II SA/Gd 350/07
WyrokWSA w Gdańsku2007-10-31
Skład orzekający: Wanda Antończyk, Krzysztof Ziółkowski, Janina Guść
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku samowoli budowlanej popełnionej częściowo przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r., a częściowo po tej dacie, należy stosować przepisy prawa budowlanego z 1974 r. do części wybudowanej przed tą datą i przepisy prawa budowlanego z 1994 r. do części wybudowanej po tej dacie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są niezgodne z prawem. W przypadku samowoli budowlanej popełnionej częściowo przed wejściem w życie Prawa budowlanego z 1994 r., należy stosować przepisy tego prawa z 1974 r. do części wybudowanej przed 1 stycznia 1995 r., a przepisy Prawa budowlanego z 1994 r. do części wybudowanej po tej dacie. Orzeczenie rozbiórki części obiektu zrealizowanej po 1 stycznia 1995 r. pozwoli na kontynuowanie postępowania dotyczącego części wybudowanej przed tą datą.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła budynku mieszkalnego jednorodzinnego budowanego od 1989 r. bez pozwolenia na budowę. W 1989 r. wstrzymano roboty budowlane i nakazano przedłożenie dokumentów. W 1997 r. nakazano rozbiórkę obiektu, jednak decyzje te zostały następnie stwierdzone jako nieważne. W 2006 r. ponownie nakazano rozbiórkę budynku. Skarżący zarzucił m.in. niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa budowlanego z 1974 r. oraz naruszenie przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Określił, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane. Zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędziowie: Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski (spr.) Sędzia WSA Janina Guść Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 10 października 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. Ch. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego 1/ uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], nr [...], 2/ określa, że decyzje wymienione w punkcie pierwszym nie mogą być wykonane, 3/ zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz J. Ch. 800 (osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Postępowanie w sprawie budynku mieszkalnego jednorodzinnego o powierzchni zabudowy [...] m2, realizowanego od 1989 r. bez pozwolenia na budowę na działce nr [...] przy ul. [...] [...] w M., przy granicy z działką nr [...] i w odległości 34,32 m od granicy z ulicą [...] zostało wszczęte na wniosek J. Sz. z dnia 3 maja 1989 r. przez właściwy ówcześnie do rozpatrzenia sprawy Urząd Miejski w M. Decyzją nr [...] z dnia 17 maja 1989 r. wydaną na podstawie art.36 ust.1 pkt 1, ust.2 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego z 1974 r. Urząd Miejski w M. wstrzymał J. Ch. prowadzenie robót budowlanych związanych z budową przedmiotowego budynku oraz nakazał przedłożyć w terminie do dnia 20.06.1989 r. określone dokumenty. Następnie decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w M. nr [...] z dnia 11 kwietnia 1997 r., wydaną na podstawie art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r., utrzymaną w mocy przez Wojewodę E. decyzją nr [...] z dnia 9 czerwca 1997 r., nakazano J. Ch. rozbiórkę przedmiotowego budynku.
Powyższe decyzje orzekające o rozbiórce obiektu zostały jednak wyeliminowane z obiegu prawnego w trybie nadzwyczajnym albowiem Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia 2 kwietnia 2002 r. stwierdził nieważność decyzji Wojewody nr [...] z dnia 9 czerwca 1997 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w M. nr [...] z dnia 11 kwietnia 1997 r. Decyzja ta została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który prawomocnym wyrokiem z dnia 13 lutego 2004 r., sygn. akt 7/IV/SA 2567 i 2568/02 oddalił skargę na tą decyzję.
W zaistniałej sytuacji prawnej organ nadzoru budowlanego, (który w związku z reformą ustrojową Państwa stał się organem właściwym do rozpatrzenia sprawy) zobligowany był do podjęcia ponownego rozstrzygnięcia kończącego ówcześnie wszczęte postępowanie w sprawie przedmiotowego budynku.
