I OZ 708/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek, , , po rozpoznaniu w dniu 25 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14 marca 2008 r., sygn. akt III SA/Gd 358/07 umarzające postępowanie w przedmiocie udzielenia skarżącemu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu w sprawie ze skargi Z. P. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 lutego 2005 r., sygn. akt 3 II SA/Gd 398/03 w sprawie ze skargi Z. P. na postanowienie Dowódcy Marynarki Wojennej w G. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w decyzji o zwolnieniu ze służby kandydackiej postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 14 marca 2008 r., sygn. akt III SA/Gd 358/07 umorzył postępowanie w przedmiocie udzielenia skarżącemu Z. P. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że postanowieniem z dnia 30 czerwca 2005 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu - co wynika z akt sprawy 3 II SA/Gd 398/03 zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 lutego 2005 r. Stanowiło ono podstawę do zwrócenia się przez Sąd do Okręgowej Rady Adwokackiej w Gdańsku o wyznaczenie adwokata, któremu skarżący udzielił pełnomocnictwa do reprezentowania go w sprawie. Ustanowiony z urzędu pełnomocnik - adwokat M. K. wydał opinię o bezzasadności sporządzenia skargi kasacyjnej w powyższej sprawie. Z. P. złożył skargę o wznowienie postępowania zakończonego wyżej powołanym wyrokiem z dnia 23 lutego 2005 r. Postanowieniem z dnia 24 października 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę o wznowienie postępowania. Sąd stwierdził, że przyznane skarżącemu prawo pomocy przez ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie o sygn. 3 II SA/Gd 398/03 rozciąga się również na postępowanie wszczęte na skutek wniesienia skargi o wznowienie postępowania. W tej sytuacji zgłoszenie przez skarżącego kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie adwokata z urzędu, z uwagi na wcześniejsze przyznanie stronie prawa pomocy w tym zakresie musi skutkować wydaniem postanowienia o umorzeniu postępowania w tej kwestii. Złożony wniosek Sąd uznał zatem za bezprzedmiotowy (por. postanowienie NSA z dnia 2.08.2007 r., sygn. I OZ 575/07; postanowienie NSA z 22.04.2005 r., II OZ 262/05). Ponadto Sąd podniósł, że w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) brak jest przepisu, który uprawniałby stronę do żądania wyznaczenia kolejnego adwokata (radcy prawnego) w sytuacji, gdy dotychczas wyznaczony adwokat (radca prawny) nie spełnił (w ocenie strony) jej oczekiwań. Na powyższe postanowienie zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył Z. P., wnosząc o jego uchylenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 243 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Strona korzysta z przyznanego jej przez sąd prawa pomocy do czasu zmiany lub uchylenia postanowienia o zwolnieniu od kosztów lub ustanowieniu pełnomocnika z urzędu. Zgodnie bowiem z art. 251 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy wygasa ze śmiercią strony, która je uzyskała lub też może być cofnięte w sytuacji, o jakiej mowa w art. 249 P.p.s.a. Jak wynika z akt sprawy sygn. akt 3 II SA/Gd 398/03 zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 lutego 2005 r. postanowieniem z dnia 30 czerwca 2005 r. skarżącemu przyznane zostało prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Prawo pomocy w przyznanym zakresie strona zachowuje w danej sprawie, a zatem rozciąga się ono również na postępowanie w sprawie ze skargi skarżącego o wznowienie postępowania. Skoro orzeczenie o przyznaniu prawa pomocy pozostaje nadal w mocy, bezprzedmiotowe jest ponowne orzekanie przez Sąd pierwszej instancji o prawie, które skarżący już otrzymał i którego nie został pozbawiony. Strona może na etapie skierowania przez Sąd postanowienia o przyznaniu prawa pomocy obejmującego ustanowienie adwokata (radcy prawnego) z urzędu porozumieć się z właściwym organem samorządu zawodowego adwokatów (radców prawnych) co do tego, który z wykonujących zawód prawniczy wykwalifikowanych prawników będzie reprezentował jej interesy w sprawie. Wyznaczenie adwokata z urzędu przez korporację prawniczą oraz podjęcie przez niego czynności procesowych, np. sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej stanowi wykonanie wydanego w sprawie postanowienia Sądu z dnia 30 czerwca 2005 r. o przyznaniu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienia adwokata z urzędu. W powyższej sytuacji skarżący nie może skutecznie domagać się wyznaczenia kolejnego adwokata z urzędu, bowiem przyznane mu prawo pomocy w tym zakresie zostało już skonsumowane. Mając powyższe na względzie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji postanowienia.