II SAB/Kr 73/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA: Małgorzata Brachel-Ziaja Sędziowie WSA: Aldona Gąsecka-Duda AWSA: Kazimierz Bandarzewski (spr.) Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2007 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia[....] " w K. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego [....] w K. I. zobowiązuje Prezesa Sądu Rejonowego [....] w K. do przekazania Stowarzyszeniu[....] " w K. w terminie 14 dni od dnia doręczenia tego wyroku ze stwierdzeniem prawomocności, informacji publicznej w postaci treści orzeczenia w sprawie o [ ] albo wydania w tym samy terminie decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia tej informacji; II. zasądza od Prezesa Sądu Rejonowego [....] na rzecz strony skarżącej Stowarzyszenia[....] " w K. kwotę 21 zł ( słownie: dwadzieścia jeden złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. / W dniu .............2007 r. Stowarzyszenie Klub "[....] " zwróciło się, w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, do Prezesa Sądu Rejonowego ........... z wnioskiem o przesłanie treści orzeczenia sądowego w sprawie o sygn. I Ns ........wraz z uzasadnieniem pocztą elektroniczną na podany w tym wniosku adres. W dniu ...........2007 r. Stowarzyszenie Klub "[.....] " złożyło do Prezesa Sądu Rejonowego ..........wniosek o usunięcie naruszenia prawa polegające na nie przesłaniu wnioskowanej informacji publicznej. W aktach sprawy znajduje się adnotacja o wydanych zarządzeniach z dnia ...... marca (.......... marca) 2007 r. oraz ........maja 2007 r. z treści których wynika, że odmówiono doręczenia wnioskodawcy odpisu przedmiotowego postanowienia sądowego wraz z uzasadnieniem. Stowarzyszenie Klub "[.....] " dnia ............2007 r. wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, domagając się stwierdzenia bezczynności Prezesa Sądu Rejonowego.........., nakazania zgodnego z prawem rozpatrzenia wniosku z ..........2007 r. w terminie 3 dni; stwierdzenia, że zakres określonych we wniosku informacji stanowi informację publiczną oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że odmowa udostępnienia informacji publicznej może nastąpić tylko w drodze decyzji administracyjnej. W tej zaś sprawie Stowarzyszenie w ciągu 2 miesięcy od daty złożenia wniosku nie otrzymało ani decyzji, ani innej odpowiedzi. W skardze podniesiono, że pisma z dnia........2007 r. i .........2007 r. odnoszą się do nie zawartego we wniosku żądania wydania odpisu orzeczenia, a udzielone odpowiedzi na wniosek nie zostały podpisane przez uprawnione osoby. Kodeks postępowania cywilnego nie reguluje dostępu od informacji publicznej. Wiceprezes Sądu Rejonowego ............w odpowiedzi na skargę wniósł ojej oddalenie. W uzasadnieniu tego pisma podniesiono, że przewodniczący Wydziału ...... będący jednocześnie Wiceprezesem Sądu Rejonowego .........pismem z dnia ........2007 r. poinformował wnioskodawcę, że odmawia przekazania odpisu orzeczenia, a przy tym wyjaśnił, że nie sporządzono uzasadnienia do tego orzeczenia. Wskazano, że sprawa o sygn. akt I Ns ........ma charakter cywilny, jej treść dotyczy prawa spadkowego a zatem reguluje uprawnienia ze sfery prywatnej osób fizycznych, o której mowa w ustawie o dostępnie do informacji publicznej. Tym samym słusznie odmówiono udostępnienia wnioskowanej informacji. Na rozprawie Stowarzyszenie Klub "[......]" podtrzymało zarzuty i argumentację zawartą w skardze i dodatkowo podniosło, że orzecznictwo sądowe powszechnie uznaje treść wyroków sądów powszechnych jako informację publiczną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, tak jak i inne sądy administracyjne, sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem (art. l ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. z 2002 r. Nr 153, póz. 1269), a kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w zakresie wydawania przez nie aktów administracyjnych (decyzji, postanowień), a także podejmowania innych niż wskazane wyżej czynności z zakresu administracji publicznej - art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, póz. Sygn. akt II SAB/Kr 73/07 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.". Z akt sprawy bezspornie wynika, że Stowarzyszenie Klub "[.....]" w dniu........2007 r. zwróciło się, w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 112, póz. 1198 z późn. zm.), do Prezesa Sądu Rejonowego ...........z wnioskiem o przesłanie treści orzeczenia sądowego w sprawie o sygn......i przekazanie go wraz z uzasadnieniem pocztą elektroniczną na podany w tym wniosku adres. Prezes Sądu Rejonowego uznał, że takie żądanie nie może być spełnione tak na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, jak i ustawy o dostępie do informacji publicznej. Z takim stanowiskiem nie można się zgodzić. Prawidłowe rozstrzygnięcie tej sprawy zależy od wykazania, czy treść orzeczenia (postanowienia) sądu powszechnego stanowi informację publiczną w rozumieniu powołanej ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z art. 4 ust. l pkt l ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, póz. 1198 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "u.d.i.p." nałożono na organy władzy publicznej obowiązek udostępnienia informacji publicznej. Do kategorii władzy publicznej należy również zaliczyć sądownictwo (władzę sądowniczą). Prawo do informacji o działalności organów władzy publicznej (władzy sądowniczej) zostało zagwarantowane w art. 61 ust. l Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Obejmuje ono m.in. dostęp do dokumentów. Dokumentem jest również orzeczenie sądowe. Ograniczenie tych praw może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w odrębnych ustawach przesłanki dotyczące ochrony wolności i praw innych osób oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (art. 61 ust. 3 Konstytucji). W myśl art. 61 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, tryb udzielania informacji, o których mowa w tym artykule określają ustawy i realizację powyższego przepisu stanowi właśnie u.d.i.p. Stosownie do art. l ust. l u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu tej ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach w niej określonych. Zasada ta odnosi się on także do sądu jako organu władzy, a obowiązek udostępnienia dotyczy orzeczenia sądu mieszczącego się w treści art. 6 ust. l pkt 4 lit. a u.d.i.p. Takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16.12.2005 r., sygn. akt OSK 1782/04, opub. w LEX nr 188809 i w pełni akceptuje je Sąd w tej sprawie. Z przepisu art. l ust. 2 u.d.i.p. wynika, iż przepisy tej ustawy nie naruszaj ą przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji publicznych. Mimo takiej treści powołanego artykułu, w tej sprawie nie będą miały zastosowania przepisy Kodeksu postępowania cywilnego oraz przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 19 listopada 1987 r. Regulamin wewnętrznego urzędowania sądów powszechnych. Przepisy te odnoszą się bowiem do kwestii udostępnienia akt stronom i uczestnikom postępowania. Jest to jednakże odmienny tryb, do którego będą miały zastosowanie przepisy K.p.c. i regulaminu wewnętrznego urzędowania sądów. Takie stanowisko zajęło orzecznictwo sadowe między innymi w powołanym już wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16.12.2005 r., sygn. akt OSK 1782/04, opub. w LEX nr 188809 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 25.05.2004 r., sygn. akt II SAB/Wa 83/04, opub. w LEX nr 158993. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekając w tej sprawie w pełni podziela stanowisko zajęte przez ww. Sądy. Dodać należy, iż do czasu wejścia w życie u.d.i.p. w odniesieniu do sądów powszechnych tylko przepisy K.p.c. oraz regulaminu wewnętrznego urzędowania sądów powszechnych mogły mieć zastosowanie przy udostępnianiu informacji o treści zapadłych orzeczeń lub toczących się postępowaniach. Jednakże z chwilą wejścia w życie u.d.i.p. Sygn. akt II SAB/Kr 73/07 sytuacja prawna w tej kwestii uległa zmianie i jeżeli informacja ma charakter informacji publicznej (a taką jest orzeczenie sądu) i domaga się jej udostępnienia podmiot nie będący uczestnikiem postępowania, zastosowanie mają przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z art. 11-14 u.d.i.p. udostępnienie informacji publicznej następuje w drodze czynności o charakterze materialno-technicznym. Natomiast odmowa udzielenia informacji publicznej następuje w drodze decyzji administracyjnej - art. 16 ust. l u.d.i.p. W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny nie przesądza o sposobie załatwienia wniosku Stowarzyszenia Klub "[......]". Jedynie wskazuje, że zgodnie z art. 5 ust. l i 2 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych, a także podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej. Te przesłanki winien wziąć pod uwagę Prezes Sądu Rejonowego ..................załatwiając wniosek Stowarzyszenia Klub ................ Zobowiązanie Prezesa Sądu do załatwienia wniosku uzasadnione jest tym, że do spraw udostępniania informacji mają zastosowanie przepisy procedury administracyjnej, a więc kompetencje do podejmowania czynności w tych sprawach będzie mieć nie cały sąd rejonowy lub poszczególne składy orzekające, właściwe do wykonywania wymiaru sprawiedliwości przez rozpoznawanie spraw, ale taki organ, który wykonuje czynności z zakresu kierowania i administrowania sądem. Zgodnie zaś z art. 22 § l ustawy z 24 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2001 r. Nr 98, póz. 1070 z późn. zm.), to prezes sądu kieruje sądem, reprezentuje go na zewnątrz, pełni czynności z zakresu administracji sądowej i wykonuje inne czynności przewidziane w odrębnych przepisach. Ten więc organem właściwym jest do załatwienia spraw objętych u.d.i.p. poprzez udzielenie informacji publicznej lub wydanie stosownej w tym zakresie decyzji jest prezes danego sądu. W sprawach skarg na bezczynność, uwzględniając skargę, zgodnie z art. 149 P.p.s.a. sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub podjęcia czynności. W tej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny przesądzając, że treść orzeczenia sądu powszechnego stanowi informację publiczną tym samym zobowiązał Prezesa Sądu Rejonowego .................do udostępnienia tej informacji wnioskodawcy lub wydania decyzji w przedmiocie odmowy udostępnienia, jeżeli zaistniałaby w ocenie zobowiązanego organu przesłanka lub przesłanki wykluczające udostępnienie tej informacji wnioskodawcy. Wyznaczono termin 14-dniowy, taki termin określa art. 13 ust. l u.d.i.p. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak na wstępie. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 200 i 210 § l P.p.s.a. Zwrot kosztów postępowania obejmuje zwrot kosztów przejazdu do Sądu oraz uiszczonego wpisu.