Decyzją z dnia 14 listopada 2006 r. nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał J. Ch. dokonanie przymusowej rozbiórki budynku mieszkalnego jednorodzinnego o powierzchni zabudowy [...] m2, realizowanego od 1989 r. bez pozwolenia na budowę i wykonanego na etapie stanu wykończeniowego na działce nr [...] przy ul. [...] [...] w M., przy granicy z działką nr [...] i w odległości 34,32 m od granicy z ulicą [...].
W toku prowadzonego ponownie postępowania organ administracji ustalił, że działka nr [...] oraz sąsiednie nieruchomości zabudowane są domami mieszkalnymi jednorodzinnymi w zabudowie bliźniaczej i obiektami gospodarczymi pochodzącymi z I połowy XX wieku, w późniejszych latach przebudowywanymi. Wzniesiony przez J. Ch. obiekt usytuowany został w głębi przedmiotowej działki w odległości 34,27 m od ulicy [...], z tyłu za istniejącym i użytkowanym domem mieszkalnym J. Ch., jako drugi dom mieszkalny na powyższej działce bezpośrednio przy granicy z działką nr [...], w odległości zmiennej wynoszącej od 1,5 m - 2,5 m od granicy z działką nr [...], przy czym ściana zwrócona do tej granicy zawiera 3 okna. Rozpatrywany budynek mieszkalny inwestor wybudował bezpośrednio przy przeciwległej granicy, tj. przy granicy z działką nr [...] będącą własnością drugiego sąsiada - Państwa Sz., jako dom wolnostojący z dachem drewnianym ze spadkiem dachu w kierunku działki sąsiada. W oparciu o oględziny, organy prowadzące postępowanie ustaliły, że rozpatrywany budynek ma wymiary w rzucie poziomym 12,50 m x 7,90 m = 98,75 m2 i posiada 2 kondygnacje nadziemne - parter i poddasze. W dacie wydania decyzji wstrzymującej budowę przez Urząd Miejski w M., tj. w dniu 17 maja 1989 r. obiekt był wybudowany na etapie stanu surowego otwartego, bez okien i dachu. W latach następnych – do roku 1997 r., pomimo administracyjnego wstrzymania budowy, inwestor kontynuował roboty budowlane: wykonał dach, osadził stolarkę okienną i drzwiową, wykonał częściowo elewację i roboty instalacyjne. Podkreślić także należy, że inwestor nie wykonał do chwili obecnej obowiązków nałożonych w decyzji z dnia 17 maja 1989 r. – tj. nie przedłożył organowi nadzoru budowlanego wymaganych opracowań technicznych umożliwiających ewentualne wydanie zezwolenia na wznowienie robót budowlanych: planu realizacyjnego sporządzonego na aktualnej mapie sytuacyjno wysokościowej w skali 1:500 uzgodnionego pod względem p.poż, orzeczenia technicznego o stanie technicznym wykonanych robót budowlanych i projektu technicznego budynku. Przedstawiona przez J. Ch. organowi administracji dokumentacja "Inwentaryzacja budowlana budynku" w żaden sposób nie realizuje nałożonych w decyzji obowiązków. Opracowanie to zawiera wyłącznie inwentaryzację robót budowlanych.
Nadto, organ uznał, że fakt wszczęcia niniejszej sprawy w 1989 r. przesądza o konieczności rozpatrywania powyższej sprawy w świetle poprzednio obowiązującej ustawy - Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. Stanowią o tym art. 103 ust. 2 obecnie obowiązującej ustawy - Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. Uwzględniając zatem powyższe stwierdzono, że inwestor nie wykonał obowiązków nałożonych na niego w decyzji z dnia 17 maja 1989 r. Ponadto, usytuowanie budynku względem granicy z działką nr [...] i względem granicy z działką nr [...] narusza przepisy w zakresie wymaganych minimalnych odległości projektowanej zabudowy od granic działki określonych w poprzednio obowiązujących przepisach Rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, w tym § 12 ust. 1 tego rozporządzenia. Jednocześnie w myśl w/w rozporządzenia, sytuowanie budynków mieszkalnych wolnostojących na granicy działek nie było dopuszczalne, bowiem przepis § 13 wzmiankowanego rozporządzenia dopuszczał możliwość sytuowania bezpośrednio przy granicy działki wyłącznie budynków gospodarczych, przy jednoczesnym spełnieniu warunków opisanych w § 13 ust. 1, ust. 2 i § 14 wskazanego rozporządzenia. Zaznaczono, że usytuowanie rozpatrywanego budynku narusza także obecnie obowiązujące przepisy Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim, powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75 poz. 690 ze zm.), które określają w § 12 ust.1 podstawowe minimalne odległości zabudowy od granic działki następująco. Wykazano, że przedmiotowy budynek mieszkalny jednorodzinny wolno stojący wykonany został z naruszeniem przepisów rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980 r. obowiązujących w okresie jego budowy (jak również z naruszeniem obecnie obowiązujących przepisów w tym zakresie), a naruszenia te ze względu na ich charakter nie mogą być wyeliminowane w sposób inny niż przez rozbiórkę budynku .
