II FSK 1180/06

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2007-10-25

Skład orzekający: Włodzimierz Kubiak, Edyta Anyżewska, Grzegorz Borkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy "sprawozdanie o przeznaczeniu darowizny" na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą, wymagane do odliczenia darowizny od podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych, musi zawierać szczegółowe informacje o faktycznym wydatkowaniu środków, czy wystarczy informacja o celach, na które darowizna została przeznaczona?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że "sprawozdanie o przeznaczeniu darowizny" na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą, o którym mowa w art. 55 ust. 7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego, musi zawierać na tyle dokładne i konkretne dane, aby umożliwić weryfikację faktycznego przeznaczenia darowizny na wskazaną działalność. Samo oświadczenie o przeznaczeniu darowizny na cele charytatywne, bez dowodu rzeczywistego wydatkowania środków na te cele, nie jest wystarczające do skorzystania z ulgi podatkowej.
Stan faktyczny
Spółka "A. S." Sp. z o.o. odliczyła od podstawy opodatkowania podatek dochodowy od osób prawnych darowiznę przekazaną na rzecz parafii na cele charytatywno-opiekuńcze. Organy podatkowe zakwestionowały to odliczenie, uznając, że przedłożone przez spółkę dokumenty nie stanowiły wymaganego przez art. 55 ust. 7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego sprawozdania o przeznaczeniu darowizny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił decyzje organów, uznając, że organy błędnie zinterpretowały pojęcie "sprawozdania o przeznaczeniu darowizny". Dyrektor Izby Skarbowej wniósł skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie. Zasądził od "A. S." Sp. z o.o. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w S. kwotę 2853,50 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Włodzimierz Kubiak, Sędziowie NSA: Edyta Anyżewska, Grzegorz Borkowski (sprawozdawca), Protokolant Agnieszka Lipiec, po rozpoznaniu w dniu 25 października 2007 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 kwietnia 2006 r. sygn. akt I SA/Sz 550/05 w sprawie ze skargi "A. S." Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 21 czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2002 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie, 2) zasądza od "A. S." Sp. z o.o. z siedzibą w S. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w S. kwotę 2853,50 złotych (dwa tysiące osiemset pięćdziesiąt trzy złote i pięćdziesiąt groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2006 r., w sprawie ze skargi "A. S." Sp. z o.o. w S., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 21 czerwca 2005 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w S. z dnia 31 marca 2005 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2002 r. i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że decyzją z dnia 21 czerwca 2005 r. Dyrektor Izby Skarbowej w S. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w S. z dnia 31 marca 2005 r. określająca skarżącej podatek dochodowy od osób prawnych za 2002 r. Organ odwoławczy w pełni podzielił stanowisko organu kontroli skarbowej, który zakwestionował dokonane przez Spółkę odliczenie od podstawy opodatkowania darowizny przekazanej na rzecz Parafii [...] w S. na kościelną działalność charytatywną – opiekuńczą. Odwołując się do regulacji zawartej w art. 55 ust. 7 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 29, poz. 154 ze zm.), organy pierwszej i drugiej instancji argumentowały, że przedstawione przez skarżącą dokumenty nie mogły zostać uznane za sprawozdania o przeznaczeniu darowizn na działalność charytatywno – opiekuńczą, o jakich mowa we wskazanym przepisie. Dyrektor Izby Skarbowej w S., nawiązując do definicji słownikowej "sprawozdania" stwierdził, że sprawozdanie warunkujące możliwość odliczenia darowizny na cele charytatywno – opiekuńcze powinno zawierać szczegółowe informacje na temat kwot darowizny, sposobu i terminów jej wykorzystania oraz osób, do których została skierowana pomoc lub innych uczestników zdarzeń. W ocenie organu podatkowego, dokumenty przedłożone przez Spółkę nie spełniają tych wymogów. Nie wskazują bowiem danych personalnych osób korzystających z pomocy ani osób zajmujących się organizacją i obsługą pomocy, a więc na przykład organizatorów obozów, opiekunów dzieci, opiekunów medycznych, osób biorących udział w organizowaniu pomocy w zakresie ochrony macierzyństwa, czy też w przygotowaniach paczek świątecznych. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w S., chybione jest zawarte w odwołaniu twierdzenie Spółki jakoby uwzględnianie w sprawozdaniu danych osób było niezgodne z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. Nr 133, poz. 883 ze zm.). W skardze do sądu administracyjnego "A. S." Sp. z o.o. w S. domagała się uchylenia decyzji organu odwoławczego w części dotyczącej kwoty przekraczającej wysokość 62.242 zł, zarzucając Dyrektorowi Izby Skarbowej w S. naruszenie art. 55 ust. 7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, art. 27 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych oraz art. 121, art. 187, art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). Spółka wywodziła, że z art. 55 ust. 7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej nie wynika obowiązek przedstawienia sprawozdania z wydatkowania pieniędzy (sprawozdania finansowego), ani obowiązek rozliczenia się przez obdarowanego z otrzymanej darowizny. W przepisie tym mowa jest o "przeznaczeniu" darowizny a nie jej "wykorzystaniu". Za wystarczającą należy zatem – według skarżącej – uznać pisemną informację potwierdzającą, na jaki cel charytatywno – opiekuńczy i w jakiej kwocie środki przekazane przez darczyńcę zostały wydatkowane. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w S. wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, że organ drugiej instancji dokonał błędnej wykładni art. 55 ust. 7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej. Sąd podkreślił, że cytowany przepis określa ulgę podatkową i powinien być interpretowany ściśle. Zgodnie z jego treścią, wyłączenie z podstawy opodatkowania darczyńcy kwoty darowizny jest możliwe, gdy otrzyma on od kościelnej osoby prawnej: - pokwitowanie odbioru darowizny (co nie jest przedmiotem sporu w niniejszej sprawie); - sprawozdanie o przeznaczeniu darowizny na kościelną działalność charytatywno – opiekuńczą (w okresie dwóch lat od dnia przekazania darowizny). W ocenie składu orzekającego, "sprawozdanie o przeznaczeniu darowizny" oznacza informację, na jakie cele darowizna została przeznaczona. Użyte w tym sformułowaniu słowo "przeznaczenie" ukierunkowuje sprawozdanie na przedstawienie celów, na które przeznaczono otrzymane od darczyńcy środki. Nie można zatem, biorąc pod uwagę słownikową definicję terminu "przeznaczyć", przyjmować – jak uczyniły to organy – że chodzi o sprawozdanie wskazujące kto i w jakiej wysokości skorzystał z pomocy świadczonej w ramach działalności opiekuńczo – charytatywnej. Przedmiotem kontroli organów podatkowych może być w takich sytuacjach jedynie sprawdzenie, czy podane w sprawozdaniu cele, na które przeznaczono darowiznę stanowią kościelną działalność charytatywno – opiekuńczą. Wobec zasadności zarzutu błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 55 ust. 7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, Sąd uznał za zbędne ustosunkowywanie się twierdzeń skargi dotyczących naruszenia przepisów ustawy o ochronie danych osobowych czy naruszenia przepisów postępowania. Skład orzekający zwrócił ponadto uwagę, że w informacji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. z dnia 27 sierpnia 2002 r., udzielonej na zapytanie Spółki z dnia 31 lipca 2002 r., nie zawarto żadnych wyjaśnień co do wykładni art. 55 ust. 7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, w szczególności nie wyjaśniono, jakie wymogi powinno spełniać sprawozdanie o przeznaczeniu darowizny. W takiej sytuacji formułowanie na etapie postępowania podatkowego przesłanek zastosowania ulgi podatkowej, których organ podatkowy nie przedstawił w udzielonej informacji jest – zdaniem Sądu – niedopuszczalne, gdyż godzi w interes podatnika. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Dyrektor Izby Skarbowej w S. wniósł o uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: 1/ naruszenie prawa materialnego, to jest art. 55 ust. 7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu przez Sąd, że "sprawozdanie o przeznaczeniu darowizny" oznacza informację na jakie cele darowizna została przeznaczona, przy czym wyrażenie "przeznaczenie" ukierunkowuje sprawozdanie na przedstawienie celów, na które darowizna została przeznaczona, co czyni, że przedmiotem kontroli organów podatkowych może być tylko sprawdzenie, czy wskazane w sprawozdaniu cele, na które przeznaczono darowiznę stanowią kościelną działalność charytatywno – opiekuńczą, podczas gdy z treści wskazanej normy prawnej wynika, iż pojęcie "sprawozdanie o przeznaczeniu darowizny" oznacza "przedstawienie biegu wydarzeń, obrad, wykonywanych prac", a co za tym idzie przedmiotem kontroli organów podatkowych może być nie tylko sprawdzenie, czy wskazane w sprawozdaniu cele, na które przeznaczono darowiznę stanowią kościelną działalność charytatywno – opiekuńczą, ale również czy doszło do fizycznego wydatkowania darowizny na wskazane w ustawie cele; 2/ naruszenie przepisów postępowania, to jest: - art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: "p.p.s.a.") poprzez niezakwestionowanie ustaleń faktycznych organów podatkowych oraz dokonanie błędnej oceny legalności tych decyzji w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy, czego konsekwencją było przyjęcie przez Sąd, iż Spółka miała prawo na podstawie art. 55 ust. 7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej do wyłączenia z podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym darowizny dokonanej na kościelną działalność charytatywno – opiekuńczą, który to pogląd – w ocenie organu – nie ma odzwierciedlenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym; - art. 141 § 4 p.p.s.a. w ten sposób, iż Sąd będąc zobowiązany do odniesienia się w uzasadnieniu do ustalonego stanu faktycznego, pominął rzeczywisty stan sprawy, uznając, że sporna darowizna została przeznaczona przez obdarowanego na kościelną działalność charytatywno – opiekuńczą, podczas gdy ustalony stan faktyczny sprawy wskazywał, iż przekazana darowizna nie została przeznaczona na kościelną działalność charytatywno – opiekuńczą, a nadto przez wskazanie przez Sąd w treści uzasadnienia, że organy podatkowe dokonały błędnej wykładni i niewłaściwie zastosowały art. 55 ust. 7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, co nie znalazło odzwierciedlenia w przyjętej przez Sąd podstawie uchylenia decyzji prowadząc do oczywistej sprzeczności treści uzasadnienia w przyjętą podstawą prawną uchylenia decyzji – co w konsekwencji miało istotny wpływ na treść orzeczenia w postaci uchylenia zaskarżonej decyzji w całości; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. poprzez uwzględnienie skargi przy przyjęciu, że organ podatkowy wydając zaskarżoną decyzję dokonał błędnej wykładni art. 55 ust. 7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie w jakim uznał, że darczyńca powinien dysponować sprawozdaniem kościelnej osoby prawnej zawierającym informacje o sposobie i terminie wykorzystania darowizny, podczas gdy organy podatkowe dokonały prawidłowej interpretacji tego przepisu uznając, iż koniecznym jest przedstawienie sprawozdania, czyli szczegółowej informacji z przeznaczenia otrzymanych środków na działania stanowiące kościelną działalność charytatywno – opiekuńczą, co miało istotny wpływ na wynik sprawy i doprowadziło do uchylenia zaskarżonej decyzji; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a. w związku z art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, że organy podatkowe niewłaściwie zastosowały art. 55 ust. 7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, przy jednoczesnym niezakwestionowaniu ustalonego stanu faktycznego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy i doprowadziło do uchylenia zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ odwoławczy, powołując szereg orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego, zasadniczo powtórzył argumentację zawartą w petitum pisma podnosząc jednocześnie, że akceptacja poglądu prezentowanego w zaskarżonym wyroku prowadziłaby do wniosku, iż darowizna pierwotnie przeznaczona na kościelną działalność charytatywno – opiekuńczą, ale w rzeczywistości wydatkowana na inne cele, mogłaby zostać odliczona od podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym. W przekonaniu Dyrektora Izby Skarbowej w S. sprawozdanie powinno zawierać dokładny opis zdarzeń, tak aby możliwe było dokonanie przez organy podatkowe weryfikacji, czy wskazywane okoliczności miały miejsce. Autor skargi kasacyjnej zaakcentował, że przy rozstrzyganiu sprawy Sąd pominął fakt, iż obdarowana parafia wykorzystała darowiznę w sposób sprzeczny ze wskazanym w sprawozdaniu przeznaczeniem (działalność charytatywno – opiekuńcza). W jego ocenie, niezakwestionowanie przez skład orzekający poczynionych w toku postępowania podatkowego ustaleń faktycznych, przesądzało o niedopuszczalności stwierdzenia niewłaściwego zastosowania prawa materialnego przez organy podatkowe. "A. S." Sp. z o.o. w S. nie wniosła w sprawie odpowiedzi na skargę kasacyjną, ani nie złożyła żadnego oświadczenia co do sposobu jej rozstrzygnięcia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Art. 55 ust. 7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego stanowi, co następuje: darowizny na kościelną działalność charytatywno - opiekuńczą są wyłączone z podstawy opodatkowania darczyńców podatkiem dochodowym (...), jeżeli kościelna osoba prawna przedstawi darczyńcy pokwitowanie odbioru oraz – w okresie dwóch lat od dnia przekazania darowizny – sprawozdanie o przeznaczeniu jej na tę działalność. Przytoczone unormowanie ustanawia i przekazuje do obowiązywania ulgę podatkową, którą podatnik może uwzględnić w samoobliczeniu podatku dochodowego z tytułu zawarcia i wykonania (umowy) darowizny na kościelną działalność charytatywno – opiekuńczą. Sam fakt darowizny nie uzasadnia jednak jeszcze oceny realizacji rozważanej ulgi podatkowej. Dla oceny charakteru prawnego i skutków darowizny nie ma znaczenia konkretny, zindywidualizowany motyw dokonania danego nieodpłatnego przysporzenia. Przyczyna prawna darowizny (causa donandi) jest bowiem stypizowana i identyczna dla wszystkich wchodzących w grę przypadków, motywy indywidualne dokonanego przysporzenia bywają natomiast mocno zróżnicowane (por.- Kodeks cywilny. Komentarz. Pod redakcją K. Pietrzykowskiego. Wydawnictwo C. H. BECK, Warszawa 1998r., tom II, str. 536). Jeżeli więc jednym z motywów zawarcia i wykonania ważnej umowy darowizny jest uzyskanie z jej tytułu prawa do ulgi podatkowej, na przykład opisanej w art. 55 ust. 7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła, to okoliczność ta w obszarze prawa cywilnego nie ma wpływu na ocenę charakteru prawnego i skutków umowy, natomiast dla osiągnięcia zamierzonych celów podatkowych niezbędne jest spełnienie wszystkich wymogów i przesłanek określonych w statuujących daną ulgę przepisach prawa podatkowego, tak aby uwzględnienie jej przez podatnika w samoobliczeniu podatku było zgodne z tym prawem. Z powyższego wynika, że realizacja ulgi podatkowej opisanej w art. 55 ust. 7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła nie następuje z mocy samego prawa przez sam fakt zawarcia i wykonania umowy darowizny na cel wskazany w powołanym przepisie. Podatnik, który ma prawo ale niewątpliwie nie obowiązek, skorzystania z ulgi podatkowej, może podjąć decyzję o uwzględnieniu darowizny w samoobliczeniu swojego podatku, zaś postępowanie to zgodne będzie z prawem oraz wywrze pozytywne dla podatnika skutki podatkowe jeżeli spełnione zostaną wszystkie wymogi prawa podatkowego dla zastosowania danej ulgi podatkowej przewidziane. Ocena, czy w konkretnym indywidualnym przypadku obliczenie i zadeklarowanie podatku uwzględniające ulgę podatkową spełnia dostatecznie wszystkie adekwatne w tym przedmiocie przesłanki prawa podatkowego na etapie samoobliczenia podatku, należy do podatnika, który samoobliczenia tego dokonuje we własnym imieniu i na swoją odpowiedzialność bez ingerencji organów podatkowych. Przestrzeganie przez podatnika prawa wymaga bowiem ustalenia treści, znaczenia i przeznaczenia odpowiednich w relacji do danego samoobliczenia podatku norm prawnych i składających się na nie przepisów, tak aby czynności rozliczanego okresu podatkowego ocenione zostały prawnie w sposób uzasadniający w pełni wysokość obliczonego i odprowadzonego podatku (por. analogicznie – J. Brolik : "Wybrane zagadnienia przestrzegania prawa w procesie samoobliczenia podatku" [w:] Ius et lex, Księga Jubileuszowa Profesora Andrzeja Kabata, Olsztyn 2004 r., str. 65 – 72 ). Jeżeli więc podatnik uwzględni w samoobliczeniu podatku ulgę podatkową, której zastosowanie nie jest uzasadnione spełnieniem wszystkich wymagań ustanawiających ją przepisów prawa, to powyższe rozliczenie podatkowe będzie mogło zostać skutecznie i zgodnie z prawem zakwestionowane przez organ podatkowy w (późniejszym) postępowaniu podatkowym. Na podstawie rozważanego w sprawie przepisu art. 55 ust. 7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła, jednym z warunków wyłączenia kwot wartości darowizny na kościelną działalność charytatywno – opiekuńczą z podstawy opodatkowania darczyńców podatkiem dochodowym jest przedstawienie darczyńcy – w okresie dwóch lat od dnia przekazania darowizny – sprawozdania o przeznaczeniu jej na tę działalność. Przeznaczenie na działalność charytatywno – opiekuńczą, o którym stanowi się w przywoływanym przepisie, należy interpretować jako spożytkowanie, wykorzystanie (środków) darowizny na wymienioną działalność. Ocenę tę uzasadnia okoliczność długiego – bo aż dwuletniego - okresu, który obejmować może rzeczone sprawozdanie. Zważyć także należy, że (prawnie znaczące) użycie w analizowanym przepisie słowa "sprawozdanie" oznaczającego przedstawienie przebiegu jakiejś działalności, opis wypadków, zdarzeń, relację (Słownik języka polskiego, pod redakcją St. Skorupki, H. Auderskiej i Z. Łempickiej, PWN, Warszawa 1968 r. , str. 769) byłoby semantycznie całkowicie nieuzasadnione, gdyby odnosić się miało do niezrealizowanych planów, zamiarów czy też intencji, które, dla uzyskania wiedzy o nich, nie wymagają sprawozdania a tylko powiadomienia – "zwykłego" przekazania informacji. Ponadto, celem i racjonalizacją pozytywnego stymulowania przez prawodawcę darowizn na działalność charytatywno – opiekuńczą niewątpliwie jest i być powinno rzeczywiste prowadzenie i efektywna realizacja tej działalności a nie tylko zamiary w tym przedmiocie czy też w danym jego obszarze, o których analizowany przepis zresztą nie stanowi. Podkreślenia także wymaga, że niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy oświadczenie o wykorzystaniu darowizny na działalność charytatywno – opiekuńczą niewątpliwie nie będzie prawnie znaczące dla realizacji ulgi podatkowej z art. 55 ust. 7; tego rodzaju nie odpowiadające prawdzie oświadczenie, choćby nawet formalnie nazwane sprawozdaniem, nie będzie bowiem dotyczyć i sprawozdać przeznaczenia darowizny na cel uzasadniający ulgę podatkową. Sprawozdanie obdarowanej kościelnej osoby prawnej o przeznaczeniu wartości otrzymanej darowizny na jej działalność charytatywno – opiekuńczą jest w rozumieniu prawa dokumentem prywatnym. Dokument taki, na podstawie art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, może stanowić dowód w postępowaniu podatkowym. Zważyć jednak należy, że dokument prywatny nie jest wyposażony w domniemanie zgodności z prawdą złożonych w nim oświadczeń, lecz jedynie w domniemanie wyłączające potrzebę dowodu, że osoba, która dokument podpisała, złożyła w nim oświadczenie. Formalna moc dowodowa dokumentu prywatnego nie przesądza tak zwanej mocy materialnej dokumentu, w tym przede wszystkim prawdziwości oświadczenia, które zawiera; dokument prywatny nie jest sam przez się dowodem rzeczywistego stanu rzeczy (Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Pod redakcją K. Piaseckiego. Wydawnictwo C. H. BECK, Warszawa 1996 r. , tom I, str. 818 – 819). Z powyższego wynika więc, że sprawozdanie, o którym mowa a art. 55 ust. 7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła, powinno zawierać dane na tyle dokładne i konkretne, aby umożliwić podatnikowi w samoobliczeniu podatku a następnie organowi podatkowemu w późniejszym (ewentualnym) postępowaniu podatkowym ustalenie, sprawdzenie, zweryfikowanie danych o przeznaczeniu darowizny na działalność charytatywno – opiekuńczą. Jeżeli by natomiast przyjąć, że sam fakt otrzymania przez darczyńcę - podatnika rozważanego sprawozdania, niezależnie od jego merytorycznej treści, uzasadnia zastosowanie ulgi podatkowej z art. 55 ust. 7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła, oznaczałoby to, że podstawą analizowanej ulgi byłby tylko, wbrew treści powołanego przepisu prawa, udowodniony dokumentem prywatnym fakt złożenia oświadczenia przez kościelną osobę prawną nie zaś rzeczywisty - sprawozdany stan rzeczy zrelacjonowanego zgodnie z prawdą przeznaczenia darowizny na działalność charytatywno – opiekuńczą. Z rozważań powyższych wynika, co następuje. Sprawozdanie, o którym stanowi art. 55 ust. 7 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 29 poz. 154 ze zm.), jest dokumentem prywatnym, który nie jest objęty domniemaniem prawdziwości przedstawionych w nim oświadczeń. W związku z tym informacje wynikające z wymienionego dokumentu winny być na tyle dokładne, konkretne i sprawdzalne, aby na ich podstawie można było zweryfikować, ustalić i ocenić, że w rzeczywistości przedstawia on przeznaczenie darowizny na kościelną działalność charytatywno – opiekuńczą zgodnie z przywołanym art. 55 ust. 7. Taki pogląd został już wyrażony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok z dnia 23 marca 2006 r. sygn. akt II FSK 1405/05). Uwzględnienie zarzutu dotyczącego naruszenia prawa materialnego czyni bezprzedmiotowym rozpatrywanie podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów postępowania. Zarzut błędnej wykładni prawa zawarty w skardze kasacyjnej jest zasadny i w związku z tym na podstawie art. 185 oraz art. 203 pkt 2 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło