I SA/Ke 269/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Jagiełło, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Jarmasz (spr.),, Sędzia WSA Ewa Rojek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 października 2007 r. sprawy ze skargi S.U. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [....] w przedmiocie umorzenie zaległości podatkowych oddala skargę. Decyzją z dnia [...] numer [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił umorzenia zaległości S.U. w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002r. z tytułu sprzedaży nieruchomości w kwocie [...] zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że podatnik powołując się trudną sytuację materialną i zdrowotną pismami z dnia [...] oraz [...] zwrócił się do Ministra Finansów o umorzenie zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym. Sprawa została przekazana do załatwienia według właściwości. Od powyższego orzeczenia S.U. odwołał się do Dyrektora Izby Skarbowej, który decyzją z dnia [...] znak [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Decyzja ta została zaskarżona przez podatnika do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, który wyrokiem z dnia 14 grudnia 2006r., sygn. akt I SA/Ke 222/06, uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując w uzasadnieniu, że w sytuacji, gdy część kosztów pobytu skarżącego w Domu Pomocy Społecznej jest pokrywana ze środków Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, wzrost obciążeń egzekucyjnych w stosunku do skarżącego może spowodować zwiększenie wydatków na jego utrzymanie ze środków pomocy społecznej. W ocenie Sądu okoliczność ta umknęła uwadze organu przy rozpatrywaniu wniosku podatnika o umorzenie zaległości podatkowej. Dlatego też zalecił dokonanie ponownej oceny okoliczności sprawy w celu prawidłowego jej załatwienia. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Dyrektor Izby Skarbowej, w oparciu o zgromadzoną dokumentację, ustalił, że przedmiotowa zaległość w wysokości [...] zł została w całości uregulowana w wyniku przeprowadzonych czynności egzekucyjnych w okresie od [...] do [...] . Miało to miejsce zarówno przed dniem zamieszkania skarżącego w Domu Pomocy Społecznej, jak i przed skierowaniem przez niego pism z wnioskiem o umorzenia zaległości podatkowej. Dlatego też organ uznał, że wcześniejsze uregulowanie zaległości poprzez ściągnięcie egzekucyjne spowodowało wygaśnięcie zobowiązania podatkowego zgodnie z przepisem art. 59 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 8, poz. 60 ze zm. /, dalej określanej Ordynacja podatkowa, a wobec tego płatności związane z pobytem S.U. w Domu Pomocy Społecznej pozostają bez związku z rozpatrywaną sprawą. Wobec tego Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] numer [...] , na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit a) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 8, poz. 60 ze, dalej określanej jako Ordynacja podatkowa, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie w sprawie odmowy umorzenia zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002r. z tytułu sprzedaży nieruchomości w kwocie [...] zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę, gdyż w jego ocenie było ono bezprzedmiotowe od samego początku, a więc powołano art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, wobec wygaśnięcia zaległości podatkowej przed złożeniem wniosku o jej umorzenie. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach złożył S.U. wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji w całości, względnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Dyrektorowi Izby Skarbowej. Podatnik zarzucił organowi naruszenie art. 32 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez nie doręczenie mu tytułu wykonawczego przed wszczęciem egzekucji oraz naruszenie słusznego interesu prawnego strony odwołującej się. Uzasadniając powyższe zarzuty wskazał, że odpis tytułu wykonawczego wystawiony przez organ egzekucyjny w celu ściągnięcia zaległości podatkowej nie został mu doręczony, pomimo, iż organ podatkowy znał jego dokładny adres domowy. W związku z tym zajęcie należności nastąpiło z naruszeniem przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W rezultacie tego został narażony na straty finansowe i moralne choćby nie mogąc spłacać innych swoich zobowiązań wynikających z umów pożyczek zaciągniętych w Banku A., Spółce B., Kasie C. Poza tym zarzucił Ministerstwu Finansów przetrzymywanie jego wniosku o umorzenie zaległości i nie skierowanie go do rozpoznania właściwemu Urzędowi Skarbowemu, co w konsekwencji spowodowało nieprawidłowo prowadzone postępowanie egzekucyjne i odmowę umorzenia zaległości podatkowej. W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał w całości argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji wnosząc o oddalenie tego środka zaskarżenia. Postanowieniem z [...] skarżący, zgodnie z jego wnioskiem, został zwolniony od kosztów sądowych w całości, jak też został ustanowiony dla skarżącego adwokat. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (DZ. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), określanej dalej jako ustawa p.p.s.a., sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym , jak i procesowym , nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżona decyzja, będąca przedmiotem rozpatrywania przez Sąd, wydana została na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit a), zdanie drugie, ustawy Ordynacja podatkowa, którym to rozstrzygnięciem organ II instancji, w wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego, uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i umorzył postępowanie w sprawie odmowy umorzenia zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002r. z tytułu sprzedaży nieruchomości. Powyższy przepis przewiduje takie rozstrzygnięcie w przypadku, gdy organ II instancji, a więc organ odwoławczy, stwierdzi, że organ I instancji rozstrzygnął w drodze decyzji o istocie sprawy, mimo, że postępowanie podatkowe było bezprzedmiotowe. W tym miejscu należy zwrócić uwagę na przepis art. 235 ustawy Ordynacja podatkowa, który stanowi, że w postępowaniu przed organami odwoławczymi, w sprawach nie uregulowanych w art. 220 - 234 Rozdziału 15 zatytułowanego "Odwołania" tej ustawy, odpowiednie zastosowanie mają przepisy o postępowaniu przed organami I instancji. Wobec tego chodzi także i o przepis powoływany przez organ w zaskarżonej decyzji tj. art. 208 § 1 przewidujący obligatoryjne umorzenie postępowania podatkowego, jeżeli zachodzi przesłanka bezprzedmiotowości postępowania, a więc przypadek braku podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. I z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, kiedy to przyczyna bezprzedmiotowości postępowania ma charakter przedmiotowy, bowiem przedmiot postępowania przestał istnieć już przed wszczęciem postępowania wobec wygaśnięcia zobowiązania podatkowego. Jak wynika z ustaleń dokonanych przez organ, których skarżący nie kwestionuje, zobowiązanie podatkowe w postaci zryczałtowanego podatku dochodowego ciążące na skarżącym wygasło w sposób przewidziany w art. 59 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa tj. poprzez zapłatę na skutek ściągnięcia zaległości podatkowej w drodze egzekucji administracyjnej, co mieści się w pojęciu zapłaty skutkującej wygaśnięciem tego zobowiązania / patrz wyrok NSA z 22 października 2004r., sygn. akt FSK 694/04, OSP 2006/1/12/. Uregulowanie w ten sposób zaległości nastąpiło w okresie od [...} do [....] , a wniosek o umorzenie już nie istniejącej zaległości podatkowej został wniesiony przez skarżącego pierwszym z dwu pism z dnia [...] Tak więc wobec nie istnienia przedmiotu postępowania w sprawie umorzenia zaległości podatkowej organ był nie tylko uprawniony, ale i obowiązany uchylić decyzję organu I instancji wydaną pomimo braku przedmiotu rozstrzygnięcia i umorzyć postępowanie podatkowe. I tak właśnie Dyrektor Izby Skarbowej uczynił. Inne zarzuty sformułowane w skardze, jak ewentualna wadliwość wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego, niesłuszne ściągnięcie zaległości wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi, przetrzymanie wniosku przez Ministerstwo Finansów, nie dotyczą zaskarżonej decyzji, ocenianej przez Sąd pod względem zgodności z prawem, jako nie mieszczące się w granicach sprawy, a wobec tego nie mogą być przez Sąd rozpatrywane. Zgodnie z przepisem art. 134 § 1 Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, jednakże rozstrzyga w granicach danej sprawy, co oznacza, że nie może uczynić przedmiotem oceny zgodności z prawem innej sprawy administracyjnej, niż ta, która została rozstrzygnięta zaskarżoną decyzją. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, działając na podstawie art. 151 w/w ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.