II SA/Gl 919/06
WyrokWSA w Gliwicach2007-11-07
Skład orzekający: Łucja Franiczek, Maria Taniewska-Banacka, Rafał Wolnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze mogło ustalić warunki zabudowy dla działki, która nie była przedmiotem postępowania przed organem pierwszej instancji, naruszając tym samym zasadę dwuinstancyjności postępowania?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło zasadę dwuinstancyjności postępowania, rozszerzając zakres przedmiotowy sprawy o działkę, która nie była objęta postępowaniem przed organem pierwszej instancji. Ponadto, organ odwoławczy wykroczył poza dopuszczalne granice postępowania dowodowego, zlecając sporządzenie nowej analizy, która stała się podstawą rozstrzygnięcia, zamiast oprzeć się na zebranych dowodach lub uzupełnić postępowanie dowodowe.Stan faktyczny
Inwestor złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla budowy pawilonu handlowo-usługowego na działkach nr [...],[...],[...]. Organ pierwszej instancji odmówił ustalenia warunków, powołując się na ograniczenia wynikające z uchwały rady miejskiej. Po uchyleniu tej decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze i ponownym rozpoznaniu sprawy, organ pierwszej instancji ponownie odmówił, wskazując na niespełnienie kryteriów z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. W trakcie postępowania odwoławczego inwestor wniósł o rozszerzenie wniosku o dodatkową działkę nr [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i ustaliło warunki zabudowy, uwzględniając również dodatkową działkę. Sąsiedzi wnieśli skargi do WSA, zarzucając m.in. naruszenie zasady dobrego sąsiedztwa i prawa do czynnego udziału w postępowaniu. WSA uchylił decyzję SKO.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. i orzekł, że nie podlega ona wykonaniu w całości. Zasądził także zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżących.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.),, Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant asystent sędziego Olga Hibner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 listopada 2007 r. sprawy ze skarg M. C., A. C., M. Z., J. Z. i B. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie warunków zabudowy terenu 1. uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu w całości, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. solidarnie na rzecz M. i A. C. kwotę (...) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. solidarnie na rzecz M. i J. Z. kwotę (...) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 4. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. na rzecz B. J. kwotę (...) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Pismem z dnia [...] r. M. W. wystąpił do Prezydenta Miasta Z. z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie pawilonu handlowo-usługowego z parkingami na [...] miejsc oraz towarzyszącą infrastrukturą, przewidzianej do realizacji w Z. na terenie obejmującym działki nr [...],[...],[...]. Planowaną powierzchnię sprzedaży inwestor określił jako ok. [...] m2.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] organ I instancji odmówił ustalenia wnioskowanych warunków zabudowy wskazując, iż uchwałą Rady Miejskiej w Z. z dnia [...] r. nr [...] wprowadzono ograniczenia funkcji usługowo-handlowej na terenie, na którym usytuowana ma zostać przedmiotowa inwestycja poprzez dopuszczenie jedynie takich obiektów handlowych, których powierzchnia zabudowy nie przekracza [...] m2. Do decyzji dołączono w charakterze załącznika sporządzoną przez mgr inż. arch. O. C.-O. analizę zagospodarowania działek sąsiednich.
W wyniku rozpoznania wniesionego przez M. W. odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchyliło decyzję pierwszoinstancyjną przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu Kolegium podniosło, iż wskazana w zaskarżonej decyzji jako podstawa prawna uchwała Rady Miejskiej w Z. nie stanowi "przepisów odrębnych" w rozumieniu ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 z późn. zm. zwanej dalej: u.p.z.p.). Nadto brak informacji o tym czy uchwała ta została ogłoszona w poprawnym trybie, a tym samym czy istotnie weszła ona w życie.
W toku ponownie prowadzonego postępowania organ I instancji zlecił sporządzenie kolejnej analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, którą tym razem opracowała inż. M. P. W konkluzji sporządzonej analizy inż. M. P. wskazała, iż ani na terenach bezpośrednio sąsiadujących ani też na terenie analizowanym nie funkcjonuje parking o tak znacznej liczbie miejsc postojowych, nie ma też obiektów handlowych o tak dużej powierzchni zabudowy. Nie istnieje nadto możliwość ustalenia kąta nachylenia połaci dachowych oraz wysokości głównej kalenicy dachu zgodnie z wnioskiem inwestora. W wyniku zawartych w analizie ocen Prezydent Miasta Z. podtrzymał swoje poprzednie stanowisko ponownie orzekając decyzją z dnia [...] r. nr [...] o odmowie ustalenia wnioskowanych przez inwestora warunków zabudowy. Jak wskazano w treści uzasadnienia podjętej decyzji, lokalizacja inwestycji objętej wnioskiem nie spełnia podstawowego kryterium zapisanego w art. 61 ust. 1 pkt. 1 u.p.z.p. w zakresie kontynuacji funkcji i formy architektonicznej obiektu oraz sposobu zabudowy i zagospodarowania terenu. Ewentualna decyzja pozytywna powodowałaby nadto naruszenie przepisów ustawy prawo ochrony środowiska w zakresie dotrzymania norm dopuszczalnych zawartych w aktach wykonawczych oraz ustawy o drogach publicznych.
Odwołanie od decyzji organu I instancji wniósł pismem z dnia [...] r. po raz kolejny inwestor, wyrażając niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia. Odwołujący się zarzucił decyzji pierwszoinstancyjnej naruszenie art. 61 u.p.z.p. poprzez błędne przyjęcie, iż przewidziane przepisem tym warunki nie zostały spełnione. Do odwołania inwestor dołączył odmienną, wykonaną na jego własne zlecenie przez mgr inż. arch. A. D. analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, formułującą wniosek, iż planowana inwestycja stanowiłaby kontynuację występujących na obszarze analizowanym sposobów zagospodarowania terenu.
W trakcie postępowania odwoławczego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. przeprowadziło rozprawę administracyjną, zleciło nadto mgr inż. arch. A. M. sporządzenie projektu przyszłej decyzji w sprawie planowanego przez inwestora przedsięwzięcia.
W trakcie postępowania odwoławczego inwestor, pismem, które wpłynęło do Kolegium w dniu [...] r., zwrócił się o rozszerzenie cyt. "obszaru rozpatrywania wniosku" i wydanie decyzji z uwzględnieniem dodatkowo działki nr [...] .
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i ustaliło warunki zabudowy dla wskazanego wyżej zamierzenia inwestycyjnego na rzecz inwestora, M. W., podając w rozbudowanej osnowie ustalenia co do rodzaju inwestycji, warunków i wymagań ochrony i kształtowania ładu przestrzennego, obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji, ochrony środowiska i zdrowia ludzi, wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich, warunków wynikających z przepisów odrębnych. Wskazano także, że linie rozgraniczające teren inwestycji zostały zaznaczone na kopii mapy zasadniczej stanowiącej załącznik do wydanej przez organ decyzji. W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wskazało, iż sporządzona na zlecenie inwestora przez mgr inż. arch. A. D. analiza opracowana została w oparciu o istniejący stan faktyczny i w zgodności z przepisami prawa. Mając powyższe na uwadze Kolegium stwierdziło zasadność uznania wiarygodności powyższej analizy i przyznania jej mocy dowodowej, za błędne uznało natomiast wnioski zawarte w analizie sporządzonej na zlecenie organu I instancji przez inż. M. P. W dalszej części uzasadnienia organ drugoinstancyjny powołując argumenty podnoszone w doktrynie stwierdził, iż planowana funkcja handlowo-usługowa jest funkcją towarzyszącą wszystkim funkcjom występującym na terenach zurbanizowanych, tym samym nie można jej uznać za inwestycję sprzeczną z dotychczasową funkcją terenu. Organ II instancji omówił nadto wskazane w osnowie decyzji ustalenia, wskazał także, iż jego zdaniem wyrażane przez właścicieli sąsiednich nieruchomości obawy co do zagrożenia dla środowiska nie znajdą odzwierciedlenia w rzeczywistości. Zdaniem Kolegium dotrzymanie wymogów prawnych wynikających z decyzji właściwych organów oraz przepisów wykonawczych spowoduje bowiem, że projektowane przedsięwzięcie nie wpłynie na pogorszenie stanu środowiska, w tym na zdrowie ludzi, a wpływ projektowanej inwestycji zamknie się w dopuszczalnych granicach norm środowiskowych określonych w obowiązujących przepisach. Organ II instancji wskazał nadto, iż rozbudowanie funkcji handlowo-usługowej na wnioskowanym terenie będzie korzystne albowiem obecnie na terenie tym znajduje się szereg obiektów poprzemysłowych, w złym stanie technicznym. W decyzji podkreślono także, iż jej projekt został sporządzony przez wpisaną na listę Samorządu Zawodowego Architektów mgr inż. arch. A. M., a w charakterze załącznika do decyzji dołączono podpisaną przez mgr inż. arch. A. M. analizę funkcji i cech zabudowy oraz zagospodarowania terenu.
Pismem z dnia [...] r. skargę na decyzję organu II instancji wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnik M. i A. C. W skardze wniósł o uchylenie decyzji drugoinstancyjnej w całości z uwagi na nieuprawnione przyjęcie przez organ II instancji, że planowana zabudowa stanowi kontynuację dotychczasowej funkcji i zabudowy terenu w zakresie cech, gabarytów i formy architektonicznej. Nadto zarzucił organowi II instancji oparcie się na prywatnej opinii A. D. podważającej opinię powołanego w postępowaniu pierwszoinstancyjnym biegłego, a także naruszenie prawa stron do czynnego udziału w postępowaniu wskutek nie powiadomienia ich o kolejnej analizie. Analogiczną skargę ten sam pełnomocnik wniósł także w imieniu M. i J. Z. Kolejną skargę, zawierającą te same zarzuty, wnieśli nadto L. S., Z. S., A. S., Z. S., Z. G., A. G., K. P., J. B., M. H., M. B., T. B., A. M., J. M., K. M., F. S., T. P., B. P., M. D., M. Z., W. G., W. G., Z. S., B. S. – G., P. P., A. J., B. J., G. S.
Skargi zostały wniesione w terminie i połączone celem łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Z uwagi natomiast na nieuiszczenie, pomimo stosownych wezwań, wymaganego wpisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 28 maja 2007 r. odrzucił skargi wszystkich skarżących za wyjątkiem wymienionych w sentencji niniejszego wyroku.
W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wniosło o ich oddalenie. W uzasadnieniu organ II instancji podtrzymał swe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo zaakcentował, iż zarzut naruszenia prawa stron do czynnego udziału w postępowaniu jest chybiony. Wszyscy skarżący zostali bowiem powiadomieni o wniesieniu do organu I instancji odwołania, wszyscy zostali też poinformowani przez Kolegium o terminie rozprawy administracyjnej, w którym to terminie, pomimo prawidłowego powiadomienia, żaden ze skarżących nie stawił się.
Dodatkowym pismem z dnia [...] r. Prezes Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. zwrócił się do Prezesa tut. Sądu o odroczenie rozprawy z uwagi na to, że w podobnej sprawie, w której Sąd orzekał w dniu 4 lipca 2007 r. (II SA/Gl 971/06) została wniesiona skarga kasacyjna i celowym byłoby wstrzymanie się z rozpoznaniem sprawy do czasu podjęcia rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wniosek ten, z uwagi na brak stosownej podstawy prawnej uprawniającej do odroczenia terminu rozprawy na wniosek jednej ze stron postępowania z przyczyn nie odnoszących się bezpośrednio do rozpoznawanej sprawy został przez Sąd w trakcie rozprawy w dniu 7 listopada 2007 r. oddalony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga, wprawdzie z powodów innych niż w niej sformułowane, zasługuje na uwzględnienie. Podjęte przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. rozstrzygnięcie jest bowiem dotknięte uchybieniami uzasadniającymi jego wzruszenie.
Należy w tym miejscu zważyć, że decyzja o warunkach zabudowy jest w istocie swej decyzją administracyjną w rozumieniu art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. 2000, Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. zwanej dalej: k.p.a.). Z tego też względu w zakresie zasad i trybu załatwiania sprawy ustalenia warunków zabudowy zastosowanie znajdują unormowania k.p.a., chyba że przepisy cytowanej wyżej ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wprowadzają w tym względzie szczególne rozwiązania. Wśród zasad tych wskazać należy w tym miejscu zwłaszcza zasadę dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.), której istota sprowadza się do dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej tożsamej zarówno pod względem podmiotowym jak i przedmiotowym. Jak podkreśla się w doktrynie granice rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w drugiej instancji wyznacza zatem rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. Wykroczenie przez organ drugiej instancji poza te granice narusza zasadę dwuinstancyjności – por. B. Adamiak /w:/ B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2006, s.97; G. Łaszczyca /w:/ G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom II, Zakamycze 2005, s. 181-182. Tym samym niedopuszczalnym i łamiącym zasadę dwuinstancyjności jest rozpoznanie przez organ drugoinstancyjny wniosku strony, który nie był przedmiotem rozpoznania w postępowaniu przed organem I instancji. W prowadzonym w niniejszej sprawie postępowaniu administracyjnym tak jednak właśnie się stało. Wskazać bowiem w tym miejscu należy, iż złożony w dniu [...] r. wniosek M. W. o ustalenie warunków zabudowy przedmiotowego pawilonu handlowo-usługowego przewidywał jego usytuowanie w Z. na działkach [...],[...] i [...]. Zagospodarowanie tych zatem jedynie działek stanowiło przedmiot postępowania przed organem I instancji i tylko do inwestycji usytuowanej na tych właśnie działkach odnosiły się kolejne, wydane w trakcie postępowania administracyjnego orzeczenia w tym postanowienia uzgadniające oraz kończąca ponownie prowadzone postępowanie pierwszoinstancyjne decyzja Prezydenta Miasta Z. nr [...] z dnia [...] r. Jak wynika z akt sprawy po wniesieniu pismem z dnia [...] r. odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej, w trakcie trwania postępowania przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w C. (po przeprowadzeniu przez organ ten rozprawy administracyjnej dotyczącej wskazanej we wniosku inwestycji i po powiadomieniu stron postępowania o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy inwestycji na działkach [...],[...] i [...]) inwestor wniesionym w dniu [...] r. pismem zwrócił się do organu II instancji o cyt. "rozszerzenie obszaru rozpatrywania wniosku o wydanie warunków zabudowy inwestycji polegającej na budowie obiektu handlowo-usługowego o działkę nr [...]", wskazując na konieczność uwzględnienia jej z przyczyn komunikacyjnych. Organ II instancji przychylił się do dodatkowego wniosku M. W., a wydana przezeń w dniu [...] r. podlegająca obecnie kontroli sądowej decyzja ustala, w myśl swej osnowy, warunki zabudowy dla przedmiotowego zamierzenia także na działce [...]., zwiększając tym samym objęty decyzją teren z wnioskowanych pierwotnie i uwzględnionych w rozstrzygnięciu pierwszoinstancyjnym [...] m2 do [...] m2. Tym samym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. ustaliło w tej części warunki zabudowy terenu dla działki, której zagospodarowanie nie było, z uwagi na inną treść wniosku, przedmiotem rozpoznania i rozstrzygania przez organ pierwszoinstancyjny. Zdaniem Sądu naruszenie zasady dwuinstancyjności jest w tej części niewątpliwe, a w konsekwencji kontrolowana decyzja musiała podlegać wyeliminowaniu z obrotu prawnego.
Odnosząc się z kolei do tej części zakończonego zaskarżonym rozstrzygnięciem postępowania przed Kolegium, które dotyczyło wniosku inwestora w jego pierwotnym brzmieniu (tj. działek [...],[...] i [...]) przypomnieć należy nadto, iż potwierdzeniem i uszczegółowieniem zasady dwuinstancyjności jest m.in. uregulowanie zawarte w art. 136 w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. Z przepisów tych jednoznacznie wynika, że organ odwoławczy może przeprowadzić jedynie uzupełniające postępowanie dowodowe. Jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga natomiast przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, to organ II instancji obowiązany jest uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Zasada dwuinstancyjności postępowania nie zostaje zatem naruszona, gdy organ odwoławczy przeprowadza na podstawie art. 136 k.p.a. dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 marca 1995 r., SA/Wr 1699/94, niepubl.). Przeprowadzenie natomiast przez organ odwoławczy całego postępowania wyjaśniającego lub też postępowania wyjaśniającego w znacznej jego części pozbawiłoby strony służącego im prawa odwołania, a tym samym naruszyło zasadę dwuinstancyjności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 maja 1998 r., IV SA 2058/97, LEX 43276). Zawarte w art. 136 k.p.a. ograniczenie postępowania dowodowego przeprowadzanego w ramach postępowania odwoławczego nie wyłącza dopuszczalności nowych dowodów i nowych okoliczności faktycznych. Z zasady prawdy obiektywnej wypływa bowiem dla organu odwoławczego obowiązek uwzględnienia tychże dowodów i faktów chyba, że prowadzą one w istocie do rozpatrzenia nowej sprawy administracyjnej. Wskazuje się jednak w doktrynie, iż jeśli w wyniku ujawnienia nowych okoliczności zachodzi potrzeba przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części, organ odwoławczy obowiązany jest skasować decyzję pierwszoinstancyjną i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, z uwzględnieniem nowo ujawnionych okoliczności – por. szerzej np. . B. Adamiak /w:/ B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego...j.w., s. 603. Podkreślenia wymaga, iż żaden przepis nie sformułował kryteriów umożliwiających jednoznaczne odróżnienie zakresu dopuszczalnego w myśl art. 136 k.p.a. uzupełniającego postępowania wyjaśniającego od postępowania, które poza granice te wykracza stanowiąc tym samym niedopuszczalne w postępowaniu odwoławczym uzupełnienie dowodów w znacznym zakresie (przeprowadzenie przez organ odwoławczy całości postępowania wyjaśniającego łatwiejsze jest do wychwycenia). Granica pomiędzy postępowaniem uzupełniającym a postępowaniem prowadzonym w znacznym zakresie została bowiem zakreślona nieostro, a w konsekwencji ocena czy organ drugoinstancyjny granicy owej nie przekroczył wymaga każdorazowo oceny całości prowadzonego przez organy obu instancji postępowania wyjaśniającego i porównania wagi uzyskanego przez poszczególne organy materiału dowodowego.
Zdaniem tut. Sądu organ odwoławczy w prowadzonym przez siebie postępowaniu w odniesieniu do działek [...],[...] i [...] wykroczył poza wytyczone w art. 136 k.p.a. granice. Wbrew bowiem zawartym w uzasadnieniu decyzji stwierdzeniom, iż podejmując rozstrzygnięcie organ odwoławczy oparł się na analizie funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu sporządzonej na zlecenie inwestora przez mgr inż. arch. A. D. (co notabene byłoby prawnie niedopuszczalne albowiem sporządzenie stosownej analizy jest obowiązkiem wydającego rozstrzygnięcie organu) w rzeczywistości odrzucił wszystkie sporządzone uprzednio w sprawie analizy. Zlecił bowiem mgr inż. arch. A. M. opracowanie kolejnej, nowej analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu i to właśnie ona stała się podstawą wydanej przez Kolegium decyzji, jak również została do decyzji tej wraz z podpisem architekta dołączona w charakterze załącznika. Tym samym zlecając sporządzenie kolejnej analizy Kolegium w istocie odrzuciło ustalenia zarówno zawarte w sporządzonej na zlecenie organu I instancji analizie inż. M. P. jak też w analizie mgr inż. arch. A. D., opracowanej na zlecenie M. W. (notabene nie mającej rangi analizy, o której mowa w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - Dz. U. Nr 164, poz. 1588).
Z uwagi na to, że wydane przez Kolegium rozstrzygnięcie oparte zostało tym samym nie na odmiennej jeno ocenie zebranych przez organy dowodów lub ich ewentualnym uzupełnieniu przez organ odwoławczy lecz w całości na ustaleniach dokonanych w trakcie postępowania odwoławczego wynikających ze sporządzonej przez mgr inż. arch. A. M. kolejnej analizy niewątpliwym zdaje się być, iż organ II instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające co najmniej w znacznej części, wykraczając tym samym poza dopuszczalne granice wytyczone w art. 136 k.p.a. Poza naruszeniem procedury administracyjnej doprowadziło to w konsekwencji do naruszenia nadto także art. 60 ust. 4 u.p.z.p., zgodnie z którym sporządzenie projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy powierza się osobie wpisanej na listę izby samorządu zawodowego urbanistów albo architektów. Podkreślenia wymaga, iż wskazany przepis traktuje wyłącznie o projekcie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, nie dopuszczając możliwości sporządzenia przez osobę nie upoważnioną projektu decyzji o odmiennej treści. Osoba wpisana na listę izby samorządu zawodowego urbanistów albo architektów, o której mowa powyżej, nie ma bowiem zastępować organu administracji publicznej w jego ustawowych zadaniach, a jedynie gwarantować, na ile to jest możliwe, iż merytoryczne ustalenia co do warunków zabudowy, wymagające specjalistycznej wiedzy, zostaną dokonane i zasugerowane wydającemu decyzję organowi przez profesjonalistę. W niniejszej natomiast sprawie architekt, której zlecono opracowanie projektu decyzji o warunkach zabudowy, w rzeczywistości sporządziła projekt decyzji nie tylko o ustaleniu warunków zabudowy lecz także o uchyleniu decyzji organu II instancji, uzasadniając w projekcie przyczyny takiego rozstrzygnięcia. Tym samym bez stosownego umocowania w trakcie sporządzania projektu uzasadnienia decyzji ustosunkowała się do całości przeprowadzonego już postępowania administracyjnego, omówiła i oceniła zgromadzone w dotychczasowym postępowaniu I i II instancji dowody, ustosunkowała się także do sporządzonych już uprzednio analiz jednej przyznając moc dowodową a drugiej odmawiając wiarygodności.
W konsekwencji wydaną przez organ II instancji decyzję uznać należy za naruszającą wskazane wyżej przepisy w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co tym samym obliguje Sąd do jej uchylenia. Jednocześnie Sąd podkreśla, iż uchylając decyzję organu II instancji nie przesądza o ewentualnej trafności dokonanej oceny zgodności planowanej inwestycji z wymogami przewidzianej w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. tzw. zasady dobrego sąsiedztwa, uzależniającej zmianę zagospodarowania terenu od dostosowania się do określonych cech zabudowy i zagospodarowania terenu sąsiedniego. Na obecnym etapie postępowania jednoznaczne w tej mierze oceny byłyby bowiem przedwczesne i zdaniem Sądu nieuprawnione choć jednocześnie wskazać należy, że zarówno treść dołączonej do decyzji pierwszoinstancyjnej analizy jak też wyprowadzone z niej przez organ I instancji wnioski (w tym np. zawarta w analizie, o której mowa, informacja, iż na terenie całego miasta nie ma obiektu o powierzchni sprzedaży do [...] m2) mogą budzić wątpliwości. Pomimo wskazanych wyżej zastrzeżeń Sąd ograniczył się do uchylenia jedynie decyzji drugoinstancyjnej nie eliminując z obrotu prawnego decyzji organu I instancji albowiem rozstrzygnięcie takie byłoby niekorzystne dla strony skarżącej.
W świetle przedstawionych wyżej wywodów należało uwzględnić skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzec jak w sentencji. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. O kosztach postępowania orzeczono na wniosek skarżących na podstawie art. 200, 205 § 2 i 209 p.p.s.a. ,a także § 14 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. 2002, Nr 163, poz. 1349 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło