I FZ 59/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka Medek po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia PPHU "P." Sp. z o.o. w Z. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 października 2007 r. sygn. akt III SA/Gl 1630/06 odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi PPHU "P." Sp. z o.o. w Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 12 października 2006 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 24 października 2007 r., sygn. akt III SA/Gl 1630/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił "P." Sp. z o.o. w Z. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi tej Spółki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 12 października 2006 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż wprawdzie część składników majątku Spółki została obciążona hipotekami, jednakże obciążenie nieruchomości hipoteką nie oznacza zakazu korzystania z niej. Sąd podkreślił, że Spółka nie zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, lecz w dalszym ciągu funkcjonuje w obrocie oraz posiada zdolność kredytową i pozyskuje stosowne środki pieniężne. Ponadto WSA w Gliwicach uznał, iż strona nie wykazała w dostateczny i przekonujący sposób, że nie dysponuje wystarczającą ilością środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Na powyższe postanowienie strona wniosła zażalenie. W zażaleniu tym wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zwolnienie z kosztów sądowych. W treści uzasadnienia podniesiono, iż wbrew twierdzeniom Sądu okoliczności wskazane we wniosku o przyznanie prawa pomocy zostały udokumentowane "najbardziej wiarygodnym" dokumentem w postaci postanowienia Komornika Sądowego Rewiru II przy SR w Z. z dnia 8 grudnia 2006 r. o umorzeniu jako bezskutecznej prowadzonej przeciwko Spółce egzekucji. Podano, iż działalność spółki została "zablokowana (...) przez przestępcze działania organów sądowych, prokuratorskich, policyjnych i skarbowych". Jednocześnie wskazano, iż Spółka funkcjonuje wyłącznie dzięki celowym pożyczkom jednego z wierzycieli. Nadto strona zaznaczyła, iż w kilku sprawach prowadzonych przez WSA w Gliwicach, w tych samych okolicznościach i w oparciu o te same dowody, zwolniono Spółkę z kosztów sądowych, czego potwierdzeniem ma być fotokopia postanowienia Sądu z dnia 3 września 2007 r., sygn. akt III SA/Gl 586/07. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że celem instytucji prawa pomocy jest zagwarantowanie dostępu do sądu osobom (zarówno fizycznym, jak i prawnym oraz innym jednostkom organizacyjnym), których wyjątkowo trudna sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania. W przypadku osób prawnych lub innych jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej, stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej "p.p.s.a.") prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy strona wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Podkreślić jednak należy fakt, że rozstrzygnięcie sądu w zakresie prawa pomocy, zgodnie z treścią omawianego przepisu, ma charakter uznaniowy. Oznacza to, iż nawet jeżeli zostałaby spełniona przesłanka braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, sąd nie musi przychylić się do żądania strony, a jedynie może przyznać prawo pomocy, jeżeli wedle jego uznania będzie to konieczne dla zapewnienia jednostce dostępu do sądu. W ocenie tutejszego Sądu skarżąca Spółka nie wykazała, że zasługuje na dofinansowanie jej z budżetu państwa (a prawo pomocy jest w istocie taką formą dotowania) w zakresie zwolnienia z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego. Z akt sprawy wynika, iż Spółka nadal funkcjonuje, a zatem utrzymuje pewien poziom płynności finansowej. Z dokumentacji przedstawionej przez stronę w trakcie postępowania przed Sądem pierwszej instancji faktycznie wynika, iż część z nieruchomości stanowiących majątek spółki jest przedmiotem egzekucji, jednakże, jak zauważa WSA w Gliwicach, nie pozbawia to skarżącej możliwości pozyskiwania środków finansowych. Nadto sama skarżąca przyznaje, iż na chwilę obecną jest w stanie pozyskać od jednego z wierzycieli środki finansowe w formie pożyczek celowych. Z akt sprawy wynika poza tym, iż w poprzednich latach Spółka osiągała stosunkowo wysokie dochody. Tutejszy Sąd zauważa również, iż okoliczność przyznania Spółce prawa pomocy przez sąd wojewódzki w innych sprawach, nie może sama w sobie stanowić argumentu uzasadniającego podobne rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Nie do przyjęcia byłaby sytuacja, gdyby sąd rozpoznający sprawę dla zachowania jednolitej linii orzeczniczej rozstrzygał nie na podstawie akt tej sprawy, a jedynie w oparciu o stanowisko wyrażone w podobnej sprawie przez inny skład orzekający. Należy bowiem mieć na uwadze, iż Naczelny Sąd Administracyjny rozpatruje sprawę pod kątem zarzutów zażalenia w oparciu o akta jednej konkretnej sprawy i ocenia pod względem zgodności z prawem jedynie zaskarżone postanowienie. W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, iż kwestionowane orzeczenie odpowiada przepisom prawa, a zarzuty zażalenia nie zasługują na uwzględnienie, dlatego też stosownie do art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.