II SA/Lu 617/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędziowie Sędzia NSA Maciej Kierek, Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Protokolant Referent Małgorzata Poniatowska-Furmaga, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 października 2007r. sprawy ze skargi S. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]". nr "[...]" w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia oddala skargę. Decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1pkt 1 kpa oraz art. 83 ust 1, art. 85, art. 86 ust.1 pkt 9, art. 88 ust.1 pkt 2 i art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz.U. nr 92, poz.880 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpoznaniu odwołania S. D. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] wymierzającą S. D. karę w wysokości 182.963,73zł za usunięcie bez wymaganego zezwolenia 9 sztuk drzew rosnących na nieruchomości nr [...] w [...]. W toku postępowania organy ustaliły, że S. D. nie mając wymaganego prawem zezwolenia (art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody) w maju 2006r. wyciął 10 drzew rosnących na jego własnej działce. Dla ustalenia wysokości kary wzięto pod uwagę 9 drzew: klon o obwodzie pnia na wysokości 130 cm – 50 cm; grab – 60 cm, wiąz – 60 cm, wiąz – 90 cm oraz 5 sztuk grabów o obwodzie 40 cm, wyłączając akację, która jesienią 2005r. została uznana za chorą. Za podstawę określenia ilości wyciętych drzew przyjęto jedynie protokół z oględzin z dnia 14 września 2005r., sporządzony w odrębnym, wcześniejszym postępowaniu o wydanie pozwolenia na wycięcie (ze względu na zły stan zdrowia i zagęszczenie) innych 22 znajdujących się na tej samej działce drzew. Organ wyjaśnił, że nie było możliwe ustalenie tej okoliczności w drodze oględzin dokonanych w tej sprawie, ponieważ po wycince nie było kłód, a karpy były przysypane ziemią. W odwołaniu S. D. zarzucał, że organ nie przeprowadził wyczerpująco postępowania dowodowego, w szczególności nie ustalił stanu zdrowotnego wyciętych drzew, co mogłoby mieć wpływ na rozstrzygnięcie, ponieważ drzewa te były obumarłe i nie rokowały szans na przeżycie. Podniósł także, iż organ nie powinien był opierać się na protokole oględzin przeprowadzonych w innej sprawie. Jego zdaniem organ powinien był przeprowadzić dowód z opinii biegłego dendrologa, który ustaliłby profesjonalnie stan zdrowotny wyciętych drzew. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzieliło ustalenia i rozstrzygnięcie organu I instancji. Zdaniem organu przy ustalaniu stanu faktycznego zasadnie oparto się na materiałach postępowania z 2005r. i zeznaniach świadków tj. obecnej i wcześniejszej właścicielki nieruchomości oraz sąsiada i pracowników Urzędu Gminy. Według zeznań tylko połowa wszystkich drzew była uschnięta, co daje – zdaniem organu –podstawę do przyjęcia, że chodzi o te 22 drzewa, na których wycięcie S. D. uzyskał pozwolenie. Kolegium, podobnie jak organ I instancji, nie stwierdziło potrzeby przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego dendrologa, gdyż nie byłoby możliwe wydanie opinii o stanie zdrowia wyciętych drzew z uwagi na upływ czasu, brak karp i inne czynniki. Potwierdziła to dendrolog I. H. w rozmowie telefonicznej. Skargę do sądu administracyjnego wniósł S. D., domagając się uchylenia decyzji Kolegium. Skarżący zarzucił przede wszystkim naruszenie przepisów postępowania dotyczących gromadzenia dowodów. Jego zdaniem organ powinien był przeprowadzić dowód z opinii biegłego dendrologa, który na podstawie pozostałości po wycince (np. karp) oceniłby stan zdrowia usuniętych drzew. Skarżący nie zakwestionował, że wyciął drzewa, ale podniósł, że usunął chore, obumarłe drzewa, nie rokujące na przyszłość. W jego ocenie nie było podstaw do przyjęcia przez organ, że usunięto zdrowe drzewa, skoro powodem wydania w 2005r. zezwolenia na wycięcie 22 drzew była ich choroba. Jego zdaniem okoliczność, iż tak wiele drzew było chorych nasuwa uzasadnione podejrzenie, że również usuniętych kolejnych 9 drzew także było chorych. W konsekwencji ustalenia przez organ, że wycięte drzewa lub tylko niektóre z nich były w złym stanie zdrowia – zdaniem skarżącego - nie byłoby materialnej podstawy wymierzenia kary, bowiem nie wymierza się jej za usunięcie drzew chorych albo wymierzono by karę niższą. Skarżący podkreślił, że wbrew stanowisku organów, dendrolog I. H. nie wykluczyła możliwości ustalenia w tej konkretnej sprawie stanu zdrowia wyciętych drzew, ale stwierdziła jedynie, że nie jest w stanie wypowiedzieć się na ten temat jednoznacznie. Ponadto, zdaniem skarżącego organ błędnie oparł się wyłącznie na protokole oględzin z dnia 14 września 2005r. przeprowadzonym w innej sprawie. Jego zdaniem organ powinien był prowadzić samodzielnie postępowanie dowodowe, a nie ograniczać się do akt innej sprawy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując obszerną argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie zgodności z prawem. Zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Ustawa z dnia z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz.880 ze zm.) jako zasadę wprowadza usuwanie drzew lub krzewów po uzyskaniu zezwolenia właściwego organu. (art. 83 ust. 1) Zezwolenia w trybie cyt. przepisu nie wymaga natomiast usuwanie drzew lub krzewów: w lasach; owocowych, z wyłączeniem rosnących na terenie nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków oraz w granicach parku narodowego lub rezerwatu przyrody - na obszarach nieobjętych ochroną krajobrazową; na plantacjach drzew i krzewów, których wiek nie przekracza 5 lat; usuwanych w związku z funkcjonowaniem ogrodów botanicznych lub zoologicznych; usuwanych na podstawie decyzji właściwego organu z obszarów położonych między linią brzegu a wałem przeciwpowodziowym lub naturalnym wysokim brzegiem, w który wbudowano trasę wału przeciwpowodziowego, z wałów przeciwpowodziowych i terenów w odległości mniejszej niż 3 m od stopy wału; które utrudniają widoczność sygnalizatorów i pociągów, a także utrudniają eksploatację urządzeń kolejowych albo powodują tworzenie na torowiskach zasp śnieżnych, usuwanych na podstawie decyzji właściwego organu; stanowiących przeszkody lotnicze, usuwanych na podstawie decyzji właściwego organu. Usunięcie drzewa bez wymaganego zezwolenia skutkuje nałożeniem obligatoryjnej pieniężnej kary administracyjnej. Zasady wymierzania takiej kary określają przepisy art. 88 - 90 ustawy. Skarżący nie kwestionuje, że wyciął drzewa bez zezwolenia. Jego zarzuty dotyczą wadliwości postępowania dowodowego, które prawidłowo przeprowadzone wykazałoby, że wycięte drzewa były chore, co w konsekwencji – w jego ocenie - zwalniałoby go z odpowiedzialności. Zarzuty te nie zasługują na uwzględnienie. Pogląd skarżącego, jakoby stan wyciętego bez zezwolenia drzewa miał wpływ na wymierzenie kary jest chybiony. Wprawdzie art. 86 ust.1 pkt 9 ustawy o ochronie przyrody stanowi, że nie pobiera się opłat za usuwanie m.in. drzew, które obumarły lub nie rokują szans na przeżycie, z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości, ale z przepisu tego nie wynika, że usuwanie takich drzew bez zezwolenia nie jest deliktem administracyjnym i nie podlega pieniężnej karze administracyjnej. Stanowisko takie zajmuje Wojciech Radecki w "Ustawie o ochronie przyrody. Komentarz" (Difin, Warszawa 2006, s. 262) stwierdzając jednocześnie, że w obowiązującym stanie prawnym utracił aktualność pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 lipca 1998r., II SA/Ka 1675/96, OŚPiP 1999, nr 4 (18), s.44-49, iż usunięcie bez zezwolenia drzewa obumarłego nie wyczerpuje znamion deliktu. Skoro więc dla przyjęcia odpowiedzialności i nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za wycięcie drzew bez zezwolenia nie ma znaczenia, że były one obumarłe i nie rokowały szans na przeżycie, to – wbrew zarzutom skargi- organy badające sprawę nie miały obowiązku powoływać biegłego dendrologa, ani prowadzić innych dowodów na okoliczność ustalenia stanu zdrowia wyciętych drzew. Niezależnie od powyższego, Sąd rozpatrując przebieg postępowania dowodowego, prowadzonego przez organ administracyjny nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa i błędnej oceny dowodów. Zdaniem Sądu decyzja odpowiada wymogom art. 107 § 3 kpa – organ uzasadnił, które zeznania świadków uznał za wiarygodne, a dlaczego innym odmówił przymiotu wiarygodności. W ocenie Sądu organy administracyjne dokładnie i wnikliwie przeprowadziły postępowanie dowodowe i prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego, wymierzając skarżącemu administracyjną karę pieniężną, wyliczoną zgodnie z art. 89 ustawy o ochronie przyrody oraz rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 22 września 2004r. w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie zieleni, zadrzewień albo drzew bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni, zadrzewień albo drzew lub krzewów (Dz.U. Nr 219, poz.2229) i rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (Dz.U. Nr 228, poz.2306 ze zm.) Podkreślić jednocześnie należy, że kara pieniężna za delikty administracyjne, a więc także za usunięcie drzewa bez wymaganego zezwolenia jest niezależna od winy sprawcy, dlatego organ ma obowiązek wymierzyć ją w ustawowej wysokości bez względu na motywy. Osoba ukarana ma jedynie możliwość ubiegania się o rozłożenie wymierzonej kary na raty, zgodnie z art. 88 ust. 6 ustawy. Z powyższych względów Sąd stwierdzając, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza, oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.)