I OSK 66/08
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-01-12
Skład orzekający: Anna Łukaszewska – Macioch, Jolanta Rajewska, Ewa Kwiecińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów postępowania (art. 10 § 1 kpa i art. 61 § 4 kpa) przez organ pierwszej instancji, polegające na niezawiadomieniu strony o wszczęciu postępowania i niezapewnieniu jej czynnego udziału, może stanowić podstawę do uchylenia decyzji administracyjnej, jeśli naruszenie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy ze względu na obligatoryjne obniżenie nagrody rocznej?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że naruszenie przepisów postępowania, takie jak niezawiadomienie strony o wszczęciu postępowania (art. 61 § 4 kpa) i niezapewnienie jej czynnego udziału (art. 10 § 1 kpa), może być podstawą do uchylenia decyzji administracyjnej tylko wtedy, gdy miało istotny wpływ na wynik sprawy. W sytuacji, gdy obniżenie nagrody rocznej było obligatoryjne z mocy prawa (art. 110 ust. 1 ustawy o Policji i § 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia), a nagroda została obniżona w minimalnej możliwej wysokości, naruszenia te nie mogły wpłynąć na treść rozstrzygnięcia, a tym samym nie uzasadniały uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c PPSA.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła przyznania nagrody rocznej policjantowi R. O. za 2006 r. Komendant Miejski Policji obniżył nagrodę o 20% ze względu na negatywną opinię służbową. Policjant odwołał się, zarzucając m.in. naruszenie przepisów KPA dotyczących czynnego udziału w postępowaniu i braku właściwego uzasadnienia. Komendant Wojewódzki Policji utrzymał decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje, uznając naruszenie art. 10 i 61 § 4 KPA za istotne. Komendant Wojewódzki Policji złożył skargę kasacyjną, która została uwzględniona przez NSA.Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i przekazał sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania. Odstąpiono od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łukaszewska – Macioch Sędzia NSA Jolanta Rajewska (spr.) Sędzia WSA del. Ewa Kwiecińska Protokolant Barbara Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Wojewódzkiego Policji w Szczecinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 7 listopada 2007 r. sygn. akt II SA/Sz 340/07 w sprawie ze skargi R. O. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Szczecinie z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie przyznania nagrody rocznej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania, 2. odstępuje od zasądzenia od R. O. na rzecz Komendanta Wojewódzkiego Policji w Szczecinie kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 7 listopada 2007 r. sygn. akt II SA/Sz 340/07 po rozpatrzeniu skargi R. O. uchylił rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Szczecinie z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] oraz poprzedzający go rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w Szczecie z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...]. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy.
Komendant Miejski Policji w Szczecinie powołanym rozkazem personalnym z dnia [...] stycznia 2007 r., wydanym na podstawie art. 110 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji ( tekst jednolity Dz.U. z 2002 r., Nr 7, poz. 58 ze zm.) oraz § 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie warunków przyznawania policjantom nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg (Dz.U. z 2002 r., Nr 86, poz.789 ze zm.) w związku z art. 5 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o zmianie ustawy o Policji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2006r, Nr 158, poz.1122), przyznał R. O. nagrodę roczną za 2006 r. w wysokości 80 % jednomiesięcznego uposażenia. Powołał się przy tym na fakt niewywiazywania się przez policjanta z obowiązków służbowych, stwierdzony w opinii służbowej oraz na obligatoryjność obniżenia w takich przypadkach nagrody rocznej o 20 do 50 % .
W odwołaniu od powyższej decyzji R. O. zarzucił błędną wykładnię przepisów ustawy o Policji i powołanego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji przez przyjęcie między innym, że opinia służbowa dotycząca niewywiązywania się z obowiązków służbowych jest wystarczająca przesłanką do obniżenia policjantowi nagrody rocznej. Stwierdził również, że decyzja Komendanta Miejskiego Policji w Szczecinie nie spełnia określonych w art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej w skrócie kpa) wymogów dotyczących właściwej podstawy prawnej i uzasadnienia rozstrzygnięcia, a ponadto została wydana przez organ niewłaściwy oraz z naruszeniem zasady przewidzianej w art.10 § 1 kpa, gdyż policjantowi i jego pełnomocnikowi nie zapewniono czynnego udziału w postępowaniu.
Komendant Wojewódzki Policji w Szczecinie odwołania tego nie uwzględnił i rozkazem personalnym z dnia [...] lutego 2007 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, zaskarżoną przez R. O. decyzję utrzymał w mocy. W ocenie organu odwoławczego Komendant Miejski Policji w Szczecinie dokonał właściwej wykładni powołanych norm prawnych i prawidłowo wykonał ich dyspozycje. Nie naruszył też przepisów art. 10 i art. 107 § 3 kpa. Bezpodstawny jest ponadto zarzut dotyczący "dwukrotnej egzekucji skutków wydarzeń z 2005 r, gdyż nagroda za rok 2005 r. została obniżona na innej podstawie prawnej niż nagroda za 2006r".
Decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Szczecinie R. O. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Wnosząc o jej uchylenie, względnie stwierdzenie nieważności, wskazał, że we wszystkich sprawach prowadzonych przeciwko niemu przez organy Policji ustanowił pełnomocnika, a udzielone mu pełnomocnictwo doręczył organowi w dniu 11 maja 2006 r. Mimo tego organ I instancji nie zawiadomił ani pełnomocnika skarżącego ani samego mocodawcę, o wszczęciu postępowania, ograniczając się do doręczenia stronie swej decyzji. Organ odwoławczy nie podjął w tym zakresie żadnych działań naprawczych a swe rozstrzygnięcie także doręczył tylko policjantowi, pomijając osobę jego reprezentującą. Decyzja organu I instancji niedoręczona pełnomocnikowi, zdaniem R. O., nie weszła w ogóle do obrotu prawnego, a zatem merytoryczne rozpatrzenie wniesionego od niej środka zaskarżenia nastąpiło z naruszeniem art. 134 w zw. z art.138 kpa, gdyż w takiej sytuacji organ odwoławczy zobowiązany był ograniczyć się do stwierdzenia niedopuszczalność odwołania. W sprawie skarżącego uchybiono także przepisom o właściwości z uwagi na to, że Komendant Miejski Policji w Szczecinie nie był uprawniony do wydania decyzji o obniżeniu wymienionemu nagrody rocznej, a Komendant Wojewódzki Policji w Szczecinie podlegał w sprawie wyłączeniu. Organy obu instancji nie przestrzegały również wymogów przewidzianych w art.107 § 3 kpa oraz nie dostosowały się do dyspozycji art.7 i art.77 § 1 kpa. Ich decyzje nie zawierają bowiem prawidłowego wyjaśnienia motywów podjętych rozstrzygnięć, w szczególności brak w nich ustosunkowania się do twierdzeń skarżącego, iż powołana opinia służbowa dotyczy negatywnych zdarzeń wyłącznie z 2005 r. oraz a nie z 2006 r. Organ odwoławczy nie ustosunkował się nadto do wskazanych przez skarżącego w odwołaniu uchybień popełnionych przez Komendanta Miejskiego Policji w Szczecinie. Zastrzeżenia budzi także fakt, że organy obu instancji kierowały się wyłącznie interesem społecznym, pomijając słuszny interes strony, w tym to, iż skarżący jest jedynym żywicielem rodziny.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Szczecinie, wniósł o jej oddalenie, podkreślając, że podstawą faktyczną decyzji o obniżeniu przyznanej R. O. nagrody rocznej była opinia służbowa za okres od 19 czerwca 2004 r. do dnia 25 lutego 2006 r. o niewywiązywaniu się przez niego z obowiązków w okresie służby stałej, z jednoczesną oceną o nieprzydatności skarżącego do zajmowania stanowiska służbowego. W takiej sytuacji nagroda roczna podlega obligatoryjnemu obniżeniu i to za rok, w którym wydano policjantowi przedmiotową opinię, co wynika z § 6 pkt 2 cyt. rozporządzenia. Zatem zarzuty dotyczące niezapewnienia policjantowi czynnego udziału w postępowaniu, są wprawdzie trafne, ale takie uchybienie nie miało wpływu na wynik sprawy. Podobne stanowisko wynika także z wyroku NSA z dnia 18 maja 2006 r. sygn. akt II OSK 831/2005r (ONSAiWSA z 2006r, nr 6, poz.157). Organ stwierdził również, że niedołączenie do akt sprawy pełnomocnictwa, a jedynie zawiadomienie organu o tym, że we wszystkich sprawach dotyczących strony reprezentować będzie ją określona osoba, nie oznacza skutecznego udzielenia pełnomocnictwa przez skarżącego. Tym samym nie można uznać by skarżący w niniejszej sprawie ustanowił pełnomocnika, oraz że decyzja organu pierwszej instancji nie weszła do obrotu prawnego.
Na rozprawie w dniu 17 października 2007 r. skarżący złożył na piśmie oświadczenie, w którym podtrzymał swoje stanowisko zawarte w skardze i dodatkowo powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 4 lipca 2007 r., sygn. akt II SA/Sz 281/07. Wskazał ponadto, że negatywna opinia służbowa, w oparciu o którą wydano zaskarżoną decyzję, została wydana z naruszeniem procedury określonej w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie opiniowania służbowego funkcjonariuszy Policji oraz wzoru formularza opinii służbowej, gdyż opinia ta została wydana przez osobę do tego nieuprawnioną, dopuszczono do obrotu prawnego opinię służbową bez wszystkich załączników lub z wadliwymi załącznikami, nie doręczono skarżącemu jednej z ocen okresowych oraz uchybiono terminowi do wydania decyzji w sprawie odwołania od opinii.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w uzasadnieniu powołanego wyroku z dnia 7 listopada 2007 r., sygn. akt IISA/Sz 340/07 stwierdził, że skarga wniesiona przez R. O. zasługuje na uwzględnienie, jakkolwiek nie wszystkie podniesione w niej argumenty zasługują na aprobatę.
Całkowicie chybione są bowiem zarzuty dotyczące naruszenia przez organy orzekające przepisów o właściwości. Skarżący w dacie orzekania pełnił służbę w Komendzie Miejskiej Policji w Szczecinie, a zatem Komendant Miejski Policji w Szczecinie, z mocy § 9 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie warunków przyznawania policjantom nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg (Dz. U. Nr 86, poz. 789 ze zm.), był organem właściwym w I instancji do wydania decyzji w przedmiocie obniżenia skarżącemu nagrody rocznej. Ponadto okoliczność, że osoba sprawująca funkcję monokratycznego organu administracji publicznej w innych sprawach indywidualnych tej samej strony wydawała dla niej niekorzystne decyzje, a także była podmiotem skarg składanych drogą służbową przez stronę, nie dowodzi podstaw do wyłączenia jej od rozpoznania sprawy. Przepisy o wyłączeniu pracownika oraz organu (art. 24-25 kpa) nie przewidują - jako przesłanki wyłączenia - występującego u strony subiektywnego poczucia braku obiektywizmu.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów, Sąd I instancji przypomniał, że zgodnie z art. 110 ust. 1 ustawy o Policji policjantowi mogą być przyznane nagrody roczne, nagrody uznaniowe w formie pieniężnej lub rzeczowej i zapomogi. Zasady przyznawania policjantom tych świadczeń formułuje rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 czerwca 2002 r., wydane na podstawie upoważnienia zawartego w art.110 ust. 2 tej ustawy. Rozporządzenie to określa między innymi przypadki, kiedy obniża się nagrodę roczną (§ 4) oraz kiedy ona policjantowi nie przysługuje (§ 5), a nadto wskazuje, że rozstrzygnięcie w sprawie nagród następuje w drodze decyzji, od której służy odwołanie do wyższego przełożonego (§ 9). Jest to więc postępowanie administracyjne, do którego - w zakresie nieuregulowanym ustawą o Policji oraz przepisami powołanego rozporządzenia - zastosowanie mają przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Strona, wobec której z urzędu wszczęto postępowanie w przedmiocie obniżenia nagrody rocznej, powinna być zatem zawiadomiona o wszczęciu tego postępowania (art. 61 § 4 kpa), jak również o okolicznościach przewidzianych w art. 10 §1 kpa. W niniejszej sprawie organ I instancji nie dopełnił tych obowiązków, naruszając prawo skarżącego do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym i pozbawiając go możliwości obrony swoich praw, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wskazane uchybienie polegające na niezawiadomieniu strony o wszczęciu postępowania doprowadziło do kolejnego naruszenia, którym było pozbawienie skarżącego możliwości ustanowienia w tej sprawie pełnomocnika. W myśl art. 32 kpa, strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych (art. 33 § 1 kpa). Pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu (art. 33 § 2 kpa), zaś pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa (art. 33 § 3 kpa).
Skarżący, jak wynika to z nadesłanej do sądu (karta 9 akt sądowych) kserokopii pisma z dnia 11 maja 2006 r., powiadomił- drogą służbową- Komendanta Wojewódzkiego Policji w Szczecinie o adresie do korespondencji oraz o ustanowieniu swej żony pełnomocnikiem "we wszystkich sprawach administracyjnych, w tym osobowych i finansowych" między nim a organami Policji. Przypomnienie powyższych okoliczności nie jest równoznaczne z podzieleniem w całości interpretacji przepisów kodeksu postępowania administracyjnego zawartej w uzasadnieniu powołanego przez R. O. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 4 lipca 2007 r. sygn. akt IISA/SZ281/07. Skład orzekający w niniejszej sprawie uważa bowiem, że skoro przepis art. 33 § 3 kpa stanowi, że pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa, to niewątpliwie złożenie pełnomocnictwa powinno nastąpić do akt konkretnej sprawy a nie do jakichkolwiek akt (na przykład akt personalnych). Z drugiej jednak strony, nie można też podzielić argumentacji organu, że nie naruszało prawa pominięcie oświadczenia skarżącego o ustanowieniu pełnomocnika, z uwagi na to, że było zawarte w piśmie adresowanym do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Szczecinie i nie zostało złożone do konkretnej sprawy. Wszak nieprawidłowe złożenie pełnomocnictwa lub wątpliwości co do treści omawianego pisma nie zwalniały jego adresata od pouczenia strony o obowiązku złożenia pełnomocnictwa do akt konkretnej sprawy. Taka powinność organów administracji publicznej wynika z wyrażonej w art. 9 kpa ogólnej zasady informowania stron. W postępowaniu przed organem I instancji skarżący, nie miał możliwości prawidłowego ustanowienia pełnomocnika, gdyż nie został zawiadomiony o wszczęciu takiego postępowania. Tym samym pozbawiono skarżącego możliwości zarówno osobistej obrony swych praw oraz interesów, jak i skorzystania z pomocy pełnomocnika, a w konsekwencji podnoszenia zarzutów merytorycznych.
W tych okolicznościach, wbrew wywodom zawartym w odpowiedzi na skargę, naruszenie art. 10 § 1 Kpa oraz art. 61 § 4 uznać trzeba w kontrolowanej sprawie za naruszenie istotne i mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm - dalej określonej jako P.p.s.a.), co powinny mieć na uwadze organy przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Z powodu powyższych, istotnych naruszeń przepisów prawa procesowego- zdaniem Sądu I instancji – należało - nie przesądzając ostatecznego sposobu rozstrzygnięcia- orzec o uchyleniu decyzji organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c w związku z art. 135 P.p.s.a.
Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę kasacyjna złożył Komendant Wojewódzki Policji w Szczecinie, reprezentowany przez radcę prawnego, zaskarżając orzeczenie w całości oraz wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, a ponadto zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisu postępowania, tj. art.145 § 1 pkt.1 lit. c P.p.s.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez nieuzasadnione uznanie stwierdzonego w kontrolowanej sprawie naruszenia art.10 § 1 kpa oraz art. 61 § 4 kpa za naruszenie istotne i mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a co za tym idzie za uzasadniające uchylenie na tej podstawie zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor wskazał, że Sąd I instancji, uchylając zaskarżony rozkaz Komendanta Wojewódzkiego Policji w Szczecinie oraz poprzedzającą ja decyzję Komendanta Miejskiego Policji w Szczecinie z dnia [...] stycznia 2007r, błędnie uznał stwierdzone naruszenie przepisów art. 10 § 1 kpa oraz art.61 § 4 kpa za uchybienie istotne i mogące mieć istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy, a co za tym idzie uzasadniające uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit. c P.p.s.a. Brak zawiadomienia strony o wszczęciu w stosunku do niej postępowania i niezapewnienie jej możliwości brania czynnego udziału w postępowaniu stanowi niewątpliwie istotne naruszenie przepisów postępowania. Jednakże nie można podzielić stanowiska Sądu I instancji, by te uchybienia w niniejszej sprawie rzeczywiście mogły mieć istotny wpływ na jej wynik , przez co w realiach przedmiotowej sprawy należałoby uznać ewentualną możliwość wydania decyzji o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego albo wydania decyzji o obniżeniu nagrody rocznej w zakresie mniejszym od dokonanego.
Za poglądem kasatora przemawia, jego zdaniem, brzmienie przepisów materialnych stanowiących podstawę prawną zaskarżonej decyzji, tj. art. 110 ust.1 ustawy o Policji i § 4 ust. 1 pk 5 cyt. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie warunków przyznawania policjantom nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg. Według pierwszego z nich policjantowi za służbę pełnioną w danym roku kalendarzowym przysługuje nagroda roczna do wysokości jednomiesięcznego uposażenia. Natomiast zgodnie z drugim powołanym przepisem - nagroda roczna podlega obniżeniu o 20 - 50 % w przypadku niewywiązywania się przez policjanta, będącego w służbie stałej lub kontraktowej, z obowiązków służbowych, stwierdzonego w opinii służbowej. Jednoznaczne sformułowanie powyższego przepisu nie pozostawia żadnych wątpliwości, co do tego że we wskazanych okolicznościach nagroda roczna obligatoryjnie podlega obniżeniu.
Taki zaś przypadek miał miejsce w przedmiotowej sprawie. Zatem z uwagi na opinię służbową za okres od 19 czerwca 2004 r. do dnia 25 lutego 2006 r. o niewywiązywaniu się z obowiązków w okresie służby stałej wraz z jednoczesną oceną skarżącego jako osoby nieprzydatnej na zajmowanym stanowisku przełożony osobowy skarżącego mógł i miał obowiązek podjąć decyzję o obniżeniu nagrody rocznej.
Stosownie do § 4 ust. 2 cyt. rozporządzenia przy obniżeniu nagrody rocznej uwzględnia się całokształt okoliczności sprawy, w tym charakter przewinienia, jego skutki, rodzaj i wymiar orzeczonej kary oraz dotychczasowe wyniki w służbie. Mając na uwadze powyższe przesłanki przełożony osobowy skarżącego podjął decyzje o obniżeniu skarżącemu nagrody rocznej w minimalnej wysokości, tj. najniższej z możliwych, a mianowicie 20%.
Gdyby organ obniżył nagrodę roczną skarżącego w większym stopniu niż minimalnym, to istotnie można byłoby uznać, iż brak zawiadomienia skarżącego o wszczęciu postępowania, a tym samym umożliwienie mu czynnego udziału w tym postępowaniu, a więc i m.in. możliwość ustanowienia pełnomocnika, stanowiłby istotne naruszenie mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Hipotetycznie zachodziłaby wówczas możliwość realnego wpływu skarżącego na zakres zmniejszenia zakresu obniżenia nagrody rocznej. Jeżeli jednak organ I instancji obniżył skarżącemu nagrodę roczną, do czego był zobowiązany treścią wspomnianej opinii służbowej, w najniższym możliwym zakresie, to udział skarżącego nie mógł mieć istotnego wpływu na rozstrzygnięcie, gdyż organ zebrał materiał dowodowy dający podstawę do wydania decyzji o obniżeniu nagrody rocznej, a wskazane przepisy zobowiązywały go do wydania w takim przypadku decyzji o obniżeniu nagrody. Nie zachodziły zatem przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji, gdyż nie każde naruszenie art.10 § 1 i art. 61 § 4 kpa może uzasadniać takie rozstrzygnięcie. Ponadto wskazany art. 145 § 1 pkt 1 lit.c P. p. s. a. stanowi wprost, że uchylenie decyzji uzasadnia tylko takie istotne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną R. O. wniósł o jej oddalenie, wyrażając między innymi pogląd, że dwa ustępy § 4 powołanego rozporządzenia wskazują na możliwość stosowania alternatywnych rozwiązań, a mianowicie w przypadku niewywiązywania się przez policjanta w służbie stałej lub kontraktowej z obowiązków służbowych, stwierdzonego w opinii służbowej organ może obniżyć o 20- 50% nagrodę roczną, albo z uwagi na całokształt okoliczności sprawy, zwłaszcza dotychczasowe wyniki policjanta w służbie odstąpić w ogóle od obniżania przedmiotowej nagrody.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy. Trafny jest bowiem podniesiony w niej zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie art.145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z tym przepisem sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości lub w części, gdy stwierdzi inne naruszenia przepisów postępowania niż dające podstawę do wznowienia, jeżeli takie naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W orzecznictwie oraz literaturze przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy rozumie się prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji lub postanowienia, a więc na ukształtowanie w nich stosunku administracyjnego materialnego lub procesowego. Do tej kategorii podstaw uchylenia decyzji lub postanowienia zalicza się przede wszystkim brak należytej staranności wykazanej przez organ administracji publicznej w prowadzeniu sprawy, a wyrażający się w rozstrzyganiu o niej bez znajomości jej stanu faktycznego oraz materiału dowodowego występującego w sprawie. Podkreśla się ponadto, że tylko kwalifikowane wady, dające podstawę do wznowienia postępowania, obligują zawsze do uchylenia decyzji lub postanowienia, bez względu na możliwość ich potencjalnego oddziaływania na wynik sprawy. W przypadku pozostałych naruszeń przepisów procesowych warunkiem sine qua non uchylenia zaskarżonego aktu, jest wpływ tych uchybień na wynik sprawy. Sformułowanie "wpływ" oznacza przy tym, że pomiędzy uchybieniem procesowym a wydanym w sprawie orzeczeniem zachodzi związek przyczynowy. Sąd, uchylając decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit.c P.p.s.a., musi zatem wykazać, że gdyby nie było stwierdzonego naruszenia prawa, to rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej najprawdopodobniej byłoby inne.
Tymczasem z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika, aby powyższe okoliczności były w ogóle brane pod uwagę. W pisemnych motywach swego orzeczenia WSA w Szczecinie nie podjął nawet próby wykazania prawdopodobieństwa wpływu wytkniętych naruszeń przepisów kodeksu postępowania administracyjnego na wynik sprawy, a tym bardziej że był to wpływ istotny. Dokonanie takich rozważań w niniejszej sprawie było zaś niezbędne z uwagi na omawiany warunek jednoznacznie wynikający z art.145 § 1 pkt.1 lit.c P.p.s.a. oraz regulację materialnoprawną mającą zastosowanie w tej sprawie.
Zgodnie z art.110 ust.5 i ust.6 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji ( t.j. Dz.U. z 2002r, Nr 7, poz.58 ze zm.) oraz § 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie warunków przyznawania policjantom nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg (Dz.U. z 2002r, Nr 86, poz.789 ze zm.) w związku z art. 5 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o zmianie ustawy o Policji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2006r, Nr 158, poz.1122) nagrodę roczną obniża się policjantowi - w granicach od 20% do 50% - między innymi w razie otrzymania opinii służbowej stwierdzającej niewywiązywanie się przez tego funkcjonariusza z obowiązków służbowych na zajmowanym stanowisku służbowym. Powołane przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący. W przewidzianych w nich przypadkach obniżenie policjantowi nagrody rocznej jest obligatoryjne. Sam fakt uzyskania wspomnianej opinii służbowej uzasadnia obniżenie nagrody co najmniej o 20%. Uznaniu administracyjnemu właściwego organu pozostawiono jedynie kwestię obniżenia tego świadczenia w wyższej niż 20 % wysokości, to jest do 50% jednomiesięcznego uposażenia.
Trafnie zatem autor skargi kasacyjnej zauważył, że z niezakwestionowanych przez Sąd I instancji ustaleń wynika, iż R. O. w 2006 r. uzyskał opinię służbową stwierdzającą niewywiązywanie się przez niego z obowiązków służbowych oraz że z tego właśnie tytułu w tym samym roku obniżono mu nagrodę roczną o 20%. Skoro więc zmniejszenie policjantowi w 2006 r. nagrody rocznej było obligatoryjne, a ponadto świadczenie to obniżono w najniższej z możliwych wysokości, to nie można przyjąć, aby stwierdzone przez Sąd I instancji naruszenia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy administracyjnej, to jest aby w powyższym stanie faktycznym i prawnym sprawy treść podjętych przez organy Policji rozstrzygnięć mogła być inna.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie został wydany z naruszeniem art.145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 61 § 4 i art.10 § 1 kpa oraz iż uchybienie to we wskazanych okolicznościach sprawy mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Dodać ponadto należy, że na podstawie uzasadnienia zaskarżonego wyroku można wnioskować, że zdaniem Sądu I instancji naruszenie art. 10 § 1 i art. 61 § 4 kpa obciąża jedynie Komendanta Miejskiego Policji w Szczecinie. WSA w Szczecinie nie wykazał natomiast, jakie konkretnie przepisy przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji miał, jego zdaniem naruszyć Komendant Wojewódzki Policji w Szczecinie. Brak jednoznacznego stanowiska w tym zakresie jest istotny. Należy bowiem odróżnić przeprowadzenie postępowania administracyjnego przez organ pierwszej instancji z naruszeniem przepisów kpa, od zaakceptowania, czy niedostrzeżenia tych uchybień przez organ odwoławczy.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie. Biorąc zaś pod uwagę przedmiot postępowania i trudną sytuację finansową skarżącego, NSA na podstawie art. 207 § 2 P.p.s.a. odstąpił od zasądzenia do R. O. na rzecz Komendanta Wojewódzkiego Policji kosztów postępowania kasacyjnego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło