II OZ 262/05
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2005-04-22
Skład orzekający: Alicja Plucińska-Filipowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona może żądać wyznaczenia kolejnego adwokata z urzędu po wcześniejszym przyznaniu prawa pomocy i wyznaczeniu adwokata przez korporację prawniczą?Ratio decidendi
Wyznaczenie adwokata z urzędu przez korporację prawniczą i podjęcie przez niego czynności stanowi wykonanie przyznanego prawa pomocy. Strona nie może domagać się wyznaczenia kolejnego adwokata, gdyż prawo pomocy zostało już skonsumowane. Wniosek o ustanowienie kolejnego adwokata nie wszczyna nowego postępowania i podlega załatwieniu zgodnie z art. 6 PPSA.Stan faktyczny
Skarżący H. F. otrzymał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu postanowieniem WSA w Opolu z 14 czerwca 2004 r. Adwokat wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacką wydał opinię o bezzasadności wniesienia skargi kasacyjnej. Skarżący złożył skargę na opinię i wniosek o wyznaczenie innego adwokata. WSA w Opolu umorzył postępowanie w tej sprawie, uznając wniosek za bezprzedmiotowy, co skarżący zaskarżył do NSA.Rozstrzygnięcie
Oddalił zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H. F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 24 stycznia 2005r. sygn. akt II SA/Wr 2780/03 o umorzeniu postępowania w przedmiocie udzielenia prawa pomocy obejmującego ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi H. F. na pismo Wojewody Opolskiego z dnia 11 grudnia 2003r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia: - oddalić zażalenie.
Postanowieniem z dnia 14 czerwca 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu przyznał skarżącemu H. F. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Okręgowa Rada Adwokacka w Opolu jako pełnomocnika z urzędu wyznaczyła adwokata R. L.. Adwokat wydał opinię w sprawie bezzasadności sporządzenia skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 16 lutego 2004r. o odrzuceniu skargi H. F..
Pismem z dnia 29 lipca 2004r. H. F. wystąpił ze skargą na wydaną opinię. Skarga ta została przekazana przez Sąd Okręgowej Radzie Adwokackiej w Opolu.
Pismem z dnia 22 września 2004r. skarżący ponownie zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu o wyznaczenie innego adwokata, podnosząc, iż Okręgowa Rada Adwokacka w Opolu wyjaśniła, że w tej sprawie decyduje Sąd.
Postanowieniem z dnia 24 stycznia 2005r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu umorzył postępowanie w przedmiocie udzielenia prawa pomocy obejmującego ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wskazał, że przyznał już skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu postanowieniem z dnia 14 czerwca 2004r. Kolejny wniosek złożony w tej samej kwestii jest bezprzedmiotowy, co prowadzi do umorzenia postępowania.
Zarzuty podnoszone przez skarżącego dotyczące wadliwego działania wyznaczonego adwokata mogą być natomiast rozpatrzone w trybie skargowym przez Okręgową Radę Adwokacją, o czym skarżący został wcześniej poinformowany.
Na powyższe postanowienie zażalenie złożył H. F., zarzucając, że w kwestii ustanowienia adwokata Sąd odsyła go do Okręgowej Rady Adwokackiej, zaś ta – do Sądu.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zażalenie nie jest oparte na usprawiedliwionych podstawach.
Nie budzi wątpliwości okoliczność, iż to z woli strony (na jej wniosek) zostało wydane w sprawie postanowienie z dnia 14 czerwca 2004r. o przyznaniu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Stanowiło ono podstawę do zwrócenia się przez Sąd do Okręgowej Rady Adwokackiej w Opolu o wyznaczenie konkretnego adwokata. Strona może na etapie skierowania przez Sąd postanowienia o przyznaniu prawa pomocy obejmującego ustanowienie adwokata (radcy prawnego) z urzędu porozumieć się z właściwym organem samorządu zawodowego adwokatów (radców prawnych) co do tego, który z wykonujących zawód prawniczy wykwalifikowanych prawników będzie reprezentował jej interesy w sprawie sporządzenia (wniesienia) skargi kasacyjnej od wyroku Sądu I instancji. Wyznaczenie adwokata z urzędu przez korporację prawniczą oraz podjęcie przez niego czynności polegającej na sporządzeniu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, stanowi wykonanie wydanego w danej sprawie postanowienia Sądu z dnia 14 czerwca 2004r. o przyznaniu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu.
W niniejszej sprawie pismo skarżącego z dnia 22 września 2004r., w którym informuje on, że w ocenie Okręgowej Rady Adwokackiej w Opolu to Sąd jest właściwy do wyznaczenia innego adwokata, nie wszczęło w istocie nowego postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy. O tym natomiast, jaka jest sytuacja prawna (procesowa) strony, Sąd powinien ją poinformować stosownie do wymogu art. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W powołanej ustawie brak jest przepisu, który uprawniałby stronę do żądania wyznaczenia kolejnego adwokata (radcy prawnego) w sytuacji, gdy dotychczas wyznaczony adwokat (radca prawny) nie spełnił jej oczekiwań (w ocenie strony nie działał zgodnie z jej interesem).
Reasumując, należy stwierdzić, że:
1. Wyznaczenie adwokata (radcy prawnego) z urzędu przez korporację prawniczą i podjęcie przez niego czynności np. sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, stanowi wykonanie wydanego w danej sprawie postanowienia o przyznaniu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata (radcy prawnego).
2. W powyższej sytuacji strona nie może skutecznie domagać się wyznaczenia kolejnego adwokata (radcy prawnego) z urzędu, bowiem przyznane jej prawo pomocy w tym zakresie zostało już skonsumowane.
3. Dla załatwienia wniosku strony zawierającego żądanie ustanowienia kolejnego adwokata (radcy prawnego) nie przewiduje się kwalifikowanej formy, lecz podlega on załatwieniu stosownie do art. 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wydanie przez Sąd w niniejszej sprawie postanowienia o umorzeniu postępowania z wniosku skarżącego dotyczącego prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, w którego uzasadnieniu informuje się o tym, że jego żądanie wyznaczenia nowego adwokata jest bezprzedmiotowe ponieważ postanowienie w tej sprawie zostało już skonsumowane, nie może być uznane za wadliwe w stopniu skutkującym koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło