (w tym i ust. 2) wynika wyraźnie, że decyzja o warunkach zabudowy jest wydawana zarówno wtedy, gdy zmiana zagospodarowania terenu polega na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, z wyłączeniem sytuacji przewidzianych w art. 50 ust. 2 u.p.z.p., oraz na zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, jak i wówczas, gdy przeprowadzenie robót nie wymaga pozwolenia na budowę oraz gdy zmiana sposobu zagospodarowania terenu nie wymaga podejmowania robót budowlanych. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż obowiązkiem organów administracji, na których stosownie do art. 7 K.p.a. ciążył obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, było jednoznaczne ustalenie czy na danym terenie, objętym wnioskiem obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego oraz czy zadaszenie istniejącego tarasu w budynku mieszkalnym w zabudowie dwurodzinnej (bliźniaczej) spowoduje zmianę zagospodarowania terenu lub zmianę sposobu użytkowania obiektu lub jego części. Organ l instancji, ani też II instancji, przytaczając brzmienie art. 59 ustawy nie ustosunkował się do tej ostatniej kwestii, a ona właśnie warunkowała m.in. dopuszczalność procedowania w sprawie objętej wnioskiem H.P. i B.P. . Organy ograniczyły się jedynie do ustalenia i stwierdzenia, że teren określony we wniosku nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Pominięcie przez organy rozważenia kwestii, czy wykonanie robót budowlanych związanych z konstrukcją zadaszenia nad tarasem powoduje lub nie zmianę zagospodarowania terenu, lub zmianę sposobu użytkowania obiektu lub jego części stanowi naruszenie dyspozycji art. 59 ust. 1 i 2 ustawy. Zgodnie, bowiem z art. 77 §1 K.p.a. organ administracji publicznej jako podmiot kierujący postępowaniem obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać, a następnie rozpatrzyć cały materiał dowodowy, (por wyrok WSA w Warszawie z 09.04.2004r., II SA 1631/03; podobnie wyrok NSA z 23.04. 2002r.. syg. l SA 274/02; wyrok NSA z 01.04.2002r., syg. V SA 115/01). Pod pojęciem materiał dowodowy rozumieć należy ogół dowodów, których zebranie jest konieczne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Postępowanie dowodowe nie może zostać zakończone dopóki Sygn. akt U SA/Kr 19/06 organ nie ustali czy stan faktyczny przewidziany w normie prawnej wystąpił czy też nie w rozpoznawanej sprawie. Niezależnie od powyższego zauważyć należy, iż stosownie do art. 60 ust. 4 ustawy sporządzenie projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy powierza się osobie wpisanej na listę izby samorządu zawodowego urbanistów albo architektów. Organ l instancji zlecił sporządzenie projektu decyzji osobie posiadającej odpowiednie kwalifikacje zawodowe oraz spełniającej wymagania ustawowe. Nie mniej jednak sam fakt sporządzenia analizy architektoniczno-urbanistycznej oraz projektu decyzji, której nota bene brak w ponumerowanych aktach administracyjnych, nie powoduje, że organ administracji zwolniony jest z wnikliwej oceny tego dowodu w sprawie, pomijając uregulowania zawarte w art. 80 K.p.a. Organ administracji publicznej ocenia, bowiem na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 Kpa). Zatem w przedmiotowej sprawie niezbędnym było ustalenie w sposób jednoznaczny, czy przedłożona do akt analiza urbanistyczno-architektoniczna odpowiada wymogom zawartym w przepisach ustawy oraz wydanym na jej podstawie rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 26 marca 2003r. w sprawie sposobu ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, póz. 1588) oraz jej oceny pod kątem prowadzonego postępowania i zgłaszanych przez strony uwag oraz wniosków. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej w tym względzie jest ogólnikowe i lakoniczne. Organy zaś mogą uznać ten środek dowodowy (analizę), w rozumieniu art. 75 K.p.a. i art. 84 K.p.a., za dowód w sprawie jedynie wówczas, gdy wyjaśnia on w sposób rzeczowy, jasny i logiczny kwestie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności sprawy wymagające wiedzy specjalistycznej. Ocena tego dowodu w sprawie jest o tyle istotna, że bez tej opinii bądź sprzecznie z nią organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie ustalenie warunków zabudowy. Art. 61 ust. 1 ustawy stanowi, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków: 1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu; Sygn. akt II SA/Kr 19/06 2) teren ma dostęp do drogi publicznej; 3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego; 4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1; 5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi. Stosownie, zatem do art. 61 ust. 1 pkt 1 do ustalenia warunków zabudowy konieczne jest istnienie, co najmniej jednej działki sąsiedniej, dostępnej z drogi publicznej zabudowanej w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Zauważyć, przy czym należy, że pojęcie "działki sąsiedniej" w przepisie art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, póz. 717 ze zm.) oznacza, że musi to być działka, na której roboty budowlane, polegające na budowie obiektów budowlanych, zostały już zrealizowane. Warunek zabudowy działki sąsiedniej w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy będzie spełniony wówczas, gdy działka zabudowana graniczy z działką będącą terenem przyszłej inwestycji bądź też jest położona w odległości pozwalającej na utrzymanie, albo wręcz podniesienie walorów architektonicznych przestrzeni. Przez pojęcie działki sąsiedniej nie można, zatem rozumieć wyłącznie działki graniczącej, ale należy odnieść to pojęcie do nieruchomości, terenów położonych w okolicy, tworzącej pewną urbanistyczną całość, przy zachowaniu ustawowych warunków z art. 61 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy. Kategorię "obszaru analizowanego" wprowadzają przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy (...) i stąd też wszystkie działki znajdujące się w obszarze analizowanym uznać należy, w ujęciu funkcjonalnym, za działki sąsiednie w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy. Z tego względu istotne jest prawidłowe wyznaczenie wokół działki budowlanej, której dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, obszaru analizowanego. Zgodnie z § 3 ww. rozporządzenia obszar analizowany wyznacza się wokół działki budowlanej, której dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy, a granice tego Sygn. akt U SA/Kr 19/06 obszaru wyznacza się na kopii mapy w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu działki objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, nie mniejszej niż 50 metrów. Lektura akt administracyjnych wskazuje, że w niniejszej sprawie nie została podana szerokość frontu działki, jak też trzykrotna szerokość frontu działki. Istniejący załącznik graficzny do decyzji organu ł instancji zawiera wprawdzie wytyczone na mapie z ewidencji gruntów granice obszaru analizowanego, ale w żadnej z części decyzji nie wskazano stronom, jaka jest w istocie w tej konkretnej powierzchnia obszaru analizowanego. Organ U instancji poprzestał tylko na wskazaniu zasad ustalania obszaru analizowanego i przytoczeniu brzmienia § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia, zaś organ l instancji w ogóle nie odniósł się do tej kwestii. Efektem powyższego jest to, że strony postępowania nie posiadają wiedzy, czy obszar poddany analizie urbanistycznej wynosi 50 metrów, czy też więcej, a co za tym idzie, które działki i znajdujące się na nich obiekty budowlane oraz z jakich przyczyn uznane zostały w istocie za nieruchomości sąsiednie i brane były pod uwagę w zakresie określenia wymagań dotyczących nowej zabudowy, co do kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej. Organy administracji nie wyłożyły także stronom, w uzasadnieniach swoich decyzji, dlaczego uznały, iż zabudowa tarasu odpowiada stanowi dotychczasowej zabudowy, cechom i parametrom o charakterze urbanistycznym i architektonicznym występującym w analizowanym terenie. Nabiera to szczególnego znaczenia, jeśli się zważy, że skarżący w toku całego postępowanie podnosili, iż w analizowanym obszarze brak jest zabudowy mieszkaniowej posiadające nie tylko zabudowane tarasy, ale wręcz same tarasy. Organy nie uzasadniły, które z budynków w poddanym analizie obszarze posiadają cechy, wskaźniki, gabaryty oraz formę architektoniczną, która pozwala na uznanie, że planowana inwestycja odpowiada kształtowi zabudowy oraz zagospodarowaniu terenu. Skarżący zwracali również uwagę na fakt, iż planowana zabudowa tarasu dotyczy domu mieszkalnego w zabudowie bliźniaczej, która to zabudowa nie stanowi kontynuacji parametrów, cechy i funkcji zabudowy. Również w tym zakresie uzasadnienie zaskarżonych decyzji nie zawiera uzasadnienia wyjaśniającego jakie uwarunkowania pozwoliły na przyjęcie, że projektowana zabudowa tarasu uwzględnia formę architektoniczną budynku bliźniaczego. Zaskarżona decyzja oraz decyzją ją poprzedzająca nie wyjaśniają w/w kwestii, przez co naruszają dyspozycję art. 107 § 3 K.p.a. Sygn. akt II SA/Kr 19/06 Godzi się w tym miejscu wskazać, iż przepis art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, póz. 717 ze zm.) uzależnia zmianę w zagospodarowaniu terenu od dostosowania się do określonych cech zagospodarowania terenu sąsiedniego (tzw. zasada dobrego sąsiedztwa). Regulacja taka ma na celu zagwarantowanie ładu przestrzennego, określonego w art. 2 pkt 1 tejże ustawy, jako takie ukształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w przyporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, gospodarczo-społeczne, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno-estetyczne. Zasada dobrego sąsiedztwa określa konieczność dostosowania nowej zabudowy do wyznaczonych przez zastany w danym miejscu. Powstająca w sąsiedztwie zabudowanej już działki nowa zabudowa powinna odpowiadać charakterystyce urbanistycznej (kontynuacja funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, linii zabudowy i intensywności wykorzystania terenu) i architektonicznej (gabarytów i formy architektonicznej, obiektów budowlanych) zabudowy już istniejącej. Z pisemnej analizy urbanistyczno-architektonicznej wynika nadto, że dla wnioskowanej działki przekroczony został średni wskaźnik wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki. Okoliczności te nie zostały natomiast wyjaśnione, w decyzji o warunkach zabudowy, gdzie wskazano jedynie, że pozostawia się je na dotychczasowym poziomie. Wyrazem prawidłowo przeprowadzonego przez organ procesu rozpoznawczego i dedukcyjnego dla rozstrzygnięcia sprawy jest uzasadnienie decyzji, stanowiące jej obowiązkowy składnik. Zgodnie z art. 107 § 1 i 3 K.p.a. decyzja organu powinna min. zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu, których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Uzasadnienie zaś prawne winno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Powyższe oznacza, iż zgodnie z zasadami prawidłowo prowadzonego postępowania administracyjnego, decyzja powinna wskazywać ustalony przez organ administracyjny stan faktyczny, określać przesłanki zastosowania tej, a nie innej kwalifikacji prawnej i ustalać, jakie okoliczności stanu faktycznego odpowiadają, którym z fragmentów normy prawnej zastosowanej w sprawie. To wszystko kryje w sobie właśnie formuła art. 107 § 3 K.p.a. Zaskarżona decyzja z tego punktu widzenia jest wadliwa. Organ l, ani II instancji nie wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dlaczego i z jakich względów 10 Sygn. akt H SA/Kr 19/06 uznał, że planowana zabudowa tarasu odpowiada charakterystyce urbanistycznej, a więc stanowi kontynuację funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, linii zabudowy i intensywności wykorzystania terenu, jak i odpowiada charakterystyce architektonicznej to jest gabarytom i formie architektonicznej obiektów budowlanych zabudowy już istniejącej. Brak oceny tych dowodów powoduje, że przeprowadzony proces rozpoznawczy dotknięty jest wadami. Stwierdzone zaś uchybienia, które mogą mieć istotny wpływ na wynik postępowania, uniemożliwiają Sądowi dokonanie kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Zauważyć należy również, iż z akt administracyjnych nie wynika, aby organy, stosownie do przepisu art. 10 § 1 K.p.a.. umożliwiły stronom wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W aktach znajduje się jedynie pismo Prezydenta Miasta K. z dnia ........2005r. zawiadamiające jedynie Zarząd Dróg i Komunikacji w K. o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Naruszenie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu stanowi naruszenie przepisów postępowania, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazanie, co do dalszego postępowania przez organ wynika z powyższych rozważań. Zaakcentować należy powtórnie, iż zadaniem sądu administracyjnego jest kontrola działalności administracyjnej i stąd też rolą sądu w niniejszej sprawie była kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Niedopuszczalnym, zatem było wobec pozycji ustrojowej sądów administracyjnych, dokonanie przez Sąd w niniejszej sprawie samodzielnej oceny dowodu jakim jest analiza urbanistyczna, jak i również ustalenie, czy roboty budowlane związane z zadaszeniem istniejącego tarasu spowodują zmianę zagospodarowania terenu lub zmianę sposobu użytkowania obiektu lub jego części. Odnosząc się do zarzutów skarżących zawartych w skardze oraz złożonych pismach procesowych, zauważyć należy, że kwestie związane z problemem zacieniania pomieszczeń mieszkalnych, możliwością ich wietrzenia czy też utraty wartości nieruchomości w wyniku zabudowy działki sąsiedniej nie mogą być przesłankami orzekania przez organy administracji w przedmiocie warunków zabudowy. Kwestie dostępu światła do zabudowań sąsiednich, z punktu widzenia minimalnych wymagań określonych normatywnie warunkami technicznymi dla budynków, są badane na etapie odrębnego postępowania administracyjnego związanego z koniecznością uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę. Natomiast ewentualne spory powstałe na Sygn. akt II SA/Kr 19/06 gruncie roszczeń skarżących, w związku z zacienianiem działki czy zmniejszeniem jej wartości, mogą być rozstrzygane wyłącznie przez sądy powszechne. W zakresie zarzutu wydania przez organy wnioskodawcom dwóch decyzji dotyczących warunków zabudowy tej samej działki stwierdzić należy, w ślad za wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 25 listopada 2005r, syg. akt IV SA/Wa 1570/05, iż o ustalenie warunków zabudowy do tego samego terenu można złożyć nieograniczoną przez żadną normę prawną liczbę wniosków. W związku z tym dopuszczalne jest toczenie się równolegle kilku postępowań odnośnie tego obszaru, i w konsekwencji wydanie decyzji dotyczącej tego samego rodzaju inwestycji wielu wnioskodawcom. Uzyskanie decyzji przez jednego wnioskodawcę nie wstrzymuje możliwości wnioskowania przez inne podmioty o ustalenie warunków zabudowy danego terenu, także, jeśli jest to ten sam typ inwestycji. Co więcej, wnioskodawca, który już uzyskał warunki zabudowy, może, po raz kolejny, złożyć wniosek odnośnie do tego samego obszaru, ale tylko pod warunkiem, że przedmiotem wniosku jest inna inwestycja. Wnioskodawcy, co wynika jednoznacznie z akt administracyjnych wystąpili do organu l instancji z dwoma wnioskami o ustalenie warunków zabudowy dla dwóch różnych inwestycji, co oznacza, że nie doszło do wydania dwóch decyzji dotyczących tego samego zamierzenia inwestycyjnego dla tego samego wnioskodawcy. W tym stanie rzeczy, w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1 a i c P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach uzasadnia art. 200 P.p.s.a. 12

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło