III SA/Gd 300/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Orłowska Sędziowie: WSA Alina Dominiak WSA Felicja Kajut ( spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Hanna Tarnawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2007 r. sprawy ze skargi Samodzielnego Publicznego Specjalistycznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny [...] decyzją z dnia 19 kwietnia 2007 r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 5 pkt 2a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 ze zm.), stwierdził u B. K.-Ć. chorobę zawodową – wirusowe zapalenia wątroby typu B, wymienioną w poz. 26 pkt 1 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). Decyzją z dnia 28 maja 2007 r., Nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny [...], po rozpatrzeniu odwołania Samodzielnego Publicznego Specjalistycznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w L., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy powołał się na treść karty oceny narażenia zawodowego, z której wynika, że B. K.-Ć. w latach 1962-66 była zatrudniona w Szpitalu Powiatowym w L. jako pielęgniarka oddziału chirurgicznego, gdzie miała kontakt z materiałem zakaźnym. W roku 1963 była hospitalizowana ww. szpitalu z powodu wirusowego zapalenia wątroby. Nadto, Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy – Poradnia [...] w G. w uzasadnieniu orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej wskazał, że w okresie zatrudnienia B. K.-Ć. panowała epidemia zachorowań na wirusowe zapalenia wątroby typu B, a strona zachorowała na jawną klinicznie postać wirusowego zapalenia wątroby. Stwierdził także, iż kontakt z chorymi na wirusowe zapalenia wątroby typu B oraz możliwość skaleczeń sprzętem medycznym skażonym krwią ludzką stwarzały duże prawdopodobieństwo zakażenia wirusem zapalenia wątroby. Jednocześnie organ II instancji ustalił, że ww. dokumenty wydane zostały przez uprawnione podmioty. Wobec powyższych ustaleń oraz braku możliwości jednoznacznego udokumentowania innych źródeł zakażenia państwowy wojewódzki inspektor sanitarny przyjął, że kilkuletnie wysokie ryzyko zawodowe, codzienny kontakt z potencjalnie zakaźnym materiałem biologicznym pozwala stwierdzić z wysokim prawdopodobieństwem zawodowe tło choroby. Nadmienił, iż pracownicy służby zdrowia zaliczani są do grupy wysokiego ryzyka zakażenia wirusami hepatotropowymi. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniósł Samodzielny Publiczny Specjalistyczny Zakład Opieki Zdrowotnej w L., żądając stwierdzenia nieważności decyzji organów obu instancji. Zarzucił naruszenie prawa poprzez przyjęcie, że stroną postępowania w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej jest skarżący. W ocenie skarżącego za stronę postępowania w świetle art. 80 ust. 1 w zw. z art. 47 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) winien zostać uznany Wojewoda [...]. Ponadto, skarżący podniósł, iż organy nie wyjaśniły wszystkich okoliczności faktycznych będących podstawą do stwierdzenia choroby zawodowej. W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując w całości swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W rozpoznawanej sprawie przeprowadzona kontrola sądowoadministracyjna takich naruszeń prawa nie wykazała. Orzeczenie o stwierdzeniu choroby zawodowej bądź o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej następuje w drodze decyzji wydanej przez uprawniony organ administracji publicznej. Sąd nie może wypowiadać się w kwestii stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej, a jedynie ocenić legalność – zgodność z prawem, rozstrzygnięcia dokonanego przez organy państwowej inspekcji sanitarnej. Zasadniczo procedura związana z postępowaniem w takiej sprawie uregulowana jest w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). Ponadto zgodnie z powszechnie przyjętym poglądem organy inspekcji sanitarnej prowadzące postępowanie administracyjne w takiej sprawie obowiązują wszystkie reguły przewidziane w kodeksie postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 15 marca 1994 r., SA/Wr 147/94, Prok. i Pr 1995/2/53). Stosownie do § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach chorobą zawodową jest choroba ujęta w wykazie, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanymi "narażeniem zawodowym". Przy ocenie narażenia zawodowego uwzględnia się w odniesieniu do czynników biologicznych rodzaj czynnika, ustalenie czasu kontaktu oraz stwierdzenie mechanizmu działania lub drogi szerzenia się czynnika, bez konieczności określenia stężenia tego czynnika (§ 2 ust. 3 pkt 2 powołanego rozporządzenia). Przesłanki w postaci: rozpoznania choroby ujętej w wykazie chorób zawodowych przez upoważnioną placówkę służby zdrowia oraz potwierdzenie związku przyczynowego rozpoznanej choroby z wykonywaną pracą zawodową są wystarczające do stwierdzenia choroby zawodowej. Pozostaje bezspornym, iż w wykazie chorób zawodowych pod pozycją 26 pkt 1 wymieniono wirusowe zapalenie wątroby. Taka jednostka chorobowa została rozpoznana u B. K.-Ć., o czym świadczy orzeczenie lekarskie z dnia 28 lutego 2007 r. wystawione przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w G.. Natomiast z oceny narażenia zawodowego, a także wyjaśnień zainteresowanej wynika, iż rozpoznana choroba pozostaje w związku ze sposobem wykonywania pracy w Szpitalu Powiatowym w L. (obecnie Samodzielny Publiczny Specjalistyczny Zakład Opieki Zdrowotnej), w którym w okresie od 20 października 1962 r. do 31 października 1966 r. zatrudniona była w charakterze pielęgniarki na oddziale chirurgicznym i gdzie wykonywała drobne zabiegi chirurgiczne, zastrzyki dożylne i domięśniowe, zakładała i zmieniała opatrunki. Tym samym była narażona na działanie czynnika biologicznego, tj. wirusa HBV. Nie bez znaczenia pozostaje fakt, że w okresie zatrudnienia B. K.-Ć. panowała epidemia zachorowań na wirusowe zapalenia wątroby typu B, tym samym z dużym prawdopodobieństwem można stwierdzić, że miała ona bezpośredni kontakt z chorymi zakaźnie lub z materiałem pochodzącym od tych chorych oraz z czynnikami powodującymi tę chorobę. Niejako potwierdzeniem tego jest fakt, że w roku 1963 była ona hospitalizowana na oddziale zakaźnym ww. placówki z powodu zachorowania na jawną klinicznie postać wirusowego zapalenia wątroby. Jednocześnie w toku postępowania skarżący nie przedstawił dowodów, które przeczyłyby ustaleniom dokonanym przez organy państwowej inspekcji sanitarnej, w świetle których przyjęto, iż choroba B. K.-Ć. została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, a także w związku ze sposobem jej wykonywania. Wskazać przy tym należy, że to na zakładzie opieki zdrowotnej jako pracodawcy spoczywa zwiększone ryzyko odpowiedzialności za zakażenia personelu medycznego wirusem zapalenia wątroby, a to z uwagi na fakt, że praca personelu medycznego odbywa się z natury rzeczy w warunkach bezpośredniego zagrożenia dla zdrowia czy nawet życia ludzkiego. Sąd nie podzielił argumentacji skarżącego, iż nie jest on stroną postępowania w sprawie o stwierdzenie choroby zawodowej w związku z przejęciem z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego uprawnień organu administracji rządowej, który utworzył samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej, w rozumieniu przepisów o zakładach opieki zdrowotnej. Powoływany przez stronę skarżącą przepis art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania. Stanowi on bowiem, że zobowiązaniami Skarbu Państwa, powstałymi do dnia 31 grudnia 1998 r., są zobowiązania finansowe państwowych jednostek budżetowych i zakładów budżetowych, przejmowanych przez jednostki samorządu terytorialnego. Regulacja ta dotyczy wyłącznie zobowiązań finansowych, a więc takich stosunków prawnych, w których występuje świadczenie pieniężne. Bez wątpienia sprawa o stwierdzenie choroby zawodowej nie mieści się w tym katalogu. Z przepisów rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach jednoznacznie wynika, że uczestnikiem postępowania jest pracodawca zatrudniający pracownika w warunkach, które mogły spowodować skutki zdrowotne uzasadniające postępowanie w sprawie rozpoznania i stwierdzenia choroby zawodowej ( § 8 ust. 3 pkt 2). W związku z wprowadzeniem na mocy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. o zmianie ustawy o zakładach opieki zdrowotnej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 104, poz. 661) nowego systemu opieki zdrowotnej doszło do przekształcenia publicznych zakładów opieki zdrowotnej m.in. w samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej, które będąc następcą prawnym tych pierwszych, ponoszą odpowiedzialność na podstawie art. 231 k.p. za zobowiązania ze stosunków pracy poprzednika prawnego. Odnosząc to do przedmiotu niniejszego postępowania należy stwierdzić, że zakładem pracy zatrudniającym B. K.–Ć. w warunkach, które mogły spowodować skutki zdrowotne uzasadniające stwierdzenie choroby zawodowej był Szpitalu Powiatowym w L., zatem uczestnikiem postępowania w sprawie stwierdzenia u niej choroby zawodowej winien być następca szpitala, którym jest skarżący. Z tych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.