Reasumując, stwierdzono, że rozpatrywany budynek mieszkalny o powierzchni zabudowy wynoszącej 98,75 m2 wybudowany został bez wymaganego pozwolenia na budowę. Pomimo umożliwienia inwestorowi możliwości legalizacji budynku w procedurze administracyjnej wszczętej w 1989 r., inwestor nie wykonał wymagań i warunków określonych w decyzji Urzędu Miejskiego w M. z dnia 17 maja 1989 r., nr [...]. W związku z powyższym organ I instancji nakazał rozbiórkę budynku.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył J. Ch. zarzucając jej obrazę art. 36 ust. 3 ustawy – Prawo budowlane z 1974 r. w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy – Prawo – budowlane z 1994 r. poprzez przyjęcie, że w sprawie będą miały zastosowanie przepisy dotychczasowe, przepisów art. 61 § 1 i 4 K.p.a. poprzez rozpoczęcie procedury administracyjnej bez jej wszczęcia, naruszeniu art. 10 poprzez uniemożliwienie J. Ch. czynnego udziału w postępowaniu polegające w szczególności na tym, że nie mógł on dostarczyć środków dowodowych zmierzających do wykazania, że posadowiony budynek odpowiada wymogom prawa budowlanego. Wskazując na powyższe wniesiono o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz o umorzenie postępowania w niniejszej sprawie.
Rozpoznając odwołanie, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 1 marca 2007 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wyjaśniając motywy rozstrzygnięcia wskazał, że postępowanie dotyczące przedmiotowego budynku zostało wszczęte w 1989 r. a w związku ze stwierdzeniem nieważności decyzji kończącej to postępowanie, tj. decyzji Wojewody, nr [...], z dnia 9 czerwca 1997 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w M. nr [...] z dnia 11 kwietnia 1997 r. nie jest ono w zaistniałym stanie prawnym zakończone. Zatem czynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego są kontynuacją tego postępowania, a nie nowym postępowaniem administracyjnym co podnosi strona w odwołaniu. Ponieważ zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., do obiektów wybudowanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, których budowa zakończona została przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem (01.01.1995 r.) zostało wszczęte postępowanie administracyjne, stosuje się przepisy dotychczasowe, dlatego w odniesieniu do przedmiotowego obiektu uzasadnione jest prowadzenie dalszego postępowania w trybie przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Wiążąca w przedmiotowej sprawie pozostaje nr [...] z dnia 17 maja 1989 r. wstrzymująca roboty budowlane i nakładająca na inwestora określone obowiązki.
Dlatego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem nr [...] z dnia 25 października 2006 r. zawiadomił strony o prowadzonym postępowaniu i możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. W dniu 6 listopada 2006 r. organ I instancji przekazał inwestorowi (który stawił się w inspektoracie celem zapoznania się z aktami sprawy) kopię decyzji nr [...] z dnia 17 maja 1989 r. nakazującej przedłożyć określone dokumenty. W dniu 8 listopada 2006 r. J. Ch. przedłożył dokumenty dotyczące przekształcenia prawa użytkowania wieczystego działki nr [...] w prawo własności oraz inwentaryzację budowlaną samowolnie wybudowanego budynku. Organ I instancji prawidłowo uznał, że przedstawione dokumenty nie stanowią wypełnienia obowiązków nałożonych wyżej wskazaną decyzją, a tylko ich wypełnienie stanowić może podstawę wydania pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Organ odwoławczy uznał, że w niniejszej sprawie istotne i decydujące jest, że ściana zachodnia bez okien omawianego budynku usytuowana jest w granicy z działką [...] a ściana wschodnia z oknami w odległości 1,5 m od granicy działką nr [...]. Zatem budynek został wybudowany z naruszeniem zarówno obowiązujących w takcie rozpoczęcia budowy, jak i obecnych przepisów techniczno-budowlanych. Istotne jest przy tym iż naruszenie cytowanych wyżej przepisów doprowadziło do niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia. Za podtrzymaniem takiego stanowiska świadczy fakt, iż właściciele działki sąsiedniej przy ul. [...] [...], których interesy zostały naruszone, po rozpoczęciu budowy bez zwłoki wnioskowali o wszczęcie postępowania w prawie przedmiotowej samowoli i na etapie całego postępowania w sposób zdecydowany wyrażali sprzeciw wobec istnienia przedmiotowego obiektu. Natomiast inwestor będąc świadomy tego sprzeciwu a przede wszystkim będąc zobowiązany nakazem wstrzymania budowy, nie zaprzestał robót budowlanych.
Skargę na powyższą decyzję wywiódł J. Ch. zarzucając jej naruszenie prawa materialnego w szczególności poprzez zastosowanie art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r. Nr 38 poz. 229 ) w zw. z art. 103 ust. 2 obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. polegające na przyjęciu, że w niniejszej sprawie wskazane przepisy będą miały zastosowanie podczas gdy brak przesłanek tak natury faktycznej i prawnej pozwalających na uczynienie ich podstawą wydanej decyzji, naruszenie przepisów postępowania w szczególności poprzez niezastosowanie hipotezy i dyspozycji art. 61 § 1 i 4 k.p.a. poprzez rozpoczęcie procedury administracyjnej bez jej wszczęcia wobec uprzedniego zakończenia postępowania administracyjnego, niezastosowanie wyrażonej w art. 7 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej polegające na nie podjęciu działań w przedmiocie ustalenia rzeczywistego stanu, w dacie wydania decyzji, budynku, o którego rozbiórce orzeczono oraz nie ustaleniu czy przedmiotowa budowa została zakończona, a jeśli tak to kiedy, co ma bezpośrednie znaczenie dla trafnego przyjęcia, która ustawa będzie miała w niniejszej sprawie zastosowanie, jak również ustalenia czy istnieją podstawy do nakazania rozbiórki przedmiotowego budynku, naruszenie art. 9 k.p.a. i wysłowionej w tym przepisie zasady informacji polegające na nienależytym pouczeniu strony o przedmiocie niniejszego postępowania oraz nie wywiązanie się przez organ administracyjny z obowiązku poinformowania strony o przesłankach uznania wniesionego przez skarżącego budynku na odpowiadający przepisom prawa budowlanego oraz naruszeniu art. 4 k.p.a. oraz art. 79 § 1 k.p.a. polegającym na naruszeniu wysłowionej w tym przepisie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu poprzez nie wszczęcie postępowania administracyjnego.
Zarzucając powyższe skarżący wniósł o uchylenie decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 1 marca 2007 r. (sygn. akt: [...]) w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 listopada 2006 r. (Sygn. akt: [...]) w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki budynku mieszkalnego jednorodzinnego powierzchni zabudowy 98,75 m2 realizowanego od 1989 r. bez pozwolenia na budowę i wykonanego na etapie stanu wykończeniowego na działce nr [...] przy ul. [...] [...] w M., przy granicy z działką nr [...] i w odległości 34,32 m od granicy z ulicą [...] oraz uchylenie poprzedzającej jej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 listopada 2006 r. (Sygn. akt: [...]) w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki budynku mieszkalnego jednorodzinnego powierzchni zabudowy 98,75 m2 realizowanego od 1989 r. bez pozwolenia na budowę i wykonanego na etapie stanu wykończeniowego na działce nr [...] przy ul. [...] [...] w M., przy granicy z działką nr [...] i w odległości 34,32 m od granicy z ulicą [...] oraz o umorzenie postępowania w niniejszej sprawie.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 kwietnia 2002 r. jest decyzją ostateczną i nie przekazuje sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Również przeprowadzona sądowa kontrola decyzji nie wzruszyła jej i nie przekazała sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, kończąc postępowanie administracyjne. W tych warunkach przyjęto, że postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek J. Sz. z dnia 3 maja 1989 r. zostało zakończone, a przeprowadzone postępowanie po informacji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o "ponownym jej rozpoznaniu" uznać należy, za działanie bez podstawy prawnej wobec zakończenia postępowania uprzednio wszczętego i nie wszczęciu nowego zatem z naruszeniem art. 61 § 1 i 4 k.p.a. Skarżący wskazał, że niniejsze postępowanie administracyjne nie jest "ponownym rozpoznaniem sprawy", jak twierdzi organ, ale nowym postępowaniem administracyjnym, zatem stosowanie art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz.. U. z 1974 r. Nr 38 poz. 229 ) w zw. z art. 103 ust.2 obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. nie jest tym przypadku możliwe. Zatem zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o oczywiste i rażące naruszenie prawa polegające na wydaniu decyzji bez podstawy prawnej. Nadto, w ocenie skarżącego organy administracji orzekające do tej pory w sprawie nie ustaliły w sposób bezsporny i ostateczny kwestii samowoli skarżącego i momentu zakończenia budowy, gdyż można przypuszczać, że w roku 1997 jeszcze trwała, co także wyklucza zastosowanie powołanej przez organ podstawy prawnej. W tej sytuacji ani zakończenie budowy przed wejściem w życie aktualnie obowiązującej ustawy, ani druga z możliwych przesłanek polegająca na uznaniu, że toczy się postępowanie administracyjne wszczęte przed tą datą nie uprawnia organu administracyjnego do zastosowania przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r. Nr 38 poz. 229 ).
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie są zgodne z prawem, aczkolwiek z innych przyczyn niż wskazane w skardze.
Na wstępie należy wskazać, że nie można podzielić stanowiska skarżącego, iż sytuacja, w której Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 lutego 2004r., sygn. akt 7/IV/SA 2567 i 2568/02 oddalił skargę M. Sz. i W. Sz. na ostateczną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 maja 2002r., nr [...], którą utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 2 kwietnia 2002r., nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody z dnia 9 czerwca 1997r., nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia 11 kwietnia 1997r., nr [...] nakazującą J. Ch. rozbiórkę samowolnie wzniesionego budynku mieszkalnego na posesji przy ul. [...] [...] w M., powoduje, że postępowanie w niniejszej sprawie jest nowym postępowaniem administracyjnym, w którym wymagane jest wszczęcie postępowania na nowo zgodnie z art. 61 § 1 K.p.a., gdyż postępowanie wszczęte na wniosek J. Sz. z dnia 3 maja 1989r. zostało zakończone.
Otóż wskazana wyżej ostateczna decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 maja 2002r. oznacza jedynie to, że w obrocie prawnym w niniejszej sprawie pozostała decyzja Kierownika Wydziału Planowania Przestrzennego Architektury i Budownictwa Urzędu Miejskiego w M. z dnia 17 maja 1989r., nr [...] wstrzymująca J. Ch. dalsze prowadzenie robót budowlanych i zobowiązująca go do przedłożenia w terminie do dnia 20 czerwca 1989r. szeregu dokumentów ( planu realizacyjnego, zgody sąsiada na budowę przy granicy, orzeczenia o stanie technicznym wykonanych robót pod względem konstrukcyjnym, projektu technicznego budynku, oświadczenia kierownika budowy, dokumentu poświadczającego prawo do terenu ).
Należy wskazać, że nie ma wątpliwości co do tego, iż skarżący nie wykonał w zakreślonym terminie nałożonych na niego w/w decyzją z dnia 17 maja 1989r. obowiązków, a przedstawiona 8 listopada 2006r. "inwentaryzacja budowlana domu jednorodzinnego" nie spełnia postawionych wymogów. Dlatego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu 14 listopada 2006r. wydał decyzję nr [...], którą na podstawie art. art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1974r. – Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 38, poz. 229 ) i art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane ( tekst jednolity Dz. U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118 ) nakazał J. Ch. dokonanie przymusowej rozbiórki budynku mieszkalnego jednorodzinnego o pow. zabudowy 98,75m² realizowanego od 1989r. bez pozwolenia na budowę i wykonanego na etapie stanu wykończeniowego na działce nr [...] przy ul. [...], przy granicy z działka nr [...]. Utrzymująca tę decyzję w mocy decyzja Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 1 marca 2007r. jest przedmiotem niniejszej skargi.
Zaskarżoną decyzję należałoby uznać za zgodną z prawem gdyby zebrany w sprawie materiał dowodowy dawał podstawę do ustalenia, iż roboty budowlane zostały zakończone przed wejściem w życie prawa budowlanego z 1994r., tj. przed 1 stycznia 1995r. Znajdujące się w sprawie dowody w postaci pism M. i W. Sz. ( np. z dnia 29 stycznia 1997r. skierowane do UM M. Wydz. Planowania Architektury i Budownictwa ) czy notatki służbowej ( bez daty sporządzenia i z nieczytelnym podpisem, powołującej się na wizję posesji dokonaną dnia 5 lutego 1997r. ) świadczą o tym, że roboty budowlane były przez J. Ch. kontynuowane mimo ich wstrzymania na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego z 1974r. wspomnianą już wyżej decyzją Kierownika Wydziału Planowania Przestrzennego Architektury i Budownictwa Urzędu Miasta w M. z dnia 17 maja 1989r., nr [...].
W tej sytuacji wyłania się zagadnienie oceny prawnej nie tylko samowoli budowlanej popełnionej pod rządami prawa budowlanego z 1974r., ale i samowolnego kontynuowania budowy części obiektu po dniu 1 stycznia 1995r. pod rządami prawa budowlanego z 1995r.
Zdaniem Sądu w sytuacji, gdy organ nadzoru budowlanego ostateczną decyzją wydaną w 1989r., opartą na przepisie art. 36 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego z 1974r. wstrzymał roboty budowlane przy budowie przedmiotowego obiektu to kwestia możliwości legalizacji bądź rozbiórki części budynku wybudowanego do 1 stycznia 1995r powinna być rozpatrywana wg przepisów prawa budowlanego z 1974r. Natomiast do kontynuacji budowy po dniu 1 stycznia 1995r. w warunkach samowoli budowlanej powinny mieć zastosowanie przepisy prawa budowlanego z 1994r. W takiej sytuacji dopiero orzeczenie na podstawie przepisów prawa budowlanego z 1994r. rozbiórki części obiektu budowlanego zrealizowanej po 1 stycznia 1995r. umożliwi kontynuowanie uprzednio wszczętego postępowania przy zastosowaniu przepisów prawa budowlanego z 1974r. w zw. z art. 103 ust. 2 prawa budowlanego z 1994r. ( por. wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2000r., sygn. akt II SA/Ka 487/98 ).
Takie stanowisko Sądu wskazujące na naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 36 ust. 3 prawa budowlanego z 1974r. ) oraz przepisów K.p.a. ( art. art. 7, 77 § 1, 80 ) powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Ponownie rozpatrując sprawę organy będą zobligowane do jednoznacznego i precyzyjnego wyjaśnienia jakie roboty budowlane były wykonywane przed 1 stycznia 1995r., a jakie po tej dacie. Następnie przeprowadzić postępowanie dotyczące tej części obiektu, która była wybudowana samowolnie po 1 stycznia 1995r. zmierzające bądź do jej legalizacji bądź rozbiórki. Przeprowadzenie tego postępowania i orzeczenie rozbiórki tej części samowolnie wybudowanego obiektu pozwoli na kontynuowanie uprzednio wszczętego postępowania dotyczącego części wybudowanej przed 1 stycznia 1995r.
Mając na uwadze wyżej wskazane względy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) uchylił decyzje organów obu instancji, zaś w oparciu o art. 152 określił, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane oraz na zasadzie art. 200 orzekł o kosztach postępowